094b bijlage Regio visie Schot voor de Boeg

Update 6 september 2023

PPLG

Regio Kop van Noord-Holland 'Een schot voor de boeg’ (ambtelijk) vanuit de gemeenten Texel, Den Helder, Schagen en Hollands Kroon

PPLG in 10 seconden • De transitie van het landelijk gebied verdient een impuls • In een evenwichtige balans tussen (sociaal-economische) perspectieven en (maatschappelijke) opgaven • PPLG geeft richting aan prioritaire plannen voor gebiedsontwikkeling • En biedt daarvoor middelen vanuit de rijksoverheid (indicatie: €24,3 miljard).

De Kop van Noord-Holland binnen de PPLG o Verdient een speciale plaats, want de agrarische sector heeft (naast natuur, recreatie, bodem en water) een grote sociaaleconomische en landschappelijke waarde in deze regio. o Het is van belang te blijven investeren in leefbaarheid en in vernieuwing in de regio: 'Elke regio telt'. o Maatwerk met lokale betrokkenheid is essentieel om de juiste keuzes te maken, vanuit opgaven én perspectieven. o Daarom komt de regio met 'een schot voor de boeg' als bijdrage aan de PPLG Noord Holland

PPLG ingezoomd op Kop van Noord Holland Deelgebieden PPLG Noord Holland

Landschappelijke eenheden Kop van Noord Holland ➢ Texel ➢ Wieringen ➢ Noorzeekust en achterland ➢ Wieringermeer en Waardpolders ➢ Noordelijk West-Friesland

De kern van onze aanpak In de regio Kop van Noord-Holland gaat het om een landelijk gebied met een vijftal karakteristieke landschappelijke eenheden met onderscheidende identiteiten en kwaliteiten, gebaseerd op ontstaansgeschiedenis, landgebruik, agrarische en natuurlijke waarde, perspectieven voor landbouw én natuur, en de daaraan verbonden brede welvaart. Ook in het bredere kader van de grote maatschappelijke ruimtelijke opgaven in Nederland, en "elke regio telt".

Landschapselementen

Op vaste land

Op Texel

Hoge keileemafzettingen

Wieringen

Oude Land met Hoge Berg

Oudere Droogmakerijen

Noordelijk West-Friesland

Waal en Burg, Prins Hendrik

Duinstreek met latere landaanwinning

Noordzeekust en achterland

Duinen Texel, de Horst en vlakten

Meest recente inpolderingen

Wieringermeer en Waardpolders

Polders Eijerland

Glaciaal (voorlaatste IJstijd)

13e tot 16e eeuw

16e tot 19e eeuw

19e en 20e eeuw

Hollands Kroon

Schagen, Hollands Kroon, Dijk en Waard, Opmeer, Medemblik

Den Helder, Schagen, Hollands Kroon

Hollands Kroon

Reliefrijk, met dekzandrug

Zeepolders aan de Zuid- en Noordzijden van het Oude land

Jonge & oude duinen, beboste strandwallen

Strandpolders met getijdenstructuren

Zie het gespecificeerde verhaal van de landschappelijke eenheden op de volgende pagina

Het narratief van de Kop van Noord-Holland Landschappelijke Eenheden

Cultuurhistorie, bodem en agrarisch karakter

Natuur

Noordelijk West-Friesland

Gebied met een rijke historie binnen de West-Friese Zeedijk (13 e eeuw), in samenhang met de regio West Friesland. Van oudsher een belangrijk agrarisch gebied, met name voor beweiding en hooien. Daardoor zijn er rijke eerdgronden ontstaan waarop een bloeiende, moderne melkveehouderij zich heeft ontwikkeld, met verspreid wat grondgebonden tuinbouw en fruitteelt.

Een karakteristiek, pittoresk open boerenlandschap met diverse met elkaar verbonden waterrijke natuurgebieden.

Noordzeekust en achterland

Gebied dat vanaf de 16 eeuw tot aan de 19e eeuw is ontstaan uit landaanwinning van kwelders en geestgronden aan de luwzijde van de duinen (feitelijk een zanddijk tussen duin-eilanden als Huisduinen, Callantsoog, Petten), met polders als Koegras, Callantsoog-polder en de Zijpe- en Hazepolder; en het westelijk deel van de Anna Paulowna polder. Op de meer of minder zandige gronden op jonge zeeklei heeft zich primair een bollenkweek van internationale betekenis ontwikkeld, met verspreid wat melkveehouderij. Daarnaast wat agrarische verbreding met name gekoppeld aan kust-gerelateerd toerisme.

De Duinstrook is van grote natuurwaarde, met het Zwanenwater als icoon. In het achterland is in de afgelopen decennia her en der aan natuurontwikkeling gedaan in het kader van NNN (bijv. Mariëndal, Kruiszwin). Ook herkend dit gebied zich door historische waddenkreken, waarvan sommige natuurlijk (NNN) zijn en sommige niet. Verder verspreid wat oude bosschages (bijv. Wildrijk c.q. eendenkooien), en er is een relatie met de Waddenbaai.

