22d Werkplein Hart van West-Brabant jaarstukken incl. controleverklaring 2025
Tekst van het document
4,3% -0,4% -3,0% 8,6% -7,7% -2,5% 3,6%
Tabel: Uitgaven Buig per gemeente versus Rijksbudget 2025
Tozo (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) De Tozo-regeling is gestopt per oktober 2021. De regeling bestond uit twee delen: • •
de uitkering voor levensonderhoud die om niet verstrekt is en; bedrijfskapitaal van maximaal €10.157,00 die moest worden afgelost.
Er zijn mensen geweest die de uitkering ten onrechte hebben ontvangen en deze nog moeten terugbetalen. Veruit het grootste deel van die ondernemers doet dit inmiddels ook. Totdat dit volledig is terugbetaald blijft het terugkomen in de jaarrekening. Overigens vloeit dit allemaal terug naar het Rijk. TOZO Lasten Tozo om niet Tozo bedrijfskapitaal Totaal lasten Tozo Opbrengst wegens terugvordering Tozo Opbrengst bedrijfskapitaal Totaal baten Saldo van lasten en baten Bijdragen gemeenten Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal bijdragen gemeenten
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Jaarrekening 2025
Verschil
0 0 0 -9.216 13.456 4.240 -4.240
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 5.202 7.750 12.951 -12.951
0 0 0 5.202 7.750 12.951 -12.951
-4.122 -1.639 -2.467 10.351 -4.103 -2.260 -4.240
0 0 0 0 0 0 0
0 0 0 0 0 0 0
-2.717 -1.337 -1.298 -3.875 -2.449 -1.276 -12.951
-2.717 -1.337 -1.298 -3.875 -2.449 -1.276 -12.951
25
Leefgeld Oekraïners Met drie van de deelnemende gemeenten heeft het Werkplein afgesproken om de betalingen te verrichten voor de leefgeldregeling voor Oekraïners. In het 2de halfjaar is dit voor Roosendaal en Rucphen gestopt. Het Werkplein doet alleen de betalingen, de deelnemende gemeenten nemen zelf de besluiten op de aanvraag. Op basis van die besluiten wordt het geld overgemaakt. Hieronder staat de hoogte van de betalingen per gemeente. Door de gemeenten worden de bedragen voor het leefgeld en uitvoering aan het Werkplein vergoed. De uitvoeringskosten zijn opgenomen in de bedrijfsvoering en worden niet meer separaat in rekening gebracht.
Leefgeld Oekrainers Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal bijdragen
Jaarrekening 2024 0 0 290.334 460.770 62.273 0 813.376
Begroting 2025 na wijziging 0 0 227.400 47.166 42.485 0 317.051
Jaarrekening 2025 0 0 229.159 47.166 42.485 0 318.810
Verschil 0 0 1.759 0 0 0 1.759
Programma inkomensondersteuning Onze inzet binnen het programma inkomensondersteuning wordt zowel gefinancierd vanuit de reguliere exploitatiebegroting (personele inzet) en gemeentelijke budgetten (programma). Deze laatste kosten worden 1-op-1 verrekend met de gemeenten waarvoor deze kosten worden gemaakt. Het door de gemeenten aan het Werkplein ter beschikking gestelde budget voor 2025, alsmede de ten laste van dat budget gebrachte uitgaven 2025 zijn weergegeven in onderstaande tabel. Programma inkomensondersteuning
Lasten Bijzondere bijstand Minimabeleid (webshop) * Collectieve zvw premie Externe adviezen Totaal lasten Baten Baten debiteuren bijz. bijstand Totaal baten Saldo van lasten en baten Bijdragen gemeenten Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal bijdragen gemeenten
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Jaarrekening 2025
Verschil
6.628.061 610.447 3.018.041 18.648 10.275.197
6.500.000 650.000 3.082.734 14.500 10.247.234
6.883.962 800.000 2.899.832 14.500 10.598.294
6.730.002 742.347 2.899.238 15.405 10.386.992
753.544 753.544 9.521.653
715.000 715.000 9.532.234
757.236 757.236 9.841.058
664.525 664.525 9.722.467
-153.960 -57.653 -594 905 -211.302 -92.711 -92.711 -118.591
2.112.894 1.197.424 1.143.149 3.784.629 778.808 504.749 9.521.653
2.194.867 1.145.616 1.126.991 3.821.057 740.250 503.454 9.532.234
2.136.385 1.144.020 1.131.359 4.078.183 844.152 506.959 9.841.058
2.192.136 1.139.827 1.129.533 3.963.949 800.504 496.518 9.722.467
55.751 -4.194 -1.826 -114.234 -43.648 -10.441 -118.591
Tabel: Programma Inkomensondersteuning 2025
Verschillenanalyse in hoofdlijnen Het verschil tussen de gewijzigde begroting 2025 en de jaarrekening 2025 bedraagt € 118.591 in het voordeel. Dit zit vooral in de lagere lasten van de bijzondere bijstand. Bij de eerste begrotingswijziging is 26
ervan uitgegaan dat deze kosten zouden stijgen in verband met de voorzieningenwijzer die toen van start ging. Ten opzichte van 2024 is er zoals verwacht wel meer gebruik gemaakt van de bijzondere bijstand, weliswaar in mindere mate dan aangenomen. Bijzondere bijstand (- € 153.960) De kosten zijn iets lager uitgevallen dan bij de gewijzigde begroting is ingeschat. In de begroting hebben we rekening gehouden met een stijging ten opzichte van 2024. Ondanks dat deze stijging inderdaad aan de orde is, is deze niet zo groot geweest als dat wij hadden verwacht, wat leidt tot een klein overschot op de begroting. Collectieve zorgverzekering (€ -594) De jaaruitgaven voor de gemeentelijke premiebijdrage zijn vrijwel gelijk aan het begrootte bedrag. Overig gemeentelijke minimabeleid (- € 57.653) Er wordt meer gebruik gemaakt van de maatschappelijke participatie. Er is een behoorlijke stijging te zien ten opzichte van 2024. In de gewijzigde begroting is al rekening gehouden met hogere lasten voor het minimabeleid. Dit is mede doordat Roosendaal in 2025 ook is gaan deelnemen aan de webshop. Er is echter wel sprake van een iets minder harde stijging dan verwacht. Alleenverdienersproblematiek Alleenverdieners kunnen een compensatie krijgen voor gemiste toeslagen. In 2024 is deze regeling voor het eerst ingegaan.
In de begrotingswijziging van 2025 is ervan uitgegaan dat er meer inwoners voor deze regeling in aanmerking zouden komen. Het is echter lastig om hier een goede inschatting van te maken. We zien dat er veel minder inwoners dan verwacht in aanmerking komen voor deze regeling. Alleenverdienersproblematiek Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal
Jaarrekening 2024 3.656 1.737 5 6.141 0 0 11.539
1e begrotingswijziging 2025 27.203 36.643 31.243 103.201 23.163 20.441 241.894
Jaarrekening 2025 8.000 13.458 11.954 39.028 8.191 7.534 88.165
Verschil -19.203 -23.185 -19.289 -64.174 -14.972 -12.908 -153.729
27
3.2 Programma inburgering 3.2.1 Inleiding Op 1 januari 2022 ging de nieuwe Wet Inburgering 2021 in. Onder deze wet konden gemeenten inwoners weer helpen bij de inburgering. Werkplein heeft dit opgepakt voor de gemeenten in hun werkgebied.
3.2.2 Aantallen nieuwe inburgeraars In 2025 begonnen 368 mensen met de inburgering via het Werkplein. 233 van hen zijn statushouders, dat is 63% van alle inburgeraars. Zij krijgen intensievere begeleiding dan gezinsmigranten. Voor statushouders betaalt de gemeente de inburgering. Gezinsmigranten betalen de meeste onderdelen van de inburgering zelf. Ze kiezen en betalen bijvoorbeeld zelf hun taalschool. Voor statushouders regelt en betaalt Werkplein hun taalschool. Daarnaast zien we dat het totaal aantal inburgeraars van 788 in 2024 is gestegen naar 1136 in 2025. De verdeling van deze toename verschilt erg per gemeente. Dit verschil is te verklaren door de mate waarin de gemeenten hun taakstelling rondom het plaatsen van inburgeraars heeft behaald of een inhaalslag hebben gemaakt in de taakstelling van voorgaande jaren.
