11. Bijlagen bij de toelichting; Bijlage 5; Archeologisch booronderzoek (1)
Tekst van het document
Rapport Projectnummer: 51008724 Referentienummer NL24-648800269-80835 Datum: 22-04-2024
Archeologisch onderzoek Muggenburg Zuid, gemeente Schagen Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen SWECO ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 2696
Versie C1 C2 D1
Sweco De Holle Bilt 22 3732 HM De Bilt Postbus 203 3730 AE De Bilt Nederland
Status Oplevering concept aan de opdrachtgever voor beoordeling bevoegde overheid Definitief na goedkeuring bevoegde overheid
T +31 88 811 66 00 www.sweco.nl
Datum 16-02-2024 25-03-2024 22-04-2024
Sweco Nederland B.V. Handelsregister 30129769 Statutair gevestigd te De Bilt
Wessel Wolzak Adviseur Archeologie T +31 88 811 41 93 M +31 6 82 29 54 45
Verantwoording Titel Subtitel
Archeologisch onderzoek Muggenburg Zuid, gemeente Schagen Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen SWECO ARCHEOLOGISCHE RAPPORTEN 2696
ISSN-nummer
2468-4813
Projectnummer
51008724
Referentienummer
NL24-648800269-80835
Revisie
D1
Datum
22-04-2024
Auteur
Wessel Wolzak senior KNA prospector (actornummer 48487734)
E-mailadres
wessel.wolzak@sweco.nl
Gecontroleerd door
Jeroen van Rooij senior KNA prospector (actornummer 19995135)
Paraaf gecontroleerd
Goedgekeurd door
Jeroen van Rooij Teammanager
Paraaf goedgekeurd
Sweco voert archeologisch onderzoek uit onder procescertificaat SIKB BRL 4000 ’Archeologie’ (versie 4.1) en de protocollen 4001, 4002, 4003 en 4004. De archeologische werkzaamheden worden uitgevoerd in overeenstemming met de Kwaliteitsnorm van de Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.1).
2 (18)
Administratieve gegevens Uitvoerder Provincie Gemeente Plaats Toponiem Kaartbladnummer Kadastrale gegevens Centrum-coördinaat Opdrachtgever Archis Zaakindentificatie Oppervlakte plangebied Bevoegde overheid
Projectmedewerkers
Periode van uitvoering Beheer en plaats van documentatie
Sweco Nederland B.V. Noord-Holland Schagen Schagen Muggenburg-Zuid 14D diverse x: 115.265 / y: 531.925 BDP 5460034100 Ca. 32.19 ha Gemeente Schagen Adviseur namens de bevoegde overheid: Mw. C.M. Soonius Wessel Wolzak, sr KNA prospector MA, actornummer 48487734 Fred van Keulen, KNA prospector MA, actornummer 29752204 Charlotte Spiering, KNA Archeoloog MA, actornummer 66700785 Oktober-november 2023 Sweco Nederland B.V.
3 (18)
Inhoudsopgave Samenvatting ......................................................................................................................... 5 1
Inleiding .................................................................................................................. 8
1.1
Aanleiding van het onderzoek ................................................................................. 8
1.2
Methodiek ................................................................................................................ 8
1.3
Archeologische verwachting .................................................................................... 9
2
Veldonderzoek ..................................................................................................... 11
2.1
Inleiding ................................................................................................................. 11
2.2
Doelstelling en vraagstelling .................................................................................. 11
2.3
Werkwijze .............................................................................................................. 12
2.4
Resultaten en interpretatie .................................................................................... 12
2.4.1
Bodemopbouw ....................................................................................................................12
2.4.2
Archeologie .........................................................................................................................14
2.4.3
Interpretatie .........................................................................................................................14
3
Conclusie .............................................................................................................. 15
3.1
Beantwoording onderzoeksvragen ........................................................................ 15
3.2
Conclusie ............................................................................................................... 16
3.3
Advies .................................................................................................................... 17
3.4
Selectieadvies bevoegd gezag .............................................................................. 17
Literatuurlijst en gebruikte bronnen .................................................................................. 18
Bijlage 1.
Locatie plangebied
Bijlage 2.
Locatie boringen
Bijlage 3.
Resultaten boringen
Bijlage 4.
Verspreidingskaart dikte laklaag
Bijlage 5.
Verspreidingskaart diepte laklaag
Bijlage 6.
Advieskaart
Bijlage 7.
Geplande ingrepen
Bijlage 8.
Boorprofielen
4 (18)
Samenvatting In opdracht van BPD heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Muggenburg-Zuid te Schagen, gemeente Schagen (zie afbeelding 1 en bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de voorgenomen aanleg van de nieuwe woonwijk Muggenburg Zuid, waarbij werkzaamheden worden voorzien van de realisatie van nieuwbouwwoningen en appartementen en de daarbij behorende (ondergrondse) infrastructuur. Voor het inventariserend veldonderzoek is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd.1 Uit dit onderzoek is gebleken dat er in het plangebied twee bekende terpen aanwezig zijn, waarvan er één een beschermd archeologisch monument betreft, en een historische dijk die als gemeentelijk monument is opgenomen. In het terrein kunnen nederzettingsresten worden verwacht uit de periode IJzertijd – Romeinse tijd, Vroege Middeleeuwen en uit de Late Middeleeuwen. Om deze verwachting voor het plangebied te toetsen, zijn 136 handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een guts van 3 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot een maximale diepte van 3 m beneden maaiveld. De boringen zijn gezet in een grid van 40 bij 45 m. De boorpunten en hoogte zijn ingemeten met behulp van een GPS.
Op basis van het booronderzoek blijkt dat in het plangebied een bodemopbouw aanwezig is bestaande uit een getijdenlandschap met afzettingen van het Laagpakket van Wormer. Dit getijdenlandschap bestaat uit wadden en kwelders, plaatselijk slappe tot matig stevige afzettingen. Dit niveau is afgedekt door Hollandveen, wat plaatselijk nog bewaard is gebleven onder terpen of diepere delen in het landschap. Op het niveau van het veen waar gewoond is, is het veenpakket geoxideerd tot het punt dat er enkel een humeuze vegetatiehorizont (laklaag) is overgebleven in de top van de getijdenafzettingen. Deze laklaag is ook het niveau waarvoor een archeologische verwachting geldt. Bij een dunne laklaag (5 cm of minder) of heel vlekkerig en een laklaag die licht boven een slappe kleilaag, geldt dat de hoge archeologische verwachting naar beneden toe kan worden bijgesteld naar laag. Bij een slecht ontwikkelde laklaag of slappe ondergrond is het onwaarschijnlijk dat de locatie geschikt was voor bewoning. De hoge verwachting kan gehandhaafd blijven voor de laklaag of venige laag, laklagen van meer dan 5 cm dikte en indicatoren zoals houtskool. Het niveau van de laklaag is afgedekt met kleiige dekafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Plaatselijk is het niveau van het veen afgedekt met terplagen in het noordwesten van het plangebied.
