8 b&w Tussenevaluatie Vroeg Eropaf De6 - Landelijk Convenant Vroegsignalering

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Onze referentie:

Z20/050078-D20/1134008

Uw referentie:

Rucphen, Onderwerp:

Behandelaar:

J.M.A.M. Boomaerts

Telefoonnummer:

0165-349665

26 JAN. 2021 Tussenevaluatie Vroeg Eropaf De6/Landelijk Convenant Vroegsignalering

Geachte raad, Vanaf maart 2020 is gestart met de uitvoering van het De6-project Vroeg Eropaf. In deze brief informeren wij u over het project. Tussenevaluatie De6-project Vroeg Eropaf Bijgaand treft u ter informatie de managementsamenvatting aan van de tussenevaluatie. De volledige tussenevaluatie ligt voor u ter inzage. Conclusie tussenevaluatie De uitvoering van het project is grotendeels verlopen conform de afspraken in het convenant. In verband met de corona-maatregelen is zijn er echter minder huisbezoeken afgelegd dan voorzien. In veel gevallen is gepoogd om telefonisch in contact te komen met inwoners. De respons is in die gevallen wel minder dan bij een huisbezoek. Vervolg Zoals is vastgelegd in de convenant loopt het project tot en met maart 2022. De wetswijziging per 2021 maakt echter dat gemeenten verplicht worden om vroegsignalering van schulden uit te voeren. Vanaf januari 2021 zal dan ook uitvoering worden gegeven aan deze verplichting. De reeds opgedane ervaring met het project Vroeg Eropaf komt hierbij van pas. Aansluiting Landelijk Convenant Vroegsignalering Uit de wetswijziging per januari 2021 volgt dat er aangesloten dient te worden bij het Landelijk Convenant Vroegsignalering. Met deze aansluiting worden betalingsachterstanden ontvangen van alle landelijke signaalpartners op het gebied van zorgverzekering, huur, water en energie.

Vanuit het huidige Team Vroeg Eropaf zullen inwoners met een betalingsachterstand worden benaderd.

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.ni www.rucphen.ni

2

Dit gebeurt deels door een huisbezoek, door het sturen van een brief met hulpaanbod en/of door het telefonisch benaderen van inwoners. De verwachting is dat er maandelijks zo'n 150 meldingen zullen worden ontvangen. Wij informeren u uiteraard over het verdere verloop. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de burgemee ter, ,cle secretaris,

Sand&

Marjolein

VVV

der Meer Mohr

Bijlage: samenvatting tussenevaluatie De6 Vroeg Eropaf Ter inzage: volledige tussenevaluatie De6 Vroeg Eropaf

Vroeg Eropaf De6-gemeenten tussenevaluatie november 2020

Auteur: Datum: Versie:

Franceline Visser 24 november 2020 definitief

1

Inhoudsopgave

Managementsamenvatting

3

Managementsamenvatting Het project Op 20 maart 2020 startte het gezamenlijke project Vroeg Eropaf van De6-gemeenten. Met dit project beogen De6-gemeenten via onaangekondigd huisbezoek in contact te komen met inwoners met betalingsachterstanden op hun vaste lasten en hen ondersteuning aan te bieden. De gemeenten ontvangen hiertoe maandelijks meldingen van betalingsachterstand van woningcorporaties, zorgverzekeraars, het waterbedrijf en energieleveranciers. Alleen de zwaarste signalen (meerdere achterstanden op één adres of een enkele achterstand van een hoog bedrag) worden opgevolgd. Met de overige signalen gebeurt niets. Leidende gedachte achter dit project is, dat grote financiële problemen kunnen worden voorkómen door de problemen aan te pakken als ze nog klein zijn. Deze evaluatie Het project heeft een looptijd van twee jaar. Doel van deze evaluatie is om een tussentijdse stand van zaken te presenteren en daarvan te leren voor het vervolg van het project. Daartoe is managementinformatie geanalyseerd en zijn per gemeente gesprekken gevoerd met alle betrokkenen. De meetperiode van deze evaluatie betreft 7 maanden (eind maart t/m eind oktober 2020). Invloed van corona De start van het project viel gelijk met het begin van de coronacrisis, die nog steeds voortduurt. Dit heeft een grote invloed op de uitvoering: • Er worden veel minder huisbezoeken afgelegd dan voorzien.

In veel gevallen proberen de uitvoerders telefonisch in contact te komen met inwoners. Dit levert minder respons op dan een huisbezoek. Voorafgaand aan telefonisch contact wordt altijd een brief gestuurd. • Door het vervallen van huisbezoeken en de bijbehorende reistijd, worden gemiddeld anderhalf keer zoveel casussen opgepakt dan voorzien.

