117a Raadsinformatiememo beleidsregels standplaatsen

Geachte raadsleden, Hierbij informeren we u over het collegebesluit dat genomen is over de beleidsregels voor de standplaatsen, de uitwerking daarvan in voorkeurslocaties in het centrumgebied van de stad en wat dat betekent voor de huidige standplaatshouders in het centrumgebied. Het college is verheugd dit besluit te hebben kunnen nemen, na een intensieve periode van participatie en nader onderzoek. Om hier met de belanghebbenden een goed vervolg aan te geven voor de situatie in het centrum van de stad, hebben we elkaar nodig. Het is moeilijk of misschien zelfs wel onmogelijk om een oplossing te vinden waar alle direct belanghebbenden blij van worden. Toch denken we oprecht met dit besluit en door samen op te trekken bij het vervolg tot een verrijking voor de stad te komen. Waarom beleid actualiseren? De gemeente actualiseert haar beleidsregels voor de standplaatsen. Hier zijn diverse redenen voor. Volgens een Europese dienstenrichtlijn mogen gemeentes geen vergunningen voor onbepaalde tijd meer afgeven. Een andere reden is dat er wijzigingen zijn in de detailhandel en inrichting in ons centrumgebied. Ook hebben we gemeentelijke kaders zoals de omgevingsvisie en de ontwikkelvisie die aanleiding geven om ons standplaatsenbeleid te herijken.

In de Algemene plaatselijke verordening (Apv) is door de gemeenteraad een verbod ingesteld om een standplaats in te nemen zonder vergunning van het college. Het is aan het college om binnen dit kader op basis van wettelijke bepalingen en vastgestelde beleidsregels nadere uitwerking te geven aan verkregen bevoegdheid. Met het vaststellen van deze beleidsregels geeft het college aan hoe het de bevoegdheid om standplaatsvergunningen te verlenen zal uitvoeren. Voor het centrumgebied van de stad zijn tevens voorkeurslocaties bepaald na een periode van participatie en nader onderzoek. De uitwerking voor het centrumgebied heeft prioriteit gekregen vanwege de tijdelijke situatie voor de standplaatsen op de Nieuwstraat en het aflopen van de vergunning voor de standplaatslocatie in september 2024. Nieuw beleid is een kans We zien dit nieuwe beleid als een kans. We hebben een prachtige gemeente met een fraaie binnenstad, met een belangrijke regionale functie als Marktstad. Dit is een kans om de binnenstad nog mooier te maken en de positie en kracht ervan verder te versterken. Zorgvuldige afwegingen van alle betrokken belangen maken in aanloop naar besluiten met impact op de binnenstad vinden we dan ook van groot belang.

Uitwerking voor andere kernen binnen gemeente volgt De uitgangspunten en criteria van de beleidsregels gelden voor de hele gemeente, ook voor alle verschillende dorpskernen. Ze zijn zo uniform mogelijk opgesteld en geformuleerd zodat de beleidsregels voor elke kern kunnen bijdragen aan een versterking van de openbare ruimte. Op dit moment hebben we de nadere uitwerking in voorkeurslocaties alleen voor het centrumgebied van de stad Schagen gedaan. Dit hebben we als eerste gedaan, gezien de situatie van de standplaatshouders in de Nieuwstraat. De vergunning voor deze locatie is tijdelijk en loopt af in september 2024. De volgende stap na de besluitvorming is, dat we ook voorkeurslocaties bepalen voor de overige kernen in onze gemeente. We willen tevens leren van deze uitwerking van de beleidsregels in het centrumgebied voor de overige kernen. Wat is er gepasseerd sinds 31 juli jl.? Sinds u de vorige raadsinformatiebrief ontving, op 31 juli jl., is er veel gebeurd en zijn er diverse momenten geweest waar u als raad bij betrokken bent geweest. Het belang van de standplaatsen is groot voor belanghebbenden en dat is de afgelopen periode duidelijk gebleken rond de tijdelijke locatie van de standplaatsen op de Nieuwstraat.

