6 BWB Informatiebrief Ontwikkelingen rond de WOZ waardebezwaren NCNP

Informatiebrief Van: Het dagelijks bestuur van de Belastingsamenwerking West-Brabant

Voor: Gemeenteraden van de gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Woensdrecht, Zundert en Rucphen en het AB Waterschap Brabantse Delta

Onderwerp: Ontwikkelingen rond de WOZ, de waardebezwaren en No-cure-no-pay-bedrijven

datum: 1 november 2021

1. Inleiding De sterke groei van het aantal waardebezwaren (lees: objecten onder bezwaar) leidt tot een grote belasting van de bedrijfsvoering van de BWB. De hoge kosten waarmee dat gepaard gaat bestaan deels uit de kosten voor de afhandeling van de bezwaren en deels uit de proceskostenvergoeding voor gegronde bezwaarschriften, ingediend door de NCNP-bedrijven. De stijgende kosten zijn een probleem, maar het risico dat het WOZ-proces vastloopt is zorgwekkender. De WOZ-waarden van jaar t vormen namelijk de basis voor de cyclus voor de herwaardering van jaar t+1. De stijgende aantallen maken het steeds moeilijker om de herwaardering op tijd klaar te hebben voor de aanslagoplegging. En op de arbeidsmarkt zijn geen geschikte medewerkers meer te vinden om het tempo op te voeren.

2. De Cijfers In de afgelopen jaren stijgt het aantal waardebezwaren met circa 20% per jaar en de proceskosten met ruim 17%. De stijging van de aantallen komt zowel voor rekening van de burgers direct, als van de NCNP-bedrijven. De proceskostenvergoedingen gaan bijna volledig naar die bedrijven. 2021 prognose 318.070

werkelijk 2020 315.840

werkelijk 2019 309.000

werkelijk 2018 209.000

Objecten onder bezwaar

11.900

9.420

7.508

3.653

% aandeel WOZ-objecten

3,65%

2,98%

2,43%

1,75%

23%

25%

39 %

22,4%

36,6%

42,5%

WOZ-objecten

% stijging per jaar % gegrond verklaard Objecten onder bezwaar & ingediend door NCNP

4.910

3.234

2.626

1.220

% van alle objecten onder bezwaar

41,0%

37,5%

35,0%

33,0%

€ 600.000

€ 504.500

€ 347.000

€ 281.000

Uitbetaalde proceskostenvergoeding

De Waarderingskamer heeft een kwantitatief onderzoek uitgevoerd naar de mate waarin en de redenen waarom WOZ-bezwaren, ingediend door no-cure-no-pay-bedrijven worden gehonoreerd. Wanneer we die bevindingen toepassen op al de waardebezwaren van de BWB zien we het volgende. 2.020

2.019

2.018

aantal gegrond verklaarde bezwaren

2.100

2.750

1.550

Als % van het aantal objecten

0,67%

0,89%

0,74%

% a.g.v. fout in secundaire objectkenmerken

0,33%

0,44%

0,37%

% a.g.v. fout in taxaties

0,31%

0,41%

0,34%

3. Analyse Bij slechts 0,7% van de WOZ-objecten wordt een bezwaar gegrond verklaard! De problemen waar we het hier over hebben worden dus niet veroorzaakt door massaal verkeerd getaxeerde WOZ-objecten, integendeel. De indicatoren laten zien dat de kwaliteit van de uitvoering van de WOZ en het waarderingsproces van de BWB jaar na jaar verbetert. De Waarderingskamer beoordeelt die als Goed (vier sterren). Er zijn twee aspecten in de WOZ die bijzondere aandacht vragen. Het eerste punt is gerelateerd aan het aspect “secundaire objectkenmerken”. De burger / eigenaar kent de kenmerken, zoals de kwaliteit, onderhoud, uitstraling, doelmatigheid en voorzieningen van zijn woning, beter dat de overheid (lees BWB). Daar waar de burger verantwoordelijk blijft voor de eigen aangifte inkomstenbelasting, mag hij wel bezwaar maken tegen een WOZ-waarde die is vastgesteld op basis van de gegevens die bij de BWB bekend zijn, zonder dat hij verplicht is om die gegevens zelf te corrigeren of aan te vullen. Het tweede punt is gerelateerd aan die andere belangrijke verklarende factor, namelijk de zogenaamde “ fouten” in de taxatie. De sector heeft daar zelfs een naam aan gegeven: de WOZparadox. De Wet WOZ gaat er van uit dat de waarde op één bedrag is vast te stellen, terwijl een economische waarde zich in werkelijkheid binnen een bepaalde bandbreedte bevindt.

Dát opent, bijna onbeperkt, de weg naar succesvol bezwaar maken. Maar natuurlijk worden ook echt wel fouten in de taxaties gemaakt.

4. Wat kan de BWB doen De BWB werkt continu aan verbetering van de uitvoering van de WOZ en loopt voorop in het gebruik van kunstmatige intelligentie en machine learning. Maar daarmee wordt het tij niet gekeerd. De bereidheid onder burgers om bezwaar te maken groeit al jaren. De NCNP-bedrijven appelleren aan die bereidheid, wakkeren die aan en verdienen daar goed aan. Ze hebben een goed uitgewerkte marketingstrategie, waar ze veel geld in steken en waarmee ze veel burgers en bedrijven trekken. We moeten wegen zien te vinden om de burger rechtstreeks bij de BWB, zonder tussenkomst van NCNPbedrijven, bezwaar in te laten dienen. Afgelopen jaar heeft de BWB al ingezet op communicatie met de burger. Ook dit jaar zal daarop verder worden ontwikkeld. De BWB zal daarin samenwerken met drie collega organisaties.

Op landelijk niveau is de BWB ook erg actief betrokken bij de gesprekken over dit onderwerp. Rapporten zijn geschreven, die vervolgens in een enkel geval zwaar bekritiseerd zijn. Inmiddels staan we op het punt waarin de ministeries van Financiën, Binnenlandse Zaken en Justitie & Veiligheid rondetafelsessies organiseren die moeten leiden tot adviezen aan het kabinet. De sector, de VNG, UvW en de Waarderingskamer nemen deel. Naar verwachting wordt ook de BWB, in de persoon van de directeur uitgenodigd. De volgende thema’s zullen aan de orde komen. • • • • •

Aan de rechtsbescherming van burgers wordt niet getornd; De hoogte van de griffie- en proceskostenvergoeding; De WOZ paradox; Eigenaarschap van de gegevens in relatie tot de plicht van de burgers om die bij te houden; Het risico van het vastlopen van het WOZ-proces.

De BWB onderschrijft dat de rechtsbescherming van burgers en bedrijven geborgd moet blijven. Dat gezegd hebbende zet de BWB, samen met de partners, in op het wegnemen van de perverse prikkels die hebben geleid tot de opkomst van de NCNP-bedrijven met hun verdienmodel. Dat betekent voor de korte- en middellange termijn dat de griffie- en proceskostenvergoedingen voor het belastingdomein naar beneden moeten worden bijgesteld en dat bij voorkeur ook het eigenaarschap van de gegevens geregeld gaat worden, waardoor burgers wel hun woningkenmerken kunnen laten aanpassen, maar dat niet langer wordt aangemerkt als bezwaarschriften. Aanpassing van wetgeving, gericht op de WOZ-paradox, is een proces van de lange adem.