Totale instroom in 2024
Totale instroom in 2025
Waarvan statushouder
Waarvan gezins- en overige migrant
Etten-Leur
71
78
48
30
Halderberge
48
19
9
10
Moerdijk
61
54
41
13
Roosendaal
131
156
90
66
Rucphen
21
34
24
10
Zundert
13
27
21
6
Totaal
348
368
233
135
Aantal nieuwe inburgeraars in 2024 en 2025
Totaal aantal inburgeraars 2024
Totaal aantal inburgeraars 2025
Etten-Leur
164
241
Halderberge
114
132
Moerdijk
122
171
Roosendaal
290
436
Rucphen
56
90
Zundert
42
66
Totaal
788
1136
Totaal aantal inburgeraars 2024 en 2025 28
De meeste inburgeraars volgen de B1-route. In 2025 startten 178 inburgeraars in de B1-route bij Werkplein. Aan het eind van de inburgering maakt de inburgeraar toetsen, vooral taaltoetsen. In de B1route doen ze dit op B1-niveau. Met dat taalniveau kan iemand zich redelijk goed redden in de samenleving en bijvoorbeeld op de werkvloer. Wanneer B1 te moeilijk is, kunnen ze ook examen doen op A2-niveau. Daarmee kunnen ze nog steeds vrij goed aan het werk. Inburgeraars die veel moeite hebben om de Nederlandse taal te leren volgen de Z-route. Hierin ligt de nadruk op proberen toch de taal te leren, en veel te oefenen en mee te doen in de samenleving. 88 inburgeraars startten met de Z-route in 2025. Tot slot begonnen 22 inburgeraars in de onderwijsroute. In deze inburgeringsroute leren inburgeraars veel in korte tijd. Daarna kunnen ze onderwijs volgen op het MBO 2, 3 of 4, het HBO of het WO.
B1-route
Onderwijsroute
Z-route
Totaal
Etten-Leur
50
4
11
65
Halderberge
13
1
2
16
Moerdijk
30
5
16
51
Roosendaal
70
13
41
124
Rucphen
17
2
12
31
Zundert Totaal
15 195/ 63%
0 25 / 8%
6 88 / 29%
21 308
Tabel: verdeling van nieuwe inburgeraars in 2025 over de inburgeringsroutes
Ter vergelijking: de verdeling over leerroutes is landelijk ongeveer 69% in de B1-route, 10% in de onderwijsroute en 21% in de Z-route. Landelijk is 2 op de 3 inburgeraars statushouder en 1 op de drie gezinsmigrant. 9 op de 10 gezinsmigranten volgt de B1-route; 8% de onderwijsroute, en 1% de Z-route. Hiermee ligt het Werkplein in lijn met de landelijke percentages. 3.2.3 Knelpunten en vooruitgang voor inburgering in 2025
Taalscholen De nieuwe Wet Inburgering geldt sinds 1 januari 2022. Sinds die tijd zijn gemeenten in heel Nederland aan het uitvinden wat nodig is voor goede inburgering. Ook Werkplein maakt de inburgering elk jaar nog beter. De Nederlandse taal leren is heel belangrijk voor inburgeraars. Daarom zetten we met deze nieuwe aanbieder in op 5 dagdelen taalles per week voor de inburgeraar. In 2024 is de aanbesteding van de taallessen voor statushouders die inburgeren afgerond. Vanaf 1 januari 2025 worden alle taallessen gegeven bij één aanbieder, met twee vestigingen. Eén in Etten-Leur en één in Roosendaal. Bij de opstart met de nieuwe taalschool, hadden we te maken met een aanloopfase aan het begin van het jaar waarbij er wachtlijsten ontstonden. Toen we met deze aanbieder eindelijk goed op weg waren kregen we na de zomer in 2025 helaas ook te maken met problemen. Vanwege interne strubbelingen bij de aanbieder en krapte op de arbeidsmarkt ontstonden er problemen waardoor in het laatste kwartaal van 2025 het taalonderwijs niet de kwaliteit had die wij voor ogen hebben voor onze inwoners. Het Werkplein staat nauw in contact met de aanbieder om de kwaliteit zo snel mogelijk weer op het gewenste niveau te krijgen. Inmiddels maakt de aanbieder weer stappen in de goede richting.
De algemene rekeningkamer laat eenzelfde beeld zien in een onlangs uitgebracht rapport, onbenut potentieel (2026), hierin is vastgesteld dat landelijk te zien is dat de inburgering vertraagd. Door een tekort aan NT2 docenten is het tempo van taallessen laag omdat er vanwege verschillende niveaus in één klas, vaak het laagste niveau wordt aangehouden. En is er niet altijd ruimte voor aanbieders om maatwerk te leveren op taalniveau. Ook tekorten in kinderopvang spelen in een rol in het niet tijdig behalen van de inburgering. Wij herkennen deze problematiek en hebben hierover intensief contact met onze taalaanbieder.
29
Vooruitgang In 2025 is ook opnieuw aandacht besteed aan inburgeraars mee laten doen in de samenleving, en zoveel mogelijk voor te bereiden op betaald werk en waar dit niet haalbaar is op participatie en zelfredzaamheid. Dit deden we door inburgeraars op vrijwilligersplekken te plaatsen, te bemiddelen naar arbeid en door trajecten voor de participatie uren in te kopen bij verschillende partijen. Daarnaast zijn er stappen gezet om samen met de WVS trajecten te ontwikkelen die goed passen bij de behoefte van deze doelgroep. Projecten zoals de Wegwijzer gaan hier het komende jaar nog meer richting aan geven. Om inburgeraars voor te bereiden op werk moeten zij verplicht de Module Arbeidsparticipatie (MAP) volgen. Dit is een training. In 2025 is de keuze gemaakt om dit in te kopen bij een externe partij. Inburgeraars kunnen de MAP training daar volgen in het Nederlands als ze over voldoende taalkennis beschikken, maar kunnen de training ook in hun eigen taal doen. Hiermee hebben we een kwalitatieve inhaalslag gemaakt doordat de training wordt gegeven door oud-statushouders. Wij merken dat inburgeraars de training nu beter begrijpen zodat deze écht bijdraagt aan de inburgering
30
3.2.3 Hoeveel is uitgegeven aan inburgering? Elke gemeente ontvangt geld van de landelijke overheid om de inburgering te betalen. Dit heet SPUK Inburgering. Dit geven zij door aan Werkplein, zodat die de inburgeraars ermee kan helpen. Gemeenten ontvangen voor gezinsmigranten eenmalig een bedrag. Voor statushouders ontvangen ze het geld verdeeld over drie jaar. Het eerste jaar ontvangt de gemeente het grootste deel van het totaalbedrag, en de jaren daarna steeds een lager bedrag. Programma Inburgering
Lasten Inburgeringsvoorzieningen Leerroutes Maatschappelijke begeleiding PVT MAP Tolkdiensten Reservering inburgeringsvoorzieningen Totaal lasten inburgeringsvoorzieningen Baten Totaal baten Saldo van lasten en baten Bijdragen gemeenten Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal bijdragen gemeenten Resultaat Onttrekking reserve WI2021 tbv Onderwijsroute* Resultaat te bestemmen
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Jaarrekening 2025
1.501.996 757.250 66.045 46.096 5.391 6.781 2.383.559
3.798.912 965.552 120.280 72.454 198.277 612.235 5.767.710
2.412.967 627.946 92.230 211.880 132.156 383.370 3.860.548
2.285.880 647.197 87.576 125.608 16.357 3.162.618
-127.087 19.252 -4.654 -86.271 -115.799 -383.370 -697.930
2.383.559
5.767.710
3.860.548
3.162.618
-697.930
1.159.051 802.777 854.012 1.831.761 518.798 433.498 5.599.896
1.084.146 756.961 922.259 1.877.130 573.748 553.466 5.767.710
771.225 605.606 641.601 1.286.404 314.250 241.462 3.860.548
771.221 605.605 641.599 1.286.401 314.254 241.463 3.860.543
-4 -1 -2 -3 4 1 -5 -697.925 26.747
3.216.338
Verschil
-671.178
In 2025 is € 3.162.618 uitgegeven aan inburgeringsactiviteiten door het Werkplein. Dat is minder dan was ingeschat ten opzichte van de eerste begrotingswijziging 2025. Dit komt omdat minder statushouders een woning kregen toegewezen dan gedacht. Daardoor zijn er minder inwoners die gestart zijn met inburgeren. Leerroutes (- € 127.087) Onder leerroutes vallen de taallessen aan statushouders en activiteiten die inburgeraars ondersteunen om te participeren in de samenleving. De kosten voor trajecten in de Z-route waarmee de participatie-uren worden ingevuld, worden vergoed vanuit deze kostenpost. De trajecten voor inburgeraars in de B1-route wordt dit ook vanuit dit budget gefinancierd wanneer het bijdraagt aan hun inburgeringstraject. Omdat er minder inburgeraars zijn ingestroomd dan vooraf gedacht, is er minder geld uitgegeven aan deze kostenpost. De instroom van het aantal inburgeraars hangt af van het aantal gehuisveste statushouders. Maatschappelijke begeleiding (€ 19.252) Maatschappelijke begeleiding houdt praktische en sociale ondersteuning in in de eerste 15 maanden na vestiging in de gemeente. In de begrotingswijziging is de maatschappelijke begeleiding naar beneden bijgesteld omdat de taakstelling huisvesting lager is dan we hadden verwacht.
