28b Programmaverantwoording 2021

24

Van het budget voor het project ondersteuningsstructuur peuters/ouders resteert € 33.200,00. De activiteit is pas in maart gestart en omdat dit het eerste jaar was waren de exacte kosten nog niet in beeld. Tegenover de lagere uitgaven staat een lagere aanwending uit de Reserve Onderwijsachterstandenbeleid.

De taakvelden

4.1 - Openbaar basisonderwijs Nationaal Programma Onderwijs Om de achterstanden die jongeren hebben opgelopen als gevolg van corona te bestrijden, heeft het kabinet begin 2021 besloten tot een Nationaal Programma Onderwijs. Het grootste deel van de middelen binnen dit programma gaat rechtstreeks naar de scholen maar ook gemeenten krijgen een deel van deze middelen. Onze gemeente ontvangt € 240.190,00, in te zetten over een periode van 4 schooljaren (tot 31 juli 2025). De NPO-middelen worden door het Rijk beschikbaar gesteld aan ons in de vorm van een specifieke uitkering (SPUK). In oktober 2021 werd de regeling gepubliceerd waardoor eindelijk de kaders duidelijk werden. Aan de hand van diverse informatiebronnen (o.a. de schoolscans) is in 2021 een analyse gemaakt van de Rucphense situatie. Deze vormt de basis voor het nog op te stellen Lokaal Programma Onderwijs (LPO). 4.2 – Onderwijshuisvesting Vinkenbos Uw raad heeft op 16 december 2020 een krediet beschikbaar gesteld van € 995.507,00 ter voorfinanciering van de kosten van uitbreiding van Integraal Kind Centrum (IKC) Vinkenbos. De voorbereiding voor de uitbreiding is in het voorjaar van 2021 gestart. Daarbij werd op basis van de businesscase uitgegaan van een uitbreiding met drie lokalen. Inmiddels heeft de Borgesiusstichting aangegeven wellicht vier extra lokalen nodig te hebben.

Over de noodzaak hiervan wordt overleg gevoerd tussen de Borgesiusstichting en de gemeente. Omdat er op dit moment al een tekort aan lokalen is, zijn door de Borgesiusstichting twee noodlokalen op het terrein van Vinkenbos geplaatst. Heilinde Het is niet gelukt om de definitiefase van bouw Heilinde af te ronden in 2021. De vertraging werd hoofdzakelijk veroorzaakt doordat het schoolbestuur eerst een onderwijsvisie wilde opstellen en daarnaast nog een partnerverkenning wilde doorlopen. Deze trajecten zijn pas in het najaar 2021 afgerond. Na wederom een wisseling van vertegenwoordigers van het schoolbestuur is eind 2021 het bouwheerschap op verzoek van de Borgesiusstichting terug overgedragen van de gemeente naar het schoolbestuur waardoor de regie volledig bij het schoolbestuur is komen te liggen. Verwacht wordt dat de definitie en ontwerpfase in 2022 zal worden afgerond zodat gestart kan worden met de bouw. Scholen in Rucphen In het Integraal Huisvestingsprogramma is opgenomen dat er een uitbreiding van het Palet komt. In het najaar van 2021 heeft de Stichting Openbaar Onderwijs West-Brabant gevraagd om de situatie opnieuw te bekijken met het oog op de sterke groei van het aantal leerlingen in het Palet. Naast dit vraagstuk speelt ook een huisvestingsvraagstuk bij de St. Martinusschool in Rucphen, vallend onder de Borgesiusstichting.

In overleg met beide schoolbesturen is afgesproken om de onderwijshuisvestingsituatie voor beide basisscholen te actualiseren. Daartoe is begin 2022 opdracht verstrekt aan een extern adviseur. 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Scholen en kinderopvang Het Rijk heeft verzocht om de ouderbijdrage van kinderen die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag en VVE-kinderen te vergoeden. Deze vergoeding wordt betaald aan de aanbieders van kinderopvang, die vervolgens de ouders compenseren voor de reeds betaalde ouderbijdrage. Het Rijk heeft onze gemeente voor deze kosten gecompenseerd in de tussencirculaire in maart. Leerlingenvervoer De contracten met vervoerders liepen aan het eind van het schooljaar 2020-2021 af. In het voorjaar van 2021 is een aanbesteding uitgevoerd, op basis waarvan nieuwe contracten zijn afgesloten. De aanbesteding leidt tot hogere kosten, omdat de vervoerders hebben ingeschreven met hogere tarieven. Daarnaast is het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer gestegen. Tot slot zijn er meer complexe zorgvragen jeugd, waar maatwerk nodig is en leerlingenvervoer wordt ingezet. De betreffende leerlingen kunnen door beperkte belastbaarheid

25

(afwijkende schooltijden), of specifieke onderwijsbehoefte (andere school dan de scholen waarnaar we collectief vervoer hebben georganiseerd) niet altijd worden opgenomen in de reguliere ritten voor het leerlingenvervoer. Het is in deze gevallen noodzakelijk om individueel vervoer te organiseren. Voorschoolse educatie Versterking van ouderbetrokkenheid is één van de speerpunten in het plan voorschoolse educatie 2020-2022. In maart 2021 is voor dit project een jeugdprofessional voor 8 uur per week gestart. Het doel van het project is om VVE-peuters met een zorgvraag en hun ouders optimale ondersteuning te bieden. De werkwijze tussen jeugdprofessional, VVE-aanbieder en het consultatiebureau is vastgelegd in een protocol. In december 2021 heeft een tussenevaluatie plaatsgevonden. Daarbij is geconcludeerd dat er steeds vaker al op jonge leeftijd (VVE leeftijd) sprake is van zorgproblematiek. Zodra er zorgproblematiek is, wordt in samenspraak met de ouders en de professionele partijen bekeken welke ondersteuning geboden kan worden. Sjors Sportief en Creatief De boekjes waarin Rucphense verenigingen hun sportieve en creatieve activiteiten kunnen promoten is vanwege de coronacrisis in 2021 twee keer uitgegeven, één keer digitaal (april) en één keer fysiek door de buurtsportcoaches op scholen in september.

Leerplicht en bestrijding voortijdig schoolverlaten algemeen Ook in 2021 heeft corona haar impact gehad op het onderwijs en daarmee ook op terrein van de leerplicht en het bestrijden van voortijdig schoolverlaten. De focus lag afgelopen jaar op het helpen de leerlingen in beeld te houden en verbinding te leggen tussen gezinnen en scholen. We zien een toename aan complexe casuïstiek. Ook landelijk gezien neemt de complexiteit toe, is het welzijn van de jongeren verslechterd en nemen de zorgen toe. Het aantal preventieve werkprocessen (zorg en advies) is het afgelopen jaar gestegen. Zo is er veelvuldig contact met scholen en ouders over de nieuwe situatie rondom corona. Bij de oudere leerlingen is veel aandacht gegaan naar hulp bij het zoeken naar een stageplaats of andere, passende opleiding. De totale bijdrage aan het Regionaal Bureau Leren (RBL) in 2021 was begroot op € 33.696,000. De jaarrekening van het RBL sluit af met een positief resultaat waardoor onze werkelijke bijdrage in 2021 uitkomt op een bedrag van € 33.394,00. Naast deze reguliere bijdrage is in 2021 extra ingezet op: • de intensivering van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie; RMC functie (tijdelijk 2 fte extra ondersteuning om de effecten van corona te bestrijden). Voor een periode van 12 maanden betalen we een extra bijdrage van € 10.246,40.