Wieringermeer en Waardpolders

Gebied dat is ontstaan bij de stapsgewijze drooglegging van het noordoostelijk deel van de Zuiderzee in de 19 e en 20 e eeuw, met polders als de Oostelijke Anna Paulownapolder Wieringerwaard, Waardpolder, Groetpolder en Wieringermeer. Doel van de inpoldering was agrarische landwinning, op een rijke grond met jonge en oude zeeklei. Primair moderne, grootschalige akkerbouw met volle gronds groente teelten, met daarnaast een geconcentreerd kassengebied (Agriport) en verspreid (intensieve) veehouderij. Vormt de kern van ‘De agarische hoofdstad van Nederland’.

Een karakteristiek, weids en efficiënt polderlandschap. In potentie een groot leefgebied voor akkerfauna en –flora, maar daar moet wel ruimte voor zijn/blijven. Het bosgebied (Robbenoord- en Dijkgatbos) is in de afgelopen decennia overgegaan naar een natuurrijk bosbeheer. Naast het bos ligt het vrij recent ontwikkelde gebied de dijkgatsweide. Dit weidevogelleefgebied met bijzondere zilte flora is een mooi voorbeeld van het terugbrengen van een historische kreek in het landschap. Aangrenzend is het (N2000 vogelrichtlijn) IJsselmeer gelegen.

Wieringen

Voormalig eiland (glaciale stuwwal met een keileem ondergrond). Relatief kleinschalige landbouw, met name melkveehouderij met weidegang en (daaraan gerelateerde) akkerbouw alsmede schapenhouderij.

De waddenkust met kwelders (N2000) en hoogwatervluchtplaatsen, het eiland zelf is een rijk weidevogelgebied. Ook herkend het landschap zich door micro reliëf, bloemrijke graslanden, houtwallen, eendenkooien, (slaper)dijken en tuunwallen. Door de bodemsamenstelling en het kleinschalige en bloemrijke landschap is de biodiversiteit hier groter dan in het omringende efficiënte landschap.

Texel

Waddeneiland dat in feite een rijk geschakeerde combinatie is van de hierboven geschetste landschapstypen: een oude keileem afzetting (‘Oude Land’) met aan weerszijden een oud polderlandschap (‘Waal en Burg’, ‘Prins Hendrik’), een duinstrook (Westelijk Texel) en een nieuw polderlandschap (‘Eierlandse Polder’). Op de oude gronden relatief kleinschalige land- en tuinbouw en op de oude grootschalige akkerbouw en veeteelt.

Een zeer gevarieerd, natuurrijk gebied met vele vogelrijke natuurgebieden en 3 Natura2000 gebieden op haar grondgebied (Waddenzee, Duinen en laagten en de Noordzee).

Uitgangspunt: Perspectieven én opgaven in een samenhangend ruimtelijk plan gebaseerd op gebiedspecifieke kernkwaliteiten

Onze aanpak op hoofdlijnen Voor elke van de landschappelijke eenheden Gebiedspecifieke Kernkwaliteiten: Gebaseerd op landschappelijke waarden met daaraan gekoppelde sociaaleconomisch en cultuur-historisch waarden.

Perspectieven voor landelijk gebied: Gebaseerd op bovengenoemde kernkwaliteiten, met oog op versterking (behoud & benutting met vernieuwing) van de landschappelijke en sociaaleconomische & -culturele waarden, alsmede gezonde leefomgeving en leefbaarheid (vitale kernen, brede welvaart).

Ruimtelijke perspectieven voor andere ambities: Op gebied van wonen, werken, bereikbaarheid, klimaatadaptatie, energietransitie, energienetwerken, bedrijvigheid (circulaire economie), …........... Aansluiting bij ‘Ontwikkelperspectief Noord Holland Noord’, ‘Omgevingsvisie’, en ‘Ruimtelijk Voorstel’

Prioriteiten qua PPLG opgaven: Vertaalt naar PPLG doelstellingen ten aanzien van bodem, water, natuur (biodiversiteit, stikstof), landschap, landbouw, recreatie, erfgoed en klimaat.

Noordelijk West Friesland Gebiedsspecifieke Kernkwaliteiten:

Cultuurhistorisch gebied met grote diversiteit aan kleine landschapselementen binnen de West-Friese Zeedijk. Overlap met de regio West Friesland. Belangrijk agrarisch gebied, met name voor beweiding en hooien. grondgebonden tuinbouw, fruitteelt en melkveehouderijen. Een karakteristiek, pittoresk open boerenlandschap met diverse met elkaar verbonden waterrijke natuurgebieden en diverse woonkernen.

