3 b&w Raadsbrief doorontwikkeling Jeugdbescherming in Brabant

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Rucphen, Onderwerp:

Onze referentie:

Z20/049885-D23/1194194

Uw referentie: Behandelaar:

M. Diepstraten

Telefoonnummer:

0165-349905

2 e APR 2023

Doorontwikkeling Jeugdbescherming in Brabant

Geachte raad, De afgelopen periode bent u met regelmaat geïnformeerd over de situatie binnen de organisatie van jeugdbescherming in Brabant. Vanwege de omvang van dit dossier wordt er samengewerkt op schaal van de vijf jeugdhulpregio's in Brabant. De brief die nu voorligt, is dan ook op provinciale schaal voorbereid en aan alle gemeenteraden in Brabant verstuurd. Omvang problematiek jeugdbeschermingsketen De problematiek in de jeugdbeschermingsketen is groot. Dit is landelijk zo, en Brabant is helaas daarop geen uitzondering. Ondanks de maatregelen die de Brabantse regio's de afgelopen periode hebben genomen, blijft een stevige verbeter- en ontwikkelagenda ook de komende jaren nodig om onze meest kwetsbare kinderen en gezinnen voldoende te kunnen beschermen. Met deze brief brengen wij u op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen met betrekking tot onze grootste gecertificeerde instelling (GI). Een toekomstbestendig Jeugdbescherming Brabant Sinds begin 2022 geeft JBB middels het programma JB Bruist uitvoering aan een bestuurlijke opdracht die zij van de vijf jeugdhulpregio's in Brabant heeft gekregen. De eerste resultaten zijn merkbaar, zoals het verder ontwikkelen en aan het werk gaan met de functiedifferentiatie en het uitbreiden van de ondersteuning van de jeugdbeschermer. Daarnaast is de ondersteuning van het provinciaal team afgebouwd (m.u.v.

wachtlijstbeheer) en is de samenwerking met gemeenten verbeterd. Andere resultaten die hiermee samenhangen zijn bijvoorbeeld het beëindigen van het verscherpt toezicht naar intensief toezicht en ziet men binnen JBB een daling van het verloop en verzuim onder medewerkers. Voor een overzicht van de resultaten verwijzen wij u naar bijlage 1. Doorontwikkeling 2022-2025 Recentelijk heeft JBB het plan "Doorontwikkeling 2022-2025" gepresenteerd. In dit plan borduren zij voort op de positieve effecten en opbrengsten die reeds zijn gerealiseerd. JBB zet in op het verlagen van de werk- en regeldruk en werklast van de jeugdbeschermers.

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.n1 www.rucphen.ni

2

Jeugdbeschermers krijgen meer tijd om hun werk goed te doen Door met een grotere groep professionals met ieder een eigen specialisme in teamverband kwetsbare kinderen en gezinnen te ondersteunen, wordt er een optimale ondersteuningsstructuur voor gecertificeerde jeugdbeschermers A geboden. JBB steekt hierbij in op het werven van ondersteunende medewerkers, om de administratieve lasten voor een jeugdbeschermer te verminderen. Hierdoor ontstaat geen verlaging van de caseload van de jeugdbeschermers, maar (naar verwachting) een verlaging van de ervaren werkdruk. Dit alles wordt gekoppeld aan een extra investering in professionals door het bieden van scholing, begeleiding en ondersteuning, doorgroeinnogelijkheden en betere secundaire arbeidsvoorwaarden. Door de bundeling van expertises en ondersteuningsstructuur verlaagt JBB de werk- en regeldruk en daarmee de werklast van jeugdbeschermers. Men verwacht dat deze aanpak leidt tot een duurzaam hogere kwaliteit van dienst- en hulpverlening en meer tijd en aandacht voor jeugdigen en hun naasten, waarbij JBB aan de wet gaat voldoen. En daarnaast tot meer werkplezier en minder verzuim en verloop onder hun medewerkers. Eerste stap naar een andere wijze van financieren De gemeenten financieren JBB (en alle andere GI's) momenteel op basis van het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen dat zij uitvoeren.