2

Meldingen van betalingsachterstand De6-gemeenten ontvingen in de meetperiode gezamenlijk iedere maand gemiddeld 1088 signalen van betalingsachterstand, vooral op de zorgpremie en de huur (figuur M1). Van al deze signalen werd 10% geselecteerd om te worden opgevolgd. Van alle opgepakte meldingen viel vervolgens bijna 23% af bij de check van de BRP, vanwege een lopend traject schuldhulpverlening of om een andere reden. Uiteindelijk werd per maand gemiddeld contact gezocht met 63 huishoudens, dat zijn in totaal 431 huishoudens in de meetperiode. Bij de helft van deze huishoudens waren meerdere achterstanden op één adres gemeld en bij de helft ging het om één melding van een hoog bedrag.

Figuur M1: gemelde achterstanden energie 8% water 8%

huur 27%

zorg 57%

Contactpogingen Gemiddeld registreerden de hulpverleners 2,4 contactpogingen per adres. Het gaat om telefoontjes, brieven, huis- en voordeurbezoeken en digitale berichten. Niet alle pogingen worden geregistreerd. Gemiddeld werden 1,3 persoonlijke contactpogingen - huis- of voordeurbezoek of telefonisch geregistreerd. De wijze van contact zoeken verschilde sterk per gemeente (figuur M2). In coronatijd is persoonlijk contact zoeken lastig. Als de hulpverleners niet op huis- of voordeurbezoek mogen en er is geen (kloppend) telefoonnummer bekend, is brieven sturen zelfs de enige optie. Dit leidt meestal niet tot contact.

Figuur M2: wijze van contact zoeken 100%

1% 4%

1% 5%

2% 5%

2% 2%

1%

3%

7%

90% 15% 80% 70%

28%

34% 46%

38% 55%

67%

60%

Whatsapp of SMS

19%

50%

55%

E-mail Brief

34%

40% 30%

42%

20%

31% 22%

10% 0%

40%

36%

6%

30%

28%

Roosendaal Etten-Leur

14%

14%

9%

3% Moerdijk Halderberge Rucphen

3

Zundert

De6

Telefonisch Huisbezoek

Bereik Van alle benaderde inwoners werd 61% daadwerkelijk bereikt, dat zijn in totaal 261 inwoners van De6-gemeenten, gemiddeld 37 per maand. Voor de coronacrisis lag het bereik in andere gemeenten op ca. 70%, bij inzet op huisbezoek. Daarmee vergeleken is het gemiddelde bereik in De6gemeenten, gezien de huidige omstandigheden, goed te noemen. Het bereik verschilt per gemeente (figuur M3). De cijfers suggereren dat veel, diverse en persoonlijke contactpogingen eraan bijdragen dat meer inwoners worden bereikt.

Figuur M3: % inwoners bereikt 100% 90% 80%

33% 47%

70%

24%

32%

45%

50%

39%

60% Niet bereikt

50% 40% 30% 20%

67% 53%

Bereikt

76%

68%

50%

55%

61%

Zundert

De6

10% 0% Roosendaal Etten-Leur

Moerdijk Halderberge Rucphen

Resultaten van de interventies Als een inwoner wordt bereikt, bespreekt de hulpverlener met de inwoner wat er speelt en wat er nodig is om de problemen op te lossen. De Vroeg Eropaf interventie duurt hooguit vier weken en kan leiden tot vier eindresultaten: 1. Verwijzing Problemen kunnen niet worden opgelost binnen het traject Vroeg Eropaf. Er vindt doorverwijzing plaats naar vervolghulp van financiële en/of niet-financiële aard. Denk aan budgetbeheer, een aanvraag schuldhulpverlening of verwijzing naar algemeen maatschappelijk werk. 2. Quick fix Problemen kunnen worden opgelost binnen het traject Vroeg Eropaf. De uitvoerder helpt de inwoner met bijvoorbeeld het afsluiten van een betalingsregeling of het aanvragen van toeslagen, een uitkering of andere inkomensverruimende voorzieningen. 3. Klant geeft aan dat hij het zelf probeert op te lossen De inwoner zegt dat hij (eerst) zelf aan de slag gaat met de betalingsproblemen. Als de uitvoerder dit antwoord registreert, is er inhoudelijk contact geweest over de achterstanden. Vaak heeft de uitvoerder de indruk dat de interventie zinvol was, omdat de inwoner aan het denken is gezet en nu of later tot actie over zal gaan. 4.

Klant geeft aan dat hij geen behoefte heeft aan onze hulp Dit antwoord wordt geregistreerd als een inwoner de interventie niet op prijs stelt, ontkent dat er achterstanden zijn en/of het hulpaanbod om een andere reden nadrukkelijk afwijst.