Mogelijk is er rondom boring 83 ook een dergelijk opgebracht pakket aanwezig die het onderliggende veen heeft afgedekt en gepreserveerd. Mogelijk gaat het hier om een restant van een terp. Voor de terplagen geldt een archeologische waarde. Deze lagen bestaan uit opgebracht klei met fragmenten verbrande klei, houtskool en baksteenpuin. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek geldt in grote delen van het plangebied een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. Voor de reeds bekende archeologische waarden (twee terpen in het noordwesten van het plangebied en een historische dijk in het midden van het plangebied) wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd, aangezien de plannen voor graafwerkzaamheden deze locaties ontzien. Bovendien is de zuidelijk terp een archeologisch Rijksmonument.
1
Ouwerkerk, L.P., 2023. Archeologisch bureauonderzoek Muggenburg Zuid, Schagen. SWAR 2514.
5 (18)
De middelhoge tot hoge archeologische verwachting is gebaseerd op de aanwezigheid van een potentieel archeologische laag in de vorm van een humeuze vegetatiehorizont (laklaag) die verspreid over het gehele plangebied voorkomt. Mogelijk houdt dat niveau verband met een historische veenlaag die nog onder de bekende terpen aanwezig is en met een archeologische laag die bekend is van een vindplaats uit de Romeinse tijd (Muggenburg III) op circa 200 m ten noorden van het plangebied. Daarnaast is er mogelijk een terp aanwezig op de locatie van boring 83, waar een bocht in de historische dijk aanwezig is. Geadviseerd wordt om het potentieel archeologische niveau op een aantal plaatsen te onderzoeken met een inventariserend veldonderzoek door middel van zoeksleuven (IVO-P). Deze tussenstap in IVO-P is in overleg met de adviseur van het bevoegd gezag tot stand gekomen. Het doel van een dergelijk onderzoek is de bodemopbouw van het plangebied door middel van lengteprofielen in kaart te brengen. Daarnaast is het doel om eventuele nog niet bekende vindplaatsen op te sporen. Verspreid over het plangebied kunnen vindplaatsen worden verwacht uit de periode IJzertijd/Romeinse tijd, Vroege Middeleeuwen en Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd.
Het proefsleuvenonderzoek wordt geadviseerd uit te voeren rondom de boringen waar archeologisch indicatoren zijn waargenomen (boringen 65 en 83) en in het noorden van het plangebied dat hemelsbreed het dichtst bij de vindplaats Muggenburg III ligt (rondom boring 2). Deze zones zijn in blauw aangegeven op de advieskaart (Bijlage 6). Alvorens een dergelijk proefsleuvenonderzoek kan worden uitgevoerd, dient eerst een Programma van Eisen te zijn opgesteld en door het bevoegd gezag te zijn goedgekeurd. Wanneer er tijdens het vervolgonderzoek aanwijzingen zijn voor een archeologische vindplaats, kan het noodzakelijk worden geacht om in andere delen binnen het plangebied (binnen de oranje zone; Bijlage 6) ook een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven uit te voeren. Het is mogelijk dat delen van het plangebied niet onderzocht hoeven te worden, aangezien deze worden opgehoogd. Op basis van het vervolgonderzoek kan de uitkomst ook zijn dat het gebied, buiten de reeds bekende archeologische waarden, vrijgegeven kan worden. Dit rapport is opgeleverd aan de opdrachtgever en het rapport is twee maal besproken en akkoord bevonden door de adviseur van de bevoegde overheid.
6 (18)
Tabel 1 Overzicht van archeologische perioden2 Periode Tijd Laat-Paleolithicum (Oude Steentijd) Mesolithicum (Midden Steentijd) 9.000 v.Chr.
tot -
9.000 v.Chr. 4.900 v.Chr.
Neolithicum (Nieuwe Steentijd)
5.325 v.Chr.
-
1.900 v.Chr.
Bronstijd
1.900 v.Chr.
-
800 v.Chr.
IJzertijd
800 v.Chr.
-
12 v.Chr.
Romeinse Tijd
12 v.Chr.
-
450 n.Chr.
Vroege Middeleeuwen
450
-
1.050 n.Chr.
Late Middeleeuwen
1.050
-
1.500 n.Chr.
Nieuwe Tijd
1.500
-
heden
Tabel 2 Indeling van het Kwartair chronostratigrafie Kwartair Holoceen Subatlanticum Subboreaal Atlanticum Boreaal Preboreaal Pleistoceen Laat Weichselien (ijstijd) Eemien Midden Saalien (ijstijd) Elsterien (ijstijd) Vroeg
2
jaren geleden 3.000 5.000 8.000 9.000 10.000 130.000 120.000 130.000 800.000 200.000 400.000 2.400.000 -
heden 3.000 5.000 8.000 9.000 10.000 10.000 120.000 130.000 130.000 315.000 800.000
Bron: Archeologisch Basis Register 1992.
7 (18)
1
Inleiding
1.1 Aanleiding van het onderzoek In opdracht van BPD heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Muggenburg-Zuid te Schagen, gemeente Schagen (zie afbeelding 1 en bijlage 1). De aanleiding voor dit onderzoek is de voorgenomen aanleg van de nieuwe woonwijk Muggenburg Zuid, waarbij werkzaamheden worden voorzien van de realisatie van nieuwbouwwoningen en appartementen en de daarbij behorende (ondergrondse) infrastructuur. Voor het inventariserend veldonderzoek is een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd.3 Uit dit onderzoek is gebleken dat er in het plangebied twee bekende terpen aanwezig zijn, waarvan er één een beschermd archeologisch monument betreft, en een historische dijk die als gemeentelijk monument is opgenomen. In het terrein kunnen nederzettingsresten worden verwacht uit de periode IJzertijd – Romeinse tijd, Vroege Middeleeuwen en uit de Late Middeleeuwen. De beschermde terp wordt in de nieuwe plannen niet bebouwd, mogelijk wordt deze omringd door water. De noordelijke terp wordt in de plannen zichtbaarder gemaakt door ophoging. De historische dijk Muggenburgerweg wordt in het landschap behouden.
Afbeelding 1: De locatie van het plangebied in rood.
1.2 Methodiek Dit rapport betreft een standaardrapport zoals genoemd in de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd conform SIKB BRL 4000 protocol 4003.
3
Ouwerkerk, L.P., 2023. Archeologisch bureauonderzoek Muggenburg Zuid, Schagen. SWAR 2514.
8 (18)
Afbeelding 2: Het plangebied op een uitsnede van de gemeentelijke archeologische beleidskaart (2022).
1.3 Archeologische verwachting Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerd verwachtingsmodel opgesteld.4 Gespecificeerde verwachting (grotendeels ontleend aan bureauonderzoek5) Voor de twee aanwezige terpen geldt een hoge tot zeer hoge archeologische waarde. Onder de terp bevindt zich een vlaknederzetting uit de vroege Middeleeuwen. Deze bevindt zich onder de ophooglaag. Elders in het plangebied kunnen ook vlaknederzettingen uit de vroege Middeleeuwen voorkomen. Deze bevinden zich dan onder het laat Middeleeuwse kleidek. Daarom is in de rest van het plangebied sprake van een hoge verwachting voor deze periode. In het plangebied is bewoning mogelijk geweest in het Laat Paleolithicum en Mesolithicum in de top van het dekzand. Dit dekzand is echter op ca. 15 tot 20 meter onder maaiveld gelegen. Dit niveau zal met de geplande ingrepen niet worden bereikt. Het plangebied is vanwege de invloed van de zee in het gebied in de periode Bronstijd – Romeinse tijd mogelijk bewoonbaar geweest. Het gebied lag vanaf circa 3000 voor Chr. onder invloed van getijden vanuit het Zeegat van Bergen. Vanaf ca. 1850 v. Chr. ontwikkelde zich (hoog)veen. In dit landschap kwamen de voormalige kreken door inversie hoger te liggen in het landschap. 4 5
Ouwerkerk, L., 2023. SWAR2514. Ouwerkerk, L., 2023. SWAR2514.
