30. vd Kallen Kosten dienstverlening Belastingsamenwerking West-Brabant

L.H. van der Kallen

Bergen op Zoom, 12 juni 2024

Aan de gemeenteraden van de gemeenten: Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge, Loon op Zand, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Woensdrecht en Zundert, alsmede het Algemeen Bestuur van het Waterschap Brabantse Delta

Betreft: De kosten van de dienstverlening van de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) Geacht gemeenteraadslid/lid van het algemeen bestuur, Bijgaand treft u aan een raadvoorstel van de gemeente Geertruidenberg, d.d. 23 november 2023. Bevattende een vergelijking tussen een offerte van de BWB en een andere dienstverlener van soortgelijke diensten, de Gemeenschappelijke Regeling SVHW. Beide organisaties worden qua dienstverlening op gebied van WOZ gewaardeerd door de Waarderingskamer met de op een na hoogste waardering van vier van de vijf sterren! Ook op andere kwaliteitscriteria scoort SVHW zeker niet slechter dan de BWB, eerder iets beter. Waar SVHW veel beter scoort is de prijs van de offerte aan de gemeente Geertruidenberg! Daar waar de BWB voor de gevraagde diensten een offerte uitbrengt van 545.000 euro is de SVHW bereid en instaat het werk voor 282.000 euro te doen. Oftewel ruim 48 % goedkoper! De uitvoeringskosten van SVHW liggen al jarenlang substantieel onder het landelijke gemiddelde. De Waarderingskamer controleert en beoordeelt gemeenten op de uitvoering van de WOZ. Uit het in april 2021 uitgevoerde benchmarkonderzoek van de Waarderingskamer blijkt, dat de WOZ- uitvoeringskosten per object van SVHW ver beneden het landelijk gemiddelde liggen: 27,8 procent.

De WOZ-uitvoeringskosten van SVHW bedragen 12,85 euro per object en het landelijk gemiddelde is 17,81 euro per object aldus de Begroting 2023/ Meerjarenraming 2024 - 2027 van de SVHW. Als verklaring voor de verschillen tussen de BWB en SVHW is in het raadsvoorstel van de gemeente Geertruidenberg te vinden; het “gegeven dat SVHW in verre mate heeft gedigitaliseerd, geautomatiseerd, lean werkt en de overhead zo laag mogelijk houdt.” De kosten van gemeenschappelijke regelingen als de BWB zijn voor ons als raadsleden/AB leden vaak ongrijpbaar en moeilijk te controleren. Dat vereist dat onze portefeuillehouders attent zijn op benchmarkonderzoeken en op publicaties/openbare stukken zoals het raadsvoorstel van de gemeente Geertruidenberg. Die moeten aanleiding zijn tot bespreking

Nieuwstraat 4, 4611 RS Bergen op Zoom tel. 0164 - 265158; fax 0164 - 230288; e-mail: vanderkallen@home.nl

van de mogelijkheden tot continue verbetering van de prestaties van gemeenschappelijke regelingen zoals de BWB. Navraag bij de portefeuillehouder van het waterschap die ook voorzitters is van het bestuur van de BWB leverde op dat het raadsvoorstel van de gemeente Geertruidenberg NIET is besproken in het DB noch in het AB van de BWB. Voor mij als raadslid en AB lid onbegrijpelijk. De vergelijking van de kosten en prestaties van de BWB en de SVHW zijn alle reden om deze te bespreken in de besturen van de BWB en haar directie. Dat is naar mijn informatie niet gebeurd!!!! In een gesprek met een oud-bestuurde van de BWB noemde hij dat onbegrijpelijk en een gemiste kans om van een ander te leren! Voor ons als raadsleden is er alle reden om onze portefeuillehouders, die de belangen van onze gemeenten en het waterschap behoren te behartigen, te bevragen in deze. Alsmede onze posities in de gemeenschappelijke regeling te overwegen. Het gaat om veel geld dat opgebracht wordt door onze burgers. Zelf heb ik in Bergen op Zoom het onderwerp ingebracht bij de agendacommissie van de raad (zie bijlage 24022) Ondergetekende vraagt daarin mede aandacht voor de toekomst van de BWB. De werkzaamheden van de BWB en andere soortgelijke organisaties zijn voornamelijk dataverwerking. Die werkzaamheden zijn in een voortgaande transitie waarbij de efficiëntie en doelmatigheid continue verbeterd worden.

Dat betekent dat opschaling voordeliger wordt geacht te zijn en lagere uitvoeringkosten geeft per eenheid. Een deelnamestop is dan onlogisch! Tenzij er wordt gewerkt aan een fusie met een soortgelijke organisatie. Wat mij betreft tijd voor actie en verantwoording! De BWB is voor gemeenten en het waterschap een forse kostenpost. Die efficiënt, doelmatig en met oog voor de toekomst geleid dient te worden. Daarbij past het niet dat een geconstateerd fors verschil in de uitvoeringskosten ten opzichte van andere aanbieders onbesproken blijft en derhalve niet gezocht wordt naar oorzaken en verbetering. Wat gaat u binnen uw gemeente/waterschap doen?