We betalen een tarief per maatregel ('IDxQ'). Hiermee volgt de financiering het aantal maatregelen, een ontwikkeling die grillig en niet nauwkeurig te voorspellen is. Dat geeft onzekerheid aan JBB, onduidelijkheid aan ons als gemeenten en uiteindelijk hebben onze kwetsbare gezinnen en jeugdigen hier last van. Met een combinatie van een tarief per maatregel en een beschikbaarheidsfinanciering geeft JBB aan in staat te zijn om de schommelingen in het aantal maatregelen te ondervangen. Door deze beschikbaarheidsfinanciering ontstaat er naar verwachting een meer solide basis onder de basisvoorziening die JBB moet zijn. Beschikbaarheidsfinanciering Indien op jaarbasis het aantal maatregelen lager uitvalt dan waarmee JBB in de begroting 2023 rekenina gehouden heeft (- 9en de jeugdhulpregio's aanvullend bij. Hiertoe is een voorstel ontwikkeld en uitgewerkt in een modelberekening waarmee de aanvullende financiering kan worden bepaald die meebeweegt met het aantal feitelijke maatregelen in 2023. Aan de jeugdhulpregio's wordt voor 2023 gevraagd een reservering voor de beschikbaarheidsfinanciering op te nemen. Risico's en beheersmaatregelen Het risico is aanwezig dat JBB ongeacht haar ambitie niet in staat blijkt te zijn om de gewenste doorontwikkeling daadwerkelijk te realiseren.

De jeugdhulpregio's lopen in dit geval het risico dat er ondanks de genoemde extra bijdrage geen sprake is van dat JBB een algeheel toekomstbestendige GI wordt. Om dit risico te beperken hebben de gemeenten in Brabant een aantal voorwaarden gesteld aan de doorontwikkeling van JBB. Een van deze voorwaarden is dat JBB per kwartaal de voortgang en resultaten van de doorontwikkeling verantwoordt aan de directeur van de accounthoudende gemeente (Tilburg). Ook is er afgesproken dat JBB een terugbetalingsverplichting heeft indien het resultaat hoger is dan 2%. En voor onvoorziene omstandigheden een beroep moet doen op het eigen vermogen. Tevens is afgesproken wanneer JBB in 2023 aanvullende middelen ontvangt, via eventuele nieuwe landelijke regelingen die betrekking hebben op de overheadkosten die via de beschikbaarheidsfinanciering worden gefinancierd, dit in mindering gebracht wordt op de uiteindelijke kosten per gemeente. Daarnaast bestaat het risico dat er een ongelijke situatie ontstaat richting de andere GI's. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de doorontwikkeling van JBB voortkomt uit een specifieke hersteloperatie om tot een sluitende begroting te komen en de bedrijfsvoering op orde te krijgen. Om deze reden maken de jeugdhulpregio's en de Jeugdautoriteit met JBB aanvullende afspraken over hun begroting.

3

Tot slot Onze insteek is om achter de inhoud te staan, in gesprek te blijven met alle GI's, waaronder 3BB, om samen tot een toekomstbestendige jeugdbeschermingsketen te komen. Dit zodat de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen tijdig de juiste hulp krijgen. Wij blijven u informeren over de voortgang. Bijlage 1: Overzicht resultaten JBB Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de burgeme de secretaris,

c ielse

ter,

• r ./1/1/21/ Marjolein van der Meer Mohr

4

Voorstel JBB 2023 Bijlage 1: Opbrengsten Bestuurlijke opdracht / JB Bruist Inleiding Na de crisisperiode is de afgelopen tijd gewerkt aan de vitaliteit en toekomstbestendigheid van JBB en het doorbreken van een vicieuze cirkel. Daarvoor is een verzoek ingediend bij gemeenten voor een incidentele financiële impuls waardoor de beweging van kwantitatief naar kwalitatief sturen met vernieuwende werkwijzen kon worden gemaakt. 313B heeft aan de Bestuurlijke opdracht invulling gegeven met het programma 313 Bruist, dat gestart is in februari 2022. Na een klein jaar op weg te zijn constateren we dat JBB de omslag heeft gemaakt en de weg naar boven is ingeslagen. Er is geleerd van de crisis en best practices zijn overgenomen om op allerlei niveaus binnen de organisatie innovatie te realiseren. JBB heeft volop ingezet op het verstevigen van haar arbeidsmarktaanpak, het verbeteren van de werving, het behouden van medewerkers en de ondersteuning van de jeugdbeschermers om zo de vitaliteit van de medewerkers te verhogen. De eerste resultaten zijn merkbaar. Ook de samenwerking met gemeenten en in de keten verbetert. JBB is in staat om verder te investeren in die samenwerking en volwaardig te participeren in de Verbeteragenda en proeftuinen voor het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Daarnaast is er intensief gewerkt aan de doorontwikkeling van de organisatie.

