6 ZVH De Markiezaten Jaarverslag 2022

JAARVERSLAG 2022

________________________________________________________ Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten, maart 2023

1

Inhoud Profiel Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten

3

Samenwerkende gemeenten en partners

4

Voorwoord

5

Ontwikkelingen in 2022

6

Het jaar 2022 in cijfers

19

__________________________________________________________________________________________ Tekst: Margriet Heebing, Metafoor Communicatie Coördinatie: Jan-Willem Labruyère en Susanne Hermans, ZVH De Markiezaten

2

Profiel Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten COMPLEXE VEILIGHEIDSCASUSSEN SAMEN OPLOSSEN Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten (ZVH) is een netwerkverband van 8 gemeenten in West-Brabant en Zeeland, Openbaar Ministerie, politie en instellingen op het gebied van zorg, veiligheid, welzijn, wonen en justitie. Wat we doen Samen pakken we complexe veiligheidscasussen aan, onder regie van het ZVH. Het gaat om casussen die iedere netwerkpartner binnen de eigen keten niet kan oplossen en waarvoor een integrale aanpak noodzakelijk is. Vaak betreft het veelplegers en notoire overlastveroorzakers. Outreachend In ons gebouw in Bergen op Zoom hebben diverse partnerorganisaties hun werkplek. Het ZVH werkt outreachend: we gaan naar de gemeente toe waar de casus speelt, zodat we het lokale veld goed kunnen meenemen in onze aanpak. We beleggen voor iedere complexe veiligheidscasus een afzonderlijk ketenberaad. Zo nodig gebeurt dit ook online. Samenwerken onder 1 regie Het ketenberaad vindt plaats onder regie van de procesregisseur van het ZVH. De partners pakken de casus sámen aan, het ZVH neemt de casus dus niet over. De procesregisseur houdt voortdurend een vinger aan de pols tot de casus weer beheersbaar is. Wat we bereiken Het gezamenlijke doel van de partners in het ZVH is het voorkomen en oplossen van problemen op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Dan kun je denken aan het terugdringen van overlast, huiselijk geweld en criminaliteit. We zetten onder meer in op gedragsverandering en het verminderen van recidive. Zorg, strafrecht en bestuursrecht gaan hierbij hand in hand. Geen eindstation Het ZVH pakt de meest complexe casussen op, maar is geen eindstation. Onze inzet is erop gericht dat de casus beheersbaar wordt, zodat we zo spoedig mogelijk kunnen afschalen naar reguliere zorg en ondersteuning. Wie doet wat Van onze partners verwachten we bereidheid om out of the box te denken en te willen samenwerken aan een passende oplossing op maat. Het ZVH zorgt ervoor dat alle afspraken worden vastgelegd en geregistreerd in een beveiligd systeem. We hanteren heldere afspraken rond privacy van persoonsgegevens en informatiebeveiliging. Extra taken Naast onze kerntaak (complexe veiligheidscasuïstiek) hebben de gemeenten een aantal extra taken bij ons belegd. Dit zijn bemoeizorg (OGGZ), nazorg na detentie, de levensloopaanpak en zorgcoördinatie mensenhandel. Het OGGZ-team heeft bij ons zijn uitvalsbasis, omdat hun doelgroep (zorgwekkende zorgmijders) vaak overlapt met onze casuïstiek.

3

Samenwerkende gemeenten en partners Gemeenten

Partners

● Gemeente Bergen op Zoom ● Gemeente Halderberge ● Gemeente Moerdijk ● Gemeente Roosendaal ● Gemeente Rucphen ● Gemeente Steenbergen ● Gemeente Tholen ● Gemeente Woensdrecht

● Alwel ● Amarant ● OM - Arrondissementsparket Zeeland-West-Brabant ● Dienst Justitiële Instellingen - PI Dordrecht, Grave, Middelburg en Vught ● Emergis ● Exodus ● GGD West-Brabant ● GGD Zeeland ● GGz Breburg ● GGZ WNB ● Halt ● Humanitas DMH ● Impegno ● Jeugdbescherming Brabant ● Jeugdbescherming West ● De-Kering ● Leger des Heils (Welzijns- en Gezondheidszorg) ● MEE West-Brabant ● Novadic-Kentron ● OpenDoor ● Pameijer, team Mozaïk ● Politie Zeeland-West-Brabant ● Prisma ● Raad voor de Kinderbescherming Zeeland, Midden- en West-Brabant ● Reclassering Nederland, regio Zuid ● Safegroup Breda ● SDW ● Slachtofferhulp Nederland ● Stadlander ● Stichting Twist ● Surplus Welzijn ● Thuisvester ● Veilig Thuis West-Brabant ● WijZijn Traverse ● William Schrikker - Jeugdbescherming en Jeugdreclassering ● Woningstichting Woensdrecht ● Woonkwartier ● ZEP XL

4

Voorwoord Beste lezer,

Er is hard gewerkt en veel vernieuwd in Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten. Dat zal u vast niet zijn ontgaan. In 2022 zijn een aantal belangrijke stappen gezet. Het team is uitgebreid en versterkt waardoor het ZVH vaart kon maken met de speerpunten uit de Meerjarenagenda van de zorg- en veiligheidshuizen. Ik benoem speciaal dat we gestart zijn met de levensloopaanpak en de zorgcoördinatie mensenhandel. Hiermee is het takenpakket van ons Zorg- en Veiligheidshuis uitgebreid en dragen we bij aan een veiliger en menswaardiger samenleving. Intern is een kwaliteitsslag gemaakt met de nieuwe integrale triage, en ons cliëntregistratiesysteem PGAx. Deze ontwikkelingen geven meer inzicht in de casuïstiek waarmee we als ZVH bezig zijn. In de laatste week van 2022 is het ZVH verhuisd naar een prachtig nieuw onderkomen in Bergen op Zoom, dat voldoet aan alle eisen van het nieuwe samenwerken. Dat mogen we met recht een mijlpaal noemen, want het tilt de samenwerking naar een nog hoger level. Partners die al een werkplek hadden in het ZVH zijn meeverhuisd. Ook andere convenantpartners zijn aangeschoven en hebben er nu een of meer werkplekken. De lijnen zijn kort en daar zijn we trots op. Hoe nauwer wordt samengewerkt met zorg- en veiligheidspartners, hoe beter. Namens de Raad van Bestuur spreek ik vertrouwen uit richting 2023 en verder. Ik wens u veel leesplezier toe!