Hoogachtend, L.H. van der Kallen Raadslid in Bergen op Zoom En lid van het Algemeen Bestuur van het waterschap Brabantse Delta

Nieuwstraat 4, 4611 RS Bergen op Zoom tel. 0164 - 265158; fax 0164 - 230288; e-mail: vanderkallen@home.nl

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20230323102494 : Raad van Geertruidenberg : 23 november 2023 : : Zienswijze uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW : H.H.M. de Jongh

Voorstel 1. Kennis te nemen van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) 2. Af te zien van het indienen van zienswijzen tegen toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling SVHW voor het uitvoeren van de werkzaamheden op het gebied van WOZ/BAG/Belastingen 3. Toestemming te verlenen aan het college om toe te treden tot de Gemeenschappelijke Regeling SVHW met ingang van 1 januari 2025. Samenvatting Het contract met marktpartij TOG die onze WOZ (Wet waardering onroerende zaken) en BAG (Wet basisregistratie adressen en gebouwen) werkzaamheden uitvoert, loopt af op 1 januari 2025. Daarnaast huren we al enkele jaren in voor het uitvoeren van de belastingwerkzaamheden. In 2023 heeft onderzoek plaatsgevonden naar het toekomstbestendig uitvoeren van deze werkzaamheden. Hieruit is gebleken dat aansluiten bij een Gemeenschappelijke Regeling (GR) in casu de SVHW (Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling) de voorkeur heeft. We behouden hiermee de continuïteit en kwaliteit van zowel onze dienstverlening als het werk en het levert structureel een gering financieel voordeel op. Wij adviseren uw raad af te zien van het indienen van zienswijzen tegen toetreding tot de GR SVHW en toestemming te verlenen aan uw college om per 1 januari 2025 toe te treden tot deze GR.

Om een goede overgang per 1 januari 2025 te kunnen waarborgen moet de volledige bestuurlijke besluitvormingsprocedure, inclusief besluitvorming van het Algemeen Bestuur van SVHW uiterlijk juni 2024 doorlopen zijn. Het bestuurlijk besluitvormingsproces bij SVHW neemt ongeveer een half jaar in beslag. Inleiding Vanaf januari 2021 zijn de WOZ en BAG taken uitbesteed aan marktpartij TOG. Het contract met TOG voor zowel het verrichten van de WOZ/BAG werkzaamheden als het gebruik van hun applicatie loopt af op 1 januari 2025. Bovendien wordt voor de belastingwerkzaamheden al enkele jaren ingehuurd. In 2023 is onderzoek verricht naar het toekomstbestendig uitvoeren van de werkzaamheden WOZ/BAG/Belastingen. De einduitkomst hiervan is dat wordt voorgesteld de overeenkomst met TOG niet verder te verlengen en de taken over te dragen aan SVHW waar ook gemeenten Altena en Drimmelen (Drimmelen met ingang van 1 januari 2024) bij zijn aangesloten. Met het toekomstbestendig onderbrengen van de WOZ/BAG/Belastingen bij het samenwerkingsverband SVHW kunnen we de continuïteit en kwaliteit van zowel onze dienstverlening als het werk behouden en kunnen de kosten laag blijven. Daar waar dit van toepassing is voor dit voorstel wordt voor het invoeren van Diftar met ingang van 1 januari 2025 een verwijzing gemaakt naar het voorstel Afval: Nieuwe doelen 2030, invoeren financiële prikkel 2025.

Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect Het toekomstbestendig onderbrengen van de uitvoering van de WOZ/BAG/Belastingen bij het samenwerkingsverband SVHW draagt bij aan de kwaliteit, professionaliteit en continuïteit van deze taken (Strategische doelstelling opgave Dienstverlening). Het maatschappelijk effect is dat de goede dienstverlening van deze taken voor onze inwoners en ondernemers adequaat geborgd is. In de Opgave Financiën is als concrete inspanning genoemd dat we in 2023 een onderzoek uitvoeren naar de toekomstige invulling van de uitvoeringstaken WOZ/BAG/Belastingen. Daarnaast levert het een bijdrage

aan de strategische doelstelling dat we zorgen voor een structureel sluitende begroting met ruimte voor tegenslagen. De jaarlijkse financiële bijdrage aan deze gemeenschappelijke regeling van SVHW is in verhouding tot deelname aan andere gemeenschappelijke regelingen (BWB/BSR) aanzienlijk lager in kosten. Argumenten 1.1 Toekomstbestendige uitvoering van WOZ/BAG/Belastingtaken via Gemeenschappelijke regeling Om op een efficiënte en effectieve wijze uitvoering te kunnen blijven geven aan de wettelijke taken heeft het toenmalig college op 13 november 2020 besloten de WOZ en BAG taken aan marktpartij TOG (thans Xxllnc) uit te besteden. Uitgangspunten daarbij waren: 1. Behoud van kwaliteit van dienstverlening. 2. Behoud van kwaliteit van uitvoering. 3. Vermindering van de kwetsbaarheid Het contract met TOG heeft een looptijd van 1 januari 2021 tot 1 november 2023. Om onderzoek te doen naar het toekomstbestendig beleggen van de genoemde taken en te zorgen voor goede overdracht bij uitbesteding, is het contract van TOG verlengd tot 1 januari 2025. Ook eindigde op 1 augustus jl. het onderhoud van de belastingapplicatie van Centric (werd ‘uitgefaseerd’). Nu vindt de conversie plaats naar de WOZ/belastingapplicatie van TOG en is het gebruik van deze applicatie vastgelegd tot 1 januari 2025.