De omstandigheden waaronder het werk moet worden uitgevoerd zijn tegelijkertijd ongewijzigd. Nog steeds is er sprake van (een verder toegenomen) enorme arbeidsmarktkrapte en (te) hoge werkdruk. Onder die omstandigheden is het gelukt om de randvoorwaarden aanwezig te laten zijn om in het kader van de doorontwikkeling van JBB te komen tot een nieuwe werkwijze en organisatiemodel waarbij verder geborduurd wordt op de positieve effecten en opbrengsten die met het veranderprogramma 3B Bruist tot dusver reeds zijn gerealiseerd. Waarmee we uitgroeien tot een GI die duurzaam hogere kwaliteit biedt met een efficiënte bedrijfsvoering, waarbij toegewerkt wordt naar het voldoen aan wettelijke kaders en normen. Hierna wordt per onderdeel een stand van zaken geboden, inclusief gerealiseerde opbrengsten. Als laatste wordt ook een financieel overzicht geboden. Personeel en vitaliteit •

We zien de trend van een dalende uitstroom, tegelijkertijd zien we ook een trend van dalende instroom, dat deels verklaard kan worden uit het dalend aantal maatregelen;

•

Het verzuim is gedaald en op een laag niveau gestabiliseerd;

•

De (gemiddelde) caseload realisatie is vanaf oktober hoger dan de (intern) gestelde norm (87 %), mede mogelijk gemaakt door inzet van ondersteuning.

5

•

Uit onderzoek blijkt dat het werkgeluk onder het personeel gemiddeld vergelijkbaar is met die van andere / vergelijkbare organisaties in de jeugdzorgsector. Als onderdeel van dit onderzoek zijn diverse verbeteracties geïdentificeerd gericht op het verhogen van werkplezier en het verlagen van werkdruk. Deze worden in 2023 uitgevoerd, gekoppeld aan de doorontwikkeling van de organisatie;

•

De werving en selectie inclusief arbeidsmarktcommunicatie is uitbesteed aan externe partijen (o.a. Advizo) op die manier de arbeidsmarktaanpak te versterken. Er is gestart met de lancering van een aanvullend arbeidsmarktoffensief gericht op het verder uitbreiden van de ondersteuningsstructuur rondom jeugdbeschermers waarbij de crisismaatregelen van Rijk en Gemeente worden benut.

Innovatie primair proces De innovatie van het primair proces en het verder ontwikkelen en implementeren van de functiedifferentiatie en het uitbreiden van de ondersteuningsstructuur rond jeugdbeschermers A, is flink op stoom gekomen en de pilots laten veelbelovende resultaten zien: •

In de vestigingen zijn ondersteunend jeugdbeschermers, werkbegeleiders en extra juristen actief en via werkgroepen wordt de inzet van deze functies geëvalueerd en geharmoniseerd, dat ook weer opgenomen wordt in de doorontwikkeling;

•

Er is geïnvesteerd in het optimaliseren van de inzet en positionering van gedragswetenschappers, waarbij de uitkomsten worden doorgevoerd in de doorontwikkeling van JBB;

•

Op dit moment worden de laatste voorbereidingen getroffen voor het starten van pilots met zelfsturende teams;

•

Als onderdeel van het verbeteren van werkwijzen is gewerkt aan zaken zoals het opnemen van de uniforme jeugdhulpbepaling in WIJZ en het werken met de Verklarende Analyse