Marjolein van der Meer Mohr, Voorzitter Raad van Bestuur

5

Ontwikkelingen in 2022

Ontwikkelingen in 2022 Over het verslagjaar 2022 zien we dat het aantal coveca-aanmeldingen en aanpakken in het 1e kwartaal hoog is, in het 2de kwartaal lager, in het 3de kwartaal zien we weer een toename en in het 4de kwartaal is het aantal aanpakken relatief laag. Over heel 2022 zien we een daling van het aantal aanmeldingen en coveca-aanpakken. Dit heeft mogelijk de volgende oorzaken:

Onze kerntaak Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten heeft zijn kerntaak, de aanpak van complexe veiligheidscasuïstiek, weer met grote gedrevenheid uitgevoerd. De speerpunten uit de nieuwe Meerjarenagenda voor de veiligheidshuizen, zijn vertaald naar een jaarplan voor 2022. De overheid heeft extra middelen verstrekt om de ambitieuze doelen uit de Meerjarenagenda te realiseren. Deze middelen zijn onder meer besteed aan personele versterking.

1.

2.

Analyse van de instroom in 2022 De caseload van het ZVH was in 2022 wederom zeer gevarieerd. De meest voorkomende problematiek bij de instroom van complexe veiligheidscasuïstiek (coveca) betrof: ● psychiatrische problematiek ● psychische problematiek ● (woon)overlast ● verslavingsproblematiek

3.

4.

Bij een individuele casus spelen er altijd meerdere problematieken tegelijk. In 2023 gaan we het aantal problematieken analyseren en de registratie verder aanscherpen. De instroom zag er zo uit: Instroom 2022

Aantal

Aanmeldingen

136

Gestarte coveca-aanpakken

71

Gegeven adviezen

59

Ongetriageerd

6

Er is achterstand weggewerkt voor wat betreft casussen die niet meer actief waren, maar nog niet afgesloten in het registratiesysteem. Er zijn 5 casussen geïncludeerd bij de levensloopaanpak. Deze zouden voorheen zeer waarschijnlijk complexe veiligheidscasuïstiek zijn geweest. Je zou de levensloopaanpak kunnen omschrijven als complexe veiligheidscasuïstiek Als er sprake is van mensenhandel in complexe veiligheidscasuïstiek, dan voert de zorgcoördinator mensenhandel nu de regie en worden deze casussen qua aantallen opgeteld bij mensenhandel en niet meer bij coveca. In de tweede helft van 2022 was de instroom van nieuwe casussen lager dan in de eerste helft. Mogelijk ligt hier een relatie met de nieuwe vorm van triageren, maar het is nog te vroeg om hier conclusies aan te verbinden. Overigens laat begin 2023 alweer een stijging zien.

Trendanalyse Het nieuwe registratiesysteem PGAx geeft sinds 2022 een helder inzicht in de casussen en problematiek waarmee het ZVH te maken krijgt. In de bijlage staan de belangrijkste cijfers over 2022 vermeld. Dit verslagjaar is feitelijk een nulmeting. Binnen enkele jaren zal zichtbaar worden welke verschuivingen er optreden en kunnen we ook specifiek per gemeente bepaalde trends analyseren.

De organisaties Stadlander, Politie, OGGZ en de gemeente Tholen hebben de meeste casuïstiek aangemeld. De meeste adviezen zijn gegeven aan GGZ WNB en de Politie - Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM).

6

besteden aan de aanpak van complexe casussen en het triageren van nieuwe aanmeldingen. Ook is er meer ruimte gekomen voor bijscholing, reflectie en intervisie, wat onmisbaar is bij complexe veiligheidscasuïstiek. Onze nieuwe collega’s zijn goed ingewerkt en draaien nu volop mee.

“Huis op orde en samenwerking breidt zich verder uit”

In 2023 gaan we verder om de ambities uit de Meerjarenagenda te realiseren. Een voorwaarde om van betekenis te kunnen zijn, is dat we ons goed blijven verbinden met de lokale omgeving. Het lokale veld is immers voortdurend in beweging en dus moeten we blijven uitdragen wat het ZVH kan betekenen. Daar lever ik ook persoonlijk graag mijn bijdrage aan. Samen met medewerkers, partners en gemeenten blijven we ons sterk maken voor een zorgzame en veilige samenleving.”

Jan-Willem Labruyère, manager ZVH

Manager Jan-Willem Labruyère: “Een fijne plek om samen te komen en samen te werken is essentieel voor het succes van een zorg- en veiligheidshuis. Als manager draag ik graag bij aan een levendig ZVH dat elke werkdag goed bezet is, waardoor we steeds weer kansen voor samenwerking creëren.

Nieuwe huisvesting In 2022 is achter de schermen hard gewerkt aan onze nieuwe huisvesting in de Rooseveltlaan 148 in Bergen op Zoom, die eind van het jaar werd opgeleverd. De facilitair manager van de gemeente Bergen op Zoom heeft ons hierbij goed ondersteund. Kenmerkend aan het nieuwe pand zijn de lichte, open ruimten die multifunctioneel inzetbaar zijn voor de partners. Zowel het gezamenlijk als individueel werken wordt hier in allerlei vormen gefaciliteerd. Inmiddels zijn onze medewerkers en partners er helemaal thuis en hangt er een fijne sfeer en bedrijvigheid, waarin we elkaar makkelijk weten te vinden. Sinds onze intrek in het nieuwe pand merken we dat er een verhoogde interesse is van andere organisaties om ook in het ZVH te gaan werken. Dit juichen we van harte toe, met name als er raakvlakken zijn met ons werk.

Eind 2022 zijn we verhuisd naar ons nieuwe pand in Bergen op Zoom. Daar ervaren we inmiddels hoe een gebouw door zijn sfeer en inrichting uitnodigt om prettig samen te werken. Ik wil iedereen bedanken die heeft meegedacht en meegewerkt om dit intensieve proces van verbouwen en verhuizen goed te laten verlopen. In ons pand hebben inmiddels diverse partners een eigen werkplek en dit aantal groeit nog steeds. In 2022 kwamen we tot overeenstemming met Stichting Twist (organisatie voor zwerfjongeren) en de FPP (forensisch psychiatrische poli). Zij gaan per 2023 diverse werkplekken afnemen in ons nieuwe gebouw. Ik vind het een mooi compliment dat we in 2022 met vele partners meerjarenafspraken konden maken en dat zij zich langdurig aan ons willen verbinden. Dat geeft veel vertrouwen in de samenwerking op de lange termijn. Ook intern waren er positieve ontwikkelingen. Zo is ons team versterkt met 3 fte, waardoor we een mooie kwaliteitsslag konden maken. Onze procesregisseurs kunnen nu meer tijd en aandacht

7

Integrale triage

In het nieuwe ZVH in Bergen op Zoom hebben deze organisaties één of meer werkplekken:

De triage van nieuwe aanmeldingen werd altijd door de procesregisseurs gedaan. In de zomer van 2022 zijn we gestart met een integrale triage. Dit betekent dat nieuwe aanmeldingen nu door 5 partners gezamenlijk worden beoordeeld: ● ZVH (voorzitter/procesregisseur) ● OM ● Politie ● Veilig Thuis ● OGGZ bemoeizorg

Politie Openbaar Ministerie OGGZ-team (bemoeizorg) Reclassering Nederland Verslavingsreclassering Novadic-Kentron Forensisch Psychiatrische Poli (GGZ WNB)

“Betere inschatting van risico’s”

Gemeente Bergen op Zoom

Welke meerwaarde heeft een integrale triage? “Het leidt tot meer weloverwogen besluiten”, zeggen beleidsadviseur/procesregisseur Kees Wilsing (ZVH) en interventiejurist Valerie Koene (OM). Zij nemen regelmatig deel aan de triage en zijn positief over wat het oplevert. “Het verschil met vroeger is dat we een aanmelding nu consequent vanuit alle hoeken bekijken. Het gaat om een grote verantwoordelijkheid en die dragen we nu samen.”

