117e Raadsinformatiememo beleidsregels standplaatsen- Bijlage- Vragen en antwoorden (QA) beleidsregels standplaatsen 21 dec 2023
Tekst van het document
Q&A standplaatsenbeleid •
Waarom is nieuw standplaatsenbeleid nu nodig? Uit recente jurisprudentie volgt dat standplaatsen schaarse vergunningen1 zijn. Er moet voldaan worden aan de Europese Dienstenrichtlijn. Door deze Dienstenrichtlijn en jurisprudentie moeten we het beleid voor standplaatsen aanpassen. Standplaatsvergunningen mogen niet meer voor onbepaalde tijd worden afgegeven. Ook is een actualisatie nodig en wenselijk vanwege twee redenen: (1) het aansluiten op onze gemeentelijke kaders, zoals de omgevingsvisie en de ontwikkelvisie en (2) ontwikkelingen in het centrumgebied, zoals bijvoorbeeld de verbouwing van Makado.
•
Staat het besluit van het college open voor bezwaar en beroep? Nee, de beleidsregels voor de standplaatsen zijn gekoppeld aan de Apv. De beleidsregels kunnen pas in bezwaar of beroep worden getoetst bij het afgeven of weigeren van een standplaatsvergunning.
•
Welke rol heeft de gemeenteraad bij het standplaatsenbeleid? Een bestuursorgaan kan beleidsregels vaststellen voor een hem toekomende of onder zijn verantwoordelijkheid uitgeoefende, dan wel door hem gedelegeerde bevoegdheid (artikel 4:81 lid 1 van de Algemene wet bestuursrecht). De gemeenteraad heeft via de Algemene plaatselijke verordening (Apv) het college gemandateerd om over dit standplaatsenbeleid te besluiten. Het is aan het college om binnen dit kader op basis van wettelijke bepalingen en vastgestelde beleidsregels nadere uitwerking te geven aan verkregen bevoegdheid. De gemeenteraad heeft hierin verder geen rol.
•
Door de voorkeurslocaties vervallen er een aantal parkeerplaatsen een aantal dagen in de week. Kan het centrum deze parkeerplaatsen ‘missen’? Het gaat meer om verschuiving van parkeerplaatsen. De voorkeurslocaties bevinden zich onder meer op een locatie waar het parkeren door bouwactiviteiten aan de Nieuwstraat onmogelijk was en/of al niet meer mag volgens het bestemmingsplan. Daarnaast ontstaat er door verplaatsen ook (parkeer)ruimte voor automobilisten dan wel fietsers vrij aan de Nieuwstraat. Eerder uitgevoerd parkeeronderzoek in het centrum van de stad heeft uitgewezen dat er geen parkeerprobleem is. Over het algemeen voldoet het aantal beschikbare plaatsen aan de behoefte. Het is daarmee acceptabel om voor enkele dagen in de week enkele parkeerplaatsen door standplaatsen in gebruik te hebben.
•
De gemeente heeft toch bepaalde toezeggingen gedaan richting de standplaatshouders en Makado? Verschillende partijen hebben verwachtingen over standplaatsen in de Nieuwstraat of inrichting van de omgeving in de buurt van Makado. Bijvoorbeeld naar aanleiding van schriftelijke en mondelinge communicatie met de gemeente vanuit het verleden. De maatschappij en het centrum van Schagen zijn continue in ontwikkeling en de belangen zijn uiteenlopend. Bij een eerste bekendmaking van een conceptversie van de beleidsregels en bijbehorende voorstelling van voorkeurslocaties bleek dat we een andere zienswijze hebben op eerder ontstane verwachtingen, omdat andere belangen en afwegingen daartoe aanleiding
1 Een schaarse vergunning is een vergunning waarvan er slechts één of een beperkt aantal kan worden verleend,
terwijl er meer (potentiële) aanvragers zijn.