9 (18)
Hierdoor was bewoning mogelijk op deze hoger gelegen kreekruggen. Vanaf 1600 v. Chr. is de zee echter opnieuw doorgebroken, waardoor er klei werd afgezet. Pas rond 300 v. Chr. werd het gebied grootschaliger bewoonbaar. Toen waren de veenkussens ruim een meter dik, en het gebied werd ontwaterd door een serie veenriviertjes. Ook uit de tweede en derde eeuw is er bewoning bekend in het gebied in de top van het veen. Voor de periode late IJzertijd – Romeinse tijd geldt daarom een hoge archeologische verwachting voor het gehele gebied. Op circa 200 m ten noorden van het plangebied ligt een vindplaats uit de laat-Romeinse tijd: Muggenburg-III (4e eeuw na Chr.). Deze vindplaats is onderzocht in 1990 door de lokale afdeling van de AWN (Nederlandse Archeologie Vereniging) en Therkorn. Deze vindplaats is samen met de nederzetting en rituele vindplaats Muggenburg-I (3e eeuw na Chr.) beschreven in het proefschrift van Therkorn6. De vindplaats heeft een omvang van 5 bij 20 m en bestaat uit een driebeukige huisplattegrond, haarden, complete potten, een mantelspeld en begravingen van een hond, losse botten van paarden en ossen. De beide vindplaatsen liggen op circa 30 tot 40 cm beneden maaiveld onder een laatmiddeleeuws kleidek. Het oude maaiveld bestond uit veen, maar is door de eeuwen ingeklonken en geoxideerd tot een humeuze laag in de klei met een dikte van circa 5 cm.
Diepere sporen zijn door het veen gegraven in de top van de getijdenafzettingen daaronder. Bij het verlaten van de nederzetting is het huis ontmanteld en is vervolgens afgedekt door een heuveltje. Dit heuveltje is daarna verbrand gezien de verbrande klei en veenresten die erboven zijn aangetroffen. In de derde eeuw neemt de wateroverlast toe en overstromen de meest laaggelegen woonplaatsen. Op de laaggelegen plekken vormt zich opnieuw veen. Vanaf 1000 na Chr. verstuift de kust en ontstaan er duinen, waardoor het gebied slecht kan ontwateren. Een nog steeds stijgende zeespiegel zorgt voor overstromingen in het estuarium van de Rekere/Zijpe. Deze overstromingen zorgen voor zeer zware kleiafzettingen (pikklei) op het veen. In deze periode worden ook de eerste kaden en dijkjes aangelegd langs het natuurlijke afwateringssysteem. In de 12e en 13e eeuw is er echter opnieuw sprake van hevige overstromingen waardoor opnieuw een dikke laag klei wordt afgezet. In de late Middeleeuwen/ Nieuwe tijd worden daarom vooral archeologische waarden verwacht in de vorm van sporen van landgebruik en ophogingslagen. Vanaf de Bronstijd kunnen nederzettingen (huisplaatsen) aangetroffen worden van 200-2000 m2.
Hier kan aardewerk, dierlijk bot, bewerkt natuursteen en metaal worden aangetroffen en sporen zoals (verkavelings- en erf)greppels, paalgaten, waterputten en afvalkuilen; voor de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd aangevuld met periode specifiek keramiek (aardewerk/steengoed/porselein) en bouwmateriaal (baksteen/dakpan), glas, natuursteen. Organische materialen, zoals leer, bewerkt of constructiehout, en textiel zijn mogelijk bewaard gebleven in het veen. Onder de terplagen zullen organische materialen goed bewaard zijn gebleven door de zuurstofloze afdekking. Aangezien de grondwaterstand varieert van 65 tot 110 cm onder maaiveld en er vanaf het maaiveld klei aanwezig is zijn ook in diepere sporen vanaf het maaiveld mogelijk nog organische vondsten aanwezig.
6
Therkorn, 2004.
10 (18)
2
Veldonderzoek
2.1 Inleiding Het inventariserend veldonderzoek (IVO-O) is uitgevoerd conform SIKB BRL 4000 protocol 4003 Overig en bestaat uit 1. controle aanwezigheid en volledigheid informatie (LS05, LS06 PS05, VS05, VS07); 2. opstelling Plan van Aanpak IVO-Overig (VS01, SP01, VS08); 3. aanmelden onderzoek bij Archis; 4. uitvoeren veldwerk IVO-Overig (VS02, VS03, VS04); 5. melden eerste bevindingen onderzoek bij Archis; 6. uitwerken vondsten en (boor)monsters (VS03, SP02); 7. analyseren resultaten IVO-Overig (VS02, VS03, VS04); 8. opstellen standaardrapport IVO-Overig en waardering (VS05, VS06); 9. opstellen selectieadvies (VS07); 10. aanleveren standaardrapport - afmelden onderzoek in Archis; 11. aanleveren van analoge projectdocumentatie (DS01, DS02, OS17); 12. aanleveren van vondsten en monsters (DS03, OS17); 13. aanleveren digitale gegevens bij e-depot (DS05); 14. verwijderen gedeselecteerde vondsten en monsters (OS13). Het inventariserend veldonderzoek bestaat uit een booronderzoek verkennende fase. De gekozen onderzoeksmethode voor het veldwerk is gebaseerd op de resultaten van het bureauonderzoek (uitmondend in de gespecificeerde archeologische verwachting), het protocol inventariserend veldonderzoek uit de KNA versie 4.1 (protocol 4003).
Voorafgaand aan het veldwerk is een Plan van Aanpak opgesteld.7 Hierin is de doel- en vraagstelling van het onderzoek vastgesteld en zijn onderzoeksvragen geformuleerd. Dit Plan van Aanpak is vooraf getoetst door de adviseur van de bevoegde overheid. 2.2 Doelstelling en vraagstelling Het doel van het inventariserend veldonderzoek, verkennende fase is het toetsen en waar nodig aanvullen of bijstellen van de in het bureauonderzoek opgestelde gespecificeerde verwachting, zoals deze is samengevat in hoofdstuk 1.3. De vraagstelling voor dit onderzoek is: zijn er in het onderzoeksgebied archeologische waarden aanwezig of mogelijk aanwezig en zo ja, wat is de waarde daarvan? Voor de beantwoording van de vraagstelling zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: · Komt de bodemopbouw in het plangebied overeen met de verwachte bodemopbouw van middeleeuws kleidek met eventueel bewoonbaar niveau al dan niet op een dunne veenlaag of humeuze kleilaag? Is deze opbouw nog intact? · Zijn er gebieden in het onderzochte plangebied aan te wijzen waar mogelijke archeologische waarden aanwezig kunnen zijn? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP? · Zijn er aanwijzingen in de boringen voor de aanwezigheid (woon)terpen in het plangebied aanwezig naast de bekende terpen in het gebied? Zo ja, waaruit bestaan deze aanwijzingen en op welke diepte liggen die t.o.v.
maaiveld en NAP? · Zijn er buiten de begrenzingen van de bekende archeologische waarden nog resten die daarbuiten doorlopen? Zo ja: op welke diepte t.o.v. maaiveld en NAP ligt dit? · In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting binnen het plangebied worden bijgesteld?