Namens 8 gemeenten: zorgcoördinatie mensenhandel Stadlander Amarant Humanitas DMH RVDK Exodus Stichting Twist Halt Veilig Thuis

Valerie Koene (OM) en Kees Wilsing (ZVH)

Weloverwogen besluit Kees Wilsing: “Met de vijf partijen komen we elke donderdag bij elkaar en dan nemen we de aanmeldingen door. We brengen allerlei informatie bijeen, wegen die af en discussiëren over de risico’s. Soms is iemand al vaker in beeld geweest bij de politie, maar nog niet bij het OM. Het is belangrijk dat we dat van elkaar weten.”

8

Triage-instrument uit Breda Valerie Koene (interventiejurist OM) is het met hem eens. Ook vindt ze het prettig dat de triage zo gestructureerd verloopt: “We maken gebruik van het triage-instrument van ZVH Baronie Breda en dat bevalt goed. Diverse gevaarscriteria en tal van meespelende factoren worden gescoord en we kijken bijvoorbeeld of er kinderen in het spel zijn.” Twee dagen van tevoren krijgen OM, Politie, Veilig Thuis en OGGZ het verzoek om in hun systeem een bekendheidscheck te doen over een aangemeld persoon. Is er in het verleden iets voorgevallen, is iemand opgepakt, is er een strafblad? Zijn er ernstige psychiatrische klachten of speelt er huiselijk geweld? Die informatie brengen we in tijdens de triage. Het maakt dat we beter kunnen inschatten hoe groot de kans is op overlast, onveiligheid of maatschappelijke onrust.”

Verbeterpunten Het ZVH heeft eind 2022 geëvalueerd hoe de partners de triage beoordelen. De tevredenheidsscores lagen gemiddeld tussen de 7,5 en de 8. Kees en Valerie: “Tot nu toe zitten we goed met onze beoordelingen.” Op hun lijstje staan ook enkele verbeterpunten. “We gaan het triageformulier in 2023 verder aanscherpen. Verder misten we nog de blik van de Reclassering. Een mooie vervolgstap is dat de Reclassering in 2023 aansluit bij de triage. Zij hebben veel persoonlijk contact met verdachte en veroordeelde personen, hebben kennis van gedragsbeïnvloeding en adviseren Justitie. Daardoor kunnen zij een waardevolle bijdrage leveren.”

Team is uitgebreid In 2022 is het ZVH-team uitgebreid met 3 fte, waardoor de rolverdeling er nu als volgt uitziet:

“Als we vinden dat het om een complexe veiligheidscasus gaat, wordt deze met spoed opgepakt onder regie van het ZVH”

● Anne Willemsen, procesregisseur; ● Boris Rademakers, procesregisseur; ● Karin Wijmans, procesregisseur; ● Kees Wilsing, beleidsadviseur en procesregisseur; ● Annelies Schijven, zorgcoördinator mensenhandel; ● Ronald Verduin, coördinator levensloopaanpak en re-integratie (ex)gedetineerden; ● Marleen Verkamman, coördinator OGGZ-team.

Advies over casus Volgens Kees wordt er af en toe flink gediscussieerd. “Bijvoorbeeld over hoe zwaar je een delict van 5 jaar geleden moet laten meewegen. Dat is goed, zo houden we elkaar scherp.” Wanneer in de triage wordt besloten dat het om een complexe veiligheidscasus gaat, wordt deze met spoed opgepakt onder regie van het ZVH. Dezelfde week krijgt de melder nog een reactie, zodat het netwerkberaad snel van start kan gaan. Soms wordt een casus met een advies teruggegeven aan de melder. “Dan raden we bijvoorbeeld aan om eerst andere interventies te proberen. We willen uiteraard niet meer opschalen dan nodig is, want het vraagt extra tijd van de partners om deel te nemen aan het netwerkberaad. Dan moet het wel zinvol zijn. In ieder geval moet er naast zorg, wonen of welzijn ook een aspect van dwang en drang bij zitten. We zien dat de ketenpartners meestal goed uit de voeten kunnen met de adviezen die we geven.”

Procesregie en extra taken Naast het voeren van de procesregie bij complexe casussen heeft iedere procesregisseur ook een eigen aandachtsgebied of specialisatie, zoals mensenhandel of jeugdproblematiek. Vaak wordt hier dezelfde effectieve werkwijze toegepast: de regie nemen, hiaten opsporen en de betrokken organisaties goed laten samenwerken. Administratieve ondersteuning Joey van Hoek is in 2022 ons team komen versterken in verband met ziekte van één van de administratieve medewerkers. In 2022 heeft Sylvia Wesdorp ons verlaten. Sinds december wordt zij vervangen door Angela Scherphuis.

9

De blik van buiten

Samenwerking met collega-ZVH

Wat vinden onze partners dat het ZVH nog kan verbeteren? Eind 2022 is een steekproef gedaan onder de partners, waarin we onder meer vroegen naar aspecten als samenwerking, privacy etc. De resultaten worden in 2023 geanalyseerd en daarover gaan we met de partners in gesprek. Dit helpt ons ook bij de voorbereiding van de onafhankelijke audit die in 2024 wordt gehouden.

Net als in 2022 houden onze procesregisseurs nauw contact met de omliggende zorg- en veiligheidshuizen. Zo zijn zij intervisie gestart met de procesregisseurs van ZVH Zeeland. Over en weer is expertise uitgewisseld rond de aanpak van complexe casuïstiek. Ook de ontwikkelingen in andere veiligheidsregio’s worden met interesse gevolgd.

Informatiedeling en privacy

Re-integratie ex-gedetineerden

Het samenwerkingsconvenant en het privacy protocol zijn in 2022 voorzien van een update. De bijbehorende Privacy Impact Assessment is verder uitgebreid.

Naast onze kerntaak (complexe veiligheidscasuïstiek) coördineert het ZVH ook de nazorg aan ex-gedetineerden, vanuit de Bijdrageregeling. Ronald Verduin die in 2023 met pensioen gaat, heeft dit jarenlang vol overgave gedaan. In 2022 droeg hij het stokje over aan zijn collegaprocesregisseurs Boris Rademakers en Karin Wijmans. Het aantal nazorgtrajecten is in 2022 min of meer stabiel gebleven (zie bijlage). in 2023 gaan we de aanpak intensiveren. Ook is een stagiaire aangenomen om onderzoek te doen. In PGA-X gaan we de bereikte resultaten per exgedetineerde bijhouden op vijf leefgebieden.