De bijdrage kan budgetneutraal plaatsvinden door de ontvangst van extra financiële middelen vanuit de specifieke RMC uitkering. Een groot deel van deze middelen mag en zal nog worden ingezet in kalenderjaar 2022. • Het aanstellen van een projectaanjager. Een aantal van deze gemeenten die geen netwerkcoördinator of enige andere vorm van collectieve verbinding op inhoudelijk beleidsgebied hebben, hebben gekozen voor de start van een pilot. Vanaf 1 maart 2021 loopt een pilot om tot 1 maart 2023 te onderzoeken of een dergelijke functie een toegevoegde waarde heeft voor zowel GR RBL als voor de betreffende 10 gemeenten zelf. We betalen hiervoor in 2021 een extra bijdrage van € 2.495,00. De dekking van deze middelen komt uit een ESF-subsidie, dus ook deze pilot loopt budgettair neutraal. Binnen het RBL worden ook verschillende concrete activiteiten ondernomen. In 2021 was een belangrijke activiteit het project NEET. Dit project is ook opgenomen in ons eigen programma m.b.t. de doorontwikkeling van het sociaal domein. Bestrijding van voortijdig schoolverlaten; NEET Eind 2021, begin 2022 is gestart met het project NEET. NEET staat voor Not in Employment, Education or Training en is een groep jongeren tussen de 18 en 23 jaar zonder onderwijs, zonder startkwalificatie, zonder werk en zonder uitkering.

Van de ongeveer 95 jongeren in de leeftijd van 18 tot 23 zonder startkwalificatie, blijkt het grootste deel op dit moment een baan te hebben. De meeste via een werkgever, sommige zijn ZZPer. De volledige resultaten zullen aan het eind van het eerste kwartaal van 2022 beschikbaar zijn en worden gepresenteerd in de 1e bestuursrapportage 2022.

26

Beleidsindicatoren

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) 2,6%

1,7%

Rucphen

Nederland bron: DUO / Ingrado | 2020

*Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers): Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

Absoluut verzuim

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

per 1.000 leerlingen

4,6 26

19

bron: Sitchting Halt | 2016 - 2020

2,7

Nederland

Rucphen

Nederland

bron: DUO / Ingrado | 2020

Rucphen bron: DUO / Ingrado | 2019

* Er wordt gesproken van Absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding "2020" staat voor schooljaar "2019/2020". * Er is sprake van Relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding "2019" staat voor schooljaar "2018/2019". Onze gemeente kent een hoog percentage absoluut schoolverzuim. Een substantieel deel van dit percentage wordt veroorzaakt door de nog niet verwerkte vrijstellingen van jongeren die een school in het buitenland bezoeken. Het beroep op vrijstelling voor deze kinderen wordt regelmatig te laat of soms zelfs niet ingediend. Omdat er geen schoolinschrijving én geen vrijstelling is, worden deze kinderen als absoluut verzuimer opgevoerd. Na een rappel wordt dit in de administratie wel weer gecorrigeerd maar dit is pas na bekendmaking van de landelijke cijfers. Het is niet eenvoudig om dit om te buigen. We zijn hierbij immers ook afhankelijk van de aanvrager van de vrijstelling.

27

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie

Beoogd maatschappelijk effect Een vitale samenleving met (volop) mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en ontspannen op het gebied van sport, cultuur en recreatie.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Speerpunten vanuit het Coalitieakkoord: • We waarderen het budget voor het onderhoud van de bestaande buitensportverenigingen op tot een niveau dat toereikend is voor de verenigingen; • Tennis en wielrennen worden toegevoegd aan de nota buitensport, zodat ook deze sporten/sportverenigingen recht krijgen op basisvergoedingen van de gemeente; • In de Binnentuin blijven een binnen- en buitenzwembad, een sporthal en voorzieningen voor de reeds gevestigde buitensporten beschikbaar; • Er wordt een wielerbaan voor Willebrord Wil Vooruit (WWV) gerealiseerd; • We verkorten de periode van afvoeren van het slootmaaisel. Speerpunten vanuit de Toekomstvisie “Puur Rucphen 2030”: • De kwaliteiten van Rucphen als woongemeente zijn het dorpse gemeenschapsgevoel, het kleinschalig groene karakter, de nabijheid van bossen en het goede aanbod van voorzieningen. • De gemeente Rucphen is aantrekkelijk voor wonen en vrijetijdsbesteding. • De gemeente biedt ruimte om te ondernemen in de Binnentuin: actieve en innovatieve ondernemers bouwen aan bezoekers intensieve attracties in de vrijetijdseconomie. • Een sterke vrijetijdseconomie draagt bij aan de leefbaarheid van onze dorpen. Ook in 2021 heeft COVID-19 behoorlijk ingegrepen in de uitvoering van de verschillende activiteiten.

Door de pandemie en de RIVM maatregelen is continu geschakeld op wat wel kon, wat niet kon en wat beperkt door kon gaan. Doorontwikkeling In maart 2020 is in de commissie het plan van aanpak doorontwikkeling sociaal domein besproken. In dit plan van aanpak zijn 3 thema’s benoemd: Integrale aanpak multiproblematiek, Gezond opgroeien, vitaal ouder worden. Binnen deze thema’s zijn in totaal 14 projecten uitgewerkt. De projecten worden uitgevoerd in de periode 2020-2023. De beleidsnota ‘Sport vereniging Rucphen’ vormt de leidraad van 2021. In deze beleidsnota worden de ambities uit het Nationaal Sportakkoord vertaald naar een lokale invulling voor de gemeente Rucphen. De afgelopen periode is (en wordt) er gewerkt aan het realiseren van ambities op het gebied van inclusief sporten en bewegen, duurzame infrastructuur, vitale sportaanbieders, positieve sportcultuur en beweegvaardigheid voor kinderen.

28

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2021

Begr. na wijz. 2021

Rekening 2021

74.301 917.946 -170.679 58.460

154.223 -85.142 1.125.414 -183.718 83.730

1.600

1.200

63.876 -11.200 1.164.110 -232.129 59.806 -135 1.200

22.741

22.741

22.070

506.652

504.705

504.800

1.827.832 -335

1.974.839 -71.104

1.901.851 -176.778

3.238.518

3.526.888

3.297.471

Verschillenverklaring per taakveld 5.1 - Sportbeleid en activering De lagere baten en lasten binnen dit taakveld worden veroorzaakt doordat het uitvoeringsbudget sportakkoord niet volledig is ingezet in 2021. Het uitvoeringsbudget sportakkoord is gevormd uit de Specifieke uitkering ‘Regeling Sportakkoord 2020-2022’. Deze regeling is een aantal keer herzien in 2021, waardoor er meer is ontvangen dan het gevraagde subsidiebedrag van € 20.000,00. In totaal is er € 85.142,30 ontvangen van het Ministerie VWS in 2021 en resteert er per eind 2021 nog € 73.942,00. Het restantbedrag (zowel uitgaaf als inkomst) wordt overgebracht naar 2022, zodat hier verdere uitvoering aan gegeven kan worden. Daarnaast vallen de lasten lager uit doordat het budget voor tijdelijke subsidieregeling coronasteunfonds 2021 maar voor € 7.500,00 is ingezet t.o.v. een raming van € 20.000,00. Dit komt omdat er minder subsidie is aangevraagd dan waar we bij het raadsvoorstel rekening mee hielden. 5.2 - Sportaccommodaties De hogere baten en lasten worden veroorzaakt door de ontvangen middelen en gemaakte kosten met betrekking tot de Specifieke uitkering (SPUK IJZ) ijsbanen en zwembaden (beide € 47.833,00).

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie De lagere lasten worden veroorzaakt doordat het budget voor tijdelijke subsidieregeling coronasteunfonds 2021 maar voor € 1.950,00 is ingezet t.o.v. een raming van € 20.000,00. Dit komt omdat er minder subsidie is aangevraagd dan waar we bij het raadsvoorstel rekening mee hielden. 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie De lagere lasten op dit taakveld worden o.a. veroorzaakt doordat er een positieve aanbesteding heeft plaatsgevonden op het onderhoud van waterlossingen en sloten. Hierdoor blijft € 39.795,00 over op dit budget. Daarnaast is er € 33.462,00 minder uitgegeven op wandelplaatsen en plantsoenen. Dit wordt veroorzaakt door minder inzet dan voorzien van WVS medewerkers binnen het detacheringscontract voor o.a. groenonderhoud. Tevens is er € 30.554,00 minder uitgegeven op integraal beheer openbare ruimte: groenonderhoud, door gunstige aanbestedingen van groenonderhoud aan groen-aannemers. De hogere baten worden veroorzaakt door extra ontvangsten, € 71.805,00, met betrekking tot bijdrage aanleggen groencompensatie. Tevens is op dit taakveld een totaalbedrag ontvangen van € 23.446,00 in verband met leges nutsvoorzieningen. Dit bedrag wordt overgebracht naar 2022, aangezien de kosten van herstel, waarvoor deze degeneratievergoeding is ontvangen, in 2022 worden gemaakt.

