2021-09-06 - Beeldkwaliteitsplan

Beeldkwaliteitsplan Herontwikkeling Nes 32, Schagen

Opdrachtgever: H3 Landelijk Vastgoed Datum: 6 september 2021

2

beeldkwaliteitsplan

Inhoud

1. Inleiding .............................................................................................4 2. Analyse .............................................................................................6 ...........................................................6 De ontwikkelingsgeschiedenis De kwaliteiten van het landschap ......................................................10 ............................................................12 Huidige situatie plangebied 3. Beeldkwaliteit .................................................................................18 .................................................18 De herinrichting van het plangebied Hoofdindeling ....................................................................................22 Positie kavels, bebouwing en oriëntatie op het landschap ..................22 Bebouwing ..........................................................................................24 Verkeersontsluiting en verharding ........................................................26 Erfbeplanting en erfafscheiding ............................................................27 4. Conclusie ........................................................................................30 Colofon ...............................................................................................31

Nes 32, Schagen

3

1. Inleiding Aan de Nes 32 te Schagen, bevindt zich een veehouderij in eigendom van Maatschap veehouderij Houtenbos. De locatie ligt in een agrarische omgeving in een polder aan de oostkant van Schagen. Het bouwvlak is gelegen tussen woonbestemmingen. De huidige locatie van het bedrijf en de huidige situatie geven veel onzekerheden voor een duurzame bedrijfsvoering. De eigenaar heeft plannen om zijn bedrijf te verplaatsen naar een locatie die meer mogelijkheden biedt. In ruil voor het slopen van de bebouwing en verbetering van de kwaliteit van het landschap, wordt medewerking aan de gemeente gevraagd voor het realiseren van bouwkavels voor woningbouw op de saneringslocatie. De provinciale regeling Ruimte voor Ruimte biedt voor dit verzoek mogelijkheden. De regeling Ruimte voor Ruimte is gericht op verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het landelijk gebied. Dit gebeurt door bestemmingswijzigingen en sloop van storende of niet passende bebouwing in het landschap. Door de locatie her in te richten valt ruimtelijke winst te behalen.

4

De provincie omschrijft ruimtelijke kwaliteit aan de hand van kernkwaliteiten van het landschap. Deze kernkwaliteiten zijn ingedeeld in drie lagen; de ondergrond (aardkundige waarden, archeologische waarden en tijdsdiepte), het landschap ofwel landschaps-DNA (cultuurhistorische objecten, historische structuurlijnen, openheid, stilte en duisternis) en de occupatie ofwel het dorps-DNA. Dit beeldkwaliteitsplan is opgesteld om de nieuwe woningen zorgvuldig in te passen in het plangebied. Het plan geeft inzicht in de ruimtelijke kwaliteitswinst als gevolg van de sloop van het bedrijf en de inpassing van compensatiewoningen. Door nieuwe ontwikkelingen goed aan te laten sluiten bij de kernkwaliteiten van het landschap wordt nieuwe kwaliteit bereikt en wordt de identiteit van de plek behouden of versterkt. In dit rapport is als eerste een analyse van het plangebied en zijn omgeving opgenomen. Vervolgens wordt een model voor de herinrichting van het plangebied geschetst. De gewenste beeldkwaliteit wordt hierna verder uitgewerkt. In het beeldkwaliteitsplan zijn duidelijke keuzes gemaakt om een hoogwaardige ontwikkeling van het plangebied te waarborgen. De kwaliteit van het plangebied wordt bepaald door enerzijds de ruimtelijke en stedenbouwkundige opzet en anderzijds door de architectonische kwaliteit van de

beeldkwaliteitsplan

bebouwing. In het plan wordt rekening gehouden met de ontwikkelingsgeschiedenis en de kwaliteiten van het landschap. De in het beeldkwaliteitsplan opgenomen randvoorwaarden geven richting aan de verdere uitwerking van het plan. De bouwinitiatieven in het plangebied worden getoetst aan dit beeldkwaliteitsplan.

Boven google Earth, plangebied

Links topografische kaart omgeving plangebied

Nes 32, Schagen

5

2. analyse De ontwikkelingsgeschiedenis De cultuurhistorie Bij bestudering van de cultuurhistorie kan worden bepaald tot welke onderliggende landschapstructuur (Hieronder verstaan we de grotere landschappelijke eenheid waar het gebied deel van is) of -structuren de bestaande locatie behoort. Schagen De gemeente Schagen ligt in een gebied dat bekend staat als de Schagerkogge. De eerste sporen van bewoning dateren uit de Ijzertijd en de Romeinse tijd. Uit deze perioden zijn geen zichtbare sporen meer aanwezig. Het gebied is tussen de Romeinse tijd en de vroege Middeleeuwen, ongeveer van 400 - 700, min of meer verlaten geweest. Rond 700 trokken kolonisten de Schagerkogge binnen. Dit gebied was een kweldergebied achter de duinen waar een pakket veen op was ontstaan. De kolonisten vestigden zich langs de oevers van kreken. Vanuit de kreken werd het veen planmatig ontgonnen, waarbij weteringen en sloten werden gegraven. In deze periode is de basis gelegd voor het huidige landschap.