De wet Gegevensdeling Samenwerkingsverbanden is door de Tweede Kamer en ligt nu bij de Eerste Kamer. Deze wet zal – als hij doorgaat – aanzienlijke gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering van het Zorg- en Veiligheidshuis. We volgen de ontwikkelingen daarom op de voet.

Systemisch werken

Inzet ervaringsdeskundigen

Om de expertise van het ZVH te vergroten, volgden de 5 procesregisseurs diverse trainingen, onder meer op het vlak van systemisch werken. Het begrijpen en beïnvloeden van iemands systeem en omgeving biedt weer nieuwe perspectieven bij de aanpak van een complexe veiligheidscasus.

Onze twee ervaringsdeskundigen hebben we in 2021 weer grotendeels ingezet om exgedetineerden te ondersteunen bij hun reintegratie. We zien dat zij een positief effect hebben op de motivatie van gedetineerden om hulp te accepteren. Onze ervaringsdeskundigen ronden hun opleiding in 2023 af en stromen dan uit naar de arbeidsmarkt. Het ZVH blijft leer/werkplekken beschikbaar stellen voor ervaringsdeskundigen. In 2022 zijn twee nieuwe kandidaten toegelaten tot de opleiding (Howie the Harp, Pameijer Rotterdam). Naar verwachting zal 1 kandidaat in het voorjaar van 2023 starten met een stage bij het ZVH.

Expertpool Bij de aanpak van complexe casussen worden regelmatig deskundigen uit onze expertpool geraadpleegd. Het gaat dan bijvoorbeeld om experts in een bepaalde problematiek, zoals een geneesheer-directeur, Arno van Dam (bijzonder hoogleraar antisociaal gedrag), Zorg Belang (expert in cliëntondersteuning Wlz), Humanitas DMH (expert in lvb) en het Flying Squad (Landelijk expertteam Aanpak verward gedrag met hoog veiligheidsrisico).

10

Data-analyse met PGAx

een toename is van een bepaalde problematiek of niet. Aan de data kan ik zien of dat ook écht zo is. Niet alleen binnen de regio als geheel, maar ook specifiek per gemeente. En vervolgens probeer ik te achterhalen waaróm dat zo is. Ik zit dus niet alleen achter mijn laptop, maar ga ook in gesprek met mensen uit het veld om goede verklaringen te kunnen geven voor die cijfers. Dat helpt onze gemeenten weer om bepaalde vermoedens te staven en er een koers op uit te zetten.”

Sinds een jaar werkt het ZVH met PGAx, een systeem waarin allerlei data worden geregistreerd over o.a. complexe veiligheidscasussen binnen de 8 gemeenten. Sinds november 2022 hebben we ook een criminoloog in dienst, die ons ondersteunt bij het analyseren en duiden van die data. Haar naam is Gerliene van Ginkel en zij werkt voor 3 zorg- en veiligheidshuizen tegelijk: ZVH de Markiezaten, ZVH Baronie Breda en ZVH Zeeland.

“De data alleen zeggen niet zoveel, het gaat om de duiding”

“Datagedreven werken loont”

Zie je grote verschillen tussen de ZVH’s? “Dat valt mee. Ik heb over 2021 een analyse gedaan op de cijfers van de 4 veiligheidshuizen in opdracht van ZVH Midden-Brabant. De verschillen zijn minder groot dan ze op het eerste gezicht lijken. De zorg- en veiligheidshuizen hebben met elkaar gemeen dat verward gedrag, psychiatrische en psychische problematiek bij veel casussen een rol spelen. Het aantal casussen rond radicalisering of extremisme is bij iedereen relatief laag. Verschillen tussen de zorg- en veiligheidshuizen zijn er ook, maar die zijn vaak logisch verklaarbaar. De Markiezaten en Baronie Breda hebben bijvoorbeeld meer complexe veiligheidscasussen geregistreerd dan Zeeland en Midden-Brabant. Dat is niet omdat de problematiek daar zwaarder is, maar heeft bijvoorbeeld meer te maken met hoe (de zorg in) de regio is ingericht, hoe een casus wordt geregistreerd en het moment waarop.”

Criminoloog Gerliene van Ginkel

Criminoloog Gerliene van Ginkel: “Binnen de wereld van de zorg- en veiligheidshuizen is mijn functie relatief nieuw. Bij ZVH Midden-Brabant hebben ze ook een criminoloog in dienst, maar verder is het nog vrij onbekend. Ik verwacht dat het aantal in Nederland zeker zal toenemen, want datagedreven werken kan veel opleveren. Je moet echter nooit naar de cijfers alleen kijken. Het belangrijkst is de duiding en daar ligt mijn meerwaarde. Ik vind het een erg leuke baan, ik ontmoet veel mensen en krijg de vrijheid om mijn nieuwe rol zelf te ontdekken en in te vullen, in samenspraak met collega’s.”

“De verschillen tussen de 4 zorg- en veiligheidshuizen zijn minder groot dan ze lijken”

Data-analyse, hoe pak je dat aan? “Onze ZVH’s werken sinds kort met PGAx. Dit systeem maakt het makkelijker om data te vergelijken. We zijn begonnen met de data van 2022 - de nulmeting - maar over een tijdje ga je verschuivingen zien in problematieken over meerdere jaren. Soms krijg je signalen waar je meer van wil weten, bijvoorbeeld of er inderdaad

Kunnen de ZVH’s van elkaar leren? “Ja, dat denk ik zeker. Daarom is het fijn dat we onderling veel contact hebben. Ik zit in de projectgroep die de casussen registreert. Daar proberen we meer uniformiteit te krijgen in de manier van registreren, zodat vergelijken makkelijker wordt. Daarnaast heb ik regelmatig

11

overleg met de criminoloog van ZVH MiddenBrabant. Ook zit ik in een Community waarin ik de andere zorg- en veiligheidshuizen in Nederland volg. Als er opvallende ontwikkelingen spelen, heb ik die snel in beeld.”

“Ondermijning en moderne slavernij zijn met elkaar verweven”

Wensen voor de toekomst? Mijn ambitie is om jaarlijks per gemeente een rapportage te kunnen leveren met een toelichting op hun specifieke situatie. Ik verwacht dat daar vanzelf weer nieuwe vragen uit voortkomen, waar we mee aan de slag kunnen. Eerst gaan we de nulmeting over 2022 presenteren, het eerste jaar dat PGAx volledig in werking is geweest.”