Participatieverklaringstraject (PVT) (- € 4.654) Het participatieverklaringstraject is een verplicht onderdeel van het inburgeringstraject. In vier bijeenkomsten leren inburgeraars over Nederlandse normen en waarden. Aan het eind ondertekenen ze een participatieverklaring. Daarmee beloven ze mee te doen in de Nederlandse samenleving, en zich te gedragen zoals het hoort. Vluchtelingenwerk organiseert het participatieverklaringstraject. In de 31
begrotingswijziging is deze kostenpost naar beneden bijgesteld omdat de taakstelling huisvesting lager is dan we hadden verwacht. Module Arbeidsparticipatie (MAP) (- € 86.271) Alle inburgeraars volgen verplicht de Module Arbeidsparticipatie. Dit gaat over de mogelijkheden richting de arbeidsmarkt. Sinds halverwege 2025 is Sosy Training de MAP gaan uitvoeren. De kosten zijn lager uitgevallen ten opzichte van de begrotingswijziging. Sosy Training heeft in 2025 een opstartperiode gehad en nog niet alle inburgeraars hebben de training gevolgd in 2025. Ook de lagere instroom van inburgeraars zorgt voor minder kosten op deze post. Tolkdiensten (- €115.799) Omdat de inburgeraars bij aanvang van de inburgering vaak nog geen, of weinig, Nederlands spreken, kan er een tolk ingezet worden. Wij zetten dit in via de tolkentelefoon, een dienst die wordt aangeboden door Global Talk. De lagere inzet van de tolkentelefoon dan begroot, is tweeledig; enerzijds zijn regiehouders terughoudend om de tolkentelefoon in te zetten en anderzijds wordt er veel gewerkt met vertaalapps. Reservering inburgeringsbudget (- € 383.370) Dit is een sluitpost. In deze post is het financiële verschil opgenomen tussen de SPUK bedragen die we vanuit het Rijk ontvangen en hetgeen dat we verwachten uit te geven aan de verschillende onderdelen van dit programma.
Dit bedrag blijft gereserveerd voor inburgeraars waarvoor in het komende jaar kosten gemaakt zullen worden. Onderwijsroute (€ 20.897) Deze post is nieuw opgenomen in de begrotingswijziging. In het verleden was er geen apart budget voor deze leerroute. Inmiddels is deze financiering vanuit het Rijk ondergebracht in een specifieke uitkering. Deze kostenpost wordt gedekt vanuit de reservering inburgeringsbudget. Onderwijsroute SPUK
Jaarrekening 2024
Lasten onderwijsroutes 2025 Totaal lasten onderwijsroute Baten Totaal baten Saldo van lasten en baten Bijdragen gemeenten Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal bijdragen gemeenten Resultaat Dotatie reserve Onderwijsroute tlv WI2021*
259.786 259.786 6.781 6.781 253.005
Resultaat (onttrekking bestemmingsreserve onderwijsroute
-92.697
61.956 37.140 37.181 -6.999 24.843 6.187 160.308
Begroting 2025 -
Begroting 2025 na wijziging 245.381 245.381 245.381
Jaarrekening 2025
Verschil
266.278 266.278 266.278
20.897 20.897 20.897
31.135 4.237 69.010 104.813 26.282 9.904 245.381
31.135 4.237 69.010 104.813 19.421 9.904 238.520
-6.861 -6.861 27.758 -26.747 1.011
Tabel: SPUK Onderwijsroute
Extra taken Vluchtelingenwerk Naast maatschappelijke begeleiding biedt Vluchtelingenwerk ook de diensten maatschappelijk spreekuur, juridisch spreekuur, taakstelling huisvesting en taalcoaching aan. Deze diensten zien het Werkplein en gemeenten als noodzakelijk om goede dienstverlening te bieden aan inburgeraars. Gemeenten financieren
32
deze taken uit eigen middelen. Inburgering extra taken Vluchtelingenwerk
Jaarrekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Jaarrekening 2025
Verschil
120.442 67.596 41.605 46.873
120.439 67.596 41.340 46.875
126.896 72.964 38.564 35.066
126.896 72.964 38.564 35.066
-
276.516
276.250
273.490
273.490
-
276.516
276.250
273.490
273.490
-
52.062 42.789 46.565 83.860 25.949 25.291 276.516
51.034 42.479 46.659 83.998 26.235 25.845 276.250
50.608 42.316 46.731 81.926 26.450 25.459 273.490
50.608 42.316 46.731 81.926 26.450 25.459 273.490
Lasten Extra taken Vluchtelingenwerk Maatschappelijk spreekuur Juridisch spreekuur Taakstelling huisvesting Taalcoaching Cursus omgaan met geld Totaal extra taken Vluchtelingenwerk Baten Totaal baten Saldo van lasten en baten Bijdragen gemeenten Etten-Leur Halderberge Moerdijk Roosendaal Rucphen Zundert Totaal bijdragen gemeenten
-
Tabel: Extra taken 2025
3.3 Algemene dekkingsmiddelen Vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is voorgeschreven inzicht te geven in de algemene dekkingsmiddelen. Onder algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan die middelen die niet aan een programma toegeschreven kunnen worden en algemeen inzetbaar zijn. De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten in de uitvoeringskosten. Deze kosten worden omgeslagen naar de deelnemende gemeenten, via een in de begroting vastgesteld percentage. Algemene dekkingsmiddelen:
Begroting 2025 na wijziging Baten
Gemeentelijke bijdrage bedrijfsvoering
Lasten
Jaarrekening 2025 Saldo
Baten
Lasten
Saldo
18.930.359
-
18.930.359
18.930.359
-
18.930.359
Rentebaten
465.000
-
465.000
462.004
-
462.004
Baten overig
-
-
-
320.738
-
Totaal algemene dekkingsmiddelen
19.395.359
-
19.395.359
19.713.101
320.738
-
19.713.101
Tabel: Algemene dekkingsmiddelen
In vergelijking met de gewijzigde begroting 2025 vallen de algemene dekkingsmiddelen in de voorliggende jaarrekening 2025 € 317.742 hoger uit. De oorzaken hiervan zijn: • • • • • • •
Overige baten zijn hoger uitgevallen. De overige baten bestaan uit (€ 320.738): € 44.382 → Restitutie RWB fee 2024 € 205.500 → Inzet Werkplein t.b.v. NPR 2025 € 3.459 → Detachering medewerker aan Orionis € 1.975 →Doorbelasting aan derden In 2024 en 2025 is een project geweest met betrekking tot samenwerking op gebied van informatie. Werkplein heeft dit voorgefinancierd. Van de overige deelnemers is € 64.098 ontvangen. Lagere rentebaten van ongeveer € 3.000
33
4. Paragrafen
4.1 Paragrafen In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat aangegeven welke paragrafen moeten worden opgenomen in de begroting. De onderdelen lokale heffingen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen en grondbeleid zijn niet van toepassing voor deze gemeenschappelijke regeling. De volgende verplichte paragrafen worden achtereenvolgens behandeld: a.
Financiering
b.
Bedrijfsvoering
c.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
d.
