3 b&w Beantwoording vragen Visie Zonne- en Windenergie

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Onze referentie:

Z20/043788-D21/1136275

Uw referentie:

Rucphen,

27 januari 2021

Onderwerp:

Beantwoording vragen Visie Zonneen Windenergie

Behandelaar:

A.J.J.P. Schrauwen

Telefoonnummer:

0165-349762

Geachte raad, Tijdens de behandeling van de Visie Zonne- en Windenergie in de commissie EROM van 21 januari 2021 heeft wethouder Lazeroms toegezegd onderstaande vragen schriftelijk te beantwoorden. 1. De samenhang tussen de verschillende beleidsdocumenten ontbreekt. Kunt u deze samenhang aangeven? 2. Wat is de frequentie van de actualisatie van de Visie Zonne- en Windenergie? 3. Waarom is in de Visie een warmtebesparing van 15% opgenomen, terwijl in de Nationale Omgevingsvisie een besparing van 35% wordt vermeld. 4.

Op basis van de berekening van de opwekking van zonne-energie van de Natuurwerkgroep gemeente Rucphen, stelt de Natuurwerkgroep dat windenergie niet nodig is. Kunt u een toelichting geven op deze berekening?

In deze brief leest u de antwoorden op de vragen. Ad 1. Samenhang Nederland heeft op mondiaal niveau het Klimaatakkoord ondertekend. Op Rijksniveau is afgesproken dat alle 30 regio's een opgave krijgen met betrekking tot de CO2-reductie. Hiervoor moet elke regio een Regionale Energie Strategie (RES) opstellen waarin wordt aangegeven op welke wijze de fossiele bronnen worden vervangen door hernieuwbare, duurzame energiebronnen. Ten behoeve van de uitvoering van de opgaven voor onze gemeente in de RES 2030 WestBrabant is de Visie Zonne- en Windenergie opgesteld. Deze visie geeft de kaders aan waarbinnen de opgaven vóór 2030 en na 2030 kunnen worden gerealiseerd. Tevens geeft de Visie Zonne- en Windenergie ook een invulling aan het thema Klimaat, Energie en wonen van onze gemeentelijke Visie Duurzaamheid en de Duurzaamheidsagenda.

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente©rucphen.n1 www.rucphen.n1

2

Ad 2. Actualisatie In de concept-RES is afgesproken dat deze om de twee jaar wordt geactualiseerd. Na vaststelling van de definitieve RES (RES 1.0) komt de Stuurgroep RES tweemaal per jaar bijeen om onder andere de voortgang van het uitvoeringsprogramma te bespreken. De Stuurgroep RES kan om moverende redenen in overleg bepalen dat het uitvoeringsprogramma moet worden aangepast. Het voorstel is om eveneens om de twee jaar te bezien of onderdelen van de Visie Zonne- en Windenergie moeten worden geactualiseerd. Besparing Ad 3. In de Visie Zonne- en Windenergie wordt een besparing van 15% niet genoemd, maar wel een besparing van 25% met lokaal een afwijking van 25% op dit percentage (= 20%). Een hogere besparingsdoelstelling is niet realistisch. Deze besparing heeft betrekking op het verbruik van energie bij woningen, verkeer en industrie. Bij woningen is deze besparing te behalen door het renoveren en isoleren van de bestaande woningen. Er zijn in 2020 verschillende acties gehouden voor de particuliere woningeigenaren, zoals de collectieve inkoop zonnepanelen, de collectieve inkoop isolatie en de buurtacties Energiezuinig wonen. Enkele van deze acties lopen momenteel nog. Wij gaan steeds meer elektriciteit gebruiken voor het verwarmen van onze woningen (warmtepompen).

Tevens is het aantal elektrische voertuigen ten opzichte van 2019 verdubbeld en zal voor het produceren van waterstof het elektriciteitsverbruik ook stijgen. Om dan nog deze besparingsdoelstelling te halen is een enorme opgave. In de RES 1.0 wordt het percentage van 15% warmtebesparing genoemd. In de concept-RES was dit nog 20%. Het Planbureau voor de Leefomgeving is van oordeel dat dit een realistisch percentage is. Voor de glastuinbouw en industrie zijn eigen besparingsdoelstellingen vastgesteld. De Natuurwerkgroep stelt dat in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) een besparingspercentage van 35% is vermeld. Wij hebben dit percentage in de Nationale Omgevingsvisie niet kunnen vinden. De Natuurwerkgroep is verzocht nader aan te geven waar het percentage van 35% is vermeld. Ook de Natuurwerkgroep geeft aan dit percentage niet te kunnen achterhalen . Berekening en continuïteit Ad 4. Berekening • De RES en Visie Zonne- en Windenergie gaan over grootschalige energieopwekking via zon en wind. Niet over zonnepanelen op separate woningen. Deze worden dan ook niet meegerekend in de RES-opgave zon voor 2030. Uit de inspraakreactie van de Natuurwerkgroep blijkt dat de Natuurwerkgroep wel ervan uitgaat dat de opgaven van de RES mede worden gerealiseerd door de zonnepanelen op woningen. Hier gaat de berekening van de Natuurwerkgroep naar onze mening dus mank.