6

De landschappelijke opbouw In het buitengebied van Schagen zijn twee landschapstypen te onderscheiden die niet zozeer voor het oog, maar wel qua ruimtelijke structuur van elkaar verschillen: het kleipolderlandschap en het aandijkingenlandschap (De polder Burghorn). De landschapstypen onderscheiden zich van elkaar door hun verkavelingsstructuur, de mate van bebouwing en de aanwezigheid van terpen. Kleipolderlandschap De Schagerkogge is één van de oudste cultuurlandschappen in de Kop van Noord-Holland. Het gebied valt uiteen in twee deelgebieden, die in samenhang met hun ontstaansgeschiedenis en occupatie een eigen karakteristiek hebben: het zogeheten “oude land”, en de “aandijkingen van het oude land”. Het plangebied (hiernaast aangegeven met een rode circel) valt binnen de polder Schagen, het “oude land”. De Nes vormt de scheidslijn met de polder Neskaag, welke ook onder het “oude land” valt. Polder Schagen De polder Schagen is een vlak, zeer open agrarisch gebied, dat hoofdzakelijk in gebruik is als grasland. Het enige reliëf wordt gevormd door de verspreid liggende lage terpen en het enigszins “opbollende” land tussen de sloten. De polder is waterrijk, en kent een onregelmatige blok- en strookvormige verkaveling. Het grondgebruik is overwegend

beeldkwaliteitsplan

grasland. Het gebied kent een grote mate van openheid en heeft een relatief kleinschalige verkaveling. Het wegenpatroon is, evenals het slotenpatroon, tamelijk bochtig. De bebouwing in het gebied bestaat uit verspreid liggende boerderijen en woonhuizen. Veel boerderijen behoren tot het Westfriese stolptype en zijn beeldbepalende elementen in het landschap. Langs de Nes en de Lutjewallerweg is sprake van enige lintvorming. De in het gebied voorkomende kreken, terpen, kaden en wielen zijn stille getuigen van de strijd tegen het water. De beplanting in het gebied beperkt zich tot erfbeplanting rondom de boerderijen.

Polder Schagen (bron: Ruimtelijke plannen / Structuurvisie 2025, Schagen)

Bijzondere lintbebouwing Schagen en het buitengebied kent een aantal kleine gebiedjes die een zeer eigen en bijzonder karakter hebben. De gebiedjes zijn te typeren als lintbebouwing. De bebouwing toont een grote diversiteit van landelijke en traditionele architectuur. De landschappelijke linten zijn respectvol ingepast in de kern Schagen en lopen daarin door. In het buitengebied zijn de buurtschappen Lagedijk, Nes, Tjallewal en Tolke bijzondere gebieden. In deze buurtschappen komen zowel boerderijen als woonhuizen voor. Opvallend is de openheid van het bebouwingsbeeld en daarmee samenhangend het contact met het landschap. Landschappelijke karakteristiek. Enkele karakteristieke stolpboerderijen zijn aanwezig in het buurtschap, waaronder 1 op de locatie. (bron: Leidraad Landschap en Cultuurhistorie Provincie Noord-Holland)

Locatie plangebied Terpen rondom Schagen, 13e eeuw

Nes 32, Schagen

7

INTERMEZZO NES De plaatsnaam is afgeleid van het feit dat, voordat de Westfriesche Dijk, (onderdeel van de Westfriese Omringdijk), op de huidige plaats lag, deze net onder Nes lag en Nes een soort van landtong was, een stuk land dat uitsteekt in de zee. Bij verschillende waterstanden bleef het droog. Het is van oudsher een plek voor bewoning. Later ontstond er een waddengebied en nog wat later werd de dijk verlegd. De Nes(dijk) vormde ooit een belangrijk onderdeel van de ontginning van het gebied. Nes was eeuwenlang een kleine plaats/ buurtschap. Oudere vermeldingen van de plaats zijn; 1680 / 1745 De Nes 1840 De Nes In 1840 omvatte de buurtschap Nes 18 huizen met 105 inwoners. Inmiddels behoort Nes bij de plaats Schagen. Ten westen van de Provinciale weg, ligt de Nes in het stedelijk gebied van Schagen, tot aan het Noord. Aan de oostkant van de Provinciale weg, is de Nes gelegen in landelijk gebied en aan te merken als buurtschap.