29

De taakvelden 5.1 - Sportbeleid en activering Inzet buurtsportcoaches Sinds 2019 neemt de gemeente deel aan de Brede Regeling Combinatiefuncties. Binnen deze regeling kunnen gemeenten een combinatiefunctionaris of buurtsportcoach aanstellen. Het voornemen van de gemeente was om in 2020 voor 2,09 Fte buurtsportcoaches in te zetten. Mede door de coronacrisis is dit pas in 2021 gebeurd. Eind 2021 is de derde en daarmee laatste buurtsportcoach aangesteld. De buurtsportcoaches worden nog heel 2022 ingezet. Lokaal Sportakkoord In 2021 heeft het kernteam meerdere aanvragen van partners in de gemeente ontvangen en beoordeeld t.a.v. de ambities die in het Lokaal Sportakkoord zijn opgesteld. In 2021 heeft het Rijk het uitvoeringsbudget van het Lokaal Sportakkoord verdubbeld met € 20.000,00. Daarnaast ontving de gemeente het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl (€ 45.142,30). Deze incidentele middelen zijn een aanvulling op het uitvoeringsbudget van het lopende Sportakkoord. Dankzij de extra uitkering kon gericht geïnvesteerd worden in de lokale sport om de gevolgen van de coronamaatregelen op te vangen en de organisatie van lokale sportaanbieders hiertoe te versterken. De resterende middelen worden overgeheveld naar 2022. 5.2 - Sportaccommodaties Binnentuin De Vijfsprong Op 23 september 2020 heeft uw raad besloten om over te gaan tot nieuwbouw van het zwembad.

Daarop is een architect geselecteerd en zijn de voorbereidingen gestart. Inmiddels zijn de voorbereidingen voor de bouw afgerond. In juli 2021 is op basis van een bouwteamopzet het werk aanbesteed aan drie marktpartijen: voor het bouwkundige werk, de technische installaties en de waterzuiveringsinstallaties. Als gevolg van de economische omstandigheden, was het aanbestedingsresultaat ongunstig: het werk was duurder dan geraamd. Met een besparingsoperatie is een deel van de overschrijding opgelost, voor het resterende deel van € 315.000,00 heeft uw raad (bij vaststelling van de 2e bestuursrapportage 2021) het krediet verhoogd. De marktpartijen hebben op basis van de aanbestedingsstukken het technisch ontwerp opgesteld en uitgedetailleerd tot een uitvoerings-gereed ontwerp. In de eerste week van januari 2022 is de bouw gestart. Oplevering staat gepland voor medio januari 2023. Exploitatie van de Vijfsprong Voor de exploitatie van het nieuwe zwembad heeft ons college besloten om toe te werken naar de oprichting van een gemeentelijke BV. Hiermee kan maximaal worden ingezet op de maatschappelijke doelen. Daarnaast heeft een gemeentelijke BV een gunstige fiscale positie wat een positief effect heeft op het exploitatieresultaat.

Dit is het geval omdat de BTW via een de SPUK-regeling (de Specifieke Uitkering voor gemeenten - sport) wordt terugontvangen dan wel via BTW compensatie wanneer het exploitatiebedrijf door de belastingdienst wordt aangemerkt als winst-beogend bedrijf (fiscaal). Wij zetten vooralsnog voor de zekerheid in op beide sporen. In 2022 zal het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. worden opgericht zodat het zwembad bij oplevering ook daadwerkelijk geëxploiteerd kan worden. De exploitatie kan binnen het bedrag dat daarvoor vanaf 2023 in de meerjarenbegroting is gereserveerd, plaatsvinden. Inrichting openbare ruimte De bouw van de wielerretail en de bijhorende openbare ruimte is afgerond. De voorbereidingen voor de inrichting van de openbare ruimte rondom het nieuwe zwembad zijn gestart; hiervoor worden bestek en tekeningen opgesteld. De aanbesteding van deze werkzaamheden staat gepland in het eerste deel van 2022. Wielerbaan Rondom de wielerbaan en de atletiekbaan is de beplanting aangebracht. Hiermee is invulling gegeven aan het sportlandschap van het MSA-terrein (multi sport accommodatie) en zijn de werkzaamheden afgerond. De werkzaamheden zijn bekostigd uit de reserve groencompensatie, waardoor op fysieke wijze voldaan is aan de financiële herplantplicht.

30

Renovatie voetbalvelden Bij twee voetbalverenigingen zijn velden gerenoveerd, te weten het hoofdveld bij V.V. DIOZ en het B- en C-veld bij S.V. Sprundel. De werkzaamheden zijn in eigen beheer door de verenigingen uitgevoerd. Hiermee wordt invulling gegeven aan een versnelde uitvoering van het sportveldrenovatieplan. De renovatie van het D- en E-veld bij R.K.S.V. Rood-Wit zijn niet uitgevoerd. De vereniging heeft de wens om de kantine te vernieuwen, waarbij verplaatsing de voorkeur geniet. Deze verplaatsing kan van invloed zijn op de positionering en gebruik van de velden. Om geen onnodige kosten te maken zijn deze velden nu niet gerenoveerd. Omvorming veldverlichting In 2021 zijn de werkzaamheden afgerond betreffende de omvorming van de conventionele verlichting naar ledverlichting bij de voetbalverenigingen en H.C. Mistral. De werkzaamheden zijn gezamenlijk door de verenigingen uitgevoerd. Er is invulling gegeven aan het verduurzamen van de verlichting en reducering van de kosten voor de verenigingen. 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultuureducatie met kwaliteit De gemeente neemt wederom deel aan het programma cultuureducatie met kwaliteit in de programmaperiode 2021-2024. Met deze regeling maken leerlingen kennis met kunst en cultuur.

Coronasteunfonds sport & cultuur In de raadsvergadering van 29 september 2021 is ingestemd met de ‘tijdelijke subsidieregeling coronasteunfonds Rucphen 2021’. Het doel van de regeling is eenmalige financiële ondersteuning bieden aan (sport)verenigingen en sociaal culturele instellingen die kampen met continuïteitsproblemen als gevolg van Covid-19. Ook voor organisaties die geen acuut liquiditeitsprobleem hebben, maar wel hebben ingeteerd/ gaan interen op de financiële reserves, stond de mogelijkheid om een beroep te doen op deze regeling open. In totaal is een bedrag van € 24.950,00 toegekend voor 4 organisaties. 5.4 - Musea In 2021 zijn subsidies toegekend aan de Heemkundekringen Den Lande van Zegge, Onder Baronie en Markiezaat, en Swerter Scive. 5.5 – Cultureel erfgoed In de periode 2019 tot en met 2025 ontvangt Molenstichting de Hoop jaarlijkse een tegemoetkoming van € 10.000,00 in de kosten voor onderhoud en instandhouding van de molen. 5.6 – Media We willen al onze inwoners op een laagdrempelige manier toegang geven tot informatie. De bibliotheek heeft hierin een belangrijke functie. In 2021 kampte de bibliotheek nog steeds met de coronamaatregelen. De bibliotheek continueert de alternatieve dienstverlening, zoals online activiteiten. Deze bieden een extra kanaal om het bereik van de bibliotheek te verruimen.