Informatie t.b.v. paragraaf verbonden partijen gemeenten
4.2 Paragraaf Financiering In de wet financiering decentrale overheden, Wet fido, zijn de kaders gesteld voor een verantwoorde, prudente en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie. Deze regeling geeft een uiteenzetting van de kaders, waarbinnen het treasurybeleid is vormgegeven. Belangrijk daarbij is dat het financieel beheer zo beheersbaar en transparant mogelijk wordt uitgevoerd. Renterisico In 2025 zijn er geen langlopende geldleningen aangegaan omdat er slechts beperkte investeringen in ICT zijn gedaan. In de begroting van 2025 hebben wij wel rekening gehouden met beperkte rentekosten maar niet met het aantrekken van een lening. Tot op heden zijn de gedane investeringen (zie bijlage staat van investeringen) binnen onze rekening-courant faciliteit gefinancierd. Voor het renterisico worden twee normen onderscheiden; de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Er dient binnen deze normen geopereerd te worden. Renterisiconorm Met de renterisiconorm wordt beoogd de renterisico’s te beheersen op de vaste schuld (schuld met een rente typische looptijd van één jaar of langer) door het aanbrengen van spreiding in de looptijden in de leningenportefeuille. De renterisiconorm was in 2025 niet van toepassing omdat het Werkplein geen geldleningen heeft afgesloten.
34
Kasgeldlimiet Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. In 2025 is geen kortlopend geld aangetrokken. Wel heeft het Werkplein een rekeningcourant faciliteit met de Bank voor Nederlandse Gemeenten afgesloten waardoor we tijdelijk een roodstand kunnen hebben. De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage (8,5%) van het totaal van de totale lasten (exclusief dotaties reserves) van de primitieve begroting van het boekjaar. Voor de begroting 2025 bedroeg de kasgeldlimiet € 10,6 mln. Kasgeldlimiet in euro's Toegestane kasgeldlimiet Vlottende schuld Overschrijding (-) / Onderschrijding (+) van kasgeldlimiet
1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal 10.604.515 10.604.515 10.604.515 10.604.515 536.000 764.000 386.000 786.333 10.068.515 9.840.515 10.218.515 9.818.182
Rente In 2025 hebben we zowel rentekosten als rentebaten gehad. De rentebaten zijn in 2025 € 462.004. Kredietfaciliteit Op 1 januari 2019 heeft het Werkplein een kredietfaciliteit met de bank voor Nederlandse gemeenten afgesloten. Dit betekent dat het Werkplein in voorkomende gevallen tot maximaal een bedrag van € 2.000.000 rood mag staan. Deze kredietfaciliteit is door de gemeenten gegarandeerd.
4.3 Paragraaf Bedrijfsvoering Qua bedrijfsvoering heeft het jaar 2025 voornamelijk in het teken gestaan van het zo goed als mogelijk dienstverlening verlenen aan onze inwoners. Aanvragen om bijstand en minimaregelingen zijn tijdig in behandeling genomen en afgewikkeld. De uitkeringen zijn wederom tijdig betaald. En voor veel inwoners, waaronder inburgeraars, is de ontwikkeling in gang gezet. Dat kan zijn bij taalscholen, onze partners in Wegwijzer (WVS en ISD) of externe partners zoals De Harde Leerschool, de Kringloper e.d. En we blijven door ontwikkelen om de organisatievisie 2024 te bewerkstelligen. Dit jaar is het Leerplein flink door ontwikkeld. Voorzien van een onboardingsprogramma voor nieuwe medewerkers met vakinhoudelijke leerdoelen maar ook een goed gebruik van systemen en niet te vergeten flinke aandacht voor informatieveiligheid en sociale en fysieke veiligheid. En er is een aanvang gemaakt met zelforganisatie. Er is een blauwdruk gemaakt van hoe een zelf organiserend team er uit kan zien. In 2026 willen we met twee teams een pilot starten. Personeel Inzet Het jaar 2025 was wederom een zeer intensief jaar voor het Werkplein personeel. Sprake was van in eerste instantie een oplopend bestand en ook de uitvoering van de Wet inburgering heeft heel wat inspanningen en uithoudingsvermogen van de medewerkers gevraagd.
En vraagt dit nog steeds vanwege het grote aantal inburgeraars dat aan onze gemeenten is toegewezen. Ook het Werkplein heeft te maken met arbeidsmarktaspecten. Het is moeilijk om gekwalificeerd personeel te vinden en te behouden. Dat veroorzaakt mede de werkdruk bij medewerkers. Enerzijds blijft het takenpakket flink en anderzijds moeten zij ook nieuwe medewerkers inwerken en begeleiden. In de tussentijd gaan ontwikkelingen ook verder en doen zich nieuwe projecten en programma’s voor. Denk hierbij aan de projecten van Wegwijzer (samenwerking met de WVS en ISD), het armoedepact Etten-Leur, 35
de arbeidsmarktregio en het nationaal Programma Roosendaal. Voor het management van belang om komend jaar de balans te houden tussen een acceptabele werkdruk en het oppakken van nieuwe taken. Voorziening verlofsparen In 2022 is er voor het eerst een voorziening gevormd voor verlofsparen. Medewerkers kunnen verlofuren sparen om deze later voor hun pensioen of voor andere doeleinden op te kunnen nemen. Ultimo 2024 bedroeg het saldo voor deze voorziening € 354.641. In 2025 is een bedrag van € 96.177 bijgestort en tevens een bedrag van € 114.398 vrijgevallen. In totaal is voor 14 medewerkers een voorziening gepleegd. Formatie In 2025 bedroeg de formatie 198,94 fte. Dat is 4,36 fte meer dan begroot. Voornaamste oorzaak is 3 fte Voorzieningenwijzer, 1 fte gebruikersondersteuner die begroot was als inhuur vanuit ICT WBW en 0,36 fte voor uitbreiding communicatie. Hierdoor hebben we opmaak documenten e.d. in eigen beheer. De kosten van inkoop communicatiemateriaal/opmaak gaan hierdoor naar beneden. Werkelijk was in 2025 187,83 fte vast ingevuld. Ingehuurd is 13,91 fte reguliere formatie, 2,67 fte ziektevervanging en 3,23 fte voor projecten (I-samenwerking, bestandsmaatregelen, programmamanager Wegwijzer en project dienstverlening). Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage in 2025 bedroeg 5,4% (in 2023 7,4%, 2024 6,6%).
Het ziekteverzuim is voor het grootste gedeelte langdurig van aard (4,1%). In 2024 was dat 5,6%. Het langdurig verzuim is voor een groot gedeelte medisch van aard. Organisatieontwikkeling Afgelopen jaar zijn de trainingen echt communiceren afgerond. Veel medewerkers delen hun ervaringen in intervisiegroepen. Met de ervaring van deze door interne trainers gegeven trainingen is een nieuwe leerlijn ontwikkeld. Vanaf het 2e kwartaal 2025 gaat die door elke medewerker gevolgd worden. Niet alleen wordt ingestoken op echt communiceren. Ook op verdieping van de leidende principes. Daarnaast is het Leerplein verder ingericht. Het aanbod is nu specifieker per functie ingericht. Dat zal bestaan uit verplichte trainingen/cursussen, uit cursussen/inhoudelijke verdiepingen nodig voor de functie en ontwikkelgerichte opleidingen. Ook hebben alle medewerkers met inwonercontacten een agressietraining (training norm overschrijdend gedrag) gevolgd. Op basis daarvan is het agressieprotocol geactualiseerd. Er is ook een begin gemaakt met het concretiseren van zelforganisatie. Met input van medewerkers en externe organisaties die al met zelforganisatie werken wordt gewerkt aan een blauwdruk voor een zelf organiserend team. Dat zal in 2026 veder zijn beslag krijgen. Sociale veiligheid In 2025 stond bij het Werkplein Hart van West-Brabant het onderwerp sociale veiligheid centraal.