Ruimtelijke perspectieven voor andere ambities: • • • • • • •

Woningen bouwen Verduurzaming en opbouw niet fossiele energie infrastructuur Mobiliteit voor (e)auto, (e)fiets en OV. Dorpen worden goed ontsloten via fietsinfrastructuur naar de grotere kernen/steden. Sterke buslijn over N242 richting OV knooppunten. Leefbare kernen met brede welvaart (behoud van de maatschappelijke voorzieningen) Circulaire woningbouw, biobased bouwen Energieinfrastructuur op orde, bij nieuwe wijken ruimte reserveren voor kleinere energie stations. Recreatie en toeristische wandelpaden, fietspaden en agrotoerisme

Perspectieven voor landelijk gebied:

Prioriteiten qua PPLG opgaven:

•

•

• • • • •

Veeteelt en akkerbouw (kringlooplandbouw) met natuur- en weidevogelbeheer Behoud en versterken cultuurhistorisch landschap (o.a. terpen en dijken) Proefgebied van Seedvalley Nostalgisch sentiment: extensieve veehouderij met koeien en schapen in de wei. Vraag naar wonen in landelijk gebied, dicht bij grotere steden zoals Alkmaar, HHW, Langedijk, Schagen. Een prachtige waterstructuur waardoor oude beken, terpen en middeleeuwse verkaveling zichtbaar worden.

• • • • • •

Vochtig houden van weides gewenst i.v.m. natuur, watermanagement op perceel niveau met behoud van koeien en schapen in de wei. Nieuw bos buiten NNN in combinatie met wonen. Stimuleren innovatieve landbouw en tuinbouw, waaronder zaadveredeling. Een groenblauwe dooradering van het landelijk gebied, bloemrijke en natuurvriendelijke oevers Landschappelijke inpassing woningbouw Beschermen cultureel erfgoed. Boerderijen, stolpen Verbetering waterkwaliteit oppervlaktewater

Intenties voor Noordelijk West-Friesland Toekomstperspectief voor landbouw Het vooruitzicht voor de agrarische sector in Noordelijk West-Friesland richt zich op de integratie van extensieve veehouderij, kringlooplandbouw en weidevogel/natuurbeheer. Het behoud van grazende koeien en schapen in de weilanden blijft een karakteristiek aspect van dit g ebied. Door de invoering van groenblauwe structuren, bloemrijke akkers en natuurvriendelijke oeverzones wordt ook de waterkwaliteit aanzienlijk verbet erd.

Toekomstperspectief voor natuur Wat betreft het natuurbeheer, leggen we de focus op het creëren van een groenblauwe dooradering in ons gebied, het aanleggen van bloemrijke en natuurvriendelijke oevers. Bovendien streven we naar de uitbreiding van bosgebied buiten de aangewezen locaties (NN). De real isatie van bos en natuur combineren we met wonen, wat resulteert in een prachtige groene omgeving waarin wonen, werken en recreëren samenkomen.

Groen wonen, met werk dichtbij Het landschap van West-Friesland biedt eveneens aanzienlijke mogelijkheden voor landelijk wonen. Hierbij staat de optimale belev ing van het plattelandsleven centraal, gecombineerd met werkgelegenheid in nabijgelegen steden en dorpskernen zoals Schagen, Alkmaar en H eerhugowaard. Het behoud en de versterking van het cultuurhistorische landschap vormen een belangrijk uitgangspunt. Nieuwe woningen in het buit engebied worden zorgvuldig geïntegreerd in het landschap, waarbij er rondom nieuwe woonwijken ruimte wordt gecreëerd als een overgangsgebied waar zowel mensen, dieren als agrariërs van kunnen profiteren. Er wordt gestreefd naar een harmonieuze balans met landbouw en natuur. Bovendien zetten we in op de constructie van circulaire en biobased woningen, waarbij de agrarische sector een betekenisvolle rol speelt. We denken aan de landschappelijke inpassing bij de plaatsing van woningen. Het waardevolle culturele erfgoed, zoals monumentale schuren en boerderijen, wordt actief besc hermd.

Noordzeekust en achterland Gebied specifieke Kernkwaliteiten:

Gebied dat is ontstaan uit landaanwinning van kwelders en geestgronden aan de luwzijde van de duinen. Polders met bollenkweek van internationale betekenis, met verspreid wat melkveehouderij. Agrarische verbreding gekoppeld aan kustgerelateerd toerisme.

Ruimtelijke perspectieven voor andere ambities: •

Mobiliteitsopgaven zoals verkeersveiligheid N9 en vlotbruggen - en belevingsroute binnenduinrand en West-Friese omringdijk, Lage Oude Veer, N77 en de bereikbaarheid Den Helder en Texel verbeteren.

•

Leefbare kernen met brede welvaart (behoudt maatschappelijke voorzieningen)

•

De Duinstrook is van grote natuurwaarde, met het Zwanenwater als icoon. Her en der nieuwe natuurontwikkeling (bijv. Mariëndal, Kruiszwin). Verder verspreid wat oude bosschages (bijv. Wildrijk c.q. eendenkooien), relatie met de Waddenbaai.

Economische pijlers als het Maritiem Cluster, de EHC, agrarische machinebouw, bollenteelt behouden.

• • •

Versterken toeristische ontwikkeling (Waddenbaai, bollenroute en ander recreatieve routes) Unieke onderzoeklocatie (met kerncentrale) op het gebied van energie en gezondheid Unieke infrastructuur met NH-kanaal, zeehaven, Kooyhaven, Helderse treinlijn en vliegveld. Mogelijkheid voor vervoer over water op NH-kanaal. Doorfietsroute van Julianadorp door Anna Paulowna naar Oudesluis.