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Het op peil houden van de kwaliteit van het openbaar groen is essentieel. Dit gebeurt door voldoende onderhoud, maar ook door groen te renoveren. In 2021 is met wijkgerichte renovaties in onder andere de Van den Wildenberghstraat (Zegge) en de Schuitvaart en Trekvaart (De Louwen, Rucphen) het groen gerenoveerd. Daarnaast heeft er gemeentebreed een inboetronde plaatsgevonden. Hierbij zijn in de dorpen de versleten plekken in de groenvakken aangevuld met nieuwe beplanting. Tevens is er een groene parel ingericht, dit betreft het dorpspark in Rucphen. Er is voor deze werkzaamheden aansluiting gezocht bij de werkzaamheden ten behoeve van de ontwikkeling van het centrumplan Rucphen. Het beheer en onderhoud van de plantsoenen is in toenemende mate onderhevig aan de weersextremen. Hierdoor kent de uitvoering van deze werkzaamheden piekperioden. Om deze piekperioden op te vangen heeft de WVS-groep bij haar werkzaamheden in 2021 ondersteuning gehad van (lokale) groenaannemers. Boombeleid Het gemeentelijk bomenbestand vertegenwoordigt een grote (kapitaal)waarde. Om dit te borgen is op 16 juni 2021 het boombeleid BOOM | Boombeleid gemeente Rucphen vastgesteld. De in het boombeleid opgenomen

31

kaders vormen de basis voor het actualiseren van de groene kaart. Het actualiseren van de groene kaart vindt in 2022 plaats. Groenbeleid Het gemeentelijk groen vertegenwoordigt een belangrijke rol in de belevingswaarde van onze gemeente. Daarnaast biedt het ruimte aan ontwikkelingen op het gebied van klimaat, duurzaamheid en biodiversiteit. Om dit te borgen is, in samenwerking met onze inwoners en het groene platform, een concept groenbeleidsplan opgesteld. In februari 2022 is dit groenbeleidsplan door uw raad vastgesteld. Baggeren sloten Voor het baggeren van watervoerende sloten is een voorziening gevormd waaruit om de 10 jaar het baggeren wordt betaald. In 2021 stond de uitvoering van baggeren sloten gepland. Omdat het gezien de werkdruk niet lukte om de voorbereiding tijdig op te pakken, is de uitvoering doorgeschoven naar 2022. Uw raad is hierover in de 2e bestuursrapportage 2021 geïnformeerd. Maaien sloten en afvoer slootmaaisel In 2021 is, in samenwerking met Waterschap Brabantse Delta en andere gemeenten, het maaien van sloten en de afvoer van slootmaaisel aanbesteed. Deze aanbesteding, en de uitvoering van de werkzaamheden in 2021, zijn gunstig uitgevallen. Het restant van ca. € 38.000,00 komt ten gunste van het rekeningresultaat 2021.

Beleidsindicatoren

Niet-sporters 57,8%

49,3%

Rucphen

Nederland bron: Meerdere bronnen | 2020

*Niet-sporters: Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder.

32

Programma 6: Sociaal domein

Beoogd maatschappelijk effect De sociale cohesie van de gemeente is toekomstbestendig en de burgers zijn zoveel mogelijk in staat zowel voor zichzelf als voor anderen te zorgen.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Speerpunten uit de Toekomstvisie “Puur Rucphen 2030”: • We hebben de ambitie dat alle inwoners op eigen kracht kunnen deelnemen aan de samenleving. • Transformatie sociaal domein: “van zorgen voor naar zorgen dat”. • Wij spelen in het sociaal domein een actieve rol in het lokale en regionale veld. We willen bewerkstelligen dat de sociale cohesie van de gemeente toekomstbestendig is en dat de burgers zoveel mogelijk in staat zijn zowel voor zichzelf als voor anderen te zorgen. Dat doen we door: • Het bevorderen van sociale cohesie en een sterke samenleving; • Inzetten op preventie; • Het bieden / bevorderen van algemene voorzieningen waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is; • Het bieden van zorg en ondersteuning. Het jaar 2021 werd zoals in 2020 gekenmerkt door de coronapandemie. De effecten daarvan op zorg (Jeugd en Wmo) en inkomensondersteuning waren duidelijk aanwezig. Door het coronavirus en de maatregelen van het RIVM was het niet altijd mogelijk om de zorg en ondersteuning te bieden zoals voorheen. Daarnaast kregen we als gemeenten van het Rijk extra opdrachten om aanbieders van Jeugdzorg en Wmo in staat te stellen zo veel mogelijk ondersteuning te kunnen blijven bieden aan onze kwetsbare burgers. Om dit mogelijk te kunnen maken konden de aanbieders financiële compensatie krijgen.

Op het gebied van de Participatiewet werden extra rijksregelingen ingezet om ondernemers te ondersteunen. Corona zorgde er ook voor dat we de uitvoering van activiteiten soms hebben moeten aanpassen of opschorten. Specifieke informatie hierover vindt u bij de desbetreffende taakvelden. De corona pandemie vroeg de nodige inzet en flexibiliteit van zowel onze maatschappelijke partners als van gemeenten zelf. Corona had ook positieve effecten, zo zagen we bij zorgaanbieders erg veel flexibiliteit in de geleverde ondersteuning om zo toch contact te blijven houden met onze kwetsbare burgers. Doorontwikkeling In maart 2020 is in de commissie MA het plan van aanpak doorontwikkeling sociaal domein besproken. In dit plan van aanpak zijn 3 thema’s benoemd: Integrale aanpak multiproblematiek, Gezond opgroeien, vitaal ouder worden. Binnen deze thema’s zijn in totaal 14 projecten uitgewerkt. Nadere informatie over deze projecten kunt u vinden bij het specifieke taakveld. De projecten worden uitgevoerd in de periode 2020-2023. De realisatie van het Plan van Aanpak gaat uit van de inzet van meer preventieve maatregelen op thema’s waar onze inwoners en maatschappelijke- en vrijwilligersorganisaties problemen ervaren. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in vroegtijdig signaleren van problemen en de aanpak hiervan.

Deze investering is bedoeld om inhoudelijke problemen op te lossen en om uitgaven aan de achterkant omlaag te brengen.

33

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2021

Begr. na wijz. 2021

Rekening 2021

1.489.267 -154.772 2.893.525 -265.936 7.037.923 -4.998.370 6.618.488

1.569.100 -155.459 3.587.228 -255.976 8.054.213 -5.952.384 6.402.428

1.518.876 -153.387 2.833.399 -162.876 7.501.223 -5.516.360 6.409.559

944.569

974.535

847.184

879.281 -9.272 5.200.207 -364.716 3.373.947

883.855 -16.700 5.290.307 -349.664 4.277.662

714.809 -13.905 5.279.810 -322.544 4.433.603

341.198

436.096

339.385

410.029

585.072

630.248

23.395.368 25.330.313 24.339.024

Verschillenverklaring per taakveld 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Van het budget Zorginfrastructuur resteert bijna € 34.000. We willen deze middelen inzetten voor het onderdeel indicatievrije dagbesteding. Dat is één van de projecten uit het Plan van Aanpak Doorontwikkeling Sociaal Domein 2020 – 2024. Het budget dient derhalve beschikbaar te blijven voor 2022. Van het budget inspectie Kinderopvang (THZ) resteert € 8.000,00. Dit wordt veroorzaakt door minder werkzaamheden in verband met Corona. 6.2 – Wijkteams Aan dit taakveld worden onder meer personeelslasten doorbelast met betrekking tot de doorontwikkeling van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling (€ 360.000,00) en van regieassistenten. Voor 2021 en de jaren hierna zijn hiervoor eenmalige middelen beschikbaar gesteld. Van deze middelen resteert eind 2021 € 440.000,00. Op het budget Plan van Aanpak Sociaal Domein resteert € 166.000,00. Dit budget is benodigd voor de verdere uitvoering van de deelprojecten van het plan in 2022 en wordt dus overgebracht. De kosten voor contractbeheer van de WMO waren € 126.000,00 lager dan waarmee rekening was gehouden. Een deel van de kosten hiervan wordt doorbelast aan de De6 gemeenten. Als gevolg hiervan zijn de inkomsten ook lager, namelijk € 112.000,00.