Er is slechts sprake van grootschalige energieopwekking met zon vanaf een zonnepark met 60 zonnepanelen. Voor 100% realisatie van de RES-opgave voor 2030 is dus een oppervlak van 30 ha. grote daken nodig. In gemeente Rucphen is een oppervlak van 26 ha. geschikte daken voor grootschalige energieopwekking zon-op-dak aanwezig. Deze daken zijn met uitzondering van de gemeentelijke gebouwen in eigendom van derden. Wij hebben geen bevoegdheden en instrumenten om de eigenaren van de bestaande daken te verplichten zonnepanelen te plaatsen. Het is dan ook niet realistisch te stellen dat wij 100% van deze 26 ha. geschikte daken kunnen benutten. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2022 kan een verplichting voor nieuwbouw wel worden opgelegd. Een uitbreiding van 40 ha. met grootschalige energieopwekking op nieuwe daken, om het einddoel van 66 ha. zon-op-dak na 2030 te halen, achten wij niet realistisch. In onze gemeente kunnen gebouwen met een groot dakoppervlak slechts 'landen'op het bedrijventerrein en/of in het buitengebied. Wij volgen dus niet de stelling van de Natuurwerkgroep dat de RESopgaven voor 100% te realiseren zijn met zonne-energie via zon-op-dak. De resterende 40 ha. zal moeten worden gerealiseerd met zon-op-land.

3

De rollen die gemeente heeft bij de RES en de Visie Energie- en Windenergie zijn de regie-, aanjager- en de voorbeeldrol. In het kader van de voorbeeldrol hebben wij al een onderzoek uitgevoerd naar mogelijkheden van zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen. Bij de behandeling van de Kadernota 2022 zal door uw raad afgewogen moeten worden om hieraan uitvoering te geven. Voor de grootschalige energieopwekking van zonne-energie op daken van derden nemen wij het voortouw om partijen bij elkaar te brengen en zullen wij -binnen deze rollen- alle mogelijkheden gebruiken om deze partijen te bewegen over te gaan tot grootschalige opwekking van zonne-energie via zon-op-dak. De Natuurwerkgroep stelt als uitgangspunt dat door extra inspanningen van de gemeente de 100% realisatie door zonne-energie kan worden gehaald. Ondanks al onze inspanningen is het echt niet mogelijk om deze 100% in de praktijk te realiseren. Resumerend stellen wij vast dat onze uitgangspunten met betrekking tot de realisatie van de RESopgave gebaseerd zijn op feiten en realistische aannames. • Continuïteit De Natuurwerkgroep stelt dat beide RES-opgaven volledig met zonne-energie zijn op te lossen. Mocht dit al mogelijk zijn -met alle nadelen voor het buitengebied van dien-, zijn wij van mening dat dit niet verstandig is. In Nederland schijnt gemiddeld 900 uren de zon.

De zon schijnt in de periode waar de huishoudens de minste energie nodig hebben. De dagen zijn in de warme periode lang en de woning hoeft niet altijd te worden verwarmd. Omdat er tot op heden geen grote opslag van duurzame energie mogelijk is, ontstaat er een overschot aan energie die vervolgens verdwijnt op de energiemarkt. Gemiddeld waait het in Nederland 3.300 uren per jaar. Vooral in het najaar, winter en voorjaar waait het in ons land het meest en is de opbrengst windenergie het hoogst. De opbrengst zonneenergie is in deze periode zeer laag. Gedurende deze periode is het energieverbruik hoger omdat we kortere dagen hebben (meer verlichting nodig dus) en de woning moeten verwarmen. Voor het verwarmen van de woning zijn wij in de toekomst voor het grootste deel afhankelijk van allelectric. Het is onmogelijk de energievraag in te vullen met enkel zonne-energie. Wij zijn van mening dat een mix van zonne- en windenergie noodzakelijk is voor de continuïteit van de levering van duurzame energie door het jaar heen gezien. Ten slotte In deze reactie hebben wij de invulling van de RES-opgaven als uitgangspunt genomen, maar dit is nog maar een eerste aanzet tot de energie- en warmtetransitie. Het doel is dat Nederland in 2050 CO2 -neutraal is. Om dit te kunnen realiseren met alleen zonne-energie is er netto een oppervlak van 297 ha. aan zonnepanelen nodig.

Voor een deel van deze omvang zullen zeker innovaties, zoals zonnefolie, in de plaats treden, maar er dient terdege rekening mee te worden gehouden dat een verdere belasting van het buitengebied van onze gemeente niet uitgesloten is.

Wij vertrouwen erop u voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris, de burgemeester,

Sandor Michielse

Marjolein van der Meer Mohr