4

geeft aan Figuur M4: % eindresultaten De6 dat hij Verwijzing geen 20% behoe fte heeft aan Quick fix Klantonze 8% geeft aan hulp dat hij het 27% zelf probeert op te lossen

Figuur M4 toont de eindresultaten van de De6gemeenten over de meetperiode. In de cijfers zijn niet meegenomen de inwoners waarbij het traject eind oktober nog niet was afgerond. Ook ontbreken de inwoners die alsnog hulp wilden, nadat de casus al was afgesloten. Dit gebeurt regelmatig. De eindresultaten verschillen per gemeente (figuur M5).

Figuur M5: % eindresultaten per gemeente (bereikte inwoners) 100% 90%

23%

10% 3%

10%

30%

80% 70% 60%

28%

Quick fix

Klant geeft aan dat hij het zelf probeert op te lossen

43% 57%

57%

20% 14%

17%

29%

27%

21%

0% Roosendaal Etten-Leur (n=71) (n=30)

Verwijzing

45%

36%

54%

20%

24% 66%

30% 10%

19%

8%

16% 11%

50% 40%

13%

18%

Moerdijk Halderberge Rucphen (n=46) (n=55) (n=38)

Zundert (n=21)

Klant geeft aan dat hij geen behoefte heeft aan onze hulp

De6 (n=261)

Ervaringen uitvoerders De uitvoerders doen het werk voor het project Vroeg Eropaf in het algemeen met plezier. Factoren die hieraan positief bijdragen zijn de inzet op persoonlijk contact (met name huisbezoek), positieve feedback van inwoners en goede samenwerking in een team van schuldhulpverlener(s) en maatschappelijk werker(s) of meedenkcoach(es). De uitvoerders beschouwen ieder contact als zinvol, ook zonder meetbaar resultaat, omdat ieder contact ertoe kan bijdragen dat inwoners hun financiële problemen gaan onderkennen en willen oplossen. Tijdsbesteding De gemiddelde tijdsbesteding per casus verschilt sterk per gemeente en varieerde tussen 3 en 6,5 uur, inclusief reistijd en administratie en inclusief casussen waarbij geen contact ontstaat. In gemeenten waar veel huisbezoeken (mogen) worden afgelegd, gaat tijd zitten in reizen, maar ook meer tijd in de hulpverlening zelf. Deze contactmethode levert immers de meeste respons op. Samenwerking Afgezien van corona, verloopt de uitvoering van het proces Vroeg Eropaf zoals tevoren voorzien. Betrokkenen zijn in het algemeen goed te spreken over de samenwerking binnen de gemeenten en met de signaalpartners en de softwareleverancier. Het samen optrekken en delen van ervaringen in De6-verband heeft duidelijk meerwaarde. 5

Gegevensbescherming Er zijn geen incidenten geweest met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens in het kader van het project Vroeg Eropaf. Als inwoners vragen hebben over hun privacy, kunnen de hulpverleners deze goed beantwoorden. Communicatie Er is na de start van het project geen verdere algemene bekendheid aan het project gegeven. Deze evaluatie en de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zullen worden aangegrepen om Vroeg Eropaf opnieuw onder de aandacht te brengen van inwoners en stakeholders. Wetswijziging vanaf 1 januari 2021 Vanaf 1 januari 2021 wordt vroegsignalering van schulden wettelijk verplicht. De aanpak Vroeg Eropaf in De6-gemeenten moet drastisch worden uitgebreid, omdat vanaf 1 januari nog veel meer signalen zullen binnenkomen en bovendien al deze signalen moeten worden opgevolgd met een hulpaanbod. Er wordt hard gewerkt om hiervoor de noodzakelijke voorbereidingen te treffen. De6gemeenten hebben met de reeds opgedane ervaring en een goed functionerend automatiseringssysteem een voorsprong op gemeenten die nog niets aan vroegsignalering doen. De opgedane ervaring, zoals beschreven in deze evaluatie, zal worden meegenomen bij de uitbreiding van de aanpak Vroeg Eropaf. Geplante zaadjes We zien dat mensen die we maanden geleden benaderd hebben (en toen vaak niet hebben kunnen bereiken) nu alsnog bellen voor hulp.

Het zaadje wat we toen geplant hebben met onze brieven en flyers, komt nu alsnog tot bloei. Ook zijn er mensen die we op weg hebben geholpen en die later nog een keer terugbellen met een korte vraag. Het is de vraag wat deze mensen gedaan zouden hebben zonder onze persoonlijke uitnodiging om contact op te nemen.

6