Rob van den Buijs, adviseur Veiligheid Roosendaal en Annelies Schijven, procesregisseur ZVH/zorgcoördinator Mensenhandel

Aanpak mensenhandel

De gemeente Roosendaal investeert stevig in de aanpak van mensenhandel, zowel financieel als beleidsmatig. Burgemeester Van Midden en zijn adviseur Veiligheid, Rob van den Buijs, hebben daarin een voortrekkersrol. Rob: “Mensenhandel kun je zien als moderne slavernij. Het is sterk verweven met andere vormen van ondermijnende criminaliteit en gaat vaak gepaard met bedreiging en geweld. Het probleem is hardnekkig omdat het vaak niet wordt herkend. Seksuele uitbuiting nog wel, maar arbeidsuitbuiting of criminele uitbuiting veel minder. Slachtoffers zijn vaak kwetsbare jongeren, vluchtelingen, mensen met een beperking en arbeidsmigranten. Criminelen hebben er een neus voor. Slachtoffers trekken zelf niet makkelijk aan de bel. We noemen mensenhandel daarom een ‘haaldelict’, want je komt er pas achter door zelf onderzoek te doen. Schrikbarende dingen zie je dan. En het is nog maar het topje van de ijsberg, in werkelijkheid is het probleem tien keer groter.”

De aanpak van mensenhandel heeft hoge prioriteit gekregen, landelijk en regionaal. Het Zorg- en Veiligheidshuis is aangewezen om de zorg voor slachtoffers en de ketensamenwerking te coördineren. Voor die taak is 1 fte vrijgemaakt. Procesregisseur Annelies Schijven vervult deze rol sinds mei 2022. Sindsdien heeft zij 33 casussen opgepakt en zijn er 65 adviezen gegeven. De meeste aanmeldingen kwamen via de politie, afdeling AVIM (voor cijfers zie bijlage). De zorgcoördinator/procesregisseur Mensenhandel: ● coördineert de zorg en opvang voor slachtoffers; ● creëert awareness (door bijvoorbeeld presentaties en trainingen); ● versterkt het (keten)netwerk zorg en straf rond de aanpak van mensenhandel: hulpverlening, zorg, opvang, politie en justitie; ● brengt de zorgstructuur in kaart; ● registreert de bij het ZVH aangemelde casussen; ● analyseert trends en ontwikkelingen; ● is beschikbaar voor advies en consultatie; ● heeft samenwerking op lokaal, regionaal en landelijk niveau.

Je gaat ‘t pas zien als je ‘t doorhebt Samenwerken Inmiddels is er een regionaal actieplan en hebben alle gemeenten een eigen aandachtsfunctionaris Mensenhandel. Rob van den Buijs vervult die rol voor Roosendaal. Hij is blij met Annelies Schijven als sparringpartner vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis. “Een domeinoverstijgende ketenaanpak is nodig om een groot maatschap-

“De meeste aanmeldingen van mensenhandel en uitbuitingkwamen van de politie” 12

pelijk probleem als mensenhandel aan te pakken. Omdat Annelies vanuit het ZVH werkt, heeft ze meteen de juiste ingangen, niet alleen lokaal en regionaal, maar ook in het landelijk netwerk. Ze is de spin in het web, haar focus ligt volledig op mensenhandel. Dat is voor mij heel handig. Vrijwel wekelijks hebben we contact over concrete casussen. Dat verloopt open en direct. We houden allebei van een nuchtere aanpak. Een signaal of vermoeden tikken we gelijk af.”

openbare orde en veiligheid, woningcorporaties, scholen, jeugdzorg en maatschappelijk werk.

Dader of slachtoffer Annelies: “Zo’n casus vliegen we bijna altijd systemisch aan. De grens tussen daderschap en slachtofferschap is vaak flinterdun en loopt vaak in elkaar over. Alleen hulp regelen voor slachtoffers is niet voldoende en alleen strafrecht ook niet.” Als voorbeeld noemt ze een casus waarbij bij een jongeman een hennepkwekerij werd ontdekt. “Door de betrokken partijen, zorg en straf, te bevragen, bleek dat er sprake was van dwang. Deze jongeman werd bedreigd door een criminele bende. Samen met de zorg- en strafketenpartners lukte het om een passende aanpak te vinden waarbij zorg en straf complementair aan elkaar konden zijn.”

En dat doet ze ook voor andere gemeenten. Voorlichting is iets wat structureel nodig zal blijven, zeker bij wisselingen van personeel in organisaties.”

“Een casus mensenhandel vliegen we bijna altijd systemisch aan” Behoefte aan opvang Allebei signaleren ze dat er dringend behoefte is aan meer opvangplekken voor slachtoffers. Annelies: “Soms moet ik het hele land afbellen om opvang te regelen voor een slachtoffer van seksuele uitbuiting, dat is schrijnend.” Rob: “Hetzelfde zie je bij arbeidsuitbuiting. Denk maar aan de arbeidsmigranten die met velen in een klein huis wonen. Als ze hun baan kwijt raken, zijn ze dakloos. Het gevolg: zwerven, drugs, overlast. Roosendaal heeft in de winterperiode nachtelijke noodopvang geregeld voor mensen buiten Nederland en werkt hierin nadrukkelijk samen met Stichting Barka. Ook zijn we bezig het beleid aan te scherpen ten aanzien van woningverhuur.” Annelies: “Mensenhandel zal nooit helemaal verdwijnen, het is iets van alle tijden. Wie kwetsbaar is en eenmaal slachtoffer is geweest, blijft kwetsbaar voor herhaling. Een slachtoffer uit die negatieve spiraal halen, dat is wat ons drijft.”

“Kwetsbare groepen in onze samenleving moeten beter beschermd worden tegen de gevaren van uitbuiting” Awareness creëren Wat kan nog beter? Annelies: “We willen dat méér mensen het probleem gaan herkennen en melden. Het gaat om awareness. Hoe signaleer je seksuele, criminele of arbeidsuitbuiting? En hoe herken je bijvoorbeeld een dealer die jongeren ronselt voor het criminele circuit?” Rob: “Professionals die in contact staan met kwetsbare groepen moeten goede voorlichting krijgen. Zo heeft Annelies samen met CoMensha al diverse trainingen in onze gemeente georganiseerd: voor ambtenaren

“Er zijn dringend meer opvangplekken nodig voor slachtoffers” 13

Aanpak jeugdcriminaliteit

enorm gedreven om jongeren in de regio op het rechte pad te houden. Daarvoor hebben ze inmiddels een goedwerkende strategie ontwikkeld. Diverse problematische jeugdzaken zijn afgelopen jaren al opgelost onder procesregie van het ZVH. Ze vertellen hoe hun samenwerking is gegroeid.

In 2022 had het ZVH 16 complexe casussen waarbij jeugdproblematiek en jeugdcriminaliteit een rol speelden. Afgelopen 5 jaar zijn vanuit het ZVH diverse interventies ingezet op jeugdgroepen en individuele jeugdcasussen. Ook hier bleek de combinatie van zorg en veiligheid een ijzersterke formule.