Perspectieven voor landelijk gebied:

Prioriteiten qua PPLG opgaven:

•

• •

• • •

Grootste aaneengesloten bollengebied van de wereld, waarin een minimaal gebruik van gewasbeschermingsmiddelen de standaard zal zijn Fraai kustgebied met veelzijdige recreatie en (agro)toerisme Rijk weide- en kustvogelgebied Zandige en zilte bodems zijn ideaal voor bijzondere flora

•

• • • • • •

Verbreding van agrarische activiteiten die jaarrond bijdragen aan recreatieve waarde Behoud van de bollenteelt (duurzame bollenteelt ; qua gewasbeschermingsmiddelen in grond en oppervlaktewater) Verzilting: Aanvoer voldoende zoet water van goede kwaliteit. Versterken en herstellen cultuurhistorische structuren zoals hakhoutbos en landgoederen. Versterken vogelgebieden en natuur inclusief boeren Inzetten op watermanagement – bewust omgaan met zoet water, water opvangen en opslaan. Voorkomen van uitspoeling richting oppervlaktewater Landschappelijke inpassing woningbouw is van belang hier zijn ook middelen en ruimte voor nodig. Stikstofreductie langs natura 2000 gebieden (duinen)

Intenties voor Noordzeekust en achterland Toekomstperspectief voor landbouw De Noordzeekust en achterland heeft een unieke uitgangspositie als grootste aaneengesloten bollengebied van de wereld. Deze p ositie draagt veel bij aan de economie en recreatieve kracht van de gemeentes. We willen het gebied dan ook graag behouden, maar wel toekomstbestendig. Dit betekent dat er een evenwicht gevonden moet worden tussen weidevogelgebied, bollenteelt, recreatie en leefbare kernen. Waarin het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tot een minimum wordt beperkt. Voorts het waarborgen van een gezond waterbeheer, onder andere door ondergrondse wateropslag, precisietechnologie en agrarisch waterbeheer, speelt een cruciale rol in het verbeteren van de waterkwaliteit en het beheersen van verzilting in dit gebied. De watertoevoer vanuit het IJsselmeer is hierbij van groot belang. Daarnaast zetten we vol in op de verbetering van de bodemkwaliteit, de aanleg van akkerranden en natuurinclusieve landbouw.

Toekomstperspectief voor natuur De Noordzeekust en achterland is bijzonder rijk aan natuur, van duinen tot binnenduingenbieden. Verloren gegaan cultuurhistorisch groen zoals de hakhoutbosjes en landgoederen zal worden herstelt.

Groen recreëren in agrarisch buitengebied De Noordzeekust en achterland is bijzonder aantrekkelijk voor kusttoerisme. We zetten in op meer groen recreëren, in samenhang met een aantrekkelijk landschap. Recreatie zonder woningbouw zorgt voor verlaten kustdorpen in de winter. De verhouding tussen weiden en bollen en wonen t.o.v. recreatie blijft zoals hij is.

Wieringermeer en waardpolders Gebied specifieke Kernkwaliteiten:

Gebied dat is ontstaan door droogleggingen van het noordwestelijk deel van de Zuiderzee. Doel van de inpoldering was agrarische landaanwinning, op een rijke grond met jonge en oude zeeklei. Moderne, grootschalige akkerbouw met vollegronds groente teelten, glastuinbouw en intensieve veehouderij. Een karakteristiek, weids en strak polderlandschap met akkerfauna en –flora. Bosgebied (Robbenoord- en Dijkgatbos). Grenzend aan het IJsselmeer.

Ruimtelijke perspectieven voor andere ambities: • •

• • • •

Energievoorziening en bedrijvigheid op Agriport is complementair aan agrarische sector Woningbouwontwikkelingen in Wieringerwerf en Middenmeer. Versterken A7 corridor. Leefbare kernen met brede welvaart (behoudt maatschappelijke voorzieningen). Datacenters sleutelrol geven in dataverwerking voor toepassingen in agri sector. Smart farming. Sterke buslijn over de A7/N242 Knelpunten op de erftoegangswegen tussen landbouwverkeer en andere gebruikers.

Perspectieven voor landelijk gebied

Prioriteiten qua PPLG opgaven:

•

• •

• • •

Grootschalige landschap met passende landbouw activiteiten op vruchtbare gronden: Voedselproductie voor Nederland en NW Europa. Het epicentrum van 'de agrarische hoofdstad" Innovatieve agrarische bedrijven met smart precision farming (AgriTech Campus) Agriport – logistiek centrum voor agri gerelateerde bedrijvigheid Aansluiten bij uitvoeringsprogramma IJsselmeer gebied

• •

•

Behoud agrarisch voedsel productiegebied en agrarisch areaal Groen/blauwe dooradering in grootschalig landschap incl. natuurstapstenen voor biodiversiteit. Verbeteren bodemkwaliteit en biodiversiteit met natuurinclusieve landbouw. Hoogtechnologische en groene energie toepassingen in akkerbouw en glastuinbouw die bijdragen aan verduurzaming, met ruimte voor pilot projecten en nieuwe teelten zoals 'agroforestry' of ' biobased bouwmaterialen' Landschappelijk ingepaste woningbouw