Dus de looptijd van de contracten met TOG voor zowel de uitvoering van taken als het gebruik van hun applicatie is tot 1 januari 2025. Begin dit jaar zijn de scenario’s onderzocht om: 1. Zelf uitvoering te geven aan de WOZ/BAG/Belasting taken 2. Samen te gaan met (een) andere gemeente(n) 3. Uit te besteden aan een marktpartij (TOG en Level) 4. Aan te sluiten bij een Gemeenschappelijke Regeling: Belastingsamenwerking West Brabant (BWB) of Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) Deze scenario’s zijn hieronder nader toegelicht. Ad 1 Zelf uitvoeren Op één medewerker na zijn -naast een taakonderdeel van een applicatiebeheerder- geen medewerkers meer in dienst voor het uitvoeren van deze werkzaamheden; al het personeel dat nodig is voor deze taken wordt ingehuurd en een deel ervan is uitbesteed aan TOG. Dit houdt in dat een geheel nieuw team gebouwd moet worden in een arbeidsmarkt waarin niet of nauwelijks aan ervaren personeel is te komen. Bovendien is juist afgelopen twee jaren met onder meer ziekte uitval gebleken hoe kwetsbaar en moeilijk deze functies in te vullen zijn met ervaren krachten. Voor dit scenario kiezen conflicteert met de uitgangspunten van 2020 die nog onverminderd van kracht zijn. Dit scenario wordt afgeraden.

Ad 2 Samen gaan met (een) andere gemeente(n) Samengaan met (een) andere gemeente(n) wordt een lastige opgave omdat in onze regio bij de BWB inmiddels 12 gemeenten zijn aangesloten. Daarnaast zijn sommige gemeenten aangesloten bij een marktpartij. Ook met dit scenario wordt de kwetsbaarheid etc niet of onvoldoende ondervangen. Gemeente Drimmelen heeft extern onderzoek verricht naar diverse samenwerkingsmogelijkheden, waaronder die met onze gemeente en gemeente Steenbergen. Eind januari 2023 heeft gemeente Drimmelen laten weten af te zien van eventuele samenwerking met ons. Reden hiervoor is dat uit hun onderzoek is gebleken dat eventuele samenwerking tussen onze gemeenten te kwetsbaar zou zijn vanwege twijfel over de mogelijkheden tot werving en behoud van voldoende gekwalificeerd personeel. Bovendien is er een risico dat het financiële plaatje van de samenwerking in de praktijk anders kan uitvallen omdat het voor gemeenten geen dagelijkse routine is een kostprijs voor de uitvoering te bepalen. Dit scenario wordt afgeraden. Ad 3 Uitbesteden aan een marktpartij De recente ervaringen met TOG zorgen voor extra waakzaamheid om opnieuw met een marktpartij voor deze werkzaamheden in zee te gaan; het zoeken naar oplossingen bij problemen is afgelopen jaren eerder commercieel dan maatschappelijk ingegeven.

Kijkend naar alle problemen van afgelopen jaren moet niet het risico genomen worden hier opnieuw mee geconfronteerd te worden. En aangezien bijna alles wordt ingehuurd en niet of nauwelijks aan eigen personeel is te komen, zijn we in dit specifieke vakgebied geheel

Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 2/9

afhankelijk van de kennis en kunde van een marktpartij hetgeen bij verschil van inzicht geen eenvoudige opgave wordt om de inhoudelijke discussie aan te gaan. Daar komt bij dat indien na einde looptijd van het contract een aanbesteding moet plaatsvinden en overgestapt wordt naar een andere marktpartij, de overstap vaak weer gepaard gaat met eenmalige implementatiekosten en/of frictiekosten. De taken moeten na enkele jaren van problemen nu goed weggezet en structureel geborgd worden zonder afhankelijk te zijn van marktontwikkelingen. Dit scenario wordt gelet op de recente ervaringen afgeraden. Ad 4 Gemeenschappelijke Regeling Met de overdracht van de bevoegdheden worden alle uitvoeringstaken overgedragen en zijn eigen medewerkers en software voor deze taken niet meer nodig. Ook is een aanbesteding niet nodig. Wel geldt dat deze organisaties veelal streven naar uniformiteit. Voordeel hiervan is echter wel dat efficiënt gewerkt kan worden (meeliften op kennis van hun uitvoering) en de kosten laag kunnen blijven (investeringen kunnen verdeeld worden, niet elke gemeente hoeft apart aan te schaffen, te installeren en te onderhouden). Het uit huis plaatsen van deze taken maakt wel de afstand tot onze inwoners en ondernemers groter, echter geldt dat de digitale dienstverlening meer en meer toeneemt zodat dit geen struikelblok hoeft te zijn.