7
Wolzak, 2023. Plan van aanpak Muggenburg-Zuid, Schagen, 06-09-2023.
11 (18)
· ·
In hoeverre worden in kansrijke gebieden binnen het plangebied de mogelijk aanwezige archeologische waarden bedreigd door toekomstige planontwikkeling? Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd?
2.3 Werkwijze Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek is verricht tussen 18 en 31 oktober 2023 door Charlotte Spiering (KNA Archeoloog), Fred van Keulen (KNA Prospector) en Wessel Wolzak (senior KNA Prospector). Hierbij zijn 136 handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 7 cm en een guts van 3 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot een maximale diepte van 3 m beneden maaiveld. De boringen zijn gezet in een grid van 40 bij 45 m. De boorpunten zijn ingemeten met behulp van een GPS (Sokkia 06). De hoogte van het maaiveld is ingemeten met de RTK/GPS. Met het verkennend booronderzoek wordt de bodemopbouw beschreven en de mate van intactheid daarvan bepaald. Kansrijke zones of locaties uit het verkennend booronderzoek kunnen aanleiding zijn voor het uitvoeren van een aanvullend karterend onderzoek om daadwerkelijk archeologische vindplaatsen op te sporen. De boorprofielen zijn lithologisch beschreven conform de Leidraad Archeologische Standaard Boorbeschrijving (ASB, versie 1.1) 8 en volgens het Systeem van Bodemclassificatie voor Nederland.9 Hoewel niet het doel van het verkennende booronderzoek, is de opgeboorde grond onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren, zoals verbrand of bewerkt vuursteen, houtskool, verbrand bot en aardewerk.
Verder is gekeken naar bodemverkleuringen die zouden kunnen wijzen op mogelijke vegetatie- en/of cultuurlagen. De boringen zijn gezet tot minimaal 30 cm in de zandige laag of (sterk) gelaagd pakket van het Laagpakket van Wormer. 2.4 Resultaten en interpretatie De locaties van de boringen worden weergegeven in bijlage 2. De verspreiding van verschillende bodemprofielen worden weergegeven in bijlage 3. De tekeningen van de boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 7. 2.4.1 Bodemopbouw De laagopeenvolging in de bodemopbouw wordt van boven naar beneden beschreven. Bouwvoor en verstoorde grond In het gehele plangebied is een bouwvoor aanwezig. Deze bouwvoor bestaat uit een grijsbruine, zwak zandige en matig humeuze klei met een dikte van doorgaans circa 30 cm met uitschieters tot 50 cm. Verspreid over het plangebied komen in 13 boringen (06, 07, 73, 83 89, 90, 91 t/m 94, 106, 127, 129) voor met verstoringen tot circa 0,7 à 1,4 m -mv. Deze verstoringen houden vermoedelijk verband met de ligging van afwateringssloten en greppels in het midden van de percelen. In boringen 91 t/m 94 gaat het om een opgebracht pakket van een voormalig slibdepot. Dit pakket heeft een dikte van 80 tot 145 cm. Hieronder is het pakket verstoord tot circa 1,7 m -mv (-1,28 m NAP).
8 9
Bosch, 2008. De Bakker & Schelling, 1989.
12 (18)
Terp In het noordwesten van het plangebied zijn twee terpen bekend. De meest noordelijke heeft een AMK-status van hoge waarde. De zuidelijke betreft een AMK-terrein met een beschermde status. Daarom zijn er enkel in de noordelijke terp boringen gezet, en niet in de zuidelijke. Boringen 31 en 136 vallen binnen het terrein van hoge waarde, waarvan boring 31 een terplaag heeft en boring 136 een mogelijke terpsloot. In boring 69 is ook een mogelijke terpsloot aanwezig, deze boring valt net buiten het zuidelijke terrein met een beschermde status. De beide terpen zijn goed in het landschap te herkennen. Zo ligt boring 31 op circa -0,06 m NAP waar de omgeving rond -0,5 m NAP ligt. De terplaag bestaat uit een grijsbruine zwakzandige matig humeuze klei met schelpenfragmenten, houtskoolbrokjes en brokjes verbrande klei. Het pakket is kalkrijk en bevat kleine kleibrokjes. De terplaag is circa 140 cm dik en de basis ligt op circa -1,46 m NAP. Deze terplaag ligt op een laagje geroerde sterk siltige klei met veenbrokken. Rondom de terp is een smalle depressie zichtbaar in het weiland. Hier is een extra boring gezet (boring 136). Op deze locatie is onder een bouwvoor een slootvulling aanwezig van 0,3 tot 1,1 m -mv. Deze slootvulling bestaat uit een bruingrijze, zwak zandige, zwak humeuze klei. De slootbodem ligt op een diepte van circa -1,72 m NAP.
Net buiten het zuidelijke terrein waarvoor een beschermde status geldt, ligt boring 69. In deze boring is onder de bouwvoor een pakket aangetroffen van grijsbruine, uiterst siltige, zwak humeuze klei. Dit kleipakket bevat schelpenfragmenten, brokjes verbrande klei en ijzervlekken. Het pakket heeft een dikte van 75 cm van 0,4 tot 1,15 m -mv en heeft een basis die ligt op -1,52 m NAP. Onder het pakket ligt een matig humeuze klei met houtresten tot 1,25 m -mv (-1,62 m NAP). Het zou hier kunnen gaan om een terplaag of terpsloot. Laagpakket van Walcheren Dekafzettingen De bouwvoor gaat, buiten de bestaande terpen, over in een beige of grijze uiterst siltige tot zwak zandige klei. Deze klei is vaak matig tot goed gerijpt, kalkarm en bevat ijzervlekken, humusvlekken en een enkel zeer dun zandlaagje. Deze kleilaag is geïnterpreteerd als dekafzettingen van het Laagpakket van Walcheren (voorheen Duinkerke-III). Hollandveen Laagpakket Plaatselijk is de oorspronkelijke veenlaag van het Hollandveen Laagpakket nog aanwezig onder het pakket dekafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. In boringen 31, 32, 82, 83, 95 is nog een grijsbruine, mineraalarme tot sterk kleiige veenlaag aanwezig met een dikte variërend van 5 tot 10 cm, met een uitschieter naar 25 cm in boring 83. In boringen 31 en 32 heeft de conservering van het veen vermoedelijk te maken met de aanwezigheid van de terp.