Met name door indexering van de tarieven (9,3% sinds 2019) is op het budget voor Jeugdprofessionals een tekort van € 33.000 ontstaan. Voor 2022 is het budget verhoogd. Op cliëntondersteuning MEE resteert € 18.000,00. Vanaf 2022 is dit budget structureel verlaagd. Van de gemeente Roosendaal is het restant van het Transformatiefonds Veiligheid Jeugd ontvangen. Het gaat om een bedrag van € 21.000,00. 6.3 – Inkomensregelingen De bijdragen aan het Werkplein voor Bedrijfsvoering waren € 34.000 lager dan begroot. Van het budget van bijna € 5,3 mln voor inkomensvoorziening resteert € 42.000,00. De inkomsten waren € 108.000,00 lager als gevolg van een lagere rijksbijdrage voor BUIG en BBZ. Voor de uitvoering van de Tijdelijke Ondersteuning van Zelfstandige Ondernemers (TOZO) werd € 331.000 minder uitgegeven dan wat er op basis van de 2e Berap van het Werkplein werd begroot. Hier staat tegenover

34

dat ongeveer hetzelfde bedrag minder werd ontvangen van het rijk. Het eenmalige budget van € 79.000,00 voor het Initiatiefplan Vroegsignalering is niet uitgegeven. Vanaf 2022 is schuldhulpverlening anders ingericht. Deze middelen worden overgebracht naar 2022 voor eenmalige implementatiekosten. Van het budget voor armoedebestrijding kinderen resteert € 22.000,00. Voor het participatieproject Kringloper Kledingbank is nog geen locatie gevonden, het budget van € 40.000,00 dat hiervoor in 2021 beschikbaar was wordt overgebracht naar 2022. 6.4 - Begeleide participatie In de Decembercirculaire is € 150.000,00 aan extra middelen voor WSW bedrijven zoals het WVS opgenomen. Deze rijksbijdrage wordt op dit taakveld doorbetaald aan het WVS. Door het tijdstip waarop de Decembercirculaire wordt ontvangen, is het niet mogelijk om dit nog te verwerken in onze begroting waardoor er een overschrijding ontstaat. Tegenover de hogere uitgaven op dit taakveld staat een hogere ontvangst op taakveld Algemene Uitkering. De bijdrage in de exploitatie van het WVS was € 118.000,00 lager dan geraamd. Daarnaast was de uitkering die we hebben ontvangen van het WVS in het kader van in 2020 ontvangen COVID-gelden bijna € 25.000,00 hoger dan geraamd. 6.5 – Arbeidsparticipatie In de jaarrekening van het Werkplein resteert op het programma Werk en Participatie bijna € 1,3 mln.

Het gaat om een 20-tal projecten waarbij op een aantal projecten overschotten zijn ontstaan. In de jaarrekening van het Werkplein worden deze toegelicht. Deze overschotten zijn ontstaan door de beperkende Corona-maatregelen waardoor instrumenten niet konden worden ingezet en door een gebrek aan capaciteit om projecten te starten. De grootste overschotten zijn ontstaan op Leerwerktrajecten WVS (€ 372.000,00), Project B-unit (€ 308.000,00) en de post “Nader te bepalen inzet” (€ 199.000,00). Het Werkplein wil € 458.000,00 overbrengen naar 2022 voor het vervolg van een 3-tal projecten. Het resterende overschot vloeit terug naar de gemeenten. Voor Rucphen betekent dit een lagere bijdrage aan het Werkplein van bijna € 67.000,00. Als gevolg van de beperkende Corona-maatregelen is ook het deelproject Ondersteuning Doelgroep C, uit het Plan van Aanpak Sociaal Domein, uitgesteld. Daarom wordt € 40.000,00 overgebracht naar 2022 ten behoeve van de uitvoering van dit project. Van het budget voor de vervroegde invoering van inburgering in 2021 resteert € 9.000,00. Deze middelen worden overgebracht naar 2022 in verband met mogelijke eenmalige kosten als gevolg van de implementatie van de nieuwe Wet Inburgering. 6.6 – Maatwerkvoorzieningen Op het taakveld Maatwerkvoorzieningen WMO resteert € 166.000,00.

Dit wordt voor het grootste deel veroorzaakt door het budget voor Woonvoorzieningen (€ 127.000,00). Op rolstoelen, scootmobielen en overige vervoersvoorzieningen resteert € 37.000,00. De voorzieningen op dit taakveld betreffen open-eind regelingen. Als een inwoner deze zorg aanvraagt moeten wij deze leveren. Voor woonvoorzieningen in het bijzonder geldt dat het soms om erg grote bedragen gaat, waardoor het moeilijk is dit te begroten. 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ Op dit taakveld waren er lagere uitgaven van € 145.000,00 op een 2-tal deelprojecten uit het Plan van Aanpak voor het Sociaal Domein. Het gaat om de projecten Inrichting Financiële Zorg en Indicatievrije Dagbesteding. De budgetten hiervoor worden overgebracht naar 2022. Hier staan hogere uitgaven tegenover op het budget voor Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding van respectievelijk € 72.000,00 (4%) en € 166.000,00 (7%). 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18De budgetten voor niet vrij toegankelijke (jeugd)zorg zijn met € 180.000,00 overschreden. De verhoging van deze budgetten in de 2e bestuursrapportage 2021 en financiële slotwijziging 2021 bleek niet toereikend. Er is sprake van een verdere toename in arrangementen jeugdzorg ten opzichte van de prognoses. In het totaalbedrag is ook € 146.000,00 aan ‘nog-te-betalen’-posten opgenomen.

Deze arrangementen zijn gestart of beëindigd in 2021, maar nog niet afgerekend door de zorgaanbieders. Ook zijn er een aantal voordelige mutaties. Zo is er een positieve afrekening van € 12.500,00 op de regeling ‘Meerkosten Jeugdwet en Wmo 2020 ten gevolge van Covid-19’, € 10.500,00 overschot op het regionale innovatiebudget en een positieve afrekening van het PGB Jeugdwet over 2020 (€ 1.000,00).

35

6.81 - Geëscaleerde zorg 18+ In het convenant dat de zes gemeenten hebben ondertekend m.b.t. de samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang, is opgenomen dat de centrumgemeente Bergen op Zoom zorg draagt voor het opstellen van een financieel jaarverslag en begroting. In het financieel jaaroverzicht is te lezen dat een positief resultaat is behaald van bijna € 2,2 mln op Beschermd Wonen, van € 34.800,00 op Maatschappelijke Opvang en bijna € 114.000,00 op Breda Aanpak Dak- en Thuisloosheid. Daarnaast resteert van ontvangen Coronagelden € 58.00,00. Het positieve resultaat is ontstaan doordat voor 2021 rekening is gehouden met het realiseren van de Domus voorziening en de indicaties die hieruit komen. Dit is verschoven naar 2022. Daarnaast heeft er in 2021 al veel uitstroom plaatsgevonden van Beschermd Wonen naar de WLZ. Deze cliënten en de kosten drukken niet op meer op de budgetten van de gemeenten. Deze restanten worden niet uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten maar gereserveerd voor 2022. In verband met de financiële onzekerheden op het gebied van beschermd wonen was in onze gemeentelijke begroting een hoger bedrag opgenomen dan de gemeentelijke bijdrage volgens de regionale begroting voor Beschermd Wonen. Het gaat om een bedrag van € 57.000,00 dat niet ingezet hoefde te worden. Van het budget voor de Wijk GGZ-er resteert € 25.000,00.

Dit project loopt door in 2022. De resterende middelen worden hiervoor ingezet. Voor Veilig Thuis werd een gunstige afrekening ontvangen van ruim € 11.000,00. 6.82 - Geëscaleerde zorg 18Op dit taakveld is sprake van een overschrijding van bijna € 45.000,00. Dit bestaat uit minder lasten voor verslavingspreventie (€17.000,00) en een overschrijding op jeugdbescherming en jeugdreclassering (€ 62.000,00). De budgetten voor jeugdbescherming en -reclassering zijn in de 2e bestuursrapportage en financiële slotwijziging 2021 geactualiseerd. De actualisatie bleek niet toereikend. Er is sprake van een verdere toename in arrangementen jeugdzorg ten opzichte van de prognoses.