Buitengebied Schagen 1850

Het plangebied tussen 1850 en nu De Nes is, zoals in de voorgaande paragrafen besproken, al lange tijd bewoond. Op de kaarten hiernaast is een historische kaartvergelijking te zien vanaf het jaar 1850 tot nu. Het buurtschap staat als sinds 1850 op de kaart. Op de plek van de huidige stolpboerderij is op de kaart van 1850 reeds bebouwing zichtbaar. Grote schuren zoals we die nu kennen bestonden nog niet. Aan de Nes stonden (en staan nog) veel stolpboerderijen als een stolpenzwerm. Sinds 1850 is het verdichte lint te zien, met achter de boerderijen en woonhuizen een open landschap. In de oksel achter het buurtschap, is een boomgaard

8

beeldkwaliteitsplan

herkenbaar, te zien aan de stippen op de kaart. Het landschap is zeer open, beplanting is alleen te vinden als erfbeplanting bij boerderijen in de omgeving. Tussen 1850 en 1970 verandert de structuur rondom het buurtschap niet zoveel. Enkele nieuwe woningen en kleine schuurtjes worden bijgebouwd in het buurtschap. Na 1970 breidt Schagen zich veel verder uit en zijn rondom het plangebied met name de schuren binnen het plangebied die sterk uitbreiden en tot een voor deze plek fors volume uitgroeien. Ook de verkaveling is in het gehele landschap iets grootschaliger geworden, maar nog altijd is de oude structuur herkenbaar.

Plangebied In de oude vooroorlogse kaarten zijn in het buitengebied nog goed zichbaar de grotere (groene) erven met achterop liggende boomgaarden (in de kaarten aangegeven met groene circel).

Buitengebied Schagen 1940

Buitengebied Schagen 1970

Bron: library.wur.nl/WebQuery/wurpubs/fulltext/473633

Hierboven de bodemkaart uit 1974 waarop de historische terpen in het gebied, waaronder deels langs de Nes te zien zijn. Binnen het plangebied is er een historische scheiding tussen het deel aan het lint en het achterdeel. Links, het topografische beeld uit 2017 op de kaar. Dit laat goed zien hoe in de loop van de tijd er een bescheiden ruilverkaveling heeft plaatsgevonden in het buitengebied. Daarnaast is de stad Schagen fors uitgebouwd tot aan de westkant van de provinciale weg. Buitengebied Schagen 2017

Bron: Topotijdreis.nl Nes 32, Schagen

9

2.2 De kwaliteiten van het landschap Om nieuwe ontwikkelingen in het landschap in te passen, is het van belang om eerst de kwaliteiten van het landschap te beschrijven. De provincie beschrijft in de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 de verschillende landschapstypen en voor ruimtelijke dragers. Hierbij komen uitgangspunten aan bod vanuit de ligging in het oude zeekleilandschap van West-Friesland West. De algemene ambitie (vanuit de Leidraad) is om ruimtelijke ontwikkelingen: - Bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek. - Bij te laten dragen aan het versterken van (de beleving van) openheid. - Helder te positioneren ten opzichte van de ruimtelijke dragers.

Het plangebied is gelegen in het buurtschap de Nes. Het lange lint de Nes kent een bijzondere geschiedenis. Binnen de lintbebouwing staan prominent de stolpboerderijen. Door de Provincie is dit gebied in de leidraad aangegeven als stolpenstructuur. De bestaande stolpboerderij op de planlocatie past bij het bebouwingsbeeld van de streek. Het Westfriese lint is afwisselend, kleinschalig en idyllisch. De stolpen staan vaak tussen andere, meer kleinschalige bebouwing in. Ze zijn naar de weg gericht, op de kop van de kavel. Achter de stolpen staan bijgebouwen, binnen het kavelpatroon.

Het open weidelandschap rondom Schagen afbeelding Leidraad LC

Het landschap is zeer open met een onregelmatige verkaveling en veel sloten. Het groene beeld wordt bepaald door erfbeplanting en tuinen. Vanaf het lint zijn er lange zichtlijnen op het polderlandschap tussen de erven door. Het kleinschalige landschap is door de herverkavling grootschaliger geworden. Echter de oude structuurlijnen zijn nog altijd goed herkenbaar in dit landschap.