U heeft zich als raadsleden zeer betrokken getoond, onder meer in de oordeelsvormende vergadering van 10 oktober jl. en de afvaardiging van uw fracties op de werkavond van 27 november jl. Feedback Inmiddels bestaat de feedback op de concept beleidsregels en de daarbij voorgestelde voorkeurslocaties uit : • de inspraakreacties op de ter inzage legging, waarvan de termijn sloot op 11 september jl. • de adviezen van stichting Marktbeheer na hun onderzoek, waarvan u het rapport hebt ontvangen op donderdag 23 november jl. • de terugkoppeling van de werkbijeenkomst waarbij de door de stichting benoemde optie voor de standplaatsen in het gebied tussen Nieuwstraat en Schubertstraat (zie bijlage 3a, optie 2 in het rapport van stichting Marktbeheer) bij veel aanwezigen de voorkeur had. Zie onderstaand voor toelichting. Voorafgaand aan het opstellen van de concept beleidsregels heeft intern een beleidsevaluatie plaatsgevonden middels bijeenkomsten met adviseurs en medewerkers van betrokken beleidsdisciplines en met omliggende gemeenten. Er is met 13 standplaatshouders uit de gemeente telefonisch contact opgenomen en een evaluatie gedaan over hun standplaats en het standplaatsenbeleid.

Reguliere voorkeurslocaties In de voorliggende beleidsstukken zijn we alles afwegende tot de volgende keuze gekomen: De voorkeurslocaties voor reguliere standplaatsen worden gesitueerd binnen de omgeving waar nu parkeren plaatsvindt om een winkelgebied te bezoeken*: Voor de kern Schagen* vertaalt dit zich als volgt: 1) in het middengebied tussen de Nieuwstraat en de Schubertstraat, tegenover de noordgevel van Makado -optie 2 in het rapport van stichting Marktbeheer-, op het gedeelte waar nu parkeerplaatsen zijn. Zie ter verduidelijking het concept ontwerp voor de verblijfsruimte met een voorbeeld voor de inrichting voor de huidige standplaatshouders op het bijbehorende kaartje (bijlage 3a). 2) het gebied aan de Langestraat tussen de Vomar en Jumbo Zie ter verduidelijking een voorbeeld van de inrichting voor de huidige standplaatshouders op de foto (bijlage 3b). *In de periode 2025-2030 is het uitgangspunt dat het centrum autoluwer wordt gemaakt. Hierbij wordt de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het centrum met al haar functies naar verwachting verbeterd. Uit onderzoek uit 2021 blijkt dat er op enkele minuten loopafstand meer dan voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn. In de ontwikkelvisie voor de stad Schagen 2040 staat bovendien dat er mogelijk aan de rand van het centrum extra parkeercapaciteit komt.

Toelichting bij 1): Er is al een concept-ontwerp voor het gebied tussen de noordgevel van Makado en de parkeerplaats, dat bedoeld is om te verblijven en om een omgeving te faciliteren waarin meer stalling van fietsen ingepast wordt. Het bouwvlak tegenover de noordgevel van Makado, aan de andere zijde van dit verblijfsgebied, maakt het mogelijk dat hier gebouwd gaat worden. Op dat moment (op basis van de huidige inschatting niet eerder dan 4 a 5 jaar) zal er minder parkeren en geen ruimte meer zijn voor standplaatsen zijn op deze plek, omdat daar dan bebouwing ontstaat.

Toelichting bij 2): De optie bij de Vomar heeft draagvlak van de winkeliers die grenzen aan de parkeerplaats. De kans bestaat dat er over een aantal jaar bovenop de Vomar bebouwing ontwikkeld wordt. Mocht dit doorgaan, dan zal tegen die tijd onderzocht worden of dit gevolgen heeft – en zo ja, welke - voor deze locatie als voorkeurslocatie. NB: Voorts geldt dat het gebied om de kerk op de Markt nader verkend zal worden, bijvoorbeeld in combinatie met de herinrichting van de Markt. Afhankelijk van de uitkomst van de verkenning kan dit over een aantal jaar een goede toevoeging zijn als voorkeurslocaties voor reguliere standplaatsen. Overige voorkeurslocaties uit concept beleidsregels vervallen Op basis van de zienswijzen, de overige participatie en het onderzoek wordt gebruik van de overige voorkeurlocaties voor reguliere standplaatsen -de locaties dus die in de concept beleidsregels werden genoemd- niet uitvoerbaar geacht. Deze voorkeurlocaties vervallen vooralsnog daarmee en worden niet ter vaststelling voorgesteld. Seizoensgebonden voorkeurslocatie De voorkeurslocaties voor seizoensgebonden standplaatsen worden gesitueerd binnen de omgeving waar nu parkeren plaatsvindt nabij een strandopgang of in een winkelgebied. Voor de kern Schagen vertaalt dit zich als volgt: Afhankelijk van het seizoen ontstaat er ruimte binnen het winkelgebied.

