3. b&w Kaderbrief 2025 Werkplein Hart van West-Brabant

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Rucphen, Onderwerp:

Onze referentie:

Z24/072445-D24/1210920

Uw referentie: Behandelaar:

A. van Pul

Telefoonnummer:

0165-349914

27 FEB 2024 Kaderbrief 2025 Werkplein Hart van West-Brabant

Geachte raad, Onlangs is bijgevoegde brief van het Werkplein Hart van West-Brabant met daarin de voorgestelde kaders voor 2025 aan u gestuurd. Conform afspraak hebben wij deze kaders in ons college besproken en brengen wij u hierbij op de hoogte van onze bevindingen.

Financiële richtlijnen Er wordt met de financiële kaders niet afgeweken van de richtlijnen. Wel worden hierin door het Werkplein wat nuanceringen aangebracht. In richtlijn 1 wordt aangegeven dat van het bestuur van de GR wordt verwacht dat zij uiterlijk 15 april 2024, maar bij voorkeur vóór 1 april 2024, een structureel sluitende meerjarenbegroting voor de komende vier jaar aanbiedt aan de deelnemers. Het Algemeen Bestuur van het Werkplein stelt de meerjarenbegroting vast in haar vergadering van 8 april 2024. Hierdoor is aanlevering voor 1 april 2024 niet haalbaar, maar er zal wel worden voldaan aan de deadline van 15 april 2024. Volgens richtlijn 4 stijgt de bijdrage van de deelnemende gemeenten in de begroting voor het komende jaar maximaal met de geldende Cao-indexering, overige Cao-afspraken en de prijsontwikkeling uit de meest recente circulaire. Voor de kosten van bedrijfsvoering worden deze uitgangspunten door het Werkplein gehanteerd. Met uitzondering van eventuele financiële gevolgen door beleidswijzigingen of vastgestelde intensivering van beleid. Voor de programma's Inkomen (verstrekken van bijstandsuitkeringen), Inkomensondersteuning (bijzondere bijstand) en Inburgering zijn de uitgaven afhankelijk van het gebruik.

In richtlijn 5 is opgenomen dat de GR voor het opvangen van afwijkingen tussen de indexeringen die in de begroting zijn opgenomen en de werkelijke Cao-indexering, overige Cao-afspraken en prijsontwikkeling een beperkte algemene reserve aanhoudt om de bedrijfsvoering in het lopende boekjaar te kunnen continueren, zonder dat hiervoor een beroep moet worden gedaan op de deelnemers en een zienswijzenprocedure moet worden gevolgd. Het Werkplein houdt in de begroting 2025 rekening met de door het Rijk ingeschatte loon- en prijsstijging in dat jaar. Een reserve aanhouden heeft geen toegevoegde waarde. Het uitgangspunt van het Werkplein is om maximaal eenmaal per jaar een begrotingswijziging aan te bieden (indien noodzakelijk) waarop de gemeenteraden een zienswijze kunnen indienen.

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75

Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.nl www.rucphen.ni

2

Aan het Werkplein is gevraagd om een toelichting op het uitgangspunt dat "maximaal" één keer per jaar een begrotingswijziging wordt aangeboden. Het Werkplein heeft hierop gereageerd dat het de insteek is om bij de 2e Bestuursrapportage op basis van de halfjaarcijfers, indien nodig, een begrotingswijziging aan te bieden. Mocht er eerder of vaker aanleiding voor zijn dan doet het Werkplein dat in overleg met de gemeenten. Beleidsmatige richtlijnen Met de beleidsmatige kaders wordt niet afgeweken van de richtlijnen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris, de b - meester, L-

Edwin Kolen

n der Meer

ohr

Warli

0og voor wat écht telt P

lei

aderbre

Inhoudsopgave 1. Inleiding

3

1.1 Landelijke context

3

1.2 Het nieuwe Werkplein

3

1.3 Bestuurlijke opdracht

4

2. Financiële uitgangspunten begroting

5

2.1 Financieel begrotingsuitgangspunt 1 — aanlevering begroting

5

2.2 Financieel begrotingsuitgangspunt 4 — Gemeentelijke bijdrage stijgt maximaal met cao-indexering en afspraken 5 2.3 Financieel begrotingsuitgangspunt 5 - Opvangen effecten prijs- en loonstijgingen hoger dan de in de begroting 2025 opgenomen percentages 5 3. Beleidsmatige en specifieke uitgangspunten begroting