Daarnaast vindt contact ook nu veelal telefonisch plaats. Bekend is dat gemeenten aanzienlijk minder invloed hebben op de overgedragen taken. Uiteraard blijft de beleidsvrijheid bestaan (bijvoorbeeld als het gaat om tariefstelling). Daar staat tegenover dat investeringen voor alle gemeenten benut worden en de kosten gedeeld worden hetgeen financieel voordeel oplevert. Ook is er niet alleen sprake van meer risicospreiding dan bij de andere scenario’s maar ook is er sprake van een gezamenlijke aanpak, inzet en verantwoordelijkheid van gemeenten bij geconstateerde problemen vanwege de omvang/robuustheid. De continuïteit van de bedrijfsvoering wordt vanwege de schaalgrootte geborgd en de kwetsbaarheid van het belastingproces verminderd. Aansluiten bij een Gemeenschappelijke Regeling wordt dan ook geadviseerd. Dit wordt hieronder verder uitgewerkt. 1.2 Advies aansluiten bij Gemeenschappelijke Regeling SVHW Voor onze gemeente zijn aansluiting bij twee Gemeenschappelijke Regelingen onderzocht te weten, aansluiting bij de BWB of aansluiting bij SVHW. Aansluiting bij de BWB is in onze eigen regio. Aansluiting bij de SVHW is buiten onze regio, echter is gemeente Altena aangesloten bij de SVHW en gaat gemeente Drimmelen met ingang van 2024 aansluiten. Met beide gemeenten hebben wij meerdere samenwerkingsverbanden vanuit de Dongemondgemeenten.

De toetreding kan ook een bijdrage leveren aan de intensivering van de samenwerking met deze gemeenten op meerdere onderwerpen. Hieronder wordt eerst de aansluiting bij de BWB toegelicht, vervolgens de aansluiting bij SVHW en tot slot vindt een vergelijking plaats tussen de BWB en SVHW. De uitgebrachte offertes van de BWB en SVHW die hieronder vermeld staan, dateren van de eerste helft van 2023. De SVHW heeft op 4 september jl. een nieuwe offerte aangereikt, gebaseerd op de tarieven uit hun begroting 2024. Voor het maken van de vergelijking hieronder zijn de offertes uit het eerste halfjaar van beide organisaties aangehouden. Verderop in dit voorstel is in paragraaf Financiën het nieuwe offertebedrag van de SVHW opgenomen. Naast de toetreding is ook gevraagd de kosten in beeld te brengen om de historische gegevens uit onze systemen over te nemen. Dit voorkomt dat we een intern inhoudelijk deskundige moeten aanhouden en een systeem daarvoor moeten hebben. Bovendien kan de gemeenschappelijke regeling waarbij we gaan aansluiten dan zelf deze gegevens raadplegen en benutten. Voor de opslag van deze historische gegevens is structureel dataruimte nodig in hun systeem. Aansluiting BWB Dit samenwerkingsverband (gestart 2012): • Levert goede kwaliteit (op gebied van WOZ gewaardeerd door de Waarderingskamer met de op een na hoogste waardering van vier van de vijf sterren).

• Doet werkzaamheden voor 12 gemeenten en waterschap uit de regio. • Is gericht op WOZ en Belastingen en voor één gemeente de BAG. • Heeft eind 2022 kritiek gekregen van meerdere aangesloten gemeenten over gestegen kosten.

Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 3/9

Uitgevraagde kwaliteitscriteria: KWALITEITSCRITERIA Percentage beschikken in februari 95% Restant beschikkingen Eind mei Bezwaarafhandeling 80% op 1 december Afhandeling BAG meldingen Geen KPI % oninbaar Geen KPI % BAG-WOZ koppeling Geen KPI hanteren criterium van 90% van Waarderingskamer Klanttevredenheid Niet beschikbaar Kosten uitgebrachte offerte WOZ/BAG/BELASTINGEN ONDERBRENGEN HISTORIE TOTAAL

