105 Raadsinformatiememo Motie GroenLinks woningbouw percentage sociale huur

Raadsinformatiememo Datum Ons kenmerk Aan Van Bijlage Onderwerp

25 november 2025 456592 De gemeenteraad en steunfractieleden S. Kruijer Beantwoording motie GroenLinks d.d. 8 juli

Geachte dames en heren, Op 8 juli 2025 is de motie van GroenLinks Kadernota Woningbouw (% sociale huur) aangenomen. Hierin wordt het college opgeroepen om: 1. In september 2025 de raad inzicht te geven in de ontwikkeling van het percentage sociale huur in de totale woningvoorraad van de afgelopen jaren en de te verwachte ontwikkeling in de toekomst; 2. In september 2025 de raad inzicht te geven in de concrete plannen van het college om de achterstand verder in te lopen en te komen tot 30% sociale huur in de totale woningvoorraad. Het college heeft de motie overgenomen met de toezegging om in Q3 of Q4 2025 de raad te informeren. Kijkend naar ons eigen woningmarktonderzoek is te zeggen dat er in 2023, afgerond 21.200 woningen waren in Schagen. Historisch gezien is Schagen een landelijke gemeente met overwegend grondgebonden koopwoningen. Het woningmarktonderzoek laat zien dat van de 21.200 woningen er 4.750 sociale huur zijn. Dit komt neer op 22,4% sociale huur in de woningvoorraad, dit is inclusief particuliere sociale huur. Landelijk ligt dit gemiddelde ongeveer rond de 27%. Zoals in de motie opgenomen is in de Woondeal 2.0 afgesproken dat we streven naar 30% sociale huur in de totale woningvoorraad.

Op 23 oktober 2025 heeft Wooncompagnie een avond voor de gemeenteraad georganiseerd waarin zij onder andere inzicht gaven in hun huishoudboekje en vertelden over hun plannen en uitdagingen voor de komende jaren. Tijdens deze avond kwam naar voren dat de investeringscapaciteit van Wooncompagnie (en andere corporaties) beperkt is en dat zij dus ook niet kunnen voldoen aan de vraag om de groei naar 30% sociale huur te ontwikkelen of af te nemen. Dit betekent dat gemeenten die niet voldoen aan de gewenste 30% sociale huur voor een probleem staan om het segment van sociale huur verder te groeien naar 30%. Wooncompagnie gaf ook inzicht in de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning binnen Schagen. In het coalitieakkoord is afgesproken dat de wachttijd voor een sociale huurwoning moet dalen naar 3,5 jaar in de stad Schagen en naar 2,5 jaar in de dorpen. Het is lastig om deze afspraak inzichtelijk te krijgen. Bij elke toewijzing wordt gemonitord hoe lang de

Raadsinformatiememo, in het kader van de actieve informatieplicht van het college

Pagina 1 van 4

woningzoeker ingeschreven stond. Dit zegt echter niets over de inschrijftijd van latente woningzoekers. Vorig jaar hebben we bijvoorbeeld veel (sociale) nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dit zijn over het algemeen wat duurdere sociale huurwoningen. Mensen die in aanmerking komen voor deze woningen hebben een relatief korte inschrijfduur. Het probleem zit hem bij de goedkope sociale huurwoningen (huren tot ongeveer 700 euro). In deze categorie worden weinig nieuwe woningen gebouwd en ze komen weinig vrij. Mensen die op zoek zijn naar deze woningen hebben lange inschrijfduren en dit komt pas terug in de cijfers op het moment dat ze een woning hebben gevonden. De gemeente Schagen voldoet niet aan het gewenste aandeel van 30% sociale huur. We zijn van oudsher een plattelandsgemeente met veel grondgebonden koopwoningen. Op basis van de informatie van onder meer Wooncompagnie verwachten we ook niet op korte termijn het percentage van 30% te behalen. Om toe te groeien naar dit aandeel is het nodig om meer dan 2.000 woningen sociale huur aan de woningvoorraad toe te voegen. Een simpele rekensom laat zien dat het aandeel van 30% sociale huur voorlopig niet gehaald wordt. Voorbeeld: Op basis van de getallen van 2023: Woningvoorraad 21.200 woningen waarvan 4.750 sociale huur.