Onder de radar “We kwamen elkaar tegen in het Zorg- en Veiligheidshuis, alweer zo’n 5 jaar geleden. Dat speelde in de tijd dat de jeugdproblematiek op het bordje van de CJG’s kwam te liggen. Maar de CJG’s waren vooral gericht op zorg, die konden niets met jongeren die afglijden naar criminaliteit en gezinnen die geen duidelijke hulpvraag hadden. Als de politie zorgmeldingen deed, werd er niet effectief ingegrepen. Organisaties wisten niet van elkaar wie wat deed. Dat was zo frustrerend. Het lastige is dat deze jongeren heel lang onder de radar kunnen blijven, als er nergens een hulpvraag wordt gesteld en er geen strafbaar feit wordt gepleegd. Wij dachten: Dit moet echt anders. Als niemand in dit gat springt, dan doen wij het. We willen geen jongeren zien afglijden naar een positie waarin ze klem komen te zitten en uiteindelijk high impact crimes gaan plegen.”

“Door groepsdruk kunnen jongeren zwaar in de problemen komen”

Anne Willemsen (procesregisseur ZVH), Pamela Ritman (jeugdrechercheur ZVH) en Sandra Westdorp (wijkagent jeugd).

Wijkagent Sandra Westdorp komt ze steeds vaker tegen: de kwetsbare jongeren die geronseld worden voor het criminele circuit. “In het begin vinden ze het nog leuk met hun nieuwe vrienden. Maar dan krijg je de ruzies, de dreigementen. Door loyaliteit en groepsdruk komen ze uiteindelijk zwaar in de problemen.” Ook (jeugd)rechercheur Pamela Ritman ziet een trend: “Er is sprake van een verharding op straat, we zien tegenwoordig veel steekpartijen. Zo’n 2% van deze jongeren is aanwas voor de georganiseerde misdaad. We merken dat ouders, jongerenwerkers en hulpverleners er vaak geen raad mee weten.”

Hart voor jeugd Alledrie dragen ze de jeugd een warm hart toe. “Deze jongeren zijn vaak kwetsbaar. Maar hulpverlening alleen is niet genoeg, want de groepsdruk en loyaliteit naar vrienden is te sterk. Ze hebben ook grenzen nodig zoals een voorwaardelijke straf of een maatregel van justitie. De jongere moet voelen dat er geen ruimte is, omdat iedereen er van alle kanten bovenop zit.” Rechte pad Ze zagen het Zorg- en Veiligheidshuis als de ideale plek om hun ideeën uit te proberen. “Deze jongeren weer op het rechte pad krijgen, vraagt om een pragmatische aanpak. Erop af. Zorg en strafrecht beter laten samenwerken. We gingen dus praten met allerlei partijen: het OM, de jeugdreclassering, gemeente, straathoekwerk, jeugdzorg, Raad voor de Kinderbescherming, Veilig Thuis. Dat was in het begin niet gemakkelijk.

Strategie ontwikkeld Wijkagent Sandra Westdorp is regelmatig in het Zorg- en Veiligheidshuis te vinden en rechercheur Pamela Ritman heeft er een eigen werkplek. Ze hebben een goede sparringpartner gevonden in procesregisseur Anne Willemsen, die veel expertise heeft op het gebied van jeugdzorg. Alledrie zijn ze

14

Iedereen zat op een eilandje en niemand was echt happig om informatie te delen, want dat ligt altijd gevoelig. Maar we hielden vol en zijn blijven investeren.”

outreachend werken is landelijk beleid geworden. We zien dat er steeds vaker gespecialiseerde jongerenwerkers worden aangesteld die de 2% doelgroep goed snappen. En we merken dat gemeenten steeds meer hun rol gaan pakken, door ook op lokaal niveau regie te voeren op jongeren. Als je echt wil werken aan preventie, is dat een verstandig besluit. Jeugdcriminaliteit zal nooit helemaal verdwijnen, maar in onze regio hebben we al wel enkele belangrijke stappen gezet.”

Missie geslaagd Door hun ‘missiewerk’ is er veel veranderd in veiligheidsdistrict De Markiezaten. Door samen jeugdcasussen op te pakken onder procesregie van het ZVH, is het onderling vertrouwen gegroeid. “Er zijn geen drempels meer om te sparren of elkaar om advies te vragen.” De drie vrouwen zijn trots op het netwerk dat er nu staat. “Samenwerken is normaal geworden. We komen elkaar wekelijks of dagelijks tegen in het ZVH, dat helpt ook. Als er nu signalen zijn over een jongere, dan horen we dat van elkaar en hebben we snel de juiste interventies uitgezet. Alle jongens en meisjes die een risico lopen, zijn bij ons in beeld.”

Advies bij jeugdproblematiek: ● werk outreachend & pragmatisch ● trek samen met de ouders op ● zet procesregie op een casus ● verbindt zorg en strafrecht (= maatwerk) ● werk persoonsgericht en groepsgericht

Bemoeizorg OGGZ-team Ouders zijn belangrijk Met de samenwerkingspartners in netwerk rond deze doelgroep is een gezamenlijke visie ontwikkeld. Ouders spelen daarin een belangrijke rol. “Ouders zijn vaak wel gemotiveerd om mee te werken, maar komen niet uit zichzelf naar je toe. Sommige ouders hebben geen idee wat hun kind uitspookt, andere schamen zich of denken dat ze de enige zijn. Daarom zetten we altijd in op outreachend werken. We zoeken partijen die zo werken, die op huisbezoek gaan en met jongeren en ouders praten, gewoon bij hen thuis op de bank. We hebben ook een interventie bedacht, Whatever It Takes, waarbij we ouders samenbrengen in een bijeenkomst met andere ouders. Dan praten we met hen en professionals over de beste aanpak. Dat kan zowel een groepsaanpak als een persoonsgerichte aanpak zijn. Je probeert de jongere te isoleren van de groep en daarna ga je hem praktisch helpen om het leven weer op de rit te krijgen: een baantje, school, hulpverlening.”

Zes van de 8 gemeenten hebben OGGZ (bemoeizorg) als extra taak bij het ZVH belegd. Het OGGZ-team heeft in het ZVH zijn uitvalsbasis, omdat hun doelgroep (zorgwekkende zorgmijders) vaak overlapt met de doelgroep van het ZVH. In feite hebben alle partners met de zorgmijder te maken.