De taakvelden 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Deeltaxi Eind februari 2021 heeft de Regio West-Brabant (RWB) een herijkte begroting 2021 aangeleverd voor het deeltaxivervoer (KCV). Vanwege de coronacrisis wordt minder gebruik gemaakt van het deeltaxivervoer, wat is verwerkt in de herijkte begroting (hierbij is gerekend met 80% van het vervoer in 2019). De bedragen die zijn opgenomen in de gemeentelijke begroting zijn gebaseerd op de situatie vóór de coronacrisis. Daarom is er een verschil ontstaan tussen de gemeentelijke begroting en de herijkte begroting KCV 2021. Meerkosten Jeugdwet en Wmo Uw raad heeft op 24 maart 2021 het voorstel Meerkosten Jeugdwet en Wmo 2020 ten gevolge van COVID-19 vastgesteld. Het subsidieplafond is het bedrag dat door het Rijk aan de gemeente Rucphen ter beschikking is gesteld voor meerkosten Jeugdwet en WMO. Het gehele voorstel € 85.555,00 is bekostigd uit de Risicoreserve Coronacrisis. Per 31 december 2021 is er € 41.321,85 daadwerkelijk aan subsidie uitgekeerd o.b.v. de regeling. Indicatievrije dagbesteding Het project indicatievrije dagbesteding stond gepland om te starten in 2021. Vanwege de maatregelen om het coronavirus terug te dringen, met name de 1,5 meter maatregel, is het niet mogelijk geweest om te starten. Een vrije inloop staat in de indicatievrije dagbesteding immers centraal.

Er zijn in 2021 wel verschillende gesprekken geweest met stichting Groenhuysen om medio 2022 te kunnen starten. Valpreventie Het RIVM heeft ons project Valpreventie aangemerkt als een landelijke pilot. Op 9 november 2021 heeft er een kick-off plaats gevonden met belanghebbenden. Vervolgens is een gemeentelijke werkgroep samengesteld die een rol heeft met betrekking tot de opzet van relevante activiteiten in het kader van valpreventie en voorlichting. 6.2 – Wijkteams Onafhankelijke cliëntondersteuning In 2021 is de onafhankelijke cliëntondersteuning uitgevoerd zoals vastgelegd in het contract. Tevens is het contract verlengd voor het jaar 2022.

36

Integrale Toegang Sociaal Domein In het Plan van Aanpak Doorontwikkeling Sociaal Domein is als opdracht opgenomen dat we één integrale toegang Sociaal Domein inrichten. Inwoners kunnen daar dan met alle vragen op het gebied van welzijn, zorg en financiën terecht. Om deze ontwikkeling vorm te geven maakt vanaf 1 januari 2022 het algemeen maatschappelijk werk en de schuldhulpverlening onderdeel uit van onze lokale toegang. Jeugdprofessionals Om de beschikbare capaciteit van onze jeugdprofessionals nog beter te benutten zijn de werkzaamheden anders verdeeld. In 2021 zijn de jeugdprofessionals gaan werken met twee teams, namelijk een regieteam en een team voor de ambulante hulpverlening. 6.3 – Inkomensregelingen Werkplein Hart van West-Brabant In de oorspronkelijke begroting 2021 van het Werkplein was nog geen rekening gehouden met de impact van de coronapandemie en werd uitgegaan van een stijging van het uitkeringsbestand met 2,5%. De verwachting was dat de coronapandemie zou leiden tot een economische crisis met grote werkloosheid tot gevolg. Halverwege het jaar is de begroting dan ook bijgesteld en werd rekening gehouden met een stijging van het aantal uitkeringen met 6%. De economische crisis bleef echter uit en op de arbeidsmarkt is de vraag juist groter dan het aanbod.

Dit heeft geleid tot wederom een begrotingsaanpassing waarbij de stijging van het uitkeringsdossier weer is teruggebracht naar 2,1%. Op basis van de daadwerkelijke aantallen uitkeringen over het jaar 2021 zien we in Rucphen uiteindelijk zelfs een daling van het aantal uitkeringen met 4,8%. De totale bijdrage aan de bedrijfsvoering van het Werkplein bedraagt voor Rucphen € 1.078.400,010. In het kader van ondersteuning van ondernemers in de coronatijd heeft het Werkplein tot 1 oktober uitvoering gegeven aan de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). De bijdrage aan het Werkplein voor de Tozo betreft voor Rucphen € 659.084,00, waarvoor wij een specifieke uitkering ontvangen. Voor de TONK bedragen de kosten voor Rucphen € 18.915,00. Hiervoor hebben we in het 4e en 5e Coronasteunpakket € 236.000,00 ontvangen. De resterende middelen zijn gestort in de Risicoreserve Coronacrisis. Deze regelingen zijn per 1 oktober vervangen door een versoepelde BBZ-regeling, waar weinig gebruik van is gemaakt. Vroegsignalering Het project Vroeg Eropaf is in 2021 verder lokaal uitgerold. Ondanks de coronacrisis en de invoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) hebben we niet meer meldingen van achterstanden ontvangen. In april 2022 wordt de aanpak van het project Vroeg Eropaf geëvalueerd.

Vroeg Eropaf eindigt daarna als project en zal verder gaan als regulier onderdeel van de financiële zorg. Inrichting financiële zorg Een van de projecten in het kader van de doorontwikkeling sociaal domein is het inrichten van financiële zorg binnen de gemeente. In 2021 is gewerkt aan de inrichting van de financiële zorg. Dit heeft geresulteerd in een beleidsplan 2022-2025 en bijbehorende beleidsregels. Tevens is er een schuldhulpverlener aangenomen die onderdeel is van de lokale toegang (het Zorgloket). Nota integraal armoede- en schuldenbeleid De6 inrichting In 2021 is er verdere uitwerking gegeven aan de eerder benoemde punten uit de nota integraal armoede- en schuldenbeleid De6. Aan het punt van één integraal plan voor multiproblematiek wordt op het moment gewerkt via het project integrale toegang. Voor de regelingencheck, die wordt ingezet het gebruik van voorzieningen te bevorderen, wordt momenteel onderzocht waar deze het beste kan worden belegd en op welke manier deze kan worden geïmplementeerd. En aan de aanpak Vroeg Eropaf is verder uitvoering gegeven door onder meer op zoek te gaan naar meer signaalpartners. 6.4 - Begeleide participatie WVS In het kader van corona hebben gemeenten ook in 2021 compensatie ontvangen ten behoeve van het Sociale Werkbedrijf. Gemeente Rucphen ontving in totaal een bedrag van bijna € 151.000,00, dat is doorbetaald aan het WVS.

In totaal heeft het WVS een bedrag van bijna € 1,3 miljoen aan compensatie ontvangen. De totale gemeentelijke bijdrage WVS ( kosten van bedrijfsvoering)in 2021 is voor Rucphen € 527.472,00.

37

Ketensamenwerking Vanuit de Ketensamenwerking zijn in het jaarplan 2021 de volgende speerpunten geformuleerd: 1. Veranderende doelgroep (proeftuinen) 2. Praktijkleren als weg naar werk 3. Doorontwikkeling WVS Groenbedrijf 4. Optimaliseren bedrijfsvoering en processen De coronapandemie heeft echter een beperkende invloed (gehad) op het realiseren van de ambities en het behalen van resultaten. Dit is met name zichtbaar in de instroom in trajecten en de inzet van instrumenten zoals leerwerktrajecten, beschut werken, leerlijnen en jobcoaching. De drie proeftuinen ‘Intensieve Start’, ‘Doelgroep C’ en ‘Arbeidsmatige dagbesteding/Beschut werk’ zijn in 2021 gestart. Vanuit alle proeftuinen is geëxperimenteerd met nieuwe werkwijzen. Op basis van de resultaten hiervan wordt dit in 2022 verder uitgewerkt en geborgd. In oktober 2021 is door WVS, ISD Brabantse Wal en Werkplein Hart van West-Brabant een gezamenlijk koersdocument gepresenteerd over de positionering van het publiek groenbedrijf. De kern van de visie is dat de ontwikkeling van onze inwoners centraal staat. Het publiek groenbedrijf biedt werkgelegenheid aan SWmedewerkers en beschut werkers, maar ook ontwikkelplekken aan mensen uit de Participatiewet. Het groenbedrijf biedt ook tijdelijke én (zo nodig) duurzame banen aan mensen uit het doelgroep register baanafspraak.