In 2025 is een nieuwe gedragscode voor het Werkplein vastgesteld. Daarnaast is een meldprocedure opgesteld voor het doen van meldingen op het gebied van ongewenst gedrag, vermoeden integriteitsschendingen, misstanden en inbreuk op het Unierecht. Verder zijn in 2025 twee interne vertrouwenspersonen gestart bij het Werkplein en is een integriteitsfunctionaris aangesteld. De teams zijn via Plein geïnformeerd over deze aanpassingen en de vertrouwenspersonen hebben hun rol toegelicht in de teamoverleggen. Meldingen In 2025 hebben 2 onderzoeken plaatsgevonden naar aanleiding van meldingen sociale veiligheid. De onderzoeken betroffen integriteit en conflicten of onduidelijke samenwerking. Door de aandacht voor sociale veiligheid, de invoering van de nieuwe meldprocedure en de toegenomen bekendheid met vertrouwenspersonen is de meldbereidheid gestegen. De meldingen zijn binnen de afgesproken termijnen en volgens de nieuwe procedure afgehandeld. Het aantal meldingen is hoger dan in 2024 (0 meldingen). Dit wordt deels verklaard door de introductie van 36
de nieuwe meldprocedure en de extra communicatiecampagne rond sociale veiligheid. Het is onze verwachting dat de toegenomen bekendheid met de procedure leidt tot meer meldbereidheid, wat positief is vanuit preventie en bewustwording. Externe Vertrouwenspersoon In 2025 hebben 7 medewerkers de externe vertrouwenspersoon geraadpleegd. Dit is één meer dan in 2024. Verbeteracties 2026 • verdere training van leidinggevenden in signalering en opvolging • uitbreiding van de informatievoorziening voor medewerkers • jaarlijkse rapportage van vertrouwenspersonen aan HR en directie • herijking meldprocedure op basis van praktijkervaring Ondernemingsraad (OR) Nieuwe directeur/WOR-bestuurder: De OR is een vroegtijdig stadium meegenomen bij het opstellen van een profiel voor een nieuwe directeur/ WOR-bestuurder. Daarnaast heeft de OR-voorzitter deelgenomen aan de adviescommissie voor de werving van de nieuwe directeur. De OR heeft in maart een kennismakingsgesprek gehad met een voorgenomen kandidaat en op basis daarvan een OR-advies uitgebracht. Per 1 mei 2025 is de nieuwe directeur/WOR-bestuurder, Petra Koenders, aangetreden.
Convenant/afsprakenlijst OR en WOR-bestuurder: Gezien de vele ontwikkeling die op het Werkplein afkomen, die impact kunnen hebben op de interne organisatie, heeft de OR met de nieuwe WOR-bestuurder goede afspraken kunnen maken om het inzicht en overzicht te kunnen bewaren. De onderstaande OR-uitgangspunten hebben hiervoor als basis gediend met als doel om in een vroegtijdig stadium invloed uit te kunnen oefenen op voorgenomen besluiten. Dit heeft geresulteerd in een convenant dat door zowel de OR als de WOR-bestuurder is ondertekend.
Ketensamenwerking Werkplein, ISD Brabantse Wal en de WVS De intensieve samenwerking binnen de keten van ISD Brabantse Wal (ISD), het Werkplein en WVS gaat onverminderd door. Echter bleek dat een groot deel van de inwoners dat langer dan 2 jaar een bijstandsuitkering heeft niet goed in beeld is en daardoor geen passende dienstverlening kon of werd geboden. Dit is aanleiding geweest om een aantal onderzoeken te doen. Onderzoek A, over de nut en noodzaak, B, een maatschappelijke kosten-batenanalyse, en C, een toekomstperspectief voor de gezamenlijke uitvoering voor inwoners in de Participatiewet. Op basis van de uitkomsten van deze onderzoeken hebben wij een advies opgesteld voor de besturen van de drie organisaties. Op 30 juni 2025 is dit gezamenlijke eindadvies unaniem vastgesteld door de negen portefeuillehouders in de gezamenlijke bestuursvergadering. Daarna vastgesteld in de colleges van de negen gemeenten. Het resultaat: een breed gedragen koers voor een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet, waarin de inwoner centraal staat. Uitgangspunten voor deze samenwerking (uit eindadvies) o Zoek eerst naar een oplossing binnen de samenwerking tussen Werkplein, ISD en WVS alvorens je extern zoekt naar oplossingen. o Stuur op het vermogen van de inwoner en op maatschappelijke meerwaarde in plaats van op aantallen.
o Er mag nog maar 1 intake plaatsvinden binnen de samenwerking tussen Werkplein, ISD en WVS. o De motivatie van de inwoner staat centraal bij de keuze van het maatwerktraject. De kansrijke beroepen op de arbeidsmarkt bieden daarbij een kader.
37
o De samenwerking in de keten is een investering in mensen die anders niet meedoen in de samenleving. Niet de taak (bijv. groenvoorziening), maar het zorgen voor en de ontwikkeling van inwoners is de feitelijk opdracht. Uitgangspunten dienstverlening (uit eindadvies) o De mens centraal (niet geld, processen en procedures) o Werken vanuit vertrouwen o Ieder zijn eigen oplossing (maatwerk) o Nabij (inwoners en bedrijven) o Samen met partners (sociaal domein, werkgevers, opleiders et cetera) o Leren en ontwikkelen o Werken met data De visie voor de samenwerking is: Iedereen doet mee “Wij geloven in de talenten van onze inwoners en stimuleren hen deze te ontwikkelen. Ons doel is dat inwoners actief meedoen in de samenleving, waar mogelijk door te werken. Door hechte samenwerking, zowel binnen en tussen onze organisaties als met partners in het sociaal domein, zorgen we dat iedereen de ondersteuning krijgt die nodig is. Zo maken we samen maatschappelijke impact”.
38
ICT en Informatievoorziening Werken met data Informatie in dashboards ondersteunen het gesprek over het dagelijkse handelen van medewerkers en de behaalde resultaten. In 2025 is het project Werken met data voortgezet met als doel om als organisatie te leren van de data. Informatiebeveiliging In 2025 zijn er geen incidenten voorgevallen waardoor informatie op grote schaal gelekt is of waardoor de dienstverlening in gevaar is gekomen. Dat is vooral te danken aan het zorgvuldig handelen van de medewerkers en aan de risico verlagende maatregelen, zoals de toegangsbeveiliging van de digitale Werkpleinomgeving. Ondanks alle inspanningen is dit risico nooit uit te sluiten. Bewustzijn medewerkers Door het online aanbieden van video’s met vragen is de bewustwording en basiskennis op het gebied van informatiebeveiliging en privacy in 2025 gegroeid. In totaal zijn 4571 modules aangeboden aan 186 actieve medewerkers (76%) en 2813 modules afgerond (62%). Suwinet audit & DigiD audit Het gebruik van Suwinet Inkijk en DKD inlezen is in 2025 door een externe auditor beoordeeld en akkoord bevonden. Met daarbij de aanbevelingen om 2x per jaar aantoonbare verbijzonderde controle toe te passen op het gebruik van Suwinet, omdat vanaf 2026 verplicht getoetst moet worden op de werking van een aantal normen.
De DigiD aansluitingen van webformulieren zijn beoordeeld en akkoord bevonden door een externe auditor. De belangrijkste aanbevelingen van de auditor zijn: het documenteren van procedures en het vastleggen van wijzigingen in de webformulieren. Samenwerking met ICT West-Brabant West en overige deelnemers Door de pilot ‘Samenwerking op I’ werkt het Werkplein nu intensiever samen met de overige ICT-WBW deelnemers op het gebied van informatievoorziening en -beveiliging. De CISO’s van alle deelnemers zijn in 2025 gestart met de implementatie van Cyberbeveiligingswet die naar verwachting in 2026 van kracht wordt. Privacy Gemeten met de Privacy self assessment methode van het VNG IBD behaalt Werkplein over 2025 een privacy volwassenheidscore tussen 2,5 en 3 op een schaal van 1 tot 5. Dit niveau is vergelijkbaar met 2024. Noodzakelijk inspanningen moeten gezocht worden in het vergroten van specifiek kennis van verwerking van persoonsgegevens bij de uitvoering van de Participatiewet en als ketenpartner binnen het sociaaldomein, en het controleren op de uitvoering van risico verkleinende maatregelen. Er is gedurende het gehele jaar adequaat gehandeld in het geval van een beveiligingsincident of datalek en bij het behandelen van verzoeken in het kader van rechten van betrokkenen. Ook zijn concrete vragen uit de organisatie op het gebied van privacy tijdig beantwoord.
ICT In 2025 zijn voorbereidende werkzaamheden gestart die in 2026 effect gaan hebben. Er is een Europese aanbesteding geweest voor een software reseller. Daar worden toekomstige softwarecontracten bij onder gebracht, waardoor de rechtmatigheid en leveranciersmanagement beter geborgd is. Zo is in december een nieuw contract ondertekend met Centric en Matchcare. In 2026 zal de software vanuit de cloud 39
worden afgenomen. Daarnaast is regionaal via ICTWBW een aanbesteding geweest om de ICTbeheerdiensten uit te besteden. Dat betekent onder andere dat in 2026 de nieuwe moderne werkplek kan worden geïntroduceerd. Een aantal onderhandelingen voor kleinere contracten zijn in 2025 gestart, waaronder veilig mailen en het zaaksysteem.