“De zorgmijder is van ons allemaal”

Marleen Verkamman, coördinator OGGZ

Marleen Verkamman: “Als bemoeizorgteam zitten wij nooit om werk verlegen. Het aantal casussen was weer hoog in 2022. Dat is het waterbed-effect, zeiden de onderzoekers van onze caseload al in 2020. Hun advies: ‘Laat bemoeizorg een gezamenlijke verantwoordelijkheid zijn van alle ketenpartners en financiers. Werk samen en stel

Toekomst Er valt qua jeugdaanpak in de 8 gemeenten nog wel wat winst te behalen, zeggen ze. “Gelukkig hebben we het tij mee. Jeugdproblematiek heeft in Nederland hoge prioriteit gekregen. Integraal en

15

de client centraal.’ Vandaag de dag zien we dat de wil om samen te werken echt wel aanwezig is bij alle zorgpartners, alleen de financiering blijft nog een knelpunt. Dat is soms frusterend. Toch ben ik blij dat we op lokaal niveau al veel positiefs hebben ontwikkeld en verbeterd. Ketenpartners kunnen bij het OGGZ-team consultatie aanvragen als een cliënt uit contact gaat en de hulpverlening dreigt te stagneren. Zo konden we al diverse keren voorkomen dat cliënten en uit zorg raakten en zorgmijdend werden.

“Goede zorg voor verwarde mensen betekent continu op- en afschalen”

Ik kijk uit naar het convenant dat we gaan sluiten met onze OGGZ-kernpartners, gemeenten en OM. Daarin gaan we afspreken om gezamenlijk de verantwoordelijkheid te nemen voor de zorgwekkende zorgmijder. Het is belangrijk dat er ook op bestuursniveau een breder draagvlak komt. Dan kunnen we grotere stappen maken en echt sámen opkomen voor de meest kwetsbaren van de samenleving.”

Roland Hoenagel (OGGZ) en Jannie Boulogne (wijk-ggz’er)

Psychiatrisch verpleegkundige Jannie Boulogne (GGZ WNB) is sinds januari 2022 actief als wijkggz’er in Rucphen. “Bij een melding van zorgwekkend gedrag ga ik erop af. Ik bekijk dan welke zorg iemand nodig heeft en probeer dit te regelen met zorgpartners. Soms is de persoon al bekend bij een casemanager, dan leg ik het lijntje daarheen. Ik word tot nu toe vooral ingezet door de politie, de woningstichting en de adviseur Veiligheid van de gemeente Rucphen.”

Samenwerking in de wijk rond mensen met verward gedrag In veel gemeenten neemt het aantal politiemeldingen van mensen met verward gedrag nog steeds toe. Vaak gaat het bij deze mensen niet om strafbare feiten, maar om een complexe zorgvraag, zoals dementie of een psychiatrisch ziektebeeld. Gemeenten zetten daarom steeds vaker een wijkggz’er en wijk-ggd’er in. Het zijn nieuwe fuctionarissen in de wijk, waar het OGGZ-team graag mee samenwerkt.

Bemoeizorg is anders En wat als iemand zorgmijdend is en niet vrijwillig meewerkt? Jannie: “Dan schakel ik Roland in, mijn ggz-collega in het OGGZ-team. Roland: “We leiden allebei mensen toe naar zorg, maar bemoeizorg vraagt wel écht om een andere benadering. Bij zorgmijders kost het vaak meer tijd om vertrouwen te winnen, je moet erg vasthoudend zijn en goed onderzoeken waarom iemand steeds in hetzelfde gedrag vervalt. Als OGGZ-team hebben we ook de mogelijkheid om gedwongen zorg aan te vragen.”

GGD & GGZ in de wijk De wijk-ggd’er en wijk-ggz’er zijn laagdrempelige verbinders in het netwerk van veiligheid en zorg. Ze richten zich met name op inwoners met zorgwekkend, overlastgevend gedrag. Het doel is het voorkomen van onnodige politie-inzet en het regelen van passende zorg. Lijkt een cliënt zorg te mijden, dan is de link naar de bemoeizorg van het OGGZ-team snel gelegd.

Korte lijnen Jannie: “Ik vraag Roland geregeld om even mee te denken over een casus. Soms gaat hij mee naar een cliënt om de hulpvraag te onderzoeken. Ook hebben we samen een paar intensievere casussen waarbij we voortdurend afstemmen. Wat ik prettig

16

Levensloopaanpak gestart In oktober 2022 is de levensloopaanpak van start gegaan in het ZVH. De betrokken partners willen het verschil maken voor een risicovolle doelgroep. Ze richten zich op volwassenen die gevaarlijk gedrag blijven vertonen, ondanks vele pogingen tot hulp en strafrechtelijke veroordelingen. Tot nu toe bestaat de caseload uit 5 cliënten die langdurig worden gevolgd door het team. Ze krijgen begeleiding op alle leefgebieden waarin ze vastlopen. Zie ook Ketenveldnorm.

vind, is dat het OGGZ-team zo multidisciplinair werkt. Het is voor mij erg handig dat er korte lijnen zijn met bijvoorbeeld de verslavingszorg. Dankzij Roland zijn die contacten snel gelegd, ook omdat hij werkt vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis. Daar komen veel disciplines bij elkaar.”

“Altijd in verbinding blijven”

Niet loslaten Andersom gebeurt het ook dat Roland Jannie inseint. Roland: “Soms word ik gebeld door een huisarts of ik even bij een zorgmijder wil gaan kijken. Bij nader inzien blijkt iemand dan niet zorgmijdend maar zorgzoekend. In dat geval bel ik Jannie. We zien onszelf als collega’s met hetzelfde doel: we willen dat de cliënt de juiste zorg krijgt. Het maakt ons niet uit wie als eerste de melding binnenkrijgt of wie het initiatief neemt. De ene week accepteert iemand nog hulp, de andere week kan de situatie weer totaal anders zijn. Op- en afschalen, dat is echt iets wat bij deze doelgroep hoort. Daarom houden we de lijntjes kort. We laten niet los, tot we zeker zijn dat iemand ergens goed geland is.”

Ronald Verduin (levensloopregisseur ZVH) en SPV’er Bart Willemse (casemanger forensisch psychiatrische poli GGZ WNB)

Procesregisseur Ronald Verduin voert regie op de levensloopcasussen. Zijn expertise met de reïntegratie van ex-gedetineerden komt hierbij goed van pas, want hij kent de doelgroep op z’n duimpje: “Deze mensen vallen door hun problematiek en gedrag tussen wal en schip. Bijna altijd is er sprake van een combinatie van psychische en verstandelijke beperkingen. Daarom is multidisciplinair samenwerken zo belangrijk. We hebben ggz- én lvb-expertise bijeengebracht, dat is heel waardevol. De casemanagers dragen de caseload gezamenlijk, ze komen vanuit GGZ WNB, Mozaik, Amarant en ASVZ. Het is hun taak om de cliënten tijdens hun hele levensloop te monitoren.”

We spreken dezelfde taal Jannie voegt toe: “De onderlinge samenwerking loopt soepel, we spreken dezelfde taal. Maar verbeterpunten zijn er ook, want de samenwerking in Rucphen is nog pril. Waar we bijvoorbeeld aan moeten werken is een betere bekendheid in het lokale netwerk.” Roland: “Zo gaan we vanaf 2023 gezamenlijk een dagdeel werken vanuit het gemeentehuis, dan worden we nog zichtbaarder en gaan mensen ons eerder inzetten.” Een duidelijke positionering van de wijk-ggd’er en wijk ggz’er is erg belangrijk, besluit Marleen Verkamman. Het lokale veld verandert voortdurend. Hoe past een nieuwe functionaris daarin? Een gemeente kan dat in goede banen leiden, door daarin te investeren.”