STRUCTUREEL € 545.000 Onbekend*

INCIDENTEEL € 60.000

€ 545.000

€ 60.000

EVT BIJZONDERHEDEN

*Voor het uitbesteden van de historie heeft de BWB geen offerte uitgebracht. Aansluiting SVHW Dit samenwerkingsverband (gestart 1973): • Levert goede kwaliteit (op gebied van WOZ gewaardeerd door de Waarderingskamer/toezichthouder met de op een na hoogste waardering van vier van de vijf sterren). • Doet werkzaamheden voor 12 gemeenten en waterschap, waarvan meerdere deelnemers van buiten hun regio komen. • Gericht op WOZ, Belastingen èn BAG voor meerdere gemeenten. Uitgevraagde kwaliteitscriteria: KWALITEITSCRITERIA Percentage beschikken in februari 98% Restant beschikkingen Maart/april Bezwaarafhandeling Zoveel mogelijk gereed vóór 31 december met eventueel doorloop in januari van het opvolgende jaar Afhandeling BAG meldingen Binnen 4 dagen % oninbaar 0,30 % % BAG-WOZ koppeling 95% Klanttevredenheid • Voor het betalen van de aanslag voor de vervaldatum: 7,4 tot 8,6; • Voor het maken van bezwaar en de afhandeling: 7,5; • Voor de dwanginvordering (aanmaning en dwangbevel): 5,6 tot 7,6.

Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 4/9

Kosten uitgebrachte offerte WOZ/BAG/BELASTINGEN ONDERBRENGEN HISTORIE TOTAAL

STRUCTUREEL € 272.000 € 10.000

INCIDENTEEL € 50.000

€ 282.000

€ 50.000

EVT BIJZONDERHEDEN

Financiële vergelijking BWB / SVHW In onze gemeentebegroting 2023 zijn meerdere budgetten opgenomen voor het uitvoeren van de werkzaamheden voor WOZ/BAG/Belastingen (zie bijlage). Afgezet tegen de opgegeven offertes van het eerste halfjaar 2023 levert dit het volgende financieel overzicht op: BWB structureel

Begroting Geertruidenberg

€ 347.000

Uitgebrachte offerte

€ 545.000

VERSCHIL

- € 198.000*

BWB incidenteel

SVHW structureel

SVHW incidenteel

€ 347.000 € 60.000

€ 282.000

€ 50.000

€ 65.000

*van nog bijkomende kosten overname historie is van de BWB geen offertebedrag beschikbaar. Eenmalige conversiekosten bij SVHW bedragen € 10.000 minder dan bij BWB. Financiële verschil Gemeente Drimmelen geeft aan dat hun extern verrichte onderzoek heeft uitgewezen dat de deelnemersbijdrage bij de Gemeenschappelijke Regeling BWB tot wel 100% hoger is ten opzichte van SVHW. Als verklaring hiervoor wordt gegeven dat SVHW in verre mate heeft gedigitaliseerd, geautomatiseerd, lean werkt en de overhead zo laag mogelijk houdt. De uitvoeringskosten van SVHW liggen al jarenlang substantieel onder het landelijke gemiddelde. De Waarderingskamer controleert en beoordeelt gemeenten op de uitvoering van de WOZ. Uit het in april 2021 uitgevoerde benchmarkonderzoek van de Waarderingskamer blijkt, dat de WOZ- uitvoeringskosten per object van SVHW ver beneden het landelijk gemiddelde liggen: 27,8 procent. De WOZ uitvoeringskosten van SVHW bedragen 12,85 euro per object en het landelijk gemiddelde is 17,81 euro per object aldus de Begroting 2023 / Meerjarenraming 2024 - 2027 van de SVHW. Gemeente Drimmelen is naar verhouding vergelijkbaar met onze gemeente en ook uit de offertes die wij hebben opgevraagd in verhouding tot onze gemeentelijke begroting komt dit verschil naar voren. De jaarlijkse bijdrage aan de BWB is evenals in Drimmelen voor ons ongeveer eens zoveel als de bijdrage aan de SVHW.

Offerte opvraag van gemeente Drimmelen bij Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) geeft aan dat het offertebedrag op het niveau van de BWB zit. Wij hebben op basis daarvan geen offerte opgevraagd bij de BSR. Daarnaast heeft het vanwege de samenwerking in de Dongemondgemeenten de voorkeur daar waar mogelijk gezamenlijk op te trekken met de gemeenten Altena en Drimmelen, zeker nu ook de BWB offerte dit grote verschil in deelnemersbijdrage laat zien. Dienstverlening Het klanttevredenheidsonderzoek van SVHW uit 2022 heeft zoals ook in de tabel is vermeld het volgende positieve resultaat opgeleverd: • Voor het betalen van de aanslag voor de vervaldatum: 7,4 tot 8,6 • Voor het maken van bezwaar en de afhandeling: 7,5 • Voor de dwanginvordering (aanmaning en dwangbevel): 5,6 tot 7,6. Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 5/9

