5. b&w Raadsbrief Zienswijze ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Onze referentie:

Z25/081386-D25/1240693

Uw referentie:

Rucphen, Onderwerp:

Behandelaar:

B. Scheffer

Telefoonnummer:

+31165349532

9 JUL 2025 Zienswijze ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie

Geachte Raad, Aanleiding Defensie maakte in december 2023 bekend hoeveel ruimte de krijgsmacht op basis van de bestaande inzichten nodig heeft. Het afgelopen 1,5 jaar is onderzocht wat hiervoor de meest geschikte plekken zijn. Daarbij is gekeken naar onder meer de invloed op de leefomgeving, natuur en het milieu. Op 23 mei 2025 is het ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) door het kabinet vastgesteld. Hierin geeft Defensie aan op welke locaties in Nederland zij haar activiteiten de komende jaren wil gaan uitbreiden. Met de publicatie van het ontwerp NPRD is een belangrijke stap gezet in het versterken van de ruimtelijke basis voor een toekomstbestendige krijgsmacht. Op het ontwerp NPRD is het mogelijk om tot en met 9 juli 2025 een zienswijze in te dienen. In de bijlage treft u onze zienswijze aan. Vervolgprocedure: Defensie verzamelt alle ingediende zienswijzen en reageert hierop. De reactie van Defensie volgt in het najaar van 2025 in een Nota van Antwoord. De informatie gedeeld in de zienswijzen en op de informatiebijeenkomsten kan een reden zijn om het Ontwerp NPRD aan te vullen of aan te passen. Als dat klaar is, stelt het kabinet het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) vast. Bijlagen 1. Zienswijze gemeente Rucphen op het Ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie. 2.

De achterliggende stukken van het Rijk zijn te vinden via de volgende links: Website Defensie https://www.defensie.nl/onderwerpen/ruimte-voor-defensie Ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie https://nprd.inspraak.defensiedichtbii. nl/downloads?p =evI4NzIwOTNmNi1kNjc3LTO2OTQtODYxMi1 iOWHZDEyN2IxMTciOnsiZmIsdGWIjoicGFyZW50R3VpZHM9MDIINWI1OWYtM2MvZi00YzE3LTIkZmIt ZDYyYWZkOGVkMzY1In19

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.nl www.rucphen.nl

2

Milieueffectrapportage (planMER) https://nprd.inspraak.defensiedichtbij.nl/downloads?q=eyI4NzIwOTNmNilkNic3LTQ2OTQtODYxMi1 iOWFjZDEO12IxMTciOnsiZmIsdGVvijoicGFyZW50R3VoZHM9YmQ0OGJ mYTMtMjYwOC00ZGQ1LTg 5O GEtYjRjMzZm MTYxM DAwIn 19 Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de burgemeester, de secretaris,

dwin Kolen

rrvan der Meer Mohr

Directie Materieel, Vastgoed, Leefomgeving en Duurzaamheid Ministerie van Defensie O.v.v. Nationaal Programma Ruimte voor Defensie Zienswijze ontwerpprogramma Postbus 20701 2500 ES Den Haag

Rucphen,

08-07-2025

Onderwerp:

Zienswijze Ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie

Onze referentie:

Z25/081386-D25/124043

Behandelaar:

B. Scheffer

Telefoonnummer:

+31165349532

Geachte directie, Met de publicatie van het Ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) is een belangrijke stap gezet in het versterken van de ruimtelijke basis voor een toekomstbestendige krijgsmacht. Wij onderschrijven het belang van een sterke en toekomstbestendige krijgsmacht. Het is van belang dat deze transformatie in goede harmonie plaatsvindt samen met de leefbaarheid en de natuurkwaliteit in onze gemeente. De aanwezigheid van Defensie en met name de korpscommandotroepen binnen onze gemeentegrenzen tijdens oefeningen heeft door de jaren heen geleid tot een prettige en constructieve verstandhouding waar we trots op zijn. In het licht van de uitbreiding van de defensieactiviteiten binnen onze gemeente vertrouwen wij erop dat deze relatie behouden blijft, en dat bij een verdere intensivering van defensieactiviteiten blijvend oog zal zijn voor het belang van wederzijds begrip en het draagvlak onder inwoners, dat een kritisch punt nadert. Wij verzoeken Defensie om ook bij de toekomstige oefeningen en andere activiteiten van Defensie in en boven onze gemeente proactief de samenwerking met ons te blijven zoeken. Uit het ontwerp NPRD is duidelijk geworden dat Defensie binnen de gemeente Rucphen een helikopterlandingsplaats wil op het oefenterrein met een gebruik van maximaal 8500 helikopterlandingen per jaar en graafmogelijkheden wil kunnen uitvoeren.