Doorzichten vanaf de linten Afbeelding leidraad LC

10

beeldkwaliteitsplan

Locatie in bebouwingslint + stolpenstructuur afbeelding Leidraad LC

Openheid in het landschap afbeelding Leidraad LC

Nes 32, Schagen

11

Huidige situatie plangebied Aan de Nes 32 te Schagen, bevindt zich een terrein met een agrarische bedrijfsbestemming, momenteel in gebruik als veehouderij. Op de locatie bevindt zich een bedrijfswoning (stolp) en een aantal schuren/ stal met een totaal oppervlak van circa 2721 m2. Daarnaast is er een mestkelder en mestbassin en verharding te vinden van circa 1600 m2. De bedrijfsgebouwen, mestbassin en sleufsilo’s zijn samengeclusterd tot één fors geheel. Het huidige aangezicht is een verrommeld geheel van bebouwing, verharding en opslag. De bedrijfsgebouwen zijn vanaf de weg goed zichtbaar, en verstoren daarmee het zicht op het open landschap vanaf de Nes(dijk). De stolpboerderij is karakteristiek voor de streek en daarmee waardevol als gebouw. Voor de overige bebouwing is dit niet van toepassing. De stal die achter de stolp is gebouwd, is fors. De korrelgrootte van de stal is groter dan passend in het kleinschalige buurtschap. Daarbij zijn de stal, en het mestbassin en de sleufsilo’s niet ingepast in het landschap. Het mestbassin heeft een hoge rand en is voorzien van zwart plastic en een hekwerk rondom. Dit materiaalgebruik is niet passend in het landschap. Rondom het achtererf is geen beplanting. Daarmee grenst de stal, het mestbassin en de sleufsilo’s met opslag van voer, koud aan het landschap, en steekt het af in het buurtschap waar veel erfbeplanting aanwezig is.

12

Verstorend element hierbij is dat de schaal en maat van de bebouwde volumes op het perceel niet passend zijn bij de karakteristiek en verschijningsvorm van het omliggende landschap. De kalverenstal en de aanbouw aan de bedrijfswoning, zijn aan de karakteristieke stolp vastgebouwd. Dit verstoort de kenmerkende vorm van een solitaire stolp. De locatie is gelegen in een karakteristiek buurtschap aan de Nes, en deel van een stolpenzwerm aan deze voormalige dijk. Karakteristieken van deze omgeving zijn kleinschalige authentieke/ landelijke bebouwing, verdichtingen in een buurtschap, open doorzichten vanaf de weg/dijk naar het landschap, variatie in rand en groene omzoming van bebouwingsensembles. De locatie wijkt af van deze karakteristieken door zijn wandvorming in het buurtschap zonder geen groene omzoming. Hierdoor werken de schuren verstorend op het karakter van het buurtschap. Met de huidige vraag om het gebied te saneren, ontstaan er mogelijkheden om de beeldkwaliteit en de kwaliteit van het buurtschap te versterken. Zie de afbeeldingen op de volgende pagina’s voor een beeld van de huidige situatie.

beeldkwaliteitsplan

Luchtfoto bestaande situatie Nes 32, Schagen

Nes 32, Schagen

13

Foto van stolpwoning op nummer 32

Foto van inrit naar het achterliggende erf, waarbij de zichtlijnen doorbroken door stal en sleufsilo’s met voer.

mestbassin

Zicht op het bedrijf, rommelig aanzicht, stal fors volume in verhouding tot stolp en andere bebouwing in het buurtschap. Plastic materiaalgebruik van mestbassin is niet passend in het landschap.

14

beeldkwaliteitsplan

Zicht op bebouwing vanaf de Nes (Afbeelding Google maps) Het schaalverschil van de verzameling van grote volumes zonder groene omzoming ten opzichte van de omliggende bebouwing in het buurtschap is groot. Nes 32, Schagen

15

Aangezicht vanaf achtertuinen aan de Nes. Door de opslag langs de rand geeft dit een rommelige indruk.

Aangezicht vanaf Nes. De stal staat kaal in het landschap, waarmee deze de belevingswaarde verstoort. Bebouwing op het erf heeft, in verhouding met overige bebouwing aan de Nes een groot aaneengesloten bouwvolume.

16

beeldkwaliteitsplan

Foto’s huidige bebouwing, te zien is dat er sprake is van verrommeling met beperkte erfbeplanting

Nes 32, Schagen

17

3. Beeldkwaliteit De herinrichting van het plangebied Zoals in geheel Nederland, is er in Noord-Holland een ontwikkeling gaande waarbij in toenemende mate agrarische bebouwing zijn oorspronkelijke functie verliest. ‘Eén van de oorzaken van verrommeling (het teruglopen van ruimtelijke kwaliteit) is het verval van (agrarische) bebouwing als een ondernemer in het landelijk gebied zijn bedrijfsvoering stopt. De Provincie Noord-Holland wil de ruimtelijke kwaliteit in het landelijk gebied verhogen. Door middel van de Ruimte voor Ruimte-regeling wordt storende bebouwing gesloopt. In ruil daarvoor mogen één of meerdere compensatiewoningen gebouwd worden.’ (Provincie Noord-Holland, 2010) De ruimte voor ruimte regeling biedt kansen om de karakteristieken van het landschap te versterken. Door de locatie her in te richten met compenserende woningbouw valt landschappelijke winst te behalen. Het voorstel is om de bedrijfsmatig te gebruiken bebouwing en verharding aan de Nes 32 te slopen / verwijderen.