SVHW voert de volgende werkzaamheden uit voor de deelnemers: • Heffing en invoerding van belastingen • Uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) • Uitvoering van de Wet basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) • Administratie van vastgoedgegevens (gegevensbeheer) • Verstrekken van vastgoedgegevens aan deelnemers en derden Beleid en uitvoering De (besturen van de) deelnemers bepalen zelf welke belastingen er worden geheven en stellen zelf de tarieven en verordeningen vast. Dit blijft dus een bevoegdheid van uw raad. Voor de uitwisseling van data en de verwerking van gegevens worden onderling afspraken vastgelegd. Uitgangspunt is dat waar de gemeente bronhouder is, zoals Basisregistratie Personen (BRP), dit het geval blijft. Voor de overige data, zoals Waardering Onroerende Zaken (WOZ), vindt kosteloos uitlevering door het SVHW plaats, daar waar de gemeente gegevens nodig heeft voor het uitvoeren van een publieke taak. Uit navraag bij SVHW is gebleken dat wensen voor nieuw beleid (hiermee wordt niet bedoeld de vaststelling van de tarieven, maar fundamentele systeemwijzigingen) tot en met uiterlijk september voorafgaand aan het volgende belastingjaar door hen kan worden verwerkt. Diverse gemeenten hebben behoefte aan de herijking van hun beleid en regelmatig worden wijzigingen in de lokale lasten doorgevoerd.

Daarnaast is maatwerk, zoals bijvoorbeeld het opnemen van het gemeentelogo op de aanslag, zonder meerkosten mogelijk. Voor de goede orde; de gemeenten moeten zelf het (belasting)beleid opstellen. Na bestuurlijke vaststelling zorgt het samenwerkingsverband zorgt voor de implementatie en uitvoering (lees: heffing) van het beleid. Het uitvoeringsbeleid van SVHW is wel geharmoniseerd op grote lijnen, bijvoorbeeld op het aantal incassotermijnen (10x hetgeen twee meer is dan onze huidige incassotermijnen). Personeel Op één medewerker (1fte) invordering en één medewerker applicatiebeheer (0,44 fte) na wordt al ons personeel voor het verrichten van de WOZ/BAG/Belasting werkzaamheden ingehuurd c.q. zijn de taken uitbesteed aan marktpartij TOG. Sinds 1 januari 2020 is een wettelijke wijziging van kracht met betrekking tot de rechten van overheidspersoneel. Door de Wet Normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) zijn ambtenaren voortaan werknemer. Ze hebben een arbeidsovereenkomst in plaats van een aanstelling en het gewone arbeidsrecht is zoveel mogelijk op hen van toepassing. Voor het uitfaseren van werkzaamheden van een gemeente naar een samenwerkingsverband is dit van belang. Overheidspersoneel gaat voortaan van rechtswege mee over bij “overgang van onderneming”. Mens volgt werk.

Concreet betekent dit dat de ontvangende partij naast de werkzaamheden ook de medewerkers over moet nemen. De medewerkers behouden hun rechten en voor de gemeente ontstaan geen frictiekosten. Mochten er taken overgedragen worden die nu door personeel in vaste dienst worden uitgevoerd dan is bovenstaande van toepassing. Vooralsnog verwachten we niet dat dit nu gaat spelen en streven we enerzijds naar herplaatsing van de betreffende medewerker invordering in onze eigen organisatie en anderzijds naar invulling van de vrijvallende werkzaamheden van de applicatiebeheerder met nieuwe applicatiewerkzaamheden aangezien digitalisering blijft toenemen. Voor de verbinding van onze eigen organisatie met de SVHW is vooralsnog uitgegaan van 1fte regiefunctionaris. Met name in het eerste jaar zal veel afstemming moeten plaatsvinden waarvoor tijd ingeruimd moet worden. Bovendien moeten wij een deel van het werk van belastingjaar 2024 zelf in 2025 nog afwerken omdat SVHW dit deel niet mee overneemt. Tot slot moeten de beleidswerkzaamheden belastingen (legesverordening etc) blijven plaatsvinden. Dit vindt plaats binnen de functie van de regiefunctionaris. In het begrote bedrag voor 2025 van € 347.000 is al rekening mee gehouden met het aanhouden van deze formatie. Voor het aanhouden van de belastingapplicatie van TOG in 2025 en het voorlopig (in 2025) in huren van de regiefunctionaris e.d.

is een incidenteel budget nodig van € 84.200. De verwachting is dat na dit jaar de uren teruggebracht kunnen worden. Eind 2025 evalueren we hoeveel fte daadwerkelijk structureel nodig is voor de genoemde werkzaamheden. Bovendien vervallen dan de jaarlijkse kosten (€ 37.500) van de belastingapplicatie van TOG. Kanttekeningen 1.1 Wet versterking democratische legitimatie om afstand gemeenteraden tot GR te verminderen Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat volksvertegenwoordigers (gemeenteraden en -raadsleden) een te grote afstand ervaarden tot gemeenschappelijke regelingen. Daardoor kwam de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen onder druk te staan. Medio 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: Wgr) aangepast om de politieke controle over gemeentelijke samenwerking te verbeteren. De gemeenteraden van de deelnemers in de GR hebben gelegenheid gekregen om vooraf een zienswijze te geven op het gehele ontwerp van een GR, of de wijziging daarvan in Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 6/9