Korte lijnen De betrokken partners hebben korte lijnen en weten elkaar goed te vinden. Ronald: “Van deze cliënten weten we dat het op enig moment weer mis kan gaan, hoezeer je er ook bovenop zit. Daarom is het zo belangrijk dat er samenhang is

17

tussen ondersteuning, zorg en veiligheid. Als het nodig is, vragen we ook de politie, gemeente, woningcorporatie of een behandelaar erbij. Er is uiteraard ook aandacht voor de risico’s. Is het veilig om op huisbezoek te gaan, nemen we een collega mee of schalen we op?”

deur. Ik probeer praktische zaken voor hem te regelen, zoals een gesprek bij de woningcorporatie of een gemeentelijke bijdrage om te kunnen sporten. Hij ziet dat ik moeite voor hem doe, zo haal ik wat stress weg en groeit er langzaam vertrouwen. Toch is er altijd kans op terugval. Als iemand steelt, neem ik contact op met de politie om te bespreken wat ermee gedaan wordt. Ik ben open en duidelijk naar cliënten: ze moeten weten wat de gevolgen zijn als ze de fout ingaan. Soms gaat het mis en komt iemand tijdelijk in detentie. Maar ook dan blijven wij in beeld en komen we hem opzoeken in de gevangenis. Altijd in verbinding dus. Het is al heel wat als het je lukt om binnen te komen en dat iemand openstaat voor hulp.” Betere huisvesting nodig In 2023 wordt de levensloopaanpak verder geprofessionaliseerd. Ronald: “We gaan de zorgstructuur verder inrichten, met alle betrokken ketenpartners. Ook gaan we alle uitgevoerde acties registreren in PGAx.” Verbeterpunten zien Ronald en Bart vooral bij de huisvesting. Bart: “Waar kunnen je deze mensen laten wonen? We willen graag in gesprek de woningstichtingen in de regio, om samen te zoeken naar mogelijkheden voor wonen op maat. Nu wonen onze cliënten vaak bij familie of vrienden in, omdat ze niks anders kunnen huren vanwege hun lage inkomen, schulden of andere factoren.

Maar de familie heeft er ook niet om gevraagd om mantelzorger te zijn, die is vaak al overbelast door de situatie met hun familielid. Samenwonen met deze mensen is in de meeste gevallen ontzettend zwaar. De spanningen lopen op en dan gaat het weer mis.” Ronald: “Woontrajecten in de geest van Housing first en Skeve Huze zouden goed kunnen passen bij onze doelgroep. Dat zou een goede aanvulling kunnen zijn op de woonladder.”

Caseload SPV’er Bart Willemse (GGZ WNB) is één van de casemanagers van levensloopcasussen. Hij heeft sinds kort een vaste werkplek in het Zorg- en Veiligheidshuis, samen met zijn collega’s van de forensisch psychiatrische poli (FPP). Het werken in het ZVH ervaart hij als een groot voordeel: “Hartstikke praktisch, want er zijn veel casussen waarbij we samen optrekken. Niet alleen bij de levensloopaanpak, maar ook in andere situaties. Je weet elkaar makkelijk te vinden. Even afstemmen is zo gebeurd.” Tikje anders De levensloopaanpak is een tikje anders dan gebruikelijk, vertelt Bart. “De kern is dat we altijd met de cliënt in verbinding blijven. Ook al gaat iemand je uit de weg, je blijft manieren verzinnen om hem te benaderen. We leggen echter geen druk op, want daar kunnen deze mensen niet goed mee omgaan.” Hij vertelt over een gedetineerde die bijna zou vrijkomen. ”Samen met Ronald ging ik hem opzoeken. Hij wilde beslist geen hulp, maar Ronald wist toch iets bij hem te triggeren. Na afloop kwam er een telefoontje: hij wilde iets geregeld hebben en of wij dat konden. Inmiddels belt hij ons regelmatig met vragen over financiën, medicatie of de ruzie met zijn zus bij wie hij inwoont. We mogen soms bij hem thuis komen, maar soms ook niet, dan staan we voor een dichte

Weten hoe levensloopaanpak werkt?

Klik op de button om de animatie te starten

18

Het jaar 2022 in cijfers Complexe Veiligheidscasuïstiek

Mensenhandel

Van 1 januari tot 31 december zijn er 136 aanmeldingen voor complexe veiligheidscasuïstiek gedaan bij het Zorg- en Veiligheidshuis:

In totaal zijn er 37 aanmeldingen over uitbuiting gedaan bij de coördinator slachtofferschap mensenhandel. Het ging hier om:

o

o

o

o

In 72 gevallen leidde dit tot een aanpak door het ZVH. In 58 gevallen leidde dit tot een advies aan de aanmelder. In die gevallen is de aangemelde casus (nog) niet opgepakt door het ZVH. 6 aanmeldingen waren op de peildatum voor deze cijfers al wel aangemeld, maar nog niet getriageerd naar besluit of advies.

o o o

Seksuele uitbuiting: 54% van de aanmeldingen. Criminele uitbuiting: 27% van de aanmeldingen. Arbeidsuitbuiting: 16% van de aanmeldingen. in 3% van de gevallen was dit onderscheid niet helder.

In de aanmeldingen kwamen de volgende problematieken het vaakst voor (al dan niet in combinatie met elkaar:

In totaal zijn er in 2022 33 aanpakken gestart vanuit de coördinatie slachtofferschap mensenhandel.

o

Weegploeg radicalisering en extremisme

(woon)overlast), psychische/ psychiatrische problematiek, verslavingsproblematiek, verward gedrag en zorgmijding.

In totaal zijn er acht cases aangemeld voor de weegploeg radicalisering en extremisme.

Van de 72 aanpakken ging het 6 keer om een jeugdige van 17 jaar of jonger. In 10 gevallen ging het om 18-23 jarigen.

Trajecten re-integratie (Ex)gedetineerden

Het totaal aantal actief lopende complexe veiligheidscasuïstiek is in een jaar tijd gedaald van 118 naar 72. Voor een gedeelte betreft dit het administratief afsluiten van zaken.

In totaal is in/ vanuit ons district 382 keer iemand gedetineerd. In totaal is in/ vanuit ons district 418 keer iemand uitgestroomd uit detentie.

Levensloopaanpak Benieuwd naar de uitsplitsing van bovenstaande cijfers per gemeente?

In totaal zijn er in 2022 vijf cases gemeld voor de levensloopaanpak. Na gezamenlijke triage is voor alle vijf een aanpak opgestart.

Deze vindt u op onze website.

19