18

Ter compensatie wordt medewerking gevraagd voor nieuwe bouwkavels voor woningbouw. Nes is een bijzonder buurtschap met een bijzondere geschiedenis. Nieuwe bebouwing en beplanting dient daarom zorgvuldig ingepast te worden Er dient een goede keuze gemaakt te worden in de aard en positionering van de nieuwe bebouwing. Er mag geen afbreuk worden gedaan aan de bestaande stedenbouwkundige, cultuurhistorische, landschappelijke en groenblauwe karakteristieken van het gebied. De herontwikkeling dient aan te sluiten bij de karakteristiek en de sfeer van het buurtschap. De nieuwe ontwikkeling zal zich voegen naar het karakter van de plek: kleinschalig, groen en streekeigen en met het behoud van de stolp. Daarnaast liggen er kansen een landschappelijk meer passende overgang te creëren tussen het open landschap en de bebouwing, door het omzoomen van het erf met erfbeplanting. Door nieuwe ontwikkelingen goed aan te laten sluiten bij de kenmerkende kwaliteiten van het landschap wordt nieuwe kwaliteit bereikt en wordt de identiteit van de plek behouden of versterkt. In dit hoofdstuk wordt de gewenste beeldkwaliteit verder uitgewerkt.

beeldkwaliteitsplan

Voor de herinrichting van het plangebied is een erfinrichting uitgewerkt. Binnen deze variant staan een aantal verschillende uitgangspunten centraal Uitgangspunten herontwikkeling - Zorvuldig landschappelijk inpassen van de herontwikkeling perceel na sloop bestaande opstallen. - Door middel van ruimtelijke analyse rekening houden met context, ontstaansgeschiedenis en kwaliteiten bestaande landschap. - Programma herontwikkeling van 7 nieuwe woningen als een klein buurtschap met de karakterieken van een boerenerf en behoud van bestaande stolpwoning binnen het plangebied. - Clusteren van nieuwe bebouwing rondom centraal erf en gezamenlijke ontsluiting.

In noord-oost hoek polder grotere erven / buurtschappen

Moestuinen

Open polder

Stad

Schaatsbaan

Nes 32, Schagen

19

20

Zicht op de bestaande stolpwoning versterken, nieuwe bebouwing in rooilijn achter het hoofdvolume.

Robuuste houtsingel langs de randen met streekeigen beplanting en centraal een hoogstam fruitboomgaard.

Gezamenlijk eenduidig vormgegeven binnenerf met één gezamenlijke ontsluiting voor bestemmingsverkeer.

Nieuwe bouwvolumes ondergeschikt aan het hoofdvolume, in uitstraling een referentie naar het boerenerf.

beeldkwaliteitsplan

LEGENDA A. Inrit met oprijlaan B. Binnenerf met fruitboomgaard C. Natuurlijke speelaanleidingen D. Houtsingel 7 meter breed E. Hagen op de erfafscheiding

A E

E

Kavels 1. bestaande stolpwoning 2. kapbergwoning 3. schuurwoning 4. schuurwoning 5. schuurwoning 6. schuurwoning 7. schuurwoning 8. schuurwoning

2 1

C

3

B

Datum: 31-8-2021 Schaal: 1:1000 Formaat: A3

8

E

0

4

10

20

30

N 100 meter

7

E

D 5

D 6

Schetsontwerp herinrichtingsplan Nes 32, Schagen Nes 32, Schagen

21

Hoofdindeling

Positie kavels, bebouwing op kavels en oriëntatie op het landschap

Het heringerichte plangebied op de saneringslocatie bestaat uit een erf met behoud van de stolpwoning. Vooraan de weg staat de bestaande stolpwoning als hoofdgebouw. Daarachter staan schuurtype woongebouwen georiënteerd aan een centraal binnenerf. Ten westen van de stolp staat een kapberg/hooiberg woning.

De nieuwe bebouwing is zo gepositioneerd, dat er een beeld van een ruim boerenerf ontstaat.

Landschappelijke inpassing kavels en begrenzingen

De beeldkwaliteit van het erf wordt bepaald door de samenhang tussen de bebouwing, de erfinrichting en de omgeving. Deze dienen met elkaar in overeenstemming te zijn. Bij de indeling van het plangebied is sprake van een referentie naar de traditionele opbouw van het boerenerf.

De nieuwe woonvolumes staan strategisch georiënteerd aan één centraal erf wat openbaar toegankelijk is. Daar omheen liggen de privé percelen waarvoor uitgangspunten voor de beeldkwaliteit ten aanzien van architectuur en landschap vastliggen in het beeldkwaliteitsplan. In de afbeelding hiernaast zijn de perceelgrenzen aangegeven met een rode stippellijn.