Het veenlaagje is hier 10 cm dik en de top bevindt zich op een diepte van 1,55 m -mv (boring 31; -1,61 m NAP) en 0,9 m -mv (boring 32; -1,35 m NAP). Bij boringen 82, 83 en 95 is het onduidelijk waarom deze laag nog als veen bewaard is gebleven. In boring 82 is de veenlaag circa 10 cm dik en bevindt zich op 0,5 tot 0,6 m -mv (-1,08 tot -1,18 m NAP) en in boring 95 ligt de veenlaag op 0,55 tot 0,6 m -mv (-1,13 tot -1,18 m NAP). In boring 83 ligt op 0,95 tot 1,05 m -mv (-1,62 tot -1,72 m NAP) een bruin mineraalarm rietveen op een bruingrijs sterk kleiig rietveen tot 1,2 m -mv (-1,87 m NAP). Mogelijk gaat het daar om een dieperliggende veenlaag. Laklaag In de rest van het plangebied is geen veenlaag meer aanwezig. Wat is overgebleven is een sterk humeuze vegetatiehorizont (laklaag) direct onder de dekafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Deze laag betreft een (sterk) humeus, wat glimmend niveau in de klei. Deze laag varieert sterk van dikte en humeusiteit. Over het algemeen gaat het om een donkerbruingrijze, sterk humeuze matig siltige klei. Dit niveau is kalkloos en bevat soms ijzerconcreties.
13 (18)
De laag is soms vlekkerig en zeer dun (circa 1 cm) of donkerzwartgrijs en dik (tot 15 cm) of bevat kalkconcreties en houtskoolfragmenten. De top van dit niveau ligt doorgaans op circa 0,45 m -mv (circa -1 m NAP). Deze laag correspondeert vermoedelijk met de veenlaag in boringen 82, 83 en 95 en met de veenlaag onder de terp in het noordoosten van het plangebied. De laklaag inclusief veenlaag komt in het overgrote deel van de boringen voor: in 94 van de 136 boringen. Voor een verspreiding van de dikte van deze laklaag en de diepteligging van de top van de laklaag in m -NAP zijn heatmap-kaarten gemaakt (Bijlagen 4 en 5). Laagpakket van Wormer Onder de laklaag is vaak sterk siltige tot zwak zandige klei aanwezig met enkele zandlaagjes. Deze afzettingen zijn geïnterpreteerd als wad- en kwelderafzettingen van het Laagpakket van Wormer. Verspreid over het plangebied komen vanaf 0,5 m -mv kleiige getijdenafzettingen voor bestaande uit beige- of grijskleurige sterk siltige tot zwak zandige klei met af en toe dunne zandlaagjes. De top van dit pakket is in 59 van de 136 boringen matig stevig en matig gerijpt of ontkalkt. Hier zijn de kleipakketten geïnterpreteerd als kwelderafzettingen. Waar de kleilagen zeer slap of matig slap zijn met zandlaagjes is het niveau als wadvlakte beschreven.
Plaatselijk komen in tien boringen ook zandige kreekvullingen voor met veel laagjes klei en detrituslaagjes (boringen 41 t/m 44, 57, 64, 77, 78, 85 en 119). Eventueel aanwezige kreekoevers zijn niet onderscheiden in de boringen. Het pakket komt overal in het plangebied voor en is geïnterpreteerd als kwelder- en waddenafzettingen van het Laagpakket van Wormer. 2.4.2 Archeologie Er zijn in twee boringen archeologische indicatoren aangetroffen. Deze indicatoren bestaan uit houtskoolfragmenten in boring 65 en fragmenten verbrande klei en schelpenfragmenten in de terplaag in boring 31. De houtskoolfragmenten zijn een secundaire indicator voor archeologische bewoning. De fragmenten verbrande klei in de terp duiden op bewoning ter plaatse. 2.4.3 Interpretatie In het plangebied is een bodemopbouw aanwezig van een getijdenlandschap met afzettingen van het Laagpakket van Wormer. Dit getijdenlandschap bestaat uit voornamelijk uit zandige afzettingen en kwelders, plaatselijk zeer slappe tot matig stevige kleiafzettingen. Dit niveau is afgedekt door Hollandveen, wat plaatselijk nog bewaard is gebleven onder terpen of diepere delen in het landschap. Op het niveau van het veen waar gewoond is, is het veenpakket geoxideerd tot het punt dat er enkel een humeuze laklaag is overgebleven in de top van de getijdenafzettingen.
Deze laklaag is ook het niveau waarvoor een archeologische verwachting geldt. Bij een dunne laklaag (5 cm of minder) of heel vlekkerig en licht die boven een matig slappe klei is aangetroffen, geldt dat de hoge archeologische verwachting naar beneden toe kan worden bijgesteld naar laag. Bij een slecht ontwikkelde laklaag of slappe ondergrond is het onwaarschijnlijk dat de locatie geschikt was voor bewoning. De hoge verwachting kan gehandhaafd blijven voor de laklaag of venige laag, laklagen van meer dan 5 cm dikte en indicatoren zoals houtskool. Het niveau van de laklaag is afgedekt met kleiige dekafzettingen van het Laagpakket van Walcheren. Plaatselijk is het niveau van het veen afgedekt met terplagen in het noordwesten van het plangebied. Mogelijk is er rondom boring 83 ook een dergelijk opgebracht pakket aanwezig die het onderliggende veen heeft afgedekt en gepreserveerd. Mogelijk gaat het hier om een restant van een terp. Voor de terplagen geldt een archeologische waarde. Deze lagen bestaan uit opgebracht klei met fragmenten verbrande klei, houtskool en baksteenpuin. Dit geldt ook voor de omgeving rond boring 83.
14 (18)
3
Conclusie
3.1 Beantwoording onderzoeksvragen De in paragraaf 2.2 gestelde onderzoeksvragen kunnen als volgt worden beantwoord: Voor de beantwoording van de vraagstelling zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld: · Komt de bodemopbouw in het plangebied overeen met de verwachte bodemopbouw van middeleeuws kleidek met eventueel bewoonbaar niveau al dan niet op een dunne veenlaag of humeuze kleilaag? Is deze opbouw nog intact? In het plangebied is deze bodemopbouw in veel gevallen nog intact aanwezig en bestaat voornamelijk uit een middeleeuws kleidek van het Laagpakket van Walcheren op een laklaag op wad- en kwelderafzettingen van het Laagpakket van Wormer. Plaatselijk is in de nattere/diepere delen en onder terplagen nog een restant Hollandveen aanwezig. Dit niveau correspondeert met het niveau van de laklaag die verspreid over het plangebied aanwezig is. ·
Zijn er gebieden in het onderzochte plangebied aan te wijzen waar mogelijke archeologische waarden aanwezig kunnen zijn? Zo ja, op welke diepte ten opzichte van het maaiveld en het NAP? In het plangebied zijn al archeologische waarden bekend: de twee terpen in het noordwesten van het plangebied en de historische dijk in het midden van het plangebied: de Muggenburgerweg. Op basis van de verkennende boringen is een mogelijke terplaag aanwezig in boring 83 en is er op grote schaal een potentieel archeologisch niveau aanwezig in de vorm van een humeuze laklaag op de diepte waar ooit Hollandveen heeft gelegen. De laklaag komt verspreid over het terrein voor vanaf circa 0,45 m -mv (-1 m NAP) en betreft een potentieel archeologisch niveau waarvoor een middelhoge verwachting geldt voor resten uit de Ijzertijd/Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen. Dit is vergelijkbaar met de archeologische laag die is aangetroffen bij vindplaats Muggenburg III, op circa 200 m ten noorden van het huidige plangebied.
·
Zijn er aanwijzingen in de boringen voor de aanwezigheid (woon)terpen in het plangebied aanwezig naast de bekende terpen in het gebied? Zo ja, waaruit bestaan deze aanwijzingen en op welke diepte liggen die t.o.v. maaiveld en NAP? In boring 83 is een antropogeen pakket aanwezig van 0,5 tot 0,7 m -mv (circa -1,17 m NAP) bestaande uit een zwak zandige klei met rode baksteenfragmenten, houtskool en schelpenresten. Onder dit pakket is intact Hollandveen aanwezig. Mogelijk betreft het kleipakket een restant van een terp die aan het maaiveld niet meer zichtbaar is.