Daarnaast wordt een nieuw laagvlieggebied voor helikopters gerealiseerd tussen Rucphen en Breda-zuid. Met betrekking tot de helikopterlandingsplaats, het laagvlieggebied en de graafmogelijkheden willen wij graag stilstaan bij een aantal aandachtspunten uit het ontwerp NPRD en plan-MER. Wij maken ons namelijk zorgen over de cumulatieve hinder die met de defensieactiviteiten gepaard gaan. Helikopterlandingsplaatsen Met betrekking tot de uitbreiding van het aantal helikopterlandingsplaatsen op de Rucphense Heide constateren we dat het tot meer vliegbewegingen van en naar de helikopterlandingsplaats leidt, zowel overdag als laat in de avond en vroeg in de ochtend. In het ontwerp NPRD is te lezen dat Defensie maximaal 8500 keer (flexibel) wil kunnen landen op het oefenterrein op de Rucphense Heide. Met betrekking tot de helikopterlandingsplaats willen we Defensie graag de volgende aandachtspunten meegeven: We verzoeken u bij de planning en spreiding van het aantal vluchten ook rekening te houden met het geplande aantal oefeningen en vluchten aan de Belgische zijde van de grens en cumulatieve hinder te voorkomen ook in relatie tot het nieuwe laagvlieggebied. Naast de oefeningen aan de Belgische zijde, hebben wij ook te maken met vliegverkeer vanuit Breda International Airport (BIA).

Met de (vele) helikopterlandingen en het laagvlieggebied willen wij Defensie vragen om oog te houden voor de cumulatieve hinder die hiermee gepaard gaat en mitigerende maatregelen te treffen ten aanzien van de overlast. Binnentuin 1 Postbus 9 Overlast voor de (toekomstige) inwoners, natuur en ondernemers in onze gemeente, voorabis ZG Rucphen

op het gebied van geluid door extra laagvlieggebieden en helikopterlandingsplaatsen op het T: 0165 34 95 00 oefenterrein, is te verwachten. De impact hiervan is lastig te voorspellen. Wij willen F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.nl www.rucphen.nl

2

Defensie meegeven om oog te blijven houden voor het kwetsbare heidegebied op het oefenterrein. Dit ook in relatie tot de mogelijkheid op natuurbranden in het natuurbrandseizoen. -

In hoeverre zijn de maximaal 8500 helikopterlandingen noodzakelijk op het oefenterrein?

-

De vergunde vliegbewegingen worden vergroot van 5320 naar 24.000 voor heel Nederland. Wanneer de verschillende maximale helikopterlandingen per helikopterlandingsplaats bij elkaar worden opgeteld, gaat dit ver over de 24.000 heen. Hoe verhouden deze cijfers zich tot elkaar en wat betekent dit concreet voor de landingen op de helikopterlandingsplaats in Rucphen?

-

Is het mogelijk om compensatie te krijgen op de nieuwe ontwikkelingen, denk hierbij aan financieel dan wel landschappelijk door onder andere de afname van het woongenot en de beleefbaarheid van de natuur?

Laapvliepciebied In de plannen is te lezen wanneer er sprake is van een verhoogde dreiging dat vliegen op hoogte geen optie is. Laagvliegen vraagt om specifieke training en ervaring. Defensie heeft hierbij de behoefte om het totaal aantal trainingsuren uit te breiden naar 2.500 uren per jaar. Dat is een toename van ruim 1.100 uur ten opzichte van de huidige situatie. De aanwijzing van meerdere laagvlieggebieden brengt onmiskenbaar overlast met zich mee voor (toekomstige) inwoners, natuur, dieren en ondernemers. Defensie stelt dat spreiding over meerdere gebieden de overlast beperkt. In het laagvlieggebied waar de gemeente Rucphen in valt wordt het maximaal beoogd gebruik 125 uur. In relatie tot het laagvlieggebied willen wij Defensie de volgende aandachtspunten meegeven: Het verzoek om inzicht te krijgen in de impact op natuurgebieden. De (toekomstige) bewoners, ondernemers en dieren zullen overlast ervaren van het laagvliegen. Welke maatregelen gaat Defensie treffen om de overlast zoveel als mogelijk te beperken? Graafmogelijkheden Voor wat betreft het graven vragen wij ons af of dit past binnen de regels van de Omgevingsverordening Noord-Brabant, met betrekking tot onder andere archeologie, bodem en waterhuishouding. Daarnaast is het niet passend in ons eigen Omgevingsplan. Tot slot Wij erkennen het belang van een sterke en goed voorbereide krijgsmacht in Nederland.

Toch zijn wij verrast door de internetconsultatie over de Wet op de defensiegereedstelling (Wodg). Deze wet kent Defensie een uitzonderingspositie toe die, hoewel begrijpelijk vanuit het publieke belang, aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de fysieke leefomgeving - met name in kwetsbare gebieden. De Wodg biedt Defensie mogelijkheden om af te wijken van bestaande wet- en regelgeving. Dit brengt het risico met zich mee dat de kwaliteit van de leefomgeving verder onder druk komt te staan. Wij verzoeken Defensie daarom ook om duidelijkheid over het verdere traject voor aanpassing en vaststelling van de Wodg, en over de wijze waarop deze wet zich verhoudt tot het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). Vragen? Voor vragen kunt u terecht bij Bart Scheffer. Hij is telefonisch te bereiken op het nummer: 0631141207 of via het mailadres b.scheffer@rucphen.nl Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secr• t sy de bu meester, \49

Edwin Kolen

Mar

vffirrder Meer Mohr