Financieel beheer Het is onze verplichting om op periodieke wijze verantwoording af te leggen over het gevoerde (financieel) beleid. Deze verantwoording heeft plaatsgevonden via maandelijkse managementinformatie en de bestuursrapportages per kwartaal alsmede in de diverse bestuurlijke en ambtelijke gremia. In 2025 hebben we de kaderbrief 2026 en begroting 2026 ter besluitvorming voorgelegd en zijn tevens de jaarstukken 2024 aan de gemeenten aangeboden. Er is één begrotingswijziging voor 2025 aan gemeenten aangeboden vanwege de verhoging van de uitkeringen en inburgering. Maar ook vanwege de kosten voor de uitvoering van de alleenverdieners problematiek en het leefgeld voor Oekraïners.
Huisvesting Het Werkplein heeft één hoofdvestiging, Etten-Leur. Voor de locatie Etten-Leur was een huurcontract voor 10 jaar gesloten. Dit is eind 2024 afgelopen. Een nieuwe huurovereenkomst is inmiddels afgesloten. Wederom voor een periode van 10 jaar. De verbouwing van de gemeentehuizen van Halderberge, Moerdijk en Etten-Leur zijn inmiddels afgerond. Dit komt de bredere dienstverlening aan de inwoners ten goede. Ingevolge onze visie zoeken we de verbinding met onze collega’s in het sociaal domein en willen we daar zijn waar de inwoner ons nodig heeft.
Bezwaar- en beroepschriften De ingediende bezwaar- en beroepschriften hebben betrekking op alle onderdelen binnen het Werkplein (Inkomen, Inkomensondersteuning en Werk & Participatie). Een bezwaarschrift kan ingediend worden als de inwoner het niet eens is met een besluit, met als volgende stap de gang naar de rechter (beroep, hoger beroep). Bezwaar
Ambtelijk
Commissie
Beroep
Waarvan gegrond
Hoger beroep Totaal
Eerste kwartaal 2025 Tweede kwartaal 2025 Derde kwartaal 2025 Vierde kwartaal 2025
22 29 18 21
0 3 3 4
0 1 0 3
1 0 0 1
23 33 21 29
1 1 0 0
Totaal bezwaar- en beroepschriften
90
10
4
2
106
2
Tabel: Aantal bezwaar- en beroepschriften 2025
In 2025 zijn 106 bezwaar- en beroepsschriften ingediend en daarvan zijn 2 gegrond verklaard. In 2024 zijn 146 bezwaar- en beroepschriften ingediend, waarvan 1 gegrond.
Klachten Er zijn 50 klachten ontvangen in 2025. Dit zijn er 19 meer dan in 2024. De ingediende klachten gaan voornamelijk over de communicatie. Van de 50 klachten zijn 11 klachten gegrond, 10 ongegrond, 13 deels gegrond, 5 ingetrokken en 8 niet ontvankelijk. Op 3 klachten is nog geen besluit genomen. Geen van de (gegrond) klachten heeft financiële consequenties.
40
In 2024 waren er 30 klachten, waarvan 6 gegrond, 4 ongegrond en 3 deels gegrond.
Ingebrekestellingen De 18 ingebrekestellingen in 2025 hebben betrekking op team Bedrijfsondersteuning en Diagnose. Van de genoemde ingebrekestellingen zijn er 7 gegrond waarvan 2 gegrond met betaling. Er zijn 9 ingebrekestellingen ongegrond en 2 ingebrekestellingen zijn ingetrokken. In 2024 waren er 11 ingebrekestellingen waarvan 3 gegrond zonder betaling.
Rechtmatigheid Rechtmatig handelen is voor het Werkplein van groot belang. Dit wil zeggen dat financiële handelingen plaatsvinden binnen de wettelijke kaders, verordeningen en beleidsregels, vastgesteld in het normenkader. Om dit te kunnen toetsen is binnen de organisatie van het Werkplein één team belast met de controle op de handelingen en bestedingen (team Kwaliteit). Binnen dit team zijn de volgende activiteiten gericht op de rechtmatigheid: • • • • •
Interne Controle Bezwaar en Beroep Kwaliteit (de kwaliteitsmedewerkers en de security-officer) Applicatiebeheer/informatiebeveiliging Fraude
De verantwoordelijkheid voor het rechtmatig handelen ligt bij het Dagelijks Bestuur van het Werkplein. Met ingang van het verslagjaar 2023 moet het Dagelijks Bestuur van het Werkplein zelf een rechtmatigheidsverantwoording opstellen die wordt opgenomen in de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording vraagt een kanteling van de bestaande vooral repressief georiënteerde controleaanpak naar een combinatie met een preventief georiënteerde aanpak. Dankzij een risico-analyse van de bevindingen uit de dossiercontroles in combinatie met een controle op de werking van bestaande beheersmaatregelen of voorstellen van nieuwe beheersmaatregelen gaan we steeds meer toe naar het voorkomen van tekortkomingen in de uitvoering. Dit zal leiden tot een goed georganiseerde doelgerichte bedrijfsvoering, die recht doet aan de nieuwe visie op dienstverlening. Ter ondersteuning van dit interne controleproces wordt gebruik gemaakt van het model “Beheersing Beheerst” binnen de applicatie Checkpoint. Hierin zijn voor de bedrijfs- en uitvoeringsprocessen de doelstellingen, risico’s en in opzet aanwezige beheersmaatregelen beschreven. De uitkomsten van deze risicoanalyse geven een leidraad voor de interne controlewerkzaamheden en dan met name voor de uitgevoerde thema- en overige controles.
Over het controlejaar 2025 is door de ICmedewerkers op advies van de externe accountant een scherper onderscheid gemaakt tussen de VIC op jaarrekeningposten en de aanvullende risico gestuurde - en kwaliteitscontroles per vakteam - waaronder op de beheersmaatregelen – teneinde deze beter te laten aansluiten op de vereisten voor de rechtmatigheidsverantwoording. De gegevens uit de VIC konden deels ook worden gebruikt voor het inzichtelijk maken van de kwaliteit. Dankzij de eerder ingezette methodiek “beheersing beheerst” en de jaarlijkse actualisatie hiervan is het risicogericht screenen van betalingen en processen een goed hulpmiddel geworden bij de beoordeling van bevindingen, de inhoud van verder onderzoek en het opstellen van de aanbevelingen. Door onze (bedrijfs-)processen op deze wijze te onderzoeken en waar nodig te verbeteren kunnen we aannemen dat rechtmatigheid en doelmatigheid voldoende geborgd zijn; dit is tevens een belangrijke pijler voor de rechtmatigheidsverantwoording.
41
Doelstelling VIC Een belangrijk doel is vaststellen of (financiële) handelingen in overeenstemming zijn met het door het Algemeen Bestuur vastgestelde normenkader en onderliggende relevante informatie nauwkeurig, tijdig en volledig is vastgelegd. Het tweede doel is onderzoeken of werkafspraken correct zijn, worden nageleefd en/of verbeterd kunnen worden. Dit is immers van belang voor zowel het rechtmatig handelen als voor de dienstverlening aan de inwoner, die gebaat is bij een juist en tijdig besluit dat recht doet aan persoonlijke omstandigheden. Door middel van dossiercontroles en signaalgerichte themacontroles onderzoekt IC of aan de doelstellingen wordt voldaan en doet waar nodig aanbevelingen op zowel managements- als uitvoeringsniveau. Samengevat is een goed opgezette interne beheersing met gerichte controles een belangrijke pijler waarop het Dagelijks Bestuur van het Werkplein Hart van West-Brabant moet kunnen steunen. De rapportages van Interne Controle worden voorgelegd aan het Managementteam van het Werkplein als onderdeel van de jaarstukken zoals bedoeld in artikel 15 van de ‘Financiële verordening ISD Werkplein Hart van West-Brabant’. De uitkomsten van de verbijzonderde interne controle ondersteunen mede de rechtmatigheidsverantwoording, zoals die door het Dagelijks Bestuur met ingang van de jaarrekening 2023 wordt afgegeven
Rechtmatigheidsverantwoording In deze paragraaf wordt ingegaan op de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening en op de geconstateerde afwijkingen. De verantwoording richt zich op de naleving van de geldende wet- en regelgeving en heeft betrekking op drie criteria: • • •
Begrotingscriterium Voorwaardencriterium Criterium misbruik en oneigenlijk gebruik.