geven. Door de participatie van de afgelopen periode zien we goede redenen om de voorliggende voorkeurslocaties te kiezen voor het centrumgebied van de stad Schagen. •
Overgangsrecht? Voor de huidige standplaatshouders gaat, na de verplaatsing binnen het gebied tussen Nieuwstraat en de Schubertstraat, een periode in van 5 jaar waarin het overgangsrecht van toepassing is. Dit betekent dat gewijzigde vergunningen minimaal 5 jaar doorlopen. De groente- en fruitkraam, de bloemenkraam en de loempia-kraam krijgen een standplaatslocatie overeenkomstig de dagen in de week zoals aan hen vergund. We willen hierop een uitzondering maken voor de viskramen. Op dit moment wordt een standplaats vijf dagen bezet door twee verschillende vishandelbedrijven. Vijf dagen zien we als te lang vanuit een belang voor de leefomgeving, ook in relatie tot ervaring van geuroverlast. Alle belangen afwegende, is ons voorstel dat er, in combinatie met de overgangsregeling, op de nieuwe locaties ten noorden van Makado maximaal 2 dagen in de week vis zal worden verkocht. Voor de andere 3 dagen is er een standplaatslocatie beschikbaar aan de Langestraat tussen de Vomar en de Jumbo. Zo blijft de overlast voor de omgeving beperkten wordt tevens voorzien in een acceptabele overgangsregeling voor de standplaatshouders naar het nieuwe beleid. Na 5 jaar verloopt de vergunning en kan iedereen zich inschrijven voor een voorkeurslocatie. De huidige standplaatshouders hebben hierbij het eerste trekkingsrecht.
Als zij zich opnieuw aanmelden voor een vergunning voor 5 jaar, zullen wij hen voorrang geven op andere mogelijke kandidaten.
•
Waarom moeten de standplaatsen weg van de Nieuwstraat? De vergunningen in de huidige situatie zijn tijdelijk vanwege toekomstige bouw- en ontwikkelactiviteiten in de Nieuwstraat en Langestraat. Voor handel vanaf standplaatsen hanteren we een vergunningstelsel. De gemeente ziet het als haar rol om vanuit alle verschillende belangen een afgewogen keuze te maken voor de locaties van standplaatsen in het centrum. Bij deze afweging spelen belangen vanuit veiligheid, woon- en leefklimaat en wet- en regelgeving een belangrijke rol. Doel is dat de openbare ruimte bruikbaar blijft voor diverse activiteiten. Standplaatsen hebben voor ons ook als doel om de aantrekkingskracht van het centrum te versterken. Daarnaast willen we binnen het centrum meer woningen mogelijk maken. Op basis van deze afweging is de locatie Nieuwstraat, de huidige bezetting en de wijze waarop vergunningsverlening hiervoor mogelijk is niet toekomstbestendig. Langduriger gebruik van de locatie geeft mogelijk een onevenredige inbreuk op het woon- en leefklimaat en vraagt afwegingen rond openbare orde en veiligheid.
•
Tot wanneer blijven de standplaatsen in het gebied tussen de Nieuwstraat en de Schubertstraat? Deze voorkeurslocatie is tijdelijk. Een deel van het huidige parkeerterrein heeft een bebouwbare centrumbestemming. Het deel waar de standplaatshouders staan, zal in de toekomst verdwijnen ten gunste van bebouwing. De ontwikkeling van dit bouwblok is reeds mogelijk volgens het bestemmingsplan. Een projectstart is nog niet direct voorzien, het duurt naar verwachting dan nog enkele jaren voordat er een vergunning is en met bouw wordt gestart. Voorafgaand aan het moment dat er bouwactiviteiten starten zullen de standplaatshouders moeten verplaatsen. Wij zullen te zijner tijd tijdig de standplaatshouders hiervan op de hoogte brengen.
•
Op basis waarvan is de locatie Vomar naar voren gekomen? En is daar plaats voor alle standplaatsen die nu op de Nieuwstraat staan? Deze voorkeurslocatie is op verschillende manieren naar voren gekomen. Deze omgeving was in het verleden en bij het opstellen van de concept beleidsregels al benoemd voor een standplaats. In het onderzoek door deskundigen van Stichting Marktbeheer zijn verschillende locaties in het centrum van de stad bezocht en afgewogen. Op basis van dit onderzoek is de locatie aan de Langestraat tussen de Vomar en de Jumbo als geschikte locatie voor standplaatsen beoordeeld. De locatie is tevens voorgesteld door belanghebbenden in de gevoerde gesprekken. Er is ook draagvlak voor bij de betreffende winkeliers.