Toevoeging: 2.000 woningen die 100% sociale huur zijn, dus totaal 4.750 + 2.000 = 6.750 sociale huurwoningen en vergroting van de woningvoorraad van 21.200 + 2.000 = 23.200 woningen 6.750 / 23.200 = 29,09% en dan voldoen we nog steeds niet aan de 30%. Bovenstaande rekensom is toe te passen op elke gemeente die nog niet voldoet aan de 30% sociale huur (met hun eigen aantallen) en laat zien dat het toegroeien naar 30% sociale huur een opgave voor de zeer lange termijn is. Zelfs als we de komende jaren 100% sociale huur programmeren voldoen we nog niet aan de eis voor 30% sociale huur in de totale woningvoorraad. Maatregelen die we nemen om toe te werken naar een aandeel van 30% sociale huurwoningen: • We nemen in nieuwe projecten een eis van minimaal 30% sociale huur op. • In projecten waar 30% sociale huur niet mogelijk is, kan deze verplichting worden afgekocht via het sociaal vereveningsfonds. Met de gelden uit dit fonds kan in andere projecten extra sociale huur worden gestimuleerd. • In samenwerking met Wooncompagnie worden projecten ontwikkeld die 100% sociale huur zijn. • Bij grote projecten (>40 woningen) eisen we minimaal 30% sociale huur + 10% sociale huur/goedkope koop. • Bij kleine plannen waar Wooncompagnie geen deel in wil/kan nemen staan we, onder voorwaarden, particuliere sociale huur toe.

Raadsinformatie

Pagina 2 van 4

Redenen waarom we niet sneller naar de 30% groeien: • Sociale huurwoningen worden verkocht waardoor het aandeel sociale huur kan dalen. De verkoop is voor woningcorporaties nodig om gelden vrij te maken om nieuwbouwprojecten te financieren. Met de gelden uit de verkoop worden weer nieuwe sociale huurwoningen gebouwd. Wooncompagnie verkoopt huurwoningen met het product KoopGarant (sociale koop) zodat deze woningen alsnog voor de sociale sector behouden blijven. • We blijven gedifferentieerd bouwen om voor alle doelgroepen aantrekkelijk woningaanbod te realiseren. Hier leggen we naast sociale huur een nadruk op betaalbare huur en koop. • 3%-4% van de sociale huurwoningen is in handen van particuliere verhuurders. Met de recente ontwikkelingen in landelijke wetgeving (Wet Betaalbare huur) is het voor particuliere verhuurders minder rendabel om woningen te verhuren. Mogelijk worden deze woningen verkocht. • Met de nieuwe landelijke wetgeving (Wet Betaalbare huur) is het voor (particuliere) verhuurders gunstiger om aanpassingen aan woningen te doen waardoor ze op basis van het puntenstelsel buiten de sociale huurmarkt vallen. • Wanneer de gemeente van initiatiefnemers eist dat het aandeel sociale huur hoger moet zijn dan 30%, zet dit de financiële haalbaarheid van (kleine) projecten onder druk. • Bij grote projecten eisen we 30% sociale huur en 10% goedkope koop/sociale huur.

Als we hier eisen dat er meer sociale huur wordt gerealiseerd vervalt de goedkope koop en daar is ook veel vraag naar. • Afspraken van voor de Woondeal drukken nog steeds op het aandeel van 30% sociale huur in de woningprogrammering. Bovenstaande geeft inzicht in de redenen waarom we de komende jaren niet kunnen voldoen aan het aandeel van 30% sociale huur in de woningvoorraad. Geduid zijn de maatregelen die genomen worden om in ieder geval het aandeel sociale huur te laten stijgen. Dit is een opgave waar zowel regionaal als landelijk veel gemeenten mee worstelen. In overleg met de gemeenteraad blijven we streven naar een zo'n passend mogelijk woningaanbod in Schagen. Er zijn al mooie projecten gerealiseerd met meer dan 30% sociale huur, soms zelfs projecten die volledig sociale huur zijn. Denk hierbij aan: • De Beethovenlaan (100%), 48 woningen in Schagen • Melchiorhof (100%), 12 woningen in Oudesluis En in de nabije toekomst: • Muggenburg-Zuid (34%), 726 woningen in Schagen • Bernadetteplantsoen (100%), 20 woningen in Waarland • Burg. Siemersstraat (100%), 18 woningen in Schagerbrug Bij grote projecten streven we ernaar om vooraf kaders te bespreken met de raad. Burgemeester en wethouders van de gemeente Schagen, Mevrouw E.C. van der Bruggen

Raadsinformatie

Mevrouw M.J.P. van Kampen-Nouwen

Pagina 3 van 4

Gemeentesecretaris

Raadsinformatie

burgemeester

Pagina 4 van 4