Het Provinciaal Team is afgebouwd (m.u.v. wachtlijstbeheer) en best practices worden geborgd in de doorontwikkeling Na de overname van het crisisteam door JBB dat daarna het provinciaal team werd, heeft er een omvorming plaatsgevonden naar het zogenaamde provinciale instroonnteam (PIT). Binnen JBB zijn de afgelopen maanden innovatieprocessen in gang gezet om de best practices hiervan te borgen binnen de doorontwikkeling van de organisatie en nieuwe werkwijze. Daarbij wordt een werkwijze ingevoerd met de volgende functies: 1. Wachtlijstbeheer i.h.k.v. het landelijk handelingsperspectief (de inzet is dat hiermee gestopt kan worden in het najaar van 2023 wanneer de reorganisatie is afgerond); 2. Opleiden, trainen en begeleiden nieuwe collega's Jeugdbeschermers (JB B, aankomend Jeugdbeschermer en zij-instronners). Vanuit deze kweekvijver

6

worden maatregelen opgepakt en stromen zij samen met maatregelen uit naar reguliere teams op de vestigingen; 3. Flexpool. Voor het opvangen bij uitval of vertrek van jeugdbeschermers in reguliere teams en/of bijstand om andere redenen. Met bovenstaande worden verstorende invloeden in de reguliere teams weggehaald wat moet bijdragen aan het beheersbaar houden van de werkdruk in die reguliere teams. Samenwerking en overkoepelende opgaven Het gevoel van gezamenlijkheid is in de afgelopen periode aanmerkelijk gegroeid. Er is vanuit beide kanten, die van gemeenten en JBB, veel geïnvesteerd in de samenwerking, met een verbetering daarvan tot gevolg. Er is een gevoel van urgentie, de bereidheid om elkaar te begrijpen en te horen, kortom, een andere mindset. Inhoudelijk wordt er intensief samengewerkt aan een aantal belangrijke dossiers, waarbij JBB samen met gemeenten optrekt om bijvoorbeeld de schakel-makelfunctie, de doorbraakaanpak en armoedefunctionarissen optimaal te laten functioneren. Gemeentelijk zijn er verantwoordelijken per provinciaal thema aangewezen. Toch moet worden vastgesteld dat oude reflexen nog niet helemaal verdwenen zijn. Om de ingezette goede koers vast te houden, is zo nu en dan bemiddeling tussen partners nodig.

Ook moet de Leading Coalition, zoals beoogd in de nieuwe provinciale governancestructuur, nog starten wat er toe moet leiden dat de verheteragenda en het toewerken naar het Toekomstscenario de impuls krijgt die nodig is. Interne bedrijfsvoering en monitoring Het Herstelplan is afgerond. Harmoniseren van de werkwijzen binnen JBB, cultuurverandering en meer betrokkenheid vanuit de verschillende vestigingen bij de organisatie staat hoog op de agenda en speelt een belangrijke rol binnen het doorontwikkelen van de organisatie. Er is in het Q2 een Benchmark uitgevoerd. Dit heeft waardevolle inzichten opgeleverd die direct vertaald zijn naar de doorontwikkeling van de organisatie. JBB boekt daarbij een tweede ronde van besparingen in op de overhead als gevolg van de voorgenomen reorganisatie. Er wordt bezuinigd op kosten van staf, huisvesting en management, waarmee geïnvesteerd kan worden in het primair proces. De overhead wordt teruggebracht op het gemiddelde van de Benchmark die in september 2022 samen met een aantal GI's is uitgevoerd.

Prognose De financiële prognose op dit moment is dat van de 3,6 mln, investering een bedrag van circa 2,2 min wordt overgeheveld naar 2023 (incl. 420k onvoorziene kosten). De middelen die worden overgeheveld worden besteed conform begroot, waarbij de post Onvoorzien wordt aangewend voor dekken van een deel van de transitiekosten.

7

Kosten

Begroot

Geprosnoticeerd

Overheveling

2022

2023 € 439.349,61

Pro-actief recruitment

C 640.000,00

€ 200.650,39

Vitaliteit

C 340.000,00

€ 23.375,97

C 316.624,03

Ondersteuning primair proces

€ 1.600.000,00

€ 579.886,46

C 1.020.113,54

Onvoorzien

C 420.000,00

€ 0,00

C 420.000,00

SubTotaal

C 3.000.000,00

C 803.912,82

C 2.196.087,18

€ 600.000,00

€ 600.000,00

€0,00

C 3.600.000,00

C 1.403.912,82

C 2.196.087,18

Provinciaal instroom team

Totaal