Intenties voor Wieringermeer en Waardpolders Toekomstperspectief voor landbouw De gunstige ligging, vruchtbare bodem, gematigde zeeklimaat en de beschikbaarheid van zoet water uit het IJsselmeer zorgen voor optimale omstandigheden voor landbouw. De agrarische sector gedijt hier goed en de voedselproductie is van wereldklasse. Niet alleen v oor Nederland, maar ook voor veel Europese buurlanden wordt hier voedsel geproduceerd. De kracht van de Wieringermeer en waardpolder ligt in zijn gro otschaligheid: veel grote, efficiënt ingerichte landbouwkavels en het kenmerkende open landschap. Dit biedt ideale mogelijkheden voor het efficiënt produceren en toepassen van hoogwaardige technologische innovaties, waarbij het water- en bodemsysteem een sturende rol blijft spelen. Denk hierbij aan drones die over de akkers vliegen, robots in kassen en op weilanden, en precisielandbouw. Met recht aangemerkt als "de agrarische hoofds tad". We benutten daarbinnen de mogelijkheden voor kringlooplandbouw en agrarisch natuurbeheer, en zetten in op duurzame energie. S amen met de sector onderzoeken we kansen voor nieuwe teelten, kringlooplandbouw en nieuwe verdienmodellen, zoals gewassen voor biobased bouwmaterialen en agroforestry.

Toekomstperspectief voor natuur De biodiversiteit in het gebied kan groter zijn, met name op het gebied van de agrarische biodiversiteit gekoppeld aan het op en landschap. Agrarisch bodem-, water- en natuurbeheer vormen een belangrijk aandachtsgebied. We werken aan bodemverbetering om de natuurlijke kwaliteit te bevorderen en het waterbergend vermogen van de grond te vergroten. We streven naar meer ruimte voor natuur, biodiversiteit en zetten daarbij in op het realiseren van natuurstapstenen en groenblauwe dooradering van het agrarisch gebied.

Groen werken in agrarisch buitengebied We zetten in op doorontwikkeling van het rijke agrarische landschap in dit gebied als "agrarische hoofdstad' .

Wieringen Gebiedsspecifieke Kernkwaliteiten:

Voormalig eiland (glaciale stuwwal met een keileem ondergrond). Relatief kleinschalige landbouw, met name melkveehouderij met weidegang, en daaraan gerelateerde akkerbouw en schapenhouderij. Natuurrijk waddengebied met kwelders en hoogwatervluchtplaatsen, het eiland zelf is een weidevogel-gebied.

Ruimtelijke perspectieven voor andere ambities: • • •

• •

Behoud en versterken cultuurhistorisch landschap, inclusief landbouw Inzetten op veelzijdige recreatie en toerisme, rond aantrekkelijk waddenzeegebied: ‘Waddenbaai’ Leefbare kernen met brede welvaart (behoudt maatschappelijke voorzieningen) Duurzame toekomst visserij als kern van de haven van Den Oever met uitstraling naar het dorp, ook in relatie tot Afsluitdijk Bereikbaarheid, ontsluiting over N99, o.a. Buslijn 135. Overlast door verkeer door de historische dorpen. Kansen voor recreatief (fiets & wandel) verkeer over de smalle historische wegen.

Perspectieven voor landelijk gebied:

Prioriteiten qua PPLG opgaven:

•

•

•

Vernieuwing en verbreding landbouw en visserij met ook voor de natuurrijke omgeving; ook gericht op regionale ketens en actief agrarisch natuurbeheer. Aansluiten bij uitvoeringsprogramma Waddengebied, in nauwe samenwerking met Waddeneilanden (rijk natuurgebied)

• •

Behoud en versterken cultuurhistorisch landschap met natuurwaarde, inclusief landbouw met agrarisch natuurbeheer Weidevogel- en wadvogel beheer Verbreding van agrarische activiteiten die jaarrond bijdragen aan recreatieve waarde

Intenties voor Wieringen Toekomstperspectief voor de landbouw Het voormalig eiland Wieringen is een waardevol cultuurhistorisch, agrarisch landschap. Dit willen we behouden. Daarin passendelandbouw is cruciaal, in combinatie met natuur en vogelbeheer. Ook agrarische verbreding naar recreatie en streekproducten biedt goede kansen.

Toekomst voor natuur

De karakteristiek Wieringer landschap kan op specifieke elementen verder worden versterkt in een samenhang van agrarisch natuurbeheer en de programma's voor de rijke Waddenzee.

Groen vissen vanuit een agrarisch buitengebied Daarnaast werken we gestaag aan een duurzame toekomst voor de visserij, die fungeert als de spil van de haven en het dorp van Den Oever. , met invloed die zich uitstrekt naar het omliggende dorp. Dit initiatief beoogt niet alleen het waardevolle erfgoed van de visserij een nieuwe toekomst te bieden, maar ook om deze waarden te delen met de bredere gemeenschap.

Texel Gebiedspecifieke Kernkwaliteiten:

Wadden eiland met een rijk geschakeerde combinatie van landschapstypen: een oude keileem afzetting, een oude polderlandschap, een duinstreek en een nieuw polderlandschap. Met een relatief kleinschalige land- en tuinbouw op het ‘Oude Land’ en relatief grootschalige landbouw in de jonge polders met grote verscheidenheid.