6

3.1 Inkomen

6

3.2 Werk en Participatie

6

3.3 Ketensamenwerking

7

3.4 Beschut werk

8

3.5 Wet Inburgering

9

Bijlage 1 Financiële richtlijnen begroting 2025

11

Bijlage 2 Beleidsmatige richtlijnen begroting 2025

13

2

1. Inleiding Het Werkplein dient voor 15 april conform de regels de begroting voor het komende jaar in. Bij de begrotingsbehandeling hebben de gemeenteraden de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. Het Werkplein stelt voor 1 februari a.s. de algemene financiële en beleidsmatige kaders op in deze kaderbrief als voorbereiding op de begroting voor het jaar 2025. De zienswijzen van het voorgaande jaar zijn hierin verwerkt. In het kader van de regionale nota verbonden partijen wordt vooruitlopend op de begroting de kaderbrief vóór 1 februari aan de deelnemende gemeenten toegezonden. In deze kaderbrief geven wij de koers aan naar mensgerichte organisatie die wij in 2024 en verdere jaren samen met onze partners in het sociaal domein willen zijn. Daarnaast geven wij de algemene begrotingsuitgangspunten en kaders aan die in de begroting voor 2025 verwerkt worden.

1.1 Landelijke context Bij het opstellen van deze kaderbrief zijn net de landelijke verkiezingen achter de rug. De eerste verkennende gesprekken om een nieuw kabinet te vormen zijn gestart. Het is afwachten welke effecten dit gaat hebben op de landelijke richting in de sociale zekerheid. Vooralsnog gaan we er vanuit dat de ingezette koers met oog op de voorbereidingen van de Participatiewet in Balans onveranderd door zullen gaan. Dit betekent dat, ook bij de landelijke overheid, de menselijke maat, vertrouwen en eenvoud voorop staan. Deze uitgangspunten heeft het Werkplein bij de doorontwikkeling van de organisatie eerder al omarmd. Deze kaders staan ook de komende jaren centraal bij het Werkplein. In tegenstelling tot de veranderende uitvoeringspraktijk blijft de financieringssystematiek daarbij achter. De huidige financieringssystematiek stimuleert de neiging om vooral mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen richting de arbeidsmarkt. Deze aanpak past echter niet meer bij de praktijk, waarbij we zien dat inwoners steeds vaker op meerdere levensdomeinen problemen ondervinden en daardoor een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Anders gezegd: in het bestand zitten nog heel weinig inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt.

De inwoners hebben veelal bredere en meer integrale ondersteuning nodig om weer te kunnen meedoen in de samenleving. De weg naar (betaald) werk is voor deze groep vaak lang of soms is werk in het geheel niet haalbaar. Politiek Den Haag onderkent inmiddels dat de huidige wetgeving en de daaraan gekoppelde financiering niet langer passend is. Met het wetsvoorstel 'Participatiewet in Balans' wil de Rijksoverheid hiervoor de benodigde wetswijzigingen doorvoeren. Daarbij wordt ook bezien of en hoe de Buigsystematiek aangepast kan worden. 1.2 Het nieuwe Werkplein 2023 heeft in het teken gestaan van de praktische doorontwikkeling van het Werkplein. Dit is een voortdurend proces. Ook in 2024 is er volop aandacht voor het werken vanuit de gebieden. We werken daadwerkelijk vanuit de werkgebieden, we zoeken actief de samenwerking in het sociaal domein op en het belangrijkste, in ons denken en doen staat de inwoner centraal. Samenwerking in het sociaal domein is voor onze professionals een vanzelfsprekendheid en we schakelen waar nodig de benodigde expertise in.

3

We zullen dan ook laten zien wat de resultaten zijn van deze nieuwe manier van werken. Dat doen we in samenwerking met alle Werkpleiners, onze gemeente collega's, bestuurders en met u als gemeenteraad. Uiteraard gaan we ook het komend jaar graag met u in gesprek over onze dienstverlening en over de koers die wij volgen. Niet alleen over de begrotingsuitgangspunten voor 2025 maar vooral over de ontwikkeling van onze inwoners, de samenwerking in het sociaal domein en de dienstverlening daar waar dat voor de inwoner uitkomt. 1.3 Bestuurlijke opdracht De D6 gemeenten en het Werkplein zijn overeengekomen om in de periode 2021 tot en met 2024 de volgende strategische doelstellingen te behalen: 1. Meer inwoners zijn zelfredzaam; 2. Meer inwoners krijgen passende ondersteuning; 3. Minder inwoners leven in armoede; 4.