·
Zijn er buiten de begrenzingen van de bekende archeologische waarden nog resten die daarbuiten doorlopen? Zo ja: op welke diepte t.o.v. maaiveld en NAP ligt dit? In boring 136 is een terpsloot aanwezig direct onder de bouwvoor tot 1,1 m -mv (-1,7 m NAP). Deze boring ligt op de rand van de noordelijkste terp. In boring 69 is een soortgelijk pakket aangetroffen tussen 0,4 en 1,25 m -mv (bodem op circa -1,52 m NAP) met hout onderin. Deze boring ligt net ten naast de zuidelijke terp.
·
In welk opzicht kan op basis van het veldonderzoek de archeologische verwachting binnen het plangebied worden bijgesteld? De archeologische verwachting blijft voor het grootste deel van het plangebied gehandhaafd. Op een aantal locaties is geen laklaag aangetroffen of een dunne laklaag (<5 cm) op matig slappe wadafzettingen. Voor deze locaties kan de middelhoge verwachting naar beneden toe worden bijgesteld naar laag.
15 (18)
Voor de rest van het plangebied gelden nog de middelhoge verwachting voor archeologische resten uit de periode Ijzertijd/Romeinse tijd en Vroege Middeleeuwen en ter hoogte van de bekende terpen een hoge tot zeer hoge verwachting voor resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. ·
In hoeverre worden in kansrijke gebieden binnen het plangebied de mogelijk aanwezige archeologische waarden bedreigd door toekomstige planontwikkeling? Verspreid over het plangebied worden huizenblokken gebouwd en ondergrondse infrastructuur waaronder riolering aangelegd. Op de noordelijke terp met een hoge archeologische waarde en AMK-status worden er ingrepen gedaan ten behoeve van de zichtbaarheid (ophogen en sloot eromheen aanleggen). Grote delen waar een middelhoge en hoge verwachting geldt worden daarmee bedreigd door de geplande toekomstige planontwikkeling. In de plannen worden twee locaties ontzien: de Muggenburgerweg (hoge verwachting, oude dijk) en de beschermde terp (zeer hoge waarde, Archeologisch Rijksmonument).
·
Is het plangebied voldoende onderzocht en zo nee, welke vorm van nader archeologisch onderzoek kan worden geadviseerd? Het plangebied is nog niet voldoende onderzocht. Er wordt geadviseerd vervolgonderzoek uit te laten voeren in de blauwe zones op de advieskaart (Bijlage 6). Een dergelijk vervolgonderzoek bestaat uit een inventariserend onderzoek in de vorm van zoeksleuven als tussenvorm voor vervolgonderzoek in de oranje zone. Deze onderzoeksstrategie is in overleg met de adviseur van de bevoegde overheid tot stand gekomen. Het doel van een dergelijk onderzoek is de bodemopbouw van het plangebied door middel van lengteprofielen in kaart te brengen en eventuele vindplaatsen op te sporen. Wat betreft de bekende archeologische waarden geldt het volgende: wanneer er geen werkzaamheden worden uitgevoerd binnen het Archeologische Rijksmonument van de zuidelijke terp en de historische dijk Muggenburgerweg, is daar op dit moment geen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk.
3.2 Conclusie In grote delen van het plangebied geldt een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek geldt een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. Voor de reeds bekende archeologische waarden (twee terpen in het noordwesten van het plangebied en een historische dijk in het midden van het plangebied) wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd, aangezien de plannen voor graafwerkzaamheden deze locaties ontzien. De middelhoge tot hoge archeologische verwachting is gebaseerd op de aanwezigheid van een potentieel archeologische laag in de vorm van een humeuze vegetatiehorizont (laklaag) die verspreid over het gehele plangebied voorkomt. Mogelijk houdt dat niveau verband met een historische veenlaag die nog onder de bekende terpen aanwezig is en met een archeologische laag die bekend is van een vindplaats uit de Romeinse tijd (Muggenburg III) op circa 200 m ten noorden van het plangebied. Daarnaast is er mogelijk een terp aanwezig op de locatie van boring 83, waar een bocht in de historische dijk aanwezig is.
16 (18)
3.3 Advies Geadviseerd wordt om het potentieel archeologische niveau op een aantal plaatsen te onderzoeken met een inventariserend veldonderzoek door middel van zoeksleuven (IVO-P). Deze tussenstap in IVO-P is in overleg met de adviseur van het bevoegd gezag tot stand gekomen. Het doel van een dergelijk onderzoek is de bodemopbouw van het plangebied door middel van lengteprofielen in kaart te brengen. Daarnaast is het doel om eventuele nog niet bekende vindplaatsen op te sporen. Verspreid over het plangebied kunnen vindplaatsen worden verwacht uit de periode IJzertijd/Romeinse tijd, Vroege Middeleeuwen en Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd. Het proefsleuvenonderzoek wordt geadviseerd uit te voeren rondom de boringen waar archeologisch indicatoren zijn waargenomen (boringen 65 en 83) en in het noorden van het plangebied dat hemelsbreed het dichtst bij de vindplaats Muggenburg III ligt (rondom boring 2). Deze zones zijn in blauw aangegeven op de Advieskaart (Bijlage 6). Alvorens een dergelijk proefsleuvenonderzoek kan worden uitgevoerd, dient eerst een Programma van Eisen te zijn opgesteld en door het bevoegd gezag te zijn goedgekeurd.
Wanneer er tijdens het vervolgonderzoek aanwijzingen zijn voor een archeologische vindplaats, kan het noodzakelijk worden geacht om in andere delen binnen het plangebied (binnen de oranje zone; Bijlage 6) ook een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven uit te voeren. Het is mogelijk dat delen van het plangebied niet onderzocht hoeven te worden, aangezien deze worden opgehoogd. Op basis van het vervolgonderzoek kan de uitkomst ook zijn dat het gebied, buiten de reeds bekende archeologische waarden, vrijgegeven kan worden. 3.4 Selectieadvies bevoegd gezag Dit rapport is opgeleverd aan de opdrachtgever en het rapport is twee maal besproken en akkoord bevonden door de adviseur van de bevoegde overheid.