In 2022 wordt deze koers nader uitgewerkt in samenwerking met alle betrokken partijen en wordt het besluitvormingsproces doorlopen in de negen gemeenten. 6.5 – Arbeidsparticipatie Participatiewet Door de gunstige arbeidsmarkt heeft het Werkplein meer inwoners kunnen begeleiden naar werk. De inzet van instrumenten voor de inwoners met een wat grotere afstand tot de arbeidsmarkt, zoals leerwerktrajecten, werd door de maatregelen rondom het coronavirus bemoeilijkt. De De6-gemeenten en het Werkplein hebben daarom gezamenlijk een extra pakket aan interventies vastgesteld, die de ondersteuning aan inwoners in hun ontwikkeling richting de arbeidsmarkt versterken. Het gaat hierbij om meer aandacht voor: Inwoners met een uitkering en parttime werk; Duurzaamheid garantiebanen en beschut werk; Duurzaamheid plaatsingen door het Werkgeversservicepunt (WSP); Taalontwikkeling; Doelgroep B, in samenwerking met Randstad. Het project uit het Plan van Aanpak voor de Doorontwikkeling van het Sociaal Domein met betrekking tot de brede vraagverheldering van doelgroep C is in verband met de steeds wisselende situatie als gevolg van het Coronavirus uitgesteld tot 1 januari 2022. Wet Inburgering Per 1 september is het Werkplein gestart met de vervroegde uitvoering van de nieuwe Wet inburgering.

Hierdoor wordt er al vanaf deze datum ervaring opgedaan en kunnen de processen beter ingericht worden om zodoende op 1 januari 2022 het hele proces zo goed als mogelijk afgestemd te hebben. In 2021 zijn er geen mensen gestart op basis van de nieuwe wetgeving. Alles wat tot nu binnenkomt is op basis van de oude wet. 6.6 - Maatwerkvoorziening (WMO) De inhoudelijke toelichting op deze onderwerpen volgt onder 6.71. 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ Huishoudelijke ondersteuning In 2021 is gewerkt volgens het verlengde contract huishoudelijke ondersteuning. De voorbereidingen voor de aanbesteding voor de huishoudelijke ondersteuning zijn van start gegaan. Het nieuwe contract moet ingaan op 1 oktober 2022. In deze voorbereidende fase willen we ons in De6 verband, naast de gebruikelijke producten, richten op nieuwe en andere producten die een bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid van onze met name kwetsbare inwoners. Begeleiding In 2021 is verder gewerkt aan de aanbesteding voor Wmo Begeleiding. Het nieuwe contract moet ingaan op 1 januari 2023. De aanbieders worden hier bij betrokken. In deze voorbereidende fase willen we in De6 verband

38

ons, naast de gebruikelijke producten, richten op nieuwe en andere producten die een bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid van onze met name kwetsbare inwoners. Op 1 januari 2022 liep de huidige overeenkomst voor Wmo Begeleiding af. Om het aanbestedingsproces voor de nieuwe overeenkomst zorgvuldig te laten verlopen, hebben we besloten om de overeenkomst met 1 jaar te verlengen tot 1 januari 2023. Dit is nodig om de nieuwe overeenkomst en de implementatie daarvan zorgvuldig voor te bereiden. 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18Regiovisie In december 2021 is de Regiovisie Jeugdhulp West-Brabant West 2022-2025 “Koersvast, op weg naar de nieuwe balans” vastgesteld. Als onderdeel van deze regiovisie heeft de gemeente Rucphen een lokale paragraaf vastgesteld. Hierin worden de inrichting van de lokale toegang, inhoudelijke uitgangspunten voor onze eigen gemeente en de couleur locale weergegeven. Tevens wordt er ingegaan op de integraliteit en verbinding binnen het Sociaal Domein. Normatieve Huisvestingscomponent JeugdzorgPlus (NHC) Vanaf 2021 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de bekostiging van de normatieve huisvestingscomponent JeugdzorgPlus. Van 2015 tot en met 2020 financierde het Rijk dit nog via een uitname uit het gemeentefonds, maar vanaf 2021 komt deze taak inclusief bijbehorende financiering terug naar de individuele gemeenten.

Voor de regio West-Brabant West betreft het de bekostiging van 57 plaatsen, welke naar rato worden verdeeld over de regiogemeenten. Actualisatie budgetten (niet vrij-toegankelijke) jeugdzorg 2021 Gedurende het begrotingsjaar zijn de budgetten voor jeugdzorg meerdere malen geprognosticeerd. Hierbij werden de lopende verplichtingen uit toegekende zorgarrangementen inzichtelijk gemaakt. Ook maakten we een inschatting van de nog te verwachte toekenningen. Hieruit bleek dat het begrotingsbedrag voor 2021 niet toereikend was. Op basis van de prognoses zijn in de 2e bestuursrapportage 2021 de budgetten voor niet vrij toegankelijke jeugdzorg verhoogd met € 405.000,00. In de financiële slotwijziging 2021 is hier nog een bedrag van € 435.000,00 aan toegevoegd. Deze mutatie is het gevolg van een algemene kostenstijging binnen de budgetten van Zorg in Natura (arrangementen), Landelijk transitiearrangement, Jeugdbescherming en –reclassering en het Persoonsgebonden budget (PGB). 6.81 - Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen en maatschappelijke opvang In 2021 is gewerkt aan de samenwerkingsafspraken binnen de regio. Deze zijn nog niet afgerond en worden verder uitgewerkt in 2022.

Ondanks dat het vervallen van de centrumgemeenteconstructie is uitgesteld van 1 januari 2021 naar 1 januari 2022, hebben de gemeenten Bergen op Zoom, Woensdrecht, Steenbergen, Roosendaal, Halderberge en Rucphen besloten de samenwerking te continueren waarin de gemeente Bergen op Zoom als centrumgemeente fungeert. Minimaal zal de komende drie jaar (2023, 2024 en 2025) regionaal worden samengewerkt in het organiseren van Beschermd Wonen. In 2021 zijn er al stappen gezet in de doorontwikkeling en blijven we regionaal samenwerken onder het convenant. Zo is 2021 bijvoorbeeld gebruikt als een leerjaar voor de lokale toegangen. Pilot Wijk GGZ (Geestelijke gezondheidszorg) In 2021 zijn we gestart met een pilot Wijk GGZ-er. Deze Wijk GGZ-er heeft kennis en ervaring met mensen met psychiatrische problematiek en krijgt de ruimte om aan te sluiten daar waar men te maken heeft met gedrag van of vragen over mensen met psychiatrische problematiek die in de gemeente wonen. Deze kijkt mee, gaat mee en als het nodig is kan geschakeld worden naar gespecialiseerde zorg. De voorbereidingen zijn gestart in oktober 2021 en loopt tot einde 2022 waarna er een evaluatie zal plaatsvinden. Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in werking getreden.

Deze nieuwe wet heeft als uitgangspunt verplichte zorg zoveel mogelijk te voorkomen of beperken. De Wvggz kent twee procedures tot verplichte zorg: de crisismaatregel en de zorgmachtiging. Gemeenten hebben de opgave om een deel van de Wvggz uit te voeren en hebben sinds de invoering van de wet nieuwe taken gekregen. Twee jaar na de invoering van deze nieuwe wet hebben we verder gewerkt aan het verder verfijnen aan de uitvoering.