We werken meer samen in het sociaal domein;

5. Werkgevers benutten beter de talenten en kwaliteiten van inwoners. Vanaf de zomer 2024 gaan we aan de slag met de strategische doelstellingen voor 2025. Gemeenten en Werkplein bepalen gezamenlijk of er aanpassing van de doelstellingen nodig is. De eventuele gevolgen van de nieuwe doelstellingen en daarbij behorende activiteiten worden in de begroting van 2025 verwerkt. Door de deelnemende gemeenteraden zijn zowel financiële als algemene richtlijnen verstrekt voor de begroting 2025. Deze richtlijnen worden in principe opgenomen in de begroting voor 2025. In bijlage 1 en 2 kunt u per begrotingsuitgangspunt zien of dit het geval is. Mocht het begrotingsuitgangspunt niet één op één worden overgenomen dan wordt dat in hoofdstuk 2 en 3 nader toegelicht. Voorstel: 1.

De kaderbrief 2025 vaststellen.

2.

De in de kaderbrief 2025 opgenomen uitgangspunten in de conceptbegroting voor 2025 te verwerken.

3.

De kaderbrief 2025 aan de gemeenteraden aanbieden.

Aldus vastgesteld door het algemeen bestuur van het Werkplein Hart van West-Brabant d.d. 29-01-2024.

M. Does

R. van Ginderen

Secretaris

Voorzitter

4

2. Financiële uitgangspunten begroting Bij het opstellen van de begroting 2025 en het meerjarenperspectief worden de begrotingsuitgangspunten gehanteerd die de gemeenteraden conform de nota verbonden partijen aan ons hebben aangeboden. In bijlage 1 en 2 kunt u zien welke van de financiële en beleidsmatige begrotingsuitgangspunten één op één worden overgenomen en welke onder voorbehoud of niet. In hoofdstuk 2 en 3 wordt toegelicht indien een financieel of beleidsmatig begrotingsuitgangspunt niet één op één wordt overgenomen. Tevens worden sommige uitgangspunten al concreter ingevuld. 2.1 Financieel begrotingsuitgangspunt 1 aanlevering begroting Gevraagd wordt de begroting uiterlijk 15 april 2024, maar bij voorkeur vóór 1 april 2024 aan te leveren. Het algemeen bestuur is gepland op 8 april 2024. Op dezelfde dag als het algemeen bestuur van de WVS. Dit in het kader van de ketensamenwerking. Voor 15 april wordt de begroting aangeleverd.

2.2 Financieel begrotingsuitgangspunt 4 - Gemeentelijke bijdrage stijgt maximaal met CAO-indexering en afspraken In de begrotingsrichtlijnen geven gemeenten aan dat de bijdrage van de deelnemende gemeenten in de begroting voor het komende jaar stijgt met maximaal de geldende CAO-indexering, overige CAO-afspraken en de prijsontwikkeling uit de meest recente circulaire. Voor de kosten van bedrijfsvoering gelden deze uitgangspunten. Een uitzondering hierop kunnen zijn financiële gevolgen als gevolg van beleidswijzigingen of vastgestelde intensivering van beleid. Voor Inkomen, Inkomensondersteuning en Inburgering zijn de uitgaven afhankelijk van het gebruik. Qua uitgaven Buig zijn al onze inspanningen erop gericht om inwoners zodanig te ontwikkelen dat zij geheel of gedeeltelijk uitkeringsonafhankelijk worden. 2.3 Financieel begrotingsuitgangspunt 5 — Opvangen effecten prijs- en loonstijgingen hoger dan de in de begroting 2025 opgenomen percentages. Gevraagd wordt een beperkte algemene reserve aan te houden om afwijkingen in gehanteerde percentages voor lonen en kosten van bedrijfsvoering te kunnen opvangen. In de begroting 2025 houden we rekening met de door het Rijk ingeschatte loon- en prijsstijging in dat jaar (bron septembercirculaire 2023). Een reserve aanhouden heeft geen toegevoegde waarde.

Ons uitgangspunt is maximaal eenmaal per jaar een begrotingswijziging aan te bieden (indien noodzakelijk) waarop de gemeenteraden een zienswijze kunnen indienen.