Ruimtelijke perspectieven voor andere ambities: • • • •

Een zeer gevarieerd, natuurrijk gebied met vele natuurreservaten, Natura200 gebieden en Nationaal Landschapspark.

• • •

Inspelen op de zeespiegelstijging, pakket aan maatregelen nodig. Behoud & versterken van het kenmerkende cultuur-historische landschap (met schapenboeten, tuunwallen en kolken) met passend grondgebruik voor wonen, landbouw en recreatie, ook na 2030. Balans leefbaarheid met recreatie & toerisme en toekomst- bestendige ECOnomie. Bereikbaarheid Den Helder – Texel, met Transferium Den Helder; minder auto’s. Alternatieve bereikbaarheid en vervoer via water vanuit Den Oever naar Oudeschild. Alternatieven m.b.t. krimp visserij (visteelt aan land). Inspelen op ontwikkelingen op vaste land met gevolgen voor Texel (stikstof bereikbaarheid - windparken etc.).

Perspectieven voor landelijk gebied:

Prioriteiten qua PPLG opgaven:

• • •

•

Hoge biodiversiteit, stiltegebieden, BPL-gebieden. Nauwe samenwerking met andere Waddeneilanden. Texel circulair proefeiland op gebied van: landbouw, duurzaamheid, mobiliteit, opleidingen, natuurbeleving, visteelt, stikstof, toerisme, klimaatbestendige kustveiligheid, elektrificatie TESO, energie uit zee.

• • • •

Verzilting, grote verdamping, tekort zoet water. Dus aanvoer en opslag van zoet water is cruciaal. Jongere polders behouden als akkerbouwland, oudere hogere gronden t.b.v. schapen en melkvee. Uitbouw agrarisch natuurbeheer met lokale producten. Inpassing klimaatadapatieve maatregelen en alternatief recreatief gebruik in en nabij duingebied. Verbeteren biodiversiteit.

Intenties voor Texel Productie en landschapsbeheer in balans Texel kent een relatief omvangrijk buitengebied met typische landschappen en daaraan gekoppelde typische agrarische activiteiten. Vooral op de hellingen van de Hoge Berg de bekende schapenteelt op weiden begrensd door tuunwallen, richting Den Hoorn en ’t Horntje een combinatie van veeteelt, bollenteelt en akkerbouw. De Eierlandse polder kenmerkt zich door grootschalige akkerbouw. In alle gevallen zijn agrariërs ook landschapsbeheerders, inwoners die bijdragen aan de leefbaarheid van kernen en soms ook verkooppunten van agrarische producten en/of aanbieders van kamperen bij de boer. Agrariërs en hun activiteiten zullen voor Texel belangrijk blijven. Als producenten, verwerkers en verkopers van voedsel (datmeer en meer in de lokale vraag zal voorzien), als circulaire ondernemers, als raderen in het netwerk voor lokale energieopwekking, als dag- en verblijfsrecreatieve bestemming en als beheerders van weidegebieden, watervoorraden en biodiversiteit. Toekomstperspectief

Texel is en blijft vooral een Waddeneiland. En dus blijft het Texelse buitengebied een mengvorm van duinen, dijken, natuur, tuinbouw, akkerbouw, bovengrondse en ondergrondse zoet water buffers, melk-, vlees- en wolproductie en van gehuchten en dorpen. De transitie naar verbrede landbouw, meer zilte teelt en natuur-inclusieve kringlooplandbouw met meer lokale teelt voor ook biobased materialen zal vooral ook de uitkomst zijn van de relatie tussen kernen en buitengebied. Inwoners van het buitengebied en de kernen delen hun leefomgeving. En daarmee verantwoordelijkheid voor een gezamenlijke toekomst. Een verdere verdichting van kernen voor woningbouw of bedrijventerrein wordt moeilijk en dus zullen alternatieve huisvestingsvormen moeten worden gezocht, al dan niet op of in de buurt van agrarische bedrijven, met behoud van de Texelse cultuurhistorische landschapselementen.

10 PPLG prioriteiten regio Noordkop (hoofdlijnen) 1. Behoud van toekomstbestendige landbouw passend in het gebied (bollen, vollegrondsteelten, weidevee) 2. Investeren in landbouwvernieuwing (verbreding, omschakeling en verbetering met precisie-technologie) 3. Investeren in aanvoer van zoet water uit het IJsselmeer (peilbeheer op maat) en waterbufferend vermogen.

4. Investeren in waterkwaliteit en natuurvriendelijke oevers (m.n. vermindering van belasting met milieuvreemde stoffen) 5. Investeren in groenblauwe dooradering en andere stapstenen voor biodiversiteit in het landschap 6. Investeren in cultuurhistorische, landschappelijke elementen en structuren 7. Investeren in landschappelijke inpassing wonen en groene uitloopgebieden 8. Versterken recreatie in goede balans met omgeving en met afstemming met inwoners

9. Ontwikkelen van Texel als regionale proeftuin 10. Aansluiten op uitvoeringsprogramma's Waddengebied en IJsselmeer

Van PPLG prioriteiten naar PPLG maatregelen UITVOERINGSPLAN met Prioritaire Maatregelen

met Budget

Prioritaire PPLG maatregelen, Noordelijk West-Friesland PPLG Thema’s

Concrete Maatregelen

Natuur en waterkwaliteit

• • • • •

Stikstof

• • • • •

Klimaat

• • • •

Aanvullen samen met stakeholders!