17 (18)
Literatuurlijst en gebruikte bronnen Bakker, H. de en J. Schelling, 1989 - 2e gew. druk bewerkt door J. Brus en C. van Wallenburg. Systeem voor de bodemclassificatie voor Nederland, de hogere niveaus. Pudoc, Wageningen. Bosch, J.H.A., 2008. Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode versie 1.1. Op basis van Standaard boorbeschrijvingsmethode versie 5.2. Deltares-rapport 2008-UR0881/A. Utrecht, Deltares. Brandt, R.W., E. Drenth, M. Montforts, R.H.P. Proos, I.M. Roorda & R. Wiemer, 1992. Archeologisch Basis register ARCHIS. Amersfoort, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Carmiggelt, A. & P.J.W.M. Schulten, 2002. Veldhandleiding archeologie. Archeologie Leidraad 1. Amsterdam, SIKB. Ouwerkerk, L., 2023. Archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek Muggenburg Zuid te Schagen: Bureauonderzoek. Sweco Archeologische Rapporten 2514. Sweco Nederland B.V., De Bilt. SIKB, 2018. BRL SIKB 4000 Beoordelingsrichtlijn Archeologie versie 4.1 (incl. Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie KNA). Gouda, SIKB. Therkorn, L. L. (2004). Landscaping the Powers of Darkness & Light: 600 BC - 350 AD : settlement concerns of Noord-Holland in wider perspective. [Thesis, fully internal, Universiteitvan Amsterdam]. Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen & M. Verbruggen, 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek, versie 2.0. SIKB.
ahn.maps.arcgis.com archis.cultureelerfgoed.nl www.bodemloket.nl www.dinoloket.nl www.topotijdreis.nl
18 (18)
Bijlage 1. Locatie plangebied
plangebied
Ligging locatie Muggenburg Zuid, Schagen Opdrachtgever: BPD Projectnummer: 51008724
Datum: 01-11-2023 Schaal: 1:5000 Formaat: A3 N
© Sweco Nederland B.V.
Alle
Q:\K\GRQ\BU500\Algemeen\GEO\ARCHEOLOGIE\Projecten 2022\51008724 IVO Muggenburg Zuid\9_GIS\3_standaard sjablonen\QGIS\Format QGIS, blad 1 van 1
Legenda
Bijlage 2. Locatie boringen
Plangebied Muggenburg hoge waarde Archeologisch Rijksmonument
Locatie boringen 77 -0,4617
boorpunt hoogte mv in m NAP
Muggenburg Zuid Opdrachtgever: BPD Projectnummer: 51008724
boorpunten uitgevoerd Datum: 15-11-2023 Schaal: 1:3500 Formaat: A3 N
© Sweco Nederland B.V.
Alle
Q:\K\GRQ\BU500\Algemeen\GEO\ARCHEOLOGIE\Projecten 2022\51008724 IVO Muggenburg Zuid\9_GIS\3_standaard sjablonen\QGIS\Format QGIS, blad 1 van 1
Legenda
Bijlage 3. Resultaten boringen
Bodemopbouw boringen
plangebied
Walcheren op Wormer
Terp (hoge waarde)
Walcheren op Hollandveen op Wormer
Terp (Archeologisch Rijksmonument)
Mogelijke terplaag op Hollandveen op Wormer
bodemopbouw
Muggenburg Zuid Opdrachtgever: BPD Projectnummer: 51008724
Terp op Hollandveen op Wormer
Walcheren op Laklaag op Wormer kreekgeul
Terpsloot op Wormer
Walcheren op Laklaag op matig slappe Wormer
Sloot op Wormer
Walcheren op Laklaag op matig stevige Wormer
Verstoord op Wormer
Datum: 15-12-2023 Schaal: 1:3500 Formaat: A3 N
Walcheren op Wormer kreekgeul © Sweco Nederland B.V.
Alle
Q:\K\GRQ\BU500\Algemeen\GEO\ARCHEOLOGIE\Projecten 2022\51008724 IVO Muggenburg Zuid\9_GIS\3_standaard sjablonen\QGIS\Format QGIS, blad 1 van 1
Legenda
Bijlage 4. Verspreidingskaart dikte laklaag
Plangebied_muggenburg Archeologisch Rijksmonument
boorpunten uitgevoerd
Laklaag dikte 77 5
boorpunt dikte laklaag in cm
Muggenburg Zuid Opdrachtgever: BPD Projectnummer: 51008724
Datum: 15-11-2023 Schaal: 1:3500 Formaat: A3 N
© Sweco Nederland B.V.
Alle
Q:\K\GRQ\BU500\Algemeen\GEO\ARCHEOLOGIE\Projecten 2022\51008724 IVO Muggenburg Zuid\9_GIS\3_standaard sjablonen\QGIS\Format QGIS, blad 1 van 1
Legenda
Bijlage 5. Verspreidingskaart diepte laklaag
plangebied boorpunten uitgevoerd
Laklaag diepte 77 -1,1375
Terp (Archeologisch Rijksmonument)
boorpunt top laklaag in m -mv
Muggenburg Zuid Opdrachtgever: BPD Projectnummer: 51008724
Datum: 14-03-2024 Schaal: 1:3500 Formaat: A3 N
© Sweco Nederland B.V.
Alle
Q:\K\GRQ\BU500\Algemeen\GEO\ARCHEOLOGIE\Projecten 2022\51008724 IVO Muggenburg Zuid\9_GIS\3_standaard sjablonen\QGIS\Format QGIS, blad 1 van 1
Legenda
Bijlage 6. Advieskaart
plangebied Archeologische waarden
Advieskaart laklaag >5 cm op (matig) stevige klei of zand ja
Hoog: Muggenburgerweg
nee
Hoog: terp
verspreiding laklaag (>5cm) op (matig) stevige klei of zand
Zeer hoog: terp (Archeologisch Rijksmonument)
advieslocaties zoeksleuven (IVO-P)
Muggenburg Zuid, Schagen Opdrachtgever: BPD Projectnummer: 51008724
Datum: 20-03-2023 Schaal: 1:4000 Formaat: A3 N
© Sweco Nederland B.V.
Alle
Q:\K\GRQ\BU500\Algemeen\GEO\ARCHEOLOGIE\Projecten 2022\51008724 IVO Muggenburg Zuid\9_GIS\3_standaard sjablonen\QGIS\Format QGIS, blad 1 van 1
Legenda
Bijlage 7. Geplande ingrepen
Bijlage 8. Boorprofielen
Projectnummer: Projectnaam:
51008724-311023 Muggenburg Zuid
Boring:
01
Boring:
02
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115670,07 532244,04 -0.4604
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115621,09 532235,05 -0.4924
0
-50
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
0
-50
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30 45 50
-100 80
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
135
50 55
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
80
Klei, sterk siltig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
95
-150
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap, kalkrijk Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
-100
Klei, sterk siltig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag Klei, zwak zandig, laagjes zand, beige, Guts, Matig stevig
-150
gras
130
Klei, zwak zandig, laagjes zand, beige, Guts, Matig stevig Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap, kalkrijk Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Geulafzettingen. Kalkrijk
-200
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk. 200
200
Boring:
03
Boring:
04
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115572,05 532226,02 -0.5098
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115522,88 532217,08 -0.5662
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
-100
30
50
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
80
Klei, zwak zandig, laagjes zand, beige, Guts, Matig stevig
-150
gras
45 50
-100
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Geulafzettingen. Kalkrijk
-150
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Geulafzettingen. Kalkrijk
135
-200
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-250
200
-250
150
200
Boring:
05
Boring:
06
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115472,98 532207,92 -0.5248
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115423,97 532199,02 -0.5005
0
gras
-50
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
-100
30
50 55
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
80
Klei, sterk siltig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
-150 110
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap, kalkrijk
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-250
200
Klei, zwak zandig, zwak humeus, brokken zand, antropogeen, grijsbruin, Edelmanboor, Verstoord. Puinstukjes. Scherpe overgang naar laag eronder.