te dienen. Een andere belangrijke wijziging is dat de gemeenteraden van de deelnemers de bevoegdheid krijgen om een zienswijze in te dienen voorafgaand aan het nemen van besluiten door het bestuur van de GR. De politiek van de deelnemers in de GR heeft met de wijziging van de Wgr via de zienswijze (wat) meer zeggenschap over de inrichting van en besluitvorming door de GR gekregen. Daarnaast komen er extra controlebevoegdheden, zoals de mogelijkheid om een gezamenlijke enquête uit te voeren naar het functioneren van de gemeenschappelijke regeling als geheel. Tot slot wordt, vanuit het perspectief van de controlerende en kaderstellende taken van de gemeenteraden, het recht op inlichtingen voor de gemeenteraad beter geborgd in de Wgr. 1.2 Aansluiting per januari van een kalenderjaar Overgang kan uitsluitend plaatsvinden per 1 januari van een belastingjaar, dit in verband met de aanslagoplegging (en hieruit voortvloeiende werkzaamheden zoals heffing, bezwaarafhandeling, invordering, enz.). Om een goede overgang per 1 januari 2025 te kunnen waarborgen, dient de volledige bestuurlijke besluitvormingsprocedure, inclusief besluitvorming van het AB van het SVHW, uiterlijk eind juni doorlopen te zijn. Een tweede kanttekening betreft de uitvoering van de belastingjaren 2024 en eerder.

SVHW heeft als uitgangspunt aangegeven geen werkzaamheden van belastingjaar 2024 en eerder af te handelen. Dat houdt in dat Geertruidenberg onder andere alle openstaande de bezwaar- en beroepszaken van 2024 en eerder in eigen beheer houdt, maar ook alle openstaande vorderingen dient af te handelen. De uitvoering van deze werkzaamheden zijn expliciet opgenomen in het contract van TOG; SVHW hoeft deze werkzaamheden dus niet te verrichten. Besluitvorming van de gemeente Geertruidenberg moet bij voorkeur eind 2023 plaatsvinden, zodat het DB en AB met de afzonderlijke deelnemers van SVHW tijdig kunnen besluiten tot toetreding met ingang van 1 januari 2025 en ook tijdige opzegging van TOG en hun belastingapplicatie kan plaatsvinden. 1.3 Besluitvormingsproces op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen Het besluitvormingsproces kent de volgende stappen: 1. Verzoek aan de gemeenteraad hun zienswijze kenbaar te maken over de uitbesteding van de belastingtaken en toetreding van gemeente Geertruidenberg tot de Gemeenschappelijke Regeling SVHW. 2. De gemeenteraad heeft acht weken om hun zienswijze in te dienen. De gemeenteraad mag er ook van af zien. 3. Het college verwerkt eventuele aanpassingen vanuit de zienswijze van de raad. 4. Een voorlopig besluit wordt voor toestemming aan de gemeenteraad voorgelegd.

Hier staat maximaal 13 weken voor (+ eventuele een eenmalige verlenging van maximaal 13 weken) Onthouding van toestemming kan alleen op grond wegens strijd met het recht, of strijd met het algemeen belang. 5. Het college neemt een definitief besluit tot toetreding. Ad 2 en 4 Uit informatie van de SVHW blijkt dat met hun interne besluitvormingsproces (DB/AB/raadplegen afzonderlijke deelnemers) ca een half jaar gemoeid is. De voorkeur geniet het als na de besluitvorming in de raad van 23 november a.s. SVHW hun interne proces in januari 2024 kan starten zodat vanuit SVHW medio 2024 bekend is of toetreding al dan niet kan plaatsvinden met ingang van januari 2025. Vooruitlopend hierop is in samenwerking met SVHW gestart met een plan van aanpak voor de toetreding om tijdige aansluiting in de praktijk per 1 januari 2025 mogelijk te maken. Als uw raad op 23 november a.s. afziet van het indienen van zienswijzen en toestemming verleent om toe te treden tot de Gemeenschappelijke Regeling SVHW met ingang van 1 januari 2025 kan tijdige aansluiting bij SVHW met ingang van 1 januari 2025 plaatsvinden. 1.4 Bij later toetreden moeten voor 2025 niet begrote inhuurcontracten worden verlengd (€ 170.000) Zoals eerder vermeld kan toetreding alleen per kalenderjaar plaatsvinden.

Indien wij het besluitvormingsproces niet tijdig doorlopen, kan gemeente Geertruidenberg niet toetreden per 1 januari 2025 en moeten inhuurcontracten worden verlengd i.c. € 170.000 extra worden opgenomen in de begroting 2025. Ook het structurele voordeel van € 33.000 wordt dan niet ingeboekt met ingang van januari 2025 maar pas vanaf 2026. Tijdige besluitvorming is nodig om dit te voorkomen. Financiën De bedragen in de offertes van de BWB en SVHW dateren van de eerste helft van 2023. SVHW heeft op 4 september 2023 een aangepaste offerte uitgebracht, gebaseerd op de tarieven van hun begroting 2024. Daarnaast hebben zij aangegeven dat vanwege de stijging van de ingediende bezwaren (landelijke ontwikkeling) tegen de WOZ waarden, de uitvoeringskosten (proces- en inhuurkosten) zijn gestegen waardoor (vooralsnog incidenteel) voor de begroting van 2024 de deelnemerskosten met 10% stijgen. Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 7/9