Door een doorbreking met plantvakken met bloeirijke heesters en een hoogstam fruitboomgaard ontstaan er verschillende ruimtes op het erf en is ook het parkeren minder dominant in het zicht. Groene erfafscheidingen bij woningen in de vorm van hagen, dragen bij aan de biodiversiteit, zorgen voor privacy en voorkomen (lelijke) schuttingen en afscheidingen. Een nieuw aan te leggen inheemse houtsingel van 7 meter breed langs de randen draagt bij aan de landschappelijke inpassing van de herontwikkeling. In de volgende paragrafen wordt de gewenste inrichting van het plangebied verder omschreven aan de hand van verschillende elementen. De exacte positie en vorm van de bebouwing, zijn nader te bepalen, aan de hand van de uitgangspunten die in de volgende paragrafen zijn opgesteld. De inrichtingsschets geeft een mogelijke situatie. De referentiebeelden dienen ter inspiratie voor de inrichting van het erf en de architectuur van de bebouwing.

22

De bestaande stolpwoning vooraan op het perceel, een kapberg/hooiberg woning naast de stolp en woningen in de vorm van agrarische bijgebouwen (schuren) achterop het perceel. Deze onderlinge verbondenheid wordt ook versterkt door de positionering rondom een centraal erf. De nieuwe bebouwing sluit qua schaal en maat aan bij de bestaande bebouwing in de omgeving. (de grootte en vorm van de aangeduide woningen zijn indicatief). Doordat de woning die aan de Nes gelegen is, teruggerooid ligt op de kavel, ontstaat een voorerf. Dit voorerf wordt sober ingericht met een grasvlak en enkele grote bomen. Uitzicht en lange zichtlijnen zijn een belangrijke karakteristiek van het landschap. Bij de inrichting van het gebied zijn ook de kwaliteiten van het wonen in het buitengebied uitgangspunt, namelijk ruimte om de woning, rust, landschap en uitzicht. Vanaf de woonkavels zijn er doorzichten op het weidse omliggende landschap.

beeldkwaliteitsplan

Legenda

G

A. toegangsweg naar achtererf B. parkeren en inritten op grasbetonstenen C. speelplek tussen de hoogstam fruitbomen D. houtsingel 7 meter breed E. hagen op de erfafscheiding F. kruiden-en bloemrijke plantstrook met bomenrij G. open gazon H. graspad

G F A

2

S

nieuw solitair streekeigen

C

3

nieuw hoogstam fruitboom

6

E D

Bomen bestaand bij benadering

1

F

B

4

5

H

bestaande kadastrale lijn nieuwe erfgrens kavels

H 7

D

8

D

Landschappelijke inpassing kavels, kaprichting en begrenzingen

Nes 32, Schagen

23

Bebouwing Uitgangspunten algemeen: Voor alle bebouwing geldt dat binnen traditionele bouwvormen of met hedendaagse bouwtechnieken een eigentijdse uitstraling met karakteristieken van landelijke bebouwing beoogd is. De nieuwe bebouwing kan op een eigentijdse wijze (onder architectuur) vormgegeven worden. De woningen vormen samen een erfensemble. De bebouwing past binnen het, van oorsprong agrarische erf, en sluit aan bij het agrarische en landelijke karakter. Aan de bouwmogelijkheden voor de nieuwe woningen, wordt op deze pagina richting gegeven. Tegelijkertijd blijft er voldoende creatieve vrijheid voor de architect. De architect wordt vrij gelaten om de regionale architectuur opnieuw uit te vinden, waarbij bestaande bouwwijzen en typen inspiratie opleveren voor nieuwe. De referentiebeelden geven voorbeelden weer voor de vormgeving en uitstraling van de bebouwing. Uitgangspunten nieuwe woningen: Functie hoofdgebouwen: - Wonen Uitstraling woningen: - De bebouwing heeft een eigentijdse duurzame architectuur, met de karakteristieken van landelijke bebouwing in het buitengebied. - Voor de individuele vrijstaande bebouwing; De bebouwing kan als individueel en afwisselend ontworpen worden. Identieke woningen naast

24

elkaar is (alleen gezamenlijk) ook mogelijk. - Voor de twee-onder-één- kap woning; Dit type bebouwing wordt beschouwd als één bouwmassa en hierin is eenheid en gelijkheid vereist.

Materiaal en kleurgebruik: - Materialen en kleuren zijn afgestemd op de omringende landelijk/traditionele bebouwing. - Gebruik maken van landelijke of traditionele (donker, gedekte) kleuren. Kleuren in het spectrum lichtgrijs-antraciet/zwart en/of natuurlijke houtkleurtinten-bruin-rood/bruin. - Gevels van overwegend hout en/of baksteen en glas. - Dakbedekking met keramische pannen, leien, en/ of riet. - Toepassing van eigentijds materiaal is mogelijk, mits de woningen onder architectuur ontworpen worden en daarin een eigentijdse uitstraling krijgen.