Versterken van agrarisch natuurbeheer, met name rond weidevogelbeheer met kruidenrijke graslanden. Beschermplan Grutto Stimuleren van vitaal waterbodembeheer gericht op waterbufferend vermogen Watermanagement op perceel niveau, met vochtige weiden i.v.m. natuur in sloten en oevers. Voorkomen uitspoelen van gewasbeschermingsmiddelen, stikstof en fosfaat naar oppervlaktewater. Bijvoorbeeld door het planten minder uitspoeling gevoelige gewassen, goed bodembeheer, gewasbescherming verminderen. Aanleg riool in het landelijk gebied. Eisen stellen aan landschappelijke inpassing van woningbouw in buitengebied en (agrarische) bedrijven, met functie verbreding vrijkomende agrarische bebouwing in combinatie met wonen > welstandsnota Behoud cultuurhistorisch landschap, met bescherming cultureel erfgoed stolpen en boerderijen en behoud van weidegang met koeien en schapen Doorontwikkeling kringlooplandbouw in de combinatie veeteelt en akkerbouw Inzetten op innovatieve tuinbouw als proefgebied voor zaadveredeling Versterken van recreatieve voorzieningen, gericht op landschapsbeleving Zonnepanelen op gebouwen Blauw-Groene dooradering van het agrarische landschap met rijke en laat gemaaide slootkanten met bloemrijke oevers vanwege historisch veenontginningslandschap. Groenblauwe dooradering in de vorm van landschappelijke zones rond nieuwe wijken.

Realiseren van nieuw bos buiten NNN in combinatie met wonen

Prioritaire PPLG maatregelen, Noordzeekust en achterland PPLG Thema’s

Concrete Maatregelen

Natuur en waterkwaliteit

• • • • • •

stikstof

Klimaat

Aanvullen samen met stakeholders!

Voldoende aanvoer van zoet water vanuit het IJsselmeer, en maatregelen om zuinig om te gaan met zoet water Stimuleren om met doordacht watermanagement (bijvoorbeeld ondergrondse wateropslag) op en rond het agrarisch bedrijven nadelige effecten van verzilting tegen te gaan, agrarisch waterbeheer, druppelirrigatie. Wateropslag. Verdere beperking van uitspoeling/gewasbeschermingsmiddelen/mest naar oppervlaktewateren Stimuleren van vitaal bodembeheer gericht op waterbufferend vermogen, verrijking bodemleven en koolstofopslag Versterken van agrarisch natuurbeheer, met name rond groenakkerbeheer, weidevogelbeheer met vochtige kruidenrijke graslanden, wadvogelbeheer met innundatie van gronden. Waterspin Amstelmeer; Kans voor natuurontwikkeling. De herontwikkeling van kreken met moerasnatuur = grote koolstofbinder; Inzetten op zilte flora die floreert op zoute kwel.

•

Stimuleren van vernieuwing van bollenteelt ('smart farming') met geavanceerde en fijnmazige landbewerking en gewasbescherming ('pixtel farming' ) en mogelijkheden voor jaarrond wisselteelten Stimuleren extensieve veeteelt in combinatie met nevenactiviteiten

• • • •

Zonneweiden langs rijkswegen Groenblauwe dooradering en groene inpassing nieuwe wijken Bos buiten NNN langs Cultuurhistorsiche plekken in de Zijpe zoals Ruigeweg, landgoederen en eendenkooien. Vaste oeververbinding over het Noord-Hollands kanaal.

•

Aanvullen samen met stakeholders! Prioritaire PPLG maatregelen, Wieringermeer en Waardpolders PPLG Thema’s

Concrete Maatregelen

Natuur en waterkwaliteit

• •

• • • • • •

stikstof

• • • • •

Inzetten op een aantrekkelijk grootschalig agrarisch landschap, als toonbeeld van een 'Agrarische Hoofdstad van de Toekomst' Stimuleren van landschappelijke aanpassingen rond agrarische bedrijven (zoals vogelhagen) en diversificatie van het agrarisch grondgebruik (onder meer met agroforestry en volle grond tuinbouw) Stimuleren van vernieuwing van grootschalige en hoogtechnologische precisie landbouw ('smart farming') richting kringlooplandbouw met zoveel mogelijk gebruik van circulaire grondstoffen voor bemesting en diervoeding, jaarrond stroken- en wisselteelten, geavanceerde en fijnmazige landbewerking en gewasbescherming ('pixtel farming' ) Ondersteuning van verbreding van agrarische bedrijfsgebonden activiteiten en voorzieningen. Sterkere integratie tussen Agriport en de grondgebonden landbouw Ontwikkelen van een Agritech Innovatie Campus als innovatief agrarische kenniscentrum Stimuleren van agrarische recreatieve activiteiten, evenementen en voorzieningen Behoud van de karakteristieke boerderijen