Conform de geldende richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) stelt het Dagelijks Bestuur zelf de rechtmatigheidsverantwoording op en legt hierover verantwoording af in de jaarrekening. De verdere inrichting van de rechtmatigheidsverantwoording wordt stapsgewijs doorontwikkeld. In het verslagjaar zijn de interne beheersmaatregelen en themacontroles verder aangescherpt en ter versterking van het inzicht in de rechtmatigheid van de uitgaven is daarnaast een spendanalyse uitgevoerd door een externe partij. Voor de rechtmatigheidsverantwoording zijn verantwoordingsgrenzen met het bestuur afgesproken op 15 december 2025 voor de duur van vier jaar. De verantwoordings- en rapporteringsgrens voor de rechtmatigheid is vastgesteld op 2% van de lasten exclusief dotaties aan reserves, zijnde € 2.526.940 voor 2025. Wanneer de geconstateerde afwijkingen op totaalniveau deze grens overschrijden, worden deze afwijkingen opgenomen in deze paragraaf en de maatregelen ter voorkoming van deze overschrijdingen toegelicht. In de kadernota rechtmatigheid geeft de commissie BBV aan dat het oordeel gebaseerd moet zijn op de bruto begrotingsonrechtmatigheden. Vanuit dat standpunt is sprake van onrechtmatigheden in de verantwoorde baten en lasten alsook de balansmutaties boven de grens.
Het Dagelijks Bestuur is van mening dat in materiele zin binnen de kaders en de grens is gehandeld. Dit is gebaseerd op de afspraken die gemaakt zijn met het Algemeen Bestuur en de deelnemende gemeenten ter uitvoeringen van de taken. Hiermee is de rapporteringsgrens niet overschreden. De totale begrotingsoverschrijding op de lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 511.959. Voor de vastgestelde afwijkingen en een toelichting per afwijking is dat gebeurd voor de programma’s in paragraaf Wat mag het kosten. De begrotingsoverschrijding op de lasten bestaat uit de volgende onderdelen: Onderwijsroute →
€
20.897
Leefgeld Oekraïners →
€
1.759
Compensatie loonkosten Beschut Werk →
€ 489.303
Totaal
€ 511.959 42
Wij beoordelen deze overschrijdingen als acceptabel, omdat er sprake is van open-einde regelingen en op basis van de afspraken met het Algemeen Bestuur in de financiële verordening. In de toekomst proberen we de begrotingsafwijking zo laag mogelijk te houden door in het proces van de begrotingswijziging de meest actuele cijfers te hanteren. Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheers handelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving, zowel intern als extern. Met onze interne controles sluiten we aan bij de goedkeurings- en rapporteringstoleranties zoals door het Algemeen Bestuur zijn vastgesteld. In het kader van het proces aanbesteden betrekken wij de naleving van de Europese aanbestedingsregels in onze controle. Onze rechtmatigheidscontrole op het proces aanbesteden heeft het afgelopen verslagjaar onrechtmatigheden opgeleverd van € 257.881. Deze kunnen als volgt worden toegelicht: • •
Het leveren van hardware inclusief toebehoren door Aces Direct € 105.780. De dienstverlening door IMK intermediair € 152.101.
Naast bovengenoemde onrechtmatigheden is een onduidelijkheid geconstateerd voor ondersteunende diensten van de gemeente Roosendaal € 62.518 en de gemeente Etten-Leur € 423.379. Ten aanzien van de afname van ondersteunende diensten van gemeenten Etten-Leur en Roosendaal bestaat een verschil van inzicht met de accountant over de aanbestedingsrechtelijke kwalificatie. Zowel de accountant als wij hebben hierover extern juridisch advies ingewonnen. Deze adviezen van deskundigen leiden niet tot een eenduidig oordeel. Conform de Kadernota rechtmatigheid hebben wij deze aanbestedingen derhalve als onduidelijk gekwalificeerd. Gelet op de omvang van het betreffende bedrag en de hiervoor geldende verantwoordingsgrens leidt dit niet tot opname in de rechtmatigheidsverantwoording. Verbetermaatregelen Om de rechtmatigheid in de toekomst (beter) te borgen, zijn er nadere verbetermaatregelen nodig voor de beheersing alsmede verantwoording van de (inkoop)uitgaven en het opleiden van medewerkers hierin. Processen moeten op orde worden gebracht, de interne controle aangescherpt en er moet gestuurd worden op werken volgens procedures. Het M&O beleid is in 2024 opgesteld. Ook specifiek voor Inburgering hebben we een M&O beleid opgesteld. Ten aanzien van de criteria opgenomen in het beleid van onze organisatie zijn geen bijzonderheden aangetroffen.
4.4 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Om weerstand te kunnen bieden tegen substantiële tegenvallers, zonder aantasting van het uit te voeren beleid, is normaliter een bepaald weerstandsvermogen onontbeerlijk. Dit vormt een buffer om onverwachte en onvoorziene tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen voor het Werkplein bestaat alleen uit de post onvoorziene uitgaven. Daarnaast zijn gemeenten achtervang bij eventuele tekorten van de gemeenschappelijke regeling Werkplein Hart van West-Brabant. Bepaling weerstandscapaciteit Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit en de omvang daarvan wordt gekeken naar de algemene reserve en de post onvoorzien. Deze twee tezamen bepalen de weerstandscapaciteit. Het Werkplein beschikt niet over een algemene reserve, wel over een post onvoorziene uitgaven. Deze bedroeg in 2025 € 50.000. De post onvoorzien is in 2025 niet aangewend. Wel is bij de 1e begrotingswijziging 2025 de post geheel afgeraamd. Reserve en Voorzieningen In de cao is de mogelijkheid tot verlofsparen opgenomen voor medewerkers. Onder verlofsparen vallen de opgespaarde uren die specifiek bedoeld zijn als verlofsparen, maar ook de overmatige bovenwettelijke 43
verlofuren. Dat betekent dat verlof over meerdere jaren kan worden opgenomen. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient hier een voorziening voor gevormd te worden. In 2022 zijn we hiermee gestart. In 2025 hebben we daar een bedrag van € 96.177 aan toegevoegd en hebben we een bedrag van € 114.398 laten vrijvallen. Risico’s Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen, moet de beschikbare weerstandscapaciteit worden afgezet tegen de risico’s. Bij het inventariseren van de risico’s is de volgende definitie van risico’s gehanteerd: ‘het betreft risico’s die een financieel gevolg kunnen hebben en die (nog) niet op een andere manier zijn ondervangen, bijvoorbeeld door het afsluiten van een verzekering, het treffen van een voorziening of het nemen van een beleidsmaatregel’. In 2025 zijn de volgende risico’s benoemd: Ziekteverzuim In paragraaf 4.3 wordt toegelicht dat het verzuimpercentage over 2025 van 5,4% is gedaald ten opzichte van 2024. Een hoger ziekteverzuim, met name langdurig verzuim, kan tot hogere kosten leiden dan geraamd. In 2025 is vervanging binnen de raming voor vervanging wegens ziekteverzuim opgevangen. Informatielek Het Werkplein werkt met veel privacygevoelige gegevens. Daar willen wij zorgvuldig mee omgaan.
In paragraaf bedrijfsvoering 4.3 onderdeel privacy is dit verder toegelicht. Na een datalek wordt gelijk actie naar de betrokken inwoner(s) ondernomen en met de medewerker(s) het voorval besproken. Dit om van te leren. In 2025 heeft het Werkplein een programma opgestart om de bewustwording en basiskennis op het gebied van informatiebeveiliging en privacy te vergroten om daarmee de risico’s te verkleinen. Hogere kosten Buig en bijzondere bijstand Bij de Werkplein gemeenten in totaliteit is sprake van een overschot op de Buigmiddelen die het Rijk heeft toegekend aan de gemeenten. Met name de kosten van Buig en de structurele loonkostensubsidie zijn in 2025 voor de gemeenten Etten-Leur en Roosendaal iets lager uitgevallen dan de definitieve rijksvergoeding buig 2025. Bij de bijzondere bijstand is onder andere sprake van hoge kosten van inrichting en bewindvoeringskosten en een stijging van de individuele inkomenstoeslag. Dit is te wijten aan de ambtshalve toekenning in 2025. Hogere Uitvoeringskosten In 2025 zijn we binnen de raming van loonkosten gebleven. Het bestand is stabiel gebleven ten opzichte van 2024. Het blijft een groot aandachtspunt is om voldoende kennis en kwaliteit binnen te krijgen en te behouden. Dit is gezien de krappe arbeidsmarkt niet vanzelfsprekend.