Vorm woningen: - De hoofdmassa heeft een eenvoudige en eenduidige vorm en is samenhangend vormgegeven. - Kaprichting conform schetsontwerp verkaveling toepassen. - Op- en aanbouwen zijn ondergeschikt aan hoofdmassa of maken onderdeel uit van het ontwerp. - Toegevoegde elementen zijn ondergeschikt en vormgegeven in de lijn van de architectuur van het geheel. - Bij de kap(hooi)bergwoning (zie pag.21), bestaat de hoofdmassa uit deels 2 bouwlagen met kap. - Bij de schuurwoningen(zie pag. 21) bestaat de hoofdmassa uit 1 bouwlaag met kap. - Samenhangend stelsel van maatverhoudingen, dat beheerst wordt toegepast in ruimtes, volumes en vlakverdelingen. - Zoveel mogelijk inpandige bergingen/ parkeren.

Detaillering: - De detaillering ondersteunt de vormkarakteristiek. - De architectonische uitwerking en detaillering zijn zorgvuldig, afwisselend en evenwichtig. - Toegevoegde elementen zijn ondergeschikt en vormgegeven in de lijn van de architectuur van het geheel. - Elementen in de gevel zoals deuren en ramen in een logische verhouding tot elkaar en de gevel als geheel plaatsen.

Oriëntatie woningen: - De voorgevels zijn representatief en georiënteerd op de weg en/ of op het centrale erf. - De gevelrichting is per kavel aangegeven op de plankaart. Blinde gevels aan de zijde van de openbare ruimte zijn niet gewenst.

Uitgangspunten bijgebouwen (aanbouwen, overkappingen of vrijstaande bijgebouwen): - Qua architectuur, kleur, materiaal en detaillering afgestemd op hoofdgebouw. - Bijgebouw ondergeschikt aan hoofdgebouw in volume en uitwerking, eenvoudig van vorm.

beeldkwaliteitsplan

Schuurtype

Schuurtype

Schuurtype

Schuurtype twee-onder-een kapwoning

Hooibergtype

Kapbergtype

Donkergrijs kleurgebruik

Schuurtype

Referentiebeelden uitstraling nieuwe woningen

Nes 32, Schagen

25

Verkeersontsluiting en verharding De stolp wordt via de bestaande inrit ontsloten. De overige woningen worden vanaf 1 centrale inrit ontsloten. Het parkeren voor bestemmingsverkeer (voor bewoners en bezoekers) vindt plaats op het erf en op de eigen kavels. Door een doorbreking met plantvakken ontstaan er verschillende ruimtes op het erf en is ook het parkeren minder dominant in het zicht. Het verhardingsmateriaal van het erf zal bestaan uit klinkerbestrating, schelpen, grind of een andere halfverharding (passend bij het landelijke, agrarische karakter). Door de erfinrichting sober te houden, sluit de ontwikkeling aan bij het landelijke karakter.

Referentie, oprit van klinkerbestrating

Referentie, oprit van klinkerbestrating

De bewoners zijn vrij in de keuze van de positie van de terrassen.

Referentie, open verharding grasbeton op parkeerplekken

Referentie, oprit van halfverharding

26

Referentie, oprit van klinkerbestrating

beeldkwaliteitsplan

Ontsluiting

Referentie, oprit van halfverharding

Erfbeplanting en erfafscheiding Opgaand groen is zeer ruimtebepalend in het open landschap. Door tuinen en erven met opgaande beplanting, wordt het contrast met het open omliggende landschap versterkt. Langs de randen komen nieuwe bomen, welke het beeld van een boerenerf versterkt. De nieuwe woonkavels dragen met de beplanting bij aan het groenbeeld. Rondom de woningen liggen ruime tuinen met veel ruimte voor bomen, heesters en hagen. De erfbeplanting zorgt niet alleen voor beschutting en aankleding van de percelen, maar heeft ook een natuurfunctie voor vogels, insecten en vleermuizen. Het voorerf voor de nieuwe woningen wordt sober ingericht, passend bij het karakter van een boerenerf, en waarbij het zicht op de stolp behouden blijft. Het gezamenlijke erf wordt sober ingericht met halfverharding en bloem- en kruidenrijke plantvakken en hoogstam fruitbomen. Hiermee wordt het gezamenlijk binnenerf groen en klimaatadaptief ingericht. De erfafscheidingen bestaan uit een haag, zie ook het beplantingsplan op de volgende pagina. Voor de bomen, hagen en heesters op de woonkavels, wordt een gebiedseigen assortiment geadviseerd, zoals beukenhaag voor de hagen, en beuk, eik, berk, wilg, els, kornoelje op de erfranden en de omliggende houtsingel.