• •

Bevorderen omschakeling van agrarische voer- en werktuigentuigen op waterstof met een waterstof infrastructuur Landschappelijke inpassing windenergie park

•

• •

Klimaat

Stimuleren van vitaal landbouwbodembeheer gericht op waterbufferend vermogen, verrijking bodemleven en koolstofopslag Bevorderen van 'verziltings maatregelen' op het boerenbedrijf , onder andere met (ondergrondse) waterberging/buffering Maatregelen ter beperking van uitspoeling/gewasbeschermingsmiddelen naar oppervlaktewateren Blauw-Groene dooradering van het agrarische landschap met rijke en laat gemaaide slootkanten Versterken van agrarisch natuurbeheer, met name rond akkervogelbeheer met jaarrond wisselteelten, strokenteelten voor vergroting van de agrarische biodiversiteit (biologische plaagbestrijding) Bloeiende en biodiverse agrarische erven stimuleren als 'natuureilanden' in het landschap. Realiseren van meer natuur/bomen/hagen in de openbare ruimte, langs wegen, vaarten, tochten, Mogelijke bosuitbreiding Robbenoordbos en Dijkgatsbos.

Prioritaire PPLG maatregelen, Wieringen PPLG Thema’s

Concrete Maatregelen

Natuur en waterkwaliteit

•

• • stikstof

Versterken van agrarisch natuurbeheer, met name rond weidevogelbeheer met kruidenrijke graslanden en jaarrond groene akkers. Inclusief het nat en zoet houden van kruidenrijke graslanden. Stimuleren van vitaal waterbodembeheer gericht op waterbufferend vermogen Natuurinclusief waterbeheer rond Wieringer randkanaal en Amstelmeer

•

Behoud van weidegang met koeien en schapen, en diversificatie van agrarisch landgebruik. Verbreding agrarische nevenactiviteiten die jaarrond bijdragen aan recreatieve waarden van kleinschalige dagrecreatie , en gericht op regionale ketens en (gedeeltelijk) lokale afzet. Behoud cultuurhistorisch landschap, met bescherming landschappelijk erfgoed en versterken van karakteristieke landschapselementen zoals drassige kogen, tuunwallen, meidoornhagen, houtwallen, knotbomen, sjanen, walsloten en eendenkooien. Duurzame toekomst van de visserij haven Den Oever

•

Kleinschalige zonne-energie voorzieningen

• •

•

Klimaat

Aanvullen samen met stakeholders!

Prioritaire PPLG maatregelen, Texel PPLG Thema’s

Concrete Maatregelen

Natuur en waterkwaliteit

• • • • •

Stikstof

• • • •

• • •

Klimaat

• • • • •

• • •

Aanvullen samen met stakeholders!

Een goede balans tussen ecologie en economie, tussen natuur, landschap en landbouw is belangrijk. Uitbouw agrarisch natuurbeheer met weidevogelbeheer en versterking biodiversiteit. Voortbouwen op de nauwe samenwerking tussen gemeente en de natuurbeherende organisaties om beheer en gebruik in en nabij natuurgebieden te monitoren en zo nodig bij te sturen. Vitaal waterbodembeheer gericht op waterbufferend vermogen en watermanagement op perceelniveau. Voorkomen uitspoelen van gewasbeschermingsmiddelen, stikstof en fosfaat naar oppervlaktewater. We zetten in op een lokaal georiënteerde economie met een innovatieve, duurzame agrarische sector waarin circulariteit en biodiversiteit centraal staan. Behoud van weidegang met koeien en schapen en diversificatie van agrarisch landgebruik. Verbreding agrarische nevenactiviteiten en productie gericht op regionale ketens en lokale afzet. Behoud cultuurhistorisch landschap, met bescherming landschappelijk erfgoed en versterken van de voor Texel karakteristieke landschapselementen. Werken aan duurzame toekomst van de visserij en aan visteelt op land. Verdere transformatie havens van Oudeschild en NIOZ als logistieke knooppunten. Elektrificeren veerboten TESO (waarvoor zware 380 kV kabel nodig lijkt te zijn). Dynamisch kustbeheer met diverse kerven in de duinen zodat natuurlijke verbreding duinen.

Proef met windwokkels gestart, focus op zonnepanelen op gebouwen en overdekte parkeerplaatsen. Onderzoeken mogelijkheden van energieopwekking met golven en getijden. Onderzoek toont aan dat na 2030 meer elektriciteit nodig is op het eiland: extra wadkabel. Verduurzamen panden anders dan woningen, m.n. bedrijven en recreatief en maatschappelijk vastgoed. Agrarische teelt en activiteiten verbreden (van bosbouw tot bodem bedekkende soorten), aanleg minibossen stimuleren en vergroting biodiversiteit in boomsingels en op perceelsgrenzen. Meer groen in en om de dorpen en kwaliteitsslag groen naar grotere biodiversiteit. Uitbreiding voor wonen en werken in de randen van de dorpen (zijnde vaak BPL-gebieden). Onderzoeken alternatieve kustbeschermingsopties.