-100
-150
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Geulafzettingen. Kalkrijk -200
gras
130
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
-250
200
Projectnummer: Projectnaam:
51008724-311023 Muggenburg Zuid
Boring:
07
Boring:
08
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115375,02 532190,02 -0.5275
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115327,36 532180,12 -0.5994
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
30
Klei, zwak zandig, zwak humeus, brokken zand, antropogeen, grijsbruin, Edelmanboor, Verstoord. Puinstukjes. Scherpe overgang naar laag eronder.
-100
-100 50 55 65
-150
Klei, sterk zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkrijk
110
-250
115
Klei, zwak zandig, laagjes zand, bruin, Guts, Getijdengeul Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap 130
-200
200
Boring:
09
Boring:
10
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 26-10-2023 115276,99 532171,10 -0.5987
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 26-10-2023 115227,98 532162,01 -0.5652
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
50 55
30
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijsbruin, Edelmanboor
-100 55 60
Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijs, Edelmanboor, Laklaag -150
95
Klei, uiterst siltig, laagjes zand, resten plantenresten, grijs, Guts, Kalkrijk, Matig stevig
-150
100
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijsbruin, Edelmanboor Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijs, Edelmanboor, Laklaag Klei, zwak zandig, grijs, Guts, Kalkrijk, Matig slap Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kreekgeul.
Zand zeer fijn, matig siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kreekgeul. Detrituslaagjes 140
-200
-200
-250
Zand matig fijn, zwak siltig, grijs, Guts, Kalkrijk
-250
200
200
Boring:
11
Boring:
12
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 26-10-2023 115259,94 532123,10 -0.4693
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 26-10-2023 115310,07 532131,81 -0.5141
0
-50
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
50 55
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
-100
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
-100
Klei, zwak zandig, resten schelpen, laagjes zand, bruin, Guts, Getijdengeul Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-250
200
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
-150
130
gras
30
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijsbruin, Edelmanboor
60 65
Klei, uiterst siltig, matig humeus, grijs, Edelmanboor, Laklaag Klei, zwak zandig, grijs, Guts, Kalkrijk, Matig slap -150
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijsbruin, Edelmanboor
-100
Klei, uiterst siltig, matig humeus, grijs, Edelmanboor, Laklaag 90
-150
Klei, zwak zandig, grijs, Guts, Kalkrijk, Matig slap Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Kalkrijk, wadafzettingen
120
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Kalkrijk, wadafzettingen -200
-200
170
Klei, zwak zandig, matig humeus, laagjes zand, grijs, Guts, Detrituslagen. Kalkrijk.
180
200
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Wadafzettingen
-250
200
Projectnummer: Projectnaam:
51008724-311023 Muggenburg Zuid
Boring:
13
Boring:
14
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115358,85 532140,97 -0.5721
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115408,07 532150,00 -0.5751
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30 45 50
-100
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
45 50
-100
Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag -150
100 110
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
80
Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
105
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkrijk
120
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap
-150
Klei, zwak zandig, laagjes zand, bruin, Guts, Getijdengeul Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
gras
Klei, zwak zandig, laagjes zand, bruin, Guts, Getijdengeul
-200
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-250
-250
200
200
Boring:
15
Boring:
16
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115457,00 532159,02 -0.5544
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115505,95 532167,47 -0.3234
0
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
-50
30 40 45
-100
60
80
gras
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
50 55
-100
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
90
Klei, sterk zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkrijk
-150 120
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap
-150
105
Klei, sterk zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkrijk
120
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap
Klei, zwak zandig, resten schelpen, laagjes zand, bruin, Guts, Getijdengeul
-200
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-250
Klei, zwak zandig, resten schelpen, laagjes zand, bruin, Guts, Getijdengeul Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
200
200
Boring:
17
Boring:
18
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 25-10-2023 115554,83 532175,21 -0.469
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115605,00 532186,07 -0.5706
0
-50
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30 40
-100
60 61
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkrijk, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijszwart, Edelmanboor, Laklaag.
100
-150
-100
50 55 70
-150
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Geulafzettingen
140
-200
200
Klei, zwak zandig, matig humeus, resten schelpen, laagjes zand, bruin, Guts, Scherpe ondergrens. Greppel/sloot? Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijsbruin, Guts, Kalkrijk.
-200
Klei, sterk siltig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkrijk
Klei, uiterst siltig, laagjes klei, beige, Guts, Kalkrijk. Matig slap 140
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
-250
200
Projectnummer: Projectnaam:
51008724-311023 Muggenburg Zuid
Boring:
19
Boring:
20
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115653,99 532196,09 -0.5641
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115703,00 532205,01 -0.5277
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
-100
50 55
85
gras
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
-100
50
Klei, sterk siltig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, uiterst siltig, laagjes zand, beige, Guts, Matig stevig. Kalkrijk
90
-150 105
Klei, uiterst siltig, grijs, Guts, Matig slap, kalkrijk
-150
Klei, zwak zandig, laagjes zand, resten plantenresten, grijs, Guts, Geulafzettingen. Kalkrijk
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Geulafzettingen. Kalkrijk Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
-250
130
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
-250
200
200
Boring:
21
Boring:
22
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115734,75 532166,68 -0.6205
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115685,71 532158,36 -0.6988
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor 30
-100 65 70
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
-150 110
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor 30
-100
40 45
80
-150
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag Klei, uiterst siltig, laagjes zand, grijs, Guts, Getijdengeul, matig slap
Klei, zwak zandig, laagjes zand, grijs, Guts, Getijdengeul, matig slap Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
gras
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
-200
-250 -250 200
200
Boring:
23
Boring:
24
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115637,14 532145,43 -0.7065
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 18-10-2023 115587,98 532138,00 -0.554
0
gras
0
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor -100
-150
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30 40 45
80
gras
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
-100 55 60
Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkarm, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje. Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Kalkconcreties, laklaag
90
Klei, uiterst siltig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkconcreties.
Klei, uiterst siltig, laagjes zand, grijs, Guts, Matig stevig, kalkconcreties.
-150
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk.
-200
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijs, Guts, Kalkrijk. -200
-250 200
-250
200
Projectnummer: Projectnaam:
51008724-311023 Muggenburg Zuid
Boring:
25
Boring:
26
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 25-10-2023 115539,00 532128,07 -0.4495
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 25-10-2023 115489,87 532119,09 -0.4864
0
-50
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
0
-50
Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
30
50
-100
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkrijk, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
-100
60 70
Klei, uiterst siltig, laagjes zand, grijs, Guts, Kalkrijk. Matig slap -150
Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijszwart, Edelmanboor, Laklaag.
120
Zand matig fijn, zwak siltig, laagjes klei, grijsbruin, Guts, Kalkrijk. -200
-200
200
200
Boring:
27
Boring:
28
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 25-10-2023 115440,64 532110,25 -0.4978
Boormeester: Datum: X-coördinaat: Y-coördinaat: Maaiveldhoogte:
Veldwerker 25-10-2023 115390,57 532100,42 -0.4759
0
-50
gras Gras, Klei, zwak zandig, matig humeus, grijsbruin, Edelmanboor, Bouwvoor
0
-50
45 50
-100
30
Klei, zwak zandig, grijs, Edelmanboor, Gerijpte klei, kalkrijk, ijzervlekken, humusvlekken. Zandlaagje.
50 55
-100
70
Klei, sterk siltig, sterk humeus, grijszwart, Edelmanboor, Laklaag. -150
110
Klei, sterk zandig, laagjes zand, beige, Edelmanboor