Er is behoefte aan twee seizoensgebonden voorkeurslocaties waarvan een in verband met de lopende vergunning van de oliebollenkraam. Deze voorkeurslocatie is binnen het Nieuwstraatgebied in de buurt van het Rapenpad. Dit wordt nader uitgewerkt in combinatie met de herinrichting van het gebied aan de Nieuwstraat ten noorden van Makado en kan na planologische wijziging voor de overgangstermijn toegewezen worden in overleg met de betreffende standplaatshouder en andere relevante belanghebbenden. Wat betekent bovenstaande voor de huidige standplaatshouders die nu tijdelijk op de Nieuwstraat staan? De vergunningen voor de huidige tijdelijke locatie aan de Nieuwstraat zullen in september 2024 verlopen. De voorgestelde voorkeurslocaties betekenen dat de standplaatshouders die op dit moment aan de Nieuwstraat staan, moeten verplaatsen. Conform opgehaalde input tijdens de werkbijeenkomst op 27 november jl., is gekozen voor de (tijdelijke) locatie aan de noordzijde van Makado op de parkeerplaats (zie bijlage 3a). Met vaststelling van het beleid en de locaties maken we verplaatsing ook na de overgangstermijn mogelijk en voorzienbaar. Advies is om dit tijdens de overgangstermijn te gunnen waarna herziening van vergunningen vereenvoudigd is. Voorgesteld wordt om deels tegemoet te komen aan de bezwaren van omwonenden door de vergunninghouders met een bakstandplaats te laten rouleren.

Omdat de huidige vergunning in bijvoorbeeld het aantal dagen afwijkt van het nieuwe beleid, stellen we een overgangsregeling in. De overgangsregeling gaat in op het moment dat de verhuizing naar de voorkeurslocatie plaatsvindt. Deze verhuizing is naar verwachting over ongeveer een half jaar (+/- zomer 2024) mogelijk vanwege onder meer het vergunningentraject en de aanleg van het verblijfsplein ten noorden van Makado. Voor de huidige standplaatshouders aan de Nieuwstraat gaat dan een periode in van 5 jaar waarin het overgangsrecht van toepassing is. De groente- en fruitkraam, de bloemenkraam en de loempiakraam krijgen een plek overeenkomstig de dagen in de week zoals aan hen vergund. Uitzondering hierop wordt voorgesteld voor de viskramen. Op dit moment is een standplaats 5 dagen gegund aan 2 verschillende vishandelsbedrijven die een (doorlopende) vergunning hiervoor hebben. 5 dagen doorlopende exploitatie wordt als te lang

gezien, ook in relatie tot mogelijke geuroverlast. Voorstel is om in de overgangstermijn een roulatie te organiseren waarmee op de nieuwe locatie maximaal 2 dagen in de week vis wordt verkocht. Voor de andere 3 dagen is er een standplaatslocatie beschikbaar aan de Langestraat tussen de Vomar en de Jumbo. Zo blijft mogelijke overlast voor de omgeving beperkt en wordt tevens voorzien in een acceptabele overgangsregeling voor de standplaatshouders. We verzoeken de betreffende ondernemers om een voorstel te doen over wie op welke dag waar gaat staan, in het gebied tussen Nieuwstraat en Schubertstraat of in het gebied aan de Langestraat bij de Vomar. Voor de langere termijn kunnen de huidige standplaatshouders verhuizen naar de Langestraat in het gebied tussen Vomar en Jumbo ofwel, afhankelijk van de uitkomst van de verkenning, naar het gebied van de parkeerplaatsen om de kerk op de Markt. Verwachte situatie voorkeurslocaties voor komende 5 jaar en in de 5 jaar daarna In de bijlages vindt u ter verduidelijking de verwachte situatie voorkeurslocaties voor komende 5 jaar en situatie daarna, in periode van 5 jaar trekkingsrecht. Resterende ruimte voor standplaatsen op voorkeurslocaties Met voorliggende beleidsregels maken we meerdere standplaatsen verdeeld over voorkeurslocaties in het winkelgebied mogelijk.