Vanwege recente jurisprudentie en het standpunt van de minister tegen de no-cure-no-pay bedrijven op te gaan treden, is het de vraag of deze 10% stijging gehandhaafd blijft voor 2025 en volgende jaren. Hierover zal in 2024 meer duidelijkheid ontstaan. Uitgaande van de tarieven opgenomen in de SVHW begroting 2024 is onze deelnemersbijdrage voor 2025 hoger dan de eerder uitgebrachte offerte uit de eerste helft van 2023. Op basis van de nieuwe tarieven bedraagt onze deelnemersbijdrage vanaf 2025 structureel € 314.000 (inclusief de € 10.000 voor onderbrengen historie) en incidenteel € 50.000 aan conversiekosten in 2024. Daar komt voor het invoeren van Diftar vanaf 2025 structureel € 41.000 bij voor aansluiting en incidenteel voor de voorbereiding in 2024 € 55.000. Deze Diftar kosten zijn niet in dit voorstel verder verwerkt. Zoals eerder vermeld is de dekking voor de voorbereiding en implementatie van Diftar bij SVHW immers opgenomen in het separate college- en raadsvoorstel Afval: Nieuwe doelen 2030, invoeren financiële prikkel 2025. In de paragraaf Personeel is vermeld dat in 2025 extra capaciteit nodig is vanwege de overdracht, extra afstemming en de afhandeling van werkzaamheden uit 2024. In verband hiermee wordt uitgegaan van 1 fte regiefunctionaris en wordt aan het eind van 2025 geëvalueerd aan de hand van praktijkervaring hoeveel formatie daadwerkelijk nodig is.

Vanwege de aard van de functie (en mogelijkheid om in de loop van 2025 af te kunnen bouwen als de omstandigheden daartoe aanleiding geven) wordt voor dat jaar ingehuurd. De incidenteel geraamde inhuurkosten bedragen € 46.700 bovenop de formatiekosten. Deze kosten zijn verwerkt in het financieel overzicht op pagina 5 van dit voorstel (Begroting Geertruidenberg € 347.000). Toekomstig eigen personeel (waarbij wordt uitgegaan van € 82.000 voor 1 fte) levert ten opzichte van dit bedrag dan ook een aanzienlijke aanvullende besparing op. Aangezien SVHW de reguliere werkzaamheden van 2024 die doorlopen in 2025 niet mee overneemt, moet ook de belastingapplicatie van TOG nog met één jaar worden verlengd tot 1 januari 2026. De incidentele kosten hiervan in 2025 bedragen € 37.500. Dit nadeel is verwerkt in de berekening en deze kosten vervallen vanaf 2026. Vanaf 2025 houden we structureel € 33.300 over. Voor 2025 ontstaat een incidenteel tekort van € 134.200 vanwege de conversie die naar SVHW moet plaatsvinden, het verlengen van de VRiS applicatie en voorlopige inhuur van regiefunctionaris . Dit is meegenomen in de begroting 2024. In de jaren daarna wordt het structurele voordeel ingeboekt.

Communicatie Gemeente Geertruidenberg is van plan de uitvoering van de taken van de gemeentelijke belastingheffing, WOZ en BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) uit te besteden aan de Gemeenschappelijke Regeling SVHW. Het voordeel hiervan is dat we de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening en ook het werk kunnen behouden. Bovendien kan met deze schaalgrootte efficiënt gewerkt worden waardoor de kosten laag kunnen blijven. Communicatiemiddel o Weekblad De Langstraat Inclusieve samenleving Niet van toepassing. Uitvoering Als uw raad besluit af te zien van het indienen van zienswijzen en toestemming verleent toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling SVHW, zet uw college de procedure in gang om met ingang van 1 januari 2025 toe te kunnen treden tot de SVHW. Bijlagen 1. GR SVHW 2023 2. 1e wijziging GR SVHW 2023 3. 2e wijziging GR SVHW 2023 4. Bijlage bij GR als bedoeld in artikel 4 Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan.

Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 8/9

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris a.i., de burgemeester,

R. Brekelmans

M. Witte

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg om per 1 januari 2025 toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW). Gelet op: Wet gemeenschappelijke regelingen Besluit: De raad besluit: 1. Kennis te nemen van de Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) 2. Af te zien van het indienen van zienswijzen tegen toetreding tot de Gemeenschappelijke Regeling SVHW voor het uitvoeren van de werkzaamheden op het gebied van WOZ/BAG/Belastingen 3. Toestemming te verlenen aan het college om toe te treden tot de Gemeenschappelijke Regeling SVHW met ingang van 1 januari 2025. Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 23 november 2023, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

K.M.C. Millenaar-Rammelaere

M. Witte

Onderwerp: Uitbesteding WOZ/BAG/Belastingtaken en toetreding Gemeenschappelijke Regeling SVHW

p. 9/9