5

3. Beleidsmatige en specifieke uitgangspunten begroting Naast de algemene financiële begrotingsuitgangspunten zijn er ook zaken die specifieke aandacht behoeven of waarvan de uitwerking pas later in het jaar zal plaatsvinden. We nemen alle beleidsmatige uitgangspunten uiteraard over en zullen in de begroting aangeven hoe wij daar mee willen omgaan. Hierbij plaatsen wij wel de aantekening dat gemeenten en Werkplein jaarlijks gezamenlijk een werkprogramma voor het Werkplein opstellen. In de ketensamenwerking is dit in de vorm van een jaarlijks werkplan. In deze plannen nemen we de ambitie en activiteiten op. Dit omdat vaak de ontwikkelingen in het jaar voor de begroting meer inzicht geven in wat er in het jaar daarna nodig is. Naast de door u gegeven begrotingsuitgangspunten zijn de volgende zaken ook van belang. 3.1 Inkomen De productkosten bestaan uit de middelen die aan PW, IOAW, IOAZ, BBZ (via gebundelde uitkering Participatiewet) en Bijzondere bijstand/minimabeleid (gemeentelijk budget) worden besteed. Kosten van bijstand In de begroting voor 2025 wordt uitgegaan van de werkelijke uitgaven over 2023, gecorrigeerd met de verwachtingen qua ontwikkeling van het bestand in 2024 en 2025 conform de meest recente verwachting van het Centraal planbureau. Tevens wordt inzicht geboden in de verwachte ontwikkeling van de structurele loonkostensubsidies.

Er wordt rekening gehouden met de stijging van het minimumloon. Inkomensondersteuning Voor de kosten van bijzondere bijstand/minimabeleid zullen wij de ramingen voor 2025 baseren op de werkelijke uitgaven 2023 gecorrigeerd met de verwachtingen van het gestegen gebruik naar aanleiding van de inzet op het tegengaan van non-gebruik van de regelingen en het vormgeven van een regelingencheck in de toegang. Gemeenten hebben in december 2022 besloten om de inkomensnorm voor de verstrekking van de tegemoetkoming maatschappelijke participatie per 1 januari 2023 op te trekken naar 130% van de bijstandsnorm. Zo kunnen we een nog grotere groep inwoners die het nu vanwege de energiecrisis en hoge inflatie toch al zeer moeilijk hebben ook ondersteunen in deze kosten. Tevens gaan we als Werkplein begin 2024 met de Voorzieningenwijzer aan de slag. Een inschatting van de meerkosten hiervan zullen we in de begroting voor 2025 opnemen. 3.2 Werk en Participatie De rijksvergoeding voor het klassiek re-integratiebudget en voor nieuw Wajong en Nieuw begeleiding zijn inmiddels bijna geheel overgeheveld naar de algemene uitkering. Deze vergoeding wordt vanaf 2024 niet meer voor de begroting gehanteerd omdat deze niet meer uit de algemene uitkering herleidbaar is. De ramingen zullen wij baseren op de werkelijke uitgaven van 2024 en de middelen die nodig zijn om de inwoners

6

goed te kunnen laten ontwikkelen, begeleiden en participeren. Hierbij wordt ook rekening gehouden met de inzet voor de ketensamenwerking met de WVS en de ISD Brabantse Wal. Bestandsbeheersing We zoeken continu naar een evenwichtige uitvoering van de Participatiewet. We hebben te maken met een doelgroep met een hele grote afstand tot de arbeidsmarkt en veelal complexe problemen. Dit vraagt om een aanpak waarbij veel ruimte voor ontwikkeling van de inwoners is en samenwerking met andere domeinen om problemen op het brede terrein van het sociaal domein aan te kunnen pakken. De afgelopen jaren is hier niet altijd ruimte voor geweest (denk hierbij aan de uitvoering van alle extra (corona)regelingen rondom inkomen, energietoeslagen en de organisatieontwikkeling bij het Werkplein). Hierdoor is de ontwikkeling van onze inwoners onder druk komen staan. Dit is van invloed op de bestandsontwikkeling van het Werkplein geweest. Om de ontwikkeling van inwoners een extra boost te geven lopen er in 2024-2025 een aantal extra projecten. Door de extra inzet hierop hopen we dat uiteindelijk zo'n 80 à 85 inwoners extra naar werk doorstromen. Dit doen we door: Project 'Inhaalslag gecombineerde aanpak Werkpunt en Ontwikkeling'. FIA aanpak oud-inburgeraars. Het naar werk project.