Na plaatsing van bestaande standplaatshouders middels de overgangsregeling zijn eventueel overige beschikbare dagen voor standplaatsen aan te besteden op basis van de uitwerking van deze beleidsregels. Uitvoering Na vaststelling is de verwachting dat we ongeveer een half jaar nodig hebben om de verplaatsing van de huidige standplaatshouders planologisch te regelen en de locaties te vergunnen. Dat is ook noodzakelijk, omdat de vergunningen voor de huidige tijdelijke locatie aan de Nieuwstraat in september 2024 verlopen. Kanttekeningen Graag maken we u attent op enkele kanttekeningen die we in het college hebben meegegeven: Standplaatsvergunningen en standplaatslocaties niet meer voor altijd De beleidsdocumenten bevatten voorkeurslocaties voor het centrumgebied van de stad Schagen. Zowel de voorkeurslocaties als de vergunning voor een locatie worden voor een beperkte tijd beschikbaar. Voorkeurslocaties zijn niet meer voor altijd, omdat de openbare ruimte onderhevig is aan veranderingen, zoals keuzes voor woningbouw (zie voor nadere toelichting in de beleidsregels). Daarnaast zijn verleende vergunningen gezien jurisprudentie over de eerder genoemde internationale wetgeving, niet permanent.

Verschillende verwachtingen Verschillende partijen hebben verwachtingen over standplaatsen of inrichting van de omgeving in de Nieuwstraat naar aanleiding van schriftelijke en mondelinge communicatie met de gemeente vanuit het verleden. Denk hierbij aan een brief van april 2021 van het college aan de standplaatshouders en een genoemde 250 meter grens volgens de eigenaar van Makado. De maatschappij en het centrum van Schagen zijn continue in ontwikkeling. Uit de voorliggende beleidsregels en bijbehorende voorkeurslocaties blijkt dat we een andere zienswijze hebben op eerder ontstane verwachtingen omdat andere belangen daartoe nopen. Door de participatie van de afgelopen periode zien we goede gronden om de voorliggende voorkeurslocaties te kiezen voor het centrumgebied van de stad Schagen. Balans zoeken tussen tegengestelde belangen Elk voorstel voor een voorkeurslocatie in ons historische stadscentrum betekent nieuwe

belanghebbenden voor die specifieke locatie. Het is zoeken naar een oplossing tussen uiteenlopende en tegengestelde belangen. Het onderzoek van stichting Marktbeheer heeft zich specifiek gericht op voorkeurslocaties in relatie tot woon-en leefklimaat en openbare orde en veiligheid. Met de van hen overgenomen adviezen in voorkeurslocaties hebben we hier in onze beleving een balans in gevonden waarbij de verschillende belanghebbenden water bij de wijn zullen moeten doen. Communicatie We vinden het van belang om bij de communicatie over het besluit van B&W en de strekking van de inhoud van dit besluit uiterste zorgvuldigheid in acht te nemen. Inmiddels zijn de betrokken partijen per e-mail geïnformeerd. De beleidsregels voor de standplaatsen zijn gekoppeld aan de Apv. De beleidsregels kunnen pas in bezwaar of beroep worden getoetst bij het afgeven of weigeren van een standplaatsvergunning. Bijlages in aparte documenten: -Kaartjes met voorkeurslocaties -Concept ontwerp tussengebied tussen Nieuwstraat en Schubertstraat -Verwachte situatie voorkeurslocaties voor komende 5 jaar en in de 5 jaar daarna -Vragen & antwoorden (‘Q&A’) -Rapport stichting Marktbeheer