Een boomgaardje centraal op het erf, met zicht eronder door en nieuwe inheemse houtsingels langs de randen dragen bij aan de landschappelijke inpassing. Voor de bomen, hagen en heesters op de woonkavels, wordt een gebiedseigen assortiment geadviseerd. Op de volgende pagina het beplantingsplan.

Referentiebeelden landelijke inrichting woonkavels en voorerf

Nes 32, Schagen

27

E1 A1

E1 B1

E1 E1

B2 B3 A1

B4

E2

B11

B8 B9 E1 C3 C4

C1 C2

D

A3

B7

B5 B10

A2

B6

E1

B12 E2

B13

B15

C5 C6

E2

E2

C7 C8 C9 C10

B16

E1

D

C11 E1

E2

E2

C12 E1 C13 B17

28

beeldkwaliteitsplan

B14

C14 E1 C15

B18

LEGENDA A. Behoud bestaande bomen A1. Bestaande houtsingel met bomen op eigen kavel A2. Solitaire boom naast de stolp A3. Bomen op eigen kavel B. Streekeigen bomen binnen privétuinen B1 t/m B9 Ulmus ‘Lobel’ (iep), 5 stuks, stamomtrek 18-20 cm B10 t/m B14 Carpinus betulus (haagbeuk), 5 stuks, stamomtrek 18-20 cm B15 en B16 Betula pubescens (zachte berk), 2 stuks, stamomtrek 18-20 cm B17 en B18 Juglans regia (walnotenboom), 2 stuks, stamomtrek 18-20 cm C. Fruitbomen binnen openbare ruimte, verschillende soorten appelbomen C1 t/m C15 Malus (appelboom) 15 stuks, stamomtrek 18-20 cm D. Houtsingel 7 meter breed beplant met streekeigen soorten, Per kavel minimaal 70% beplant, integrale aanplant van gehele houtsingel Planten in 3 rijen, onderlinge afstand 1.5 m en afstand in de rij 1.5 m In groepen van 5-7 van dezelfde soort. Heesters hoogte H60-120 cm, bomen stamomtrek 18-20 cm Toe te passen soorten: Alnus glutinosa (gewone els) – 5 % Betula pubescens (zachte berk) – 5 % Corylus avellana (hazelaar) – 15 % Viburnum opulus (gelderse roos) – 15 % Crataegus laevigata (tweestijlige meidoorn) – 15 % Prunus spinosa (sleedoorn) – 15 % Rhamnus catharticus (wegedoorn) – 15 % Ribes rubrum (rode bes) – 15 %

plantschema houtsingel

E. Groene erfafscheiding langs perceelsranden conform het landschapsontwerp E1 haag laag (tot 130 cm hoog) Fagus Sylvatica (beuk), 1m breed, hoogte aanplant H60-100 cm E2 haag of begroeid hekwerk (tot 180 cm hoog) Haag: Fagus Sylvatica (beuk), 1m breed, hoogte aanplant H130-180 cm Begroeid hekwerk: Hedera helix (aanplant 5 stuks per m1) Datum: 31-8-2021 Schaal: 1:1000 Formaat: A3

N

0

10

20

30

100 meter

Nes 32, Schagen

29

4. Conclusie De ruimte voor ruimte regeling biedt kansen om de ruimtelijke kwaliteit van het landelijke gebied te versterken. De kenmerken van het landschap (groene erven, prominente positie stolp, het agrarisch karakter en lineaire structuur) zijn leidend voor de herinrichting van het plangebied. De groene inpassing van het nieuwe erf zorgt ervoor dat de karakteristiek van het open landschap met erven als groene eilanden versterkt wordt. Het huidige contrast van de grote stal “koud” in het landschap, wordt omgeruild voor een erf met kleinschaligere bebouwing met vriendelijke, groene randen. De doorzichten vanaf de Nes worden hierdoor verfraaid. De stolpenstructuur wordt versterkt doordat de stolp vrij van aanbouwen komt te liggen en de voortuinen openblijven, zodat er zicht op de stolp blijft.

Schetsontwerp nieuwe situatie binnen de bestaande omgeving

30

beeldkwaliteitsplan

colofon

Document door: Dorien de Boer Landschapsarchitect BNT Studio Groenburg, Tuin- en Landschapsarchitectuur Registratienummer Architectenregister: 3.090415.001 In samenwerking met B4o. Adres: Dorpsplein 3b, 1759 GM Callantsoog Tel: 06-30077008 E-mail: info@studiogroenburg.nl www.studiogroenburg.nl / www.ervenconsulenten.nl KvK-nummer: 50141430 Landschapsarchitectuur Stedenbouw Recreatieontwikkeling

In opdracht van: H3 Landelijk Vastgoed 6 september 2021

Nes 32, Schagen

31

beeldkwaliteitsplan

Nes 32, Schagen