3.3 Ketensamenwerking De intensieve samenwerking binnen de keten van ISD Brabantse Wal (ISD), Werkplein HvWB en WVS gaat onverminderd door. De doelstelling voor 2024 binnen de ketensamenwerking is dan ook 'Samen werken aan Participatie'. Meer dan 70% van de inwoners van onze doelgroep in West-Brabant is langer dan 2 jaar afhankelijk van een bijstandsuitkering. Het is onze opdracht om inwoners die ondersteuning te bieden die nodig is. We geloven dat door samenwerking met de bundeling van kennis en kunde, meer inwoners ontwikkeld kunnen worden naar werk of een andere vorm van participeren. Focuspunten 2024 Voor 2024 hebben we 3 focuspunten: 1. Blijvend aandacht voor doelgroep C ondanks economische voor -of tegenspoed. Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt verdienen meer aandacht. De ontwikkeling van eigenwaarde en zelfredzaamheid zal op termijn leiden tot een hoger maatschappelijk rendement. Het project 'gecombineerde aanpak' (zoals voortgekomen uit de maatregelen bestandsbeheersing Werkplein) zal ook in gezamenlijkheid verder uitgewerkt worden. 2. Proeftuin gezamenlijke diagnose. In 2024 wordt de in 2023 ontwikkelde verdiepende diagnose op gebied van arbeidsmogelijkheden, -belemmeringen en benodigde ondersteuningsbehoefte toegepast in de keten. Dit is een verdiepende analyse die vraaggericht ingezet kan worden aanvullend op de intake diagnose bij Werkplein en ISD.

Ook kan een verdiepende analyse toegepast worden tijdens het ontwikkeltraject.

7

Deze ondersteuning kunnen we alleen bieden als we met elkaar (ISD, Werkplein en WVS) en in de volle breedte onze expertise inzetten en daarbij werken volgens de uitgangspunten: •

De mens centraal (niet geld, processen en procedures)

•

Werken vanuit vertrouwen

•

Ieder zijn eigen oplossing (maatwerk)

•

Nabij (inwoners en bedrijven)

•

Samen met partners (sociaal domein, werkgevers, opleiders etc.)

•

Leren en ontwikkelen

•

Werken met data

In 2024 onderzoeken we hoe we gezamenlijk eenduidig invulling kunnen geven aan deze diagnose/analyse fase door Werkplein, ISD en WVS. En willen we beter inzicht krijgen waar de intakediagnose en de verdiepende diagnose elkaar versterken om beter maatwerk te kunnen leveren aan de inwoner. 3. Communicatie als onderdeel van onze samenwerking. Communicatie draagt bij aan het laten slagen van onze gezamenlijke opdracht. Net als in de afgelopen jaren zal ook in 2024 veel aandacht besteed worden aan communicatie met het bestuur, de samenwerkende organisaties en met de inwoners. Bovenstaande lijn zetten we door in 2025. In het laatste kwartaal van 2024 zullen we als ketenpartners, samen met de gemeenten, de focuspunten evalueren en bezien of bijstelling voor 2025 nodig is. Aantallen De ontwikkeling van onze inwoners staat voorop met als ontwikkeling naar werk als hoogste doel. In onze samenwerking streven we ernaar om 380 inwoners (255 HvWB en 125 ISD) te ondersteunen met een ontwikkeltraject. Een leerroute zoals groen, logistiek, schoonmaak, productie, catering of post kan daar onderdeel van uitmaken. Uitbreiding naar nieuwe werkgebieden wordt onderzocht. Net als in voorgaande jaren ligt ook nu het accent op de kwaliteit en minder op de kwantiteit.

3.4 Beschut werk Vanaf 1 januari 2017 hebben gemeenten de mogelijkheid om een bepaald aantal plaatsen beschut werken te realiseren zoals hen is opgelegd in de zogenaamde `taakstelling' vanuit het Rijk. Hierbij is één plaatsing gelijk aan een arbeidsovereenkomst van 31 uur. Indien een kandidaat voor minder uur geplaatst wordt kan deze arbeidsplaats verder opgevuld worden. Door het Rijk is deze 'taakstelling' vertaald in aantallen voor 2024. Tot en met 2024 zijn 158 plekken gereserveerd waarvoor een bedrag ad € 1.699.606 aan begeleidingsvergoeding (voor de zes gemeenten gezamenlijk) in de begroting wordt opgenomen. De aantallen voor de jaren 20252028 zijn berekend op basis van de stijging die eerder per jaar heeft plaatsgevonden. Minister Schouten wil ervoor zorgen dat er meer van deze banen komen. Daarom zet zij concrete stappen richting verbetering. In een brief aan de Kamer (6-7-2023) kondigt de minister een investering van structureel € 64,7 miljoen aan voor beschut werk. Dit betekent dat gemeenten per 2024 een aanvullend bedrag van € 2.157 per beschutte werkplek ontvangen. Daarnaast presenteert de minister een uitgebreid

8