We blijven ons inzetten om de open formatieplaatsen in te vullen en te zorgen dat medewerkers qua kennis bij blijven. Denk hierbij aan het inzetten van buddy’s, het leerplein, maar ook een onboardingsprogramma. Participatiemiddelen niet toereikend Op de beschikbare middelen is in 2025 een klein bedrag onbenut gebleven. Dit heeft voornamelijk te maken met iets minder ontwikkeltrajecten dan geraamd. In 2025 is er extra ingezet op bestandsbeheersing met positieve resultaten. Niettemin neemt de druk op het participatiebudget door de instroom van inburgeraars, de ketensamenwerking en de genomen bestandsmaatregelen flink toe. ESF-subsidie In 2025 is er geen gebruik gemaakt van een ESF-subsidieregeling. Kengetallen Met ingang van 2015 moet in het jaarverslag o.g.v. het BBV een aantal kengetallen worden gepubliceerd. Hiertoe is een Ministeriële Regeling d.d. 9 juli 2015 van kracht geworden. Voor het Werkplein zijn daarbij de volgende kengetallen relevant en berekend voor het jaarverslag 2025: 44
2025
2024
Netto schuldquote
-1,10%
-0,99%
Netto Schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-1,10%
-0,99%
Solvabiliteitsratio
4,96%
4,04%
Structurele exploitatieruimte
0,87%
3,54%
De netto schuldquote bedraagt -1,10% in 2025 en -0,99% in 2024. Dit betekent dat het Werkplein per saldo meer liquide middelen en kortlopende vorderingen heeft dan schulden. Er is daarmee geen sprake van een netto schuldpositie, wat wijst op een zeer lage financieringsrisico en een sterke liquiditeit. De solvabiliteitsratio komt uit op 4,04% in 2024 en stijgt naar 4,96% in 2025. Dit geeft aan dat een beperkt deel van het totaal vermogen met eigen middelen is gefinancierd. Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de (structurele) vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Daarnaast geeft het ook aan of de organisatie in staat is om structurele tegenvallers op te vangen, dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Dit is bij het Werkplein vrij beperkt. In principe worden al onze uitgaven gedekt door structurele gemeentelijke bijdragen.
4.5 Paragraaf verbonden partijen Het Werkplein is één van de verbonden partijen van de zes deelnemende gemeenten. De deelnemende gemeenten zijn Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert. Het Werkplein participeert in één verbonden partij, de ICT Samenwerking West-Brabant. In het kader van deze deelname is een Overeenkomst tot beperking van de financiële aansprakelijkheid van ‘Werkplein Hart van West-Brabant’ door alle deelnemers ondertekend. Hiervoor geldt dat de aansprakelijkheid voor Werkplein nooit meer bedraagt dan een vastgesteld percentage van de betreffende (financiële) aanspraak, waarbij de aansprakelijkheid van Werkplein nooit meer kan omvatten dan de jaarbijdrage van Werkplein. Jaarlijks wordt bepaald welk percentage aan dienstverlening Werkplein in het afgelopen jaar heeft afgenomen van ICT WBW ten opzichte van het in dat jaar totaal aan geleverde diensten door ICT WBW. Tevens wordt de totale omvang van de bijdrage van Werkplein vastgelegd. De omvang dienstverlening in 2025 bedroeg € 712.444. In het verslagjaar heeft het Werkplein geen specifiek beleid ontwikkeld met betrekking tot verbonden partijen. Dit is te wijten aan het feit dat wij maar één verbonden partij hebben. Gelet op het afgebakend risicobedrag zien wij op dit moment geen noodzaak om op korte termijn een beleid te ontwikkelen.
Eigen Vermogen ICT WBW € 0 In principe heeft ICT WBW géén eigen vermogen. Bij uitzondering is in 2022 een bestemmingsreserve opgenomen die in de jaren 2022-2024 is ingezet. Vreemd Vermogen ICT WBW € 3.690.142 Het vreemd vermogen bestaat uit: - Voorziening t.b.v. verlofsparen van € 4.277 - Twee onderhandse lening van 2,8 miljoen euro bij elkaar. Beide leningen worden volledig afgelost in 2026; - Crediteuren ad € 545.941; - Overlopende passiva van € 339.923. Resultaat ICT WBW € 67.932 In 2024 was er sprake van een positief resultaat van € 67.932 bij een totaal aan lasten van € 9.117.565. 45
Het resultaat is een saldo van verschillende positieve en negatieve bedragen waarbij geen bijzonderheden opvallen. Op dit moment zijn er nog geen cijfers over het boekjaar 2025 beschikbaar.
Verbonden partij in de vorm van een gemeenschappelijke regeling: ICT-samenwerking WestBrabant West Vestigingsplaats
Zevenbergen
Website
https://www.ictwbw.nl
Visie / doelstelling
Het verzorgen van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van de ICT-taken voor de deelnemers
Het verlagen van de kwetsbaarheid; Het realiseren van kostenreductie door schaalvergroting; Reden participatie Het verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening; c.q. openbaar Het verhogen van de professionaliteit van de medewerkers; belang Het verhogen van de arbeidsproductiviteit; Het delen van de kennis en het creeren van specialisatie. Bestuurlijk belang Bestuurslid: directeur P. Koenders WHvWB Financieel belang De bijdrage van WHvWB voor 2025 bedraagt: € 712.444 WHvWB Financiele gegevens
Eigen vermogen 1-1-2024 31-12-2024
Vreemd vermogen Resultaat 2024 Bijdrage 2025 € 429.600 1-1-2024 € 5.041.800 € 67.932 € 712.444 € 0 31-12-2024 € 3.690.142
Behaalde Geen afwijkende resultaten anders dan het leveren van de ICT-dienstverlening resultaten in 2024 Risico's
ICT WBW beschikt niet over een algemene reserve. Eventuele tekorten komen voor rekening van de andere deelnemers.
4.6 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid (WOO) Openbaarheidsparagraaf – Wet open overheid (Woo) De Wet open overheid (Woo) verplicht bestuursorganen tot actieve openbaarmaking van 17 categorieën informatie. Sinds 1 november 2024 is tranche 1 in werking. De volgende tranches (2 t/m 4), met complexere informatiecategorieën zoals onderzoeksrapporten, klachten, adviezen en Woo-verzoeken, worden naar verwachting medio 2027 van kracht (bekendmaking half 2026). Voorbereidingen Werkplein • • •
Software & systemen: Er zijn eerste softwareaanpassingen doorgevoerd. Aanvullende oplossingen worden onderzocht om de actieve openbaarmaking structureel te ondersteunen. Organisatie: Het Woo-team is uitgebreid, en interne processen worden aangepast om toekomstige verplichtingen te kunnen borgen. Informatiebeheer: Doorlopende activiteiten voor informatie- en documentbeheer blijven noodzakelijk. 46
Het informatiebeheerplan kon nog niet volledig worden uitgevoerd door prioriteit voor recente wetswijzigingen. Ter versterking is een nieuwe projectleider Woo aangesteld. Financiële toelichting • • •
Structurele kosten: informatie- en documentbeheer, softwareonderhoud en behandeling/publicatie van Woo-verzoeken. Incidentele kosten: ICT-aanpassingen, procesinrichting en projectorganisatie. Risico’s: mogelijke aanvullende investeringen bij invoering van nieuwe tranches.
47
Jaarrekening
48
5 Balans met toelichting
5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door het algemeen bestuur op d.d. 26-1-2026 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. De in de onderhavige jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op de veronderstelling van continuïteit van de gemeenschappelijke regeling. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening Waardering van passiva en activa alsmede de bepaling van het resultaat vinden in principe plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij in deze grondslagen anders is vermeld. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid. Baten en lasten, worden daarbij verantwoord tot hun brutobedrag. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.