•
Waar komt de oliebollenkraam te staan? Er is behoefte aan voorkeurslocaties voor een oliebollenkraam. De standplaats voor de oliebollenkraam is seizoensgebonden. De oliebollenkraam zal tijdens de seizoensperiode van de verleende vergunning een locatie toegewezen krijgen binnen het Nieuwstraatgebied. Dit kan nader uitgewerkt worden in combinatie met de herinrichting van het gebied aan de Nieuwstraat. Wijziging van de vergunningslocatie zal in overleg met de betreffende standplaatshouder en andere relevante belanghebbenden gebeuren.
•
Op welke wijze kunnen maatschappelijke organisaties een standplaats innemen? Voor activiteiten met een maatschappelijk belang is het mogelijk dat tijdelijk een standplaats wordt ingenomen. Dat noemen we een incidentele (dag)standplaats, Dit zijn niet vooraf aangewezen locaties. Deze kunnen voor alle weekdagen over maximaal 6 weken per jaar zonder commercieel doel gebruikt worden. Denkbaar zijn faciliteiten voor medische onderzoeken of voorlichtingsactiviteiten. De aanvrager kan zelf een voorstel voor een locatie doen en het gebruiksdoel onderbouwen.
•
Is voor het verplaatsen van de viskramen dit complete beleid nodig? Er is bij standplaatsvergunningen sprake van ‘schaarse vergunningen’ volgens de Europese dienstenrichtlijn. Vrije marktwerking moet het aanbod reguleren. Een brancheverdeling mag dan niet gebruikt worden als instrument om de gevestigde winkeliers te beschermen tegen concurrentie. Wel streeft de gemeente ernaar dat de vertegenwoordigde branches een aanvullend karakter hebben op wat de aanwezige winkels te bieden hebben. Voor verdeling van schaarse vergunningen moet een overheidsinstantie ruimte geven aan mededinging. Daarvoor zijn verschillende toekenningsprocedures denkbaar. In plaats van loting of een gunning en plaatsing op volgorde van binnenkomst, wordt de kwaliteit van de uit te voeren activiteit van gegadigden beoordeeld. Hierin speelt het belang van de woon-en leefomgeving en de kansen voor verbetering daarvan een rol.
•
Kunnen de standplaatsen niet gewoon allemaal uit het centrum? Standplaatsen zijn een traditioneel onderdeel binnen het authentieke karakter van de openbare ruimte in de kernen binnen de gemeente Schagen. Dat geldt ook voor het centrumgebied van de stad. Standplaatsen verlevendigen de omgeving, vergroten de aantrekkingskracht, verbinden de sociale structuur en zijn een verrijking van het voorzieningenaanbod voor onze inwoners, bezoekers en recreanten.
•
Mini-markt of niet? Omdat we de komende 5 jaar een overgangsfase hebben, waarin het overgangsrecht van toepassing is, heeft stichting Marktbeheer specifiek gezocht naar alternatieve locaties waar de huidige standplaatshouders vanuit het gebied Nieuwstraat voor deze jaren bij elkaar zouden kunnen staan. De twee gebieden voor voorkeurslocaties voor reguliere standplaatsen waar B&W toe besloten heeft voldoen hier beide aan (zie bijlage). Na de periode van 5 jaar overgangsrecht treden de beleidsregels in werking en is het maximale aantal standplaatsen dat bij elkaar komt te staan 3. Op deze wijze kunnen de ambulante en gevestigde ondernemers elkaar versterken. Deze beleidsregels zijn van toepassing voor heel de gemeente om gebruik van standplaatsen te reguleren. De reden hiervan is dat we geen extra (dag-/mini-)markt willen, naast onze lokale markten zoals de weekmarkt op de donderdag in de stad Schagen die een andere grondslag en beleidsuitwerking vragen.