39

6.82 - Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming/jeugdreclassering Het afgelopen jaar hebben wij u een aantal keren geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom de gecertificeerde instellingen (GI’s) en in het bijzonder Jeugdbescherming Brabant (JBB). Diverse problemen, onder andere op het gebied van personeel, hebben ertoe geleid dat JBB in 2021 een instroomstop heeft afgekondigd. Er is intensief samengewerkt met JBB, de vijf jeugdhulpregio’s in onze Provincie Noord-Brabant, de Jeugdautoriteit, het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd om de problematiek het hoofd te bieden. Het hele pakket aan maatregelen en financiële bijdragen van alle gemeenten samen hebben als doel om de jeugdbescherming toekomstbestendig te maken. Hierin zijn in 2021 de eerste stappen gezet. De financiële consequenties hiervan voor de gemeente Rucphen zijn in 2021 bijna € 46.000,00.

Beleidsindicatoren

Jongeren met jeugdhulp aantal per 1.000 jongeren % van alle jongeren tot 18 jaar

Rucphen

12,6

Nederland

10,5

bron: CBS Jeugd | 2021

*Jongeren met jeugdhulp: Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp. Jeugdhulp is hulp bij psychische hulpvragen, een verstandelijke beperking en/of opvoedproblemen. Jeugdhulp is bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar, soms tot 23 jaar

Jongeren met jeugdreclassering

Jongeren met jeugdbescherming

geen data

0,3%

1,5%

1,1%

Rucphen

Nederland

Rucphen

Nederland

bron: CBS Jeugd | 2021

bron: CBS Jeugd | 2021

*Jongeren met jeugdreclassering: Een jongere die met de politie in aanraking is geweest en een procesverbaal heeft gekregen, kan jeugdreclassering opgelegd krijgen. Jeugdreclassering is een vorm van jeugdzorg waarbij de jongere wordt geholpen, begeleid en gecontroleerd. Het doel van jeugdreclassering is om in samenwerking met ouder(s) of netwerk, het gedrag van de jongere te veranderen en recidive te voorkomen. *Jongeren met jeugdbescherming: Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt wanneer een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jongere in de leeftijd van 0 tot 18 jaar (ernstig) wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet (voldoende) helpt.

40

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners

Rucphen

254,7

Nederland

431,2

bron: CBS | 2021

*Personen met een bijstandsuitkering: Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015).

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15 -64 jaar

87,7

202,0

Rucphen

Nederland bron: CBS | 2020

*Lopende reintegratievoorzieningen: Onze gemeente biedt voorzieningen aan zoals scholing, werk of begeleiding om re-integratie (terugkeer naar werk) mogelijk te maken.

% Kinderen in uitkeringsgezin

% Werkloze jongeren

6,00%

4,00%

2,00% 1,00%

Nederland

Rucphen

Nederland

bron: CBS Jeugd | 2020

Rucphen bron: CBS Jeugd | 2020

*Kinderen in uitkeringsgezin: Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Minimaal 1 lid van het huishouden ontvangt een bijstandsuitkering. *Werkloze jongeren: Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie.

41

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners

420

649

Rucphen

Nederland bron: CBS - MSD WMO | 2021

*Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo: Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Banen per 1.000 inwoners 15-64 jaar

447,9

795,9

Rucphen

Nederland bron: Meerdere bronnen | 2020

*Banen: Onder een baan wordt verstaan een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners.

Jongeren met een delict voor de rechter 1%

1%

Rucphen

Nederland bron: CBS Jeugd | 2020

*Jongeren met een delict voor de rechter: Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Netto arbeidsparticipatie 66,8%

68,4%

Rucphen

Nederland bron: CBS | 2020

*Netto arbeidsparticipatie: het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.

42

Programma 7: Volksgezondheid en milieu

Beoogd maatschappelijk effect Duurzame en gezonde leefomgeving.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Speerpunten uit het Coalitieakkoord 2018-2022 en de Raadsagenda 2018-2022: • In het kader van de duurzaamheid heeft de gemeente een voorbeeldrol. Wij gaan samenwerken aan een duurzame en circulaire economie; • Gemeentelijke afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn kostendekkend; Speerpunten uit de Toekomstvisie “Puur Rucphen 2030”: • Onze aanpak kenmerkt zich door nieuwe samenwerkingsverbanden, innovatie en digitalisering en een laagdrempelige en gecoördineerde aanpak dicht bij de burger in wijk en buurt, met blijvende aandacht voor de kwetsbare groepen in onze gemeente. In het samenspel met inwoners en partners bewaken we, als regisseur, de kosten en de kwaliteit van de ondersteuning. Dit resulteert in een doorgaande zorglijn waarbij preventieve actie steeds onze voorkeur heeft; • Extra aandacht gaat uit naar de jongeren en ouderen, zowel qua voorzieningen- als woningaanbod. Het tegemoetkomen aan de behoeften van deze doelgroepen is van belang voor een evenwichtige bevolkingssamenstelling en vitale gemeenschappen. • De kernen bieden de ideale schaal om maatwerk te leveren, aan te sluiten bij wat mensen wél kunnen, de eigen kracht en het sociaal netwerk te betrekken en naast individuele voorzieningen ook algemene voorzieningen te ontwikkelen.

De meer specialistische voorzieningen organiseren we omwille van efficiency en effectiviteit op regionaal niveau. • Het preventieve aanbod is algemeen toegankelijk, laagdrempelig en de bereikbaarheid is dichtbij (voorzieningen zoveel mogelijk dicht bij huis). Denk hierbij aan een consultatiebureaubezoek en vroegsignalering binnen wijknetwerken en vindplaatsen; • Lokaal regelen we algemeen toegankelijke voorzieningen, zoals gemeenschapshuizen en multifunctionele accommodaties, peuterspeelzalen, dagopvang voor ouderen, mantelzorgcafé e.d.; • Vooral in de kleinere dorpen met weinig tot geen (fysiek) zorgaanbod is maatwerk nodig. We stimuleren creatieve oplossingen en inzet van zorgpartners en inwoners

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2021

Begr. na wijz. 2021

Rekening 2021

873.961 1.560.546 -2.381.455 2.172.167 -2.855.300 711.806 -2.416 81.458 -25.375

907.548 -9.600 1.485.582 -2.370.455 2.176.314 -2.850.300 1.010.881 -151.640 69.618 -25.375

892.112 -16.217 1.439.157 -2.372.326 2.126.144 -2.916.215 767.267 -108.397 95.762 -30.806

135.392

242.573

-123.519

Verschillenverklaring per taakveld 7.2 Riolering Conform het verbreed Gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) wordt risicogestuurd gewerkt. Dit houdt in dat er bij calamiteiten wordt gehandeld. Door deze werkwijze zijn de werkelijk uitgaven over 2021 lager dan begroot. Het verschil in mutaties tussen uitgaven en inkomsten zorgt voor een lagere storting in de voorziening.

43

7.3 - Afval De inzamelkosten zijn binnen de raming gebleven. Hier tegenover staat dat de kosten van de milieustraat Etten-Leur hoger zijn geworden, doordat er in 2020 meer grof huishoudelijk afval is aangeboden dan geraamd. Als gevolg hiervan is het voorschotbedrag voor 2021 en daarmee ook de kosten toegenomen. Door een hogere ontvangst van de afvalstoffenheffing zijn de inkomsten gestegen. Het verschil is het gevolg van een toename van het aantal ledigingen rest- en gftcontainers, een toename van het aantal huishoudens (areaal) en een toename van het aantal milieustraatbezoeken. 7.4 - Milieubeheer Het verschil in de lasten is met name te verklaren door de opgestarte, maar nog niet afgeronde, activiteiten voor de duurzaamheidsagenda/ warmte en energietransitie. Wij stellen voor om het werkbudget Regionale Energie Strategie 2030 (€ 3.200,00); duurzaamheidsagenda/warmte-energietransitie (€ 74.546,00) en Werkbudget extern initiatieven duurzaamheidsagenda (€ 15.000,00) over te brengen naar 2022. Dit is ook van toepassing op de inkomsten van de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (€ 26.848,00). Daarnaast zijn de geraamde middelen voor dierplaagbestrijding niet volledig benodigd geweest. De preventieve behandeling van alle bomen tegen de eikenprocessierups is zeer succesvol gebleken. Daardoor is curatieve bestrijding (verwijderen nesten) maar heel beperkt nodig geweest.