21 Werkplein HvWB(via college) Aanbiedingsbrief 1e Bestuursrapportage 2021 Werkplein HvWB

Gemeente Rucphen T.a.v. college van burgemeester en wethouders Postbus 9 4715 ZG Rucphen

Kenmerk Contactpersoon Afdeling Doorkiesnummer Uw brief van Onderwerp

: : J.M. Dekker : Besturing en Control : 06-11870576 : : Aanbieding 1e Bestuursrapportage 2021 Werkplein Hart van West-Brabant

Locatie Etten-Leur Roosendaalseweg 4 4875 AA Etten-Leur Locatie Roosendaal Dunantstraat 80 4701 GZ Roosendaal Postbus 59 4870 AB Etten-Leur

Etten-Leur, 07-06-2021

Geacht heer/mevrouw, Hierbij bieden wij u de 1e Bestuursrapportage 2021 van het Werkplein Hart van West-Brabant aan. In deze 1e Bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten die we tot en met eind maart hebben ondernomen en wordt aandacht besteed aan de realisatie van de bestuurlijke opdracht voor 2021. Deze Bestuursrapportage is anders van opzet dan u van ons gewend bent. De informatie is zowel compacter weergegeven, alsook meer kwalitatief van aard. Door deze opzet trachten wij uw gemeente niet alleen meer inzicht te geven in wat het Werkplein bereikt, maar ook wat uw inwoners daar van ervaren. In de 1ste Bestuursrapportage wordt bijzondere aandacht besteed aan de Rijksregelingen Tonk en Tozo, die het Werkplein uitvoert in het kader van COVID-19. Ook staan we uitgebreid stil bij de organisatieontwikkeling die het Werkplein doormaakt, wat een forse maar tevens uitdagende opgave is voor onze organisatie. Conform gemaakte afspraken verzoeken wij u de 1e Bestuursrapportage 2021 aan te bieden aan uw gemeenteraad. Tevens horen wij graag van u of de nieuwe opzet aansluit bij de informatiebehoefte van gemeenteraadsleden. Voor vragen of nadere toelichting kunt u contact opnemen met dhr. Dekker, teamleider Besturing en Control. Hij is bereikbaar op 06-11870576 of via email arjan.dekker@werkpleinhartvanwest-brabant.nl.

Hoogachtend, Het Dagelijks Bestuur van het Werkplein Hart van West-Brabant namens deze,

De heer M. Does Directeur Het Werkplein Hart van West-Brabant is een samenwerking van de gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert. E: info@werkpleinhartvanwestbrabant.nl I www.werpleinhartvanwest-brabant.nl

Bestuursrapportage 2021

1ste

Gemeente Rucphen

Jullie bieden goede ondersteuning in allerlei opzichten Ondernemer met Tozo-uitkering

Inleiding Voor u ligt de eerste bestuursrapportage voor 2021 van het eerste kwartaal.

Eind 2020 hebben Werkplein en gemeenten een nieuwe bestuurlijke opdracht geformuleerd. Afspraken meer op hoofdlijnen, zodat het Werkplein meer ruimte krijgt om snel in te spelen op kansen en knelpunten. Afspraken op hoofdlijnen komen ook tot uitdrukking in de nieuwe opzet voor de bestuursrapportage. De set indicatoren die wij hebben afgesproken is beperkt. Deze wordt in de rapportage aangevuld met gegevens die meer inzicht geven hoe de regio en uw gemeente er in het eerste kwartaal van 2021 voor staan. Maar bovenal willen we u een bestuursrapportage voorleggen die (nog) meer dan in voorgaande jaren kwalitatief van aard is. Het verhaal achter de cijfers spreekt meer tot de verbeelding dan statische data. Gevolg is een kortere, meer kwalitatieve rapportage. Graag horen we van u of deze nieuwe opzet voorziet in uw informatiebehoefte. Wanneer u meer, of andere informatie van ons verwacht, verzoeken wij u dit kenbaar te maken aan wethouder De Bruijn. Hoogachtend, Namens het bestuur van het Werkplein Hart van West-Brabant,

Marko Does, directeur

Bestuurlijke opdracht De D6 gemeenten en het Werkplein zijn overeengekomen om in de periode 2021 tot en met 2024 de volgende strategische doelstellingen te behalen: Zo min mogelijk inwoners zijn afhankelijk van een uitkering. Inwoners in het doelgroepenregister hebben een (betaalde) baan. Inwoners ontvangen laagdrempelige integrale ondersteuning bij hun ontwikkeling naar werk. Minder inwoners leven in armoede. Inwoners ontvangen tijdig en rechtmatig uitkeringen en/of inkomensondersteunende maatregelen. Inwoners hebben laagdrempelig toegang tot bemiddeling naar werk en inkomensondersteuning. Inwoners waarvoor werk (voorlopig) niet haalbaar is worden voor hun ondersteuning naar zelfredzaamheid overgedragen.

Werkplein heeft heel goed naar mijn verhaal geluisterd. Ik geloofde niet meer in mezelf, maar dankzij alle hulp heb ik weer vertrouwen in de toekomst.

Curtley

Voor wat betreft doelstellingen 1, 2, 3, 4 en 5 geven we in deze rapportage meer informatie over de ontwikkelingen binnen de D6 regio, en waar dat relevant is, in uw gemeente. Voor de doelstellingen 6 en 7 wordt een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd in het tweede kwartaal van 2021. De uitkomsten worden toegelicht in de tweede bestuursrapportage. In de tekst is aangegeven op welke doelstelling de geboden informatie betrekking heeft door middel van een cijfer:

Opvallend in de gemeente Rucphen In de gemeente Rucphen is het bestand in het eerste kwartaal met 0,3% toegenomen, minder dan het regionaal gemiddelde.

Bestandsontwikkeling In het eerste kwartaal 2021 zien we regionaal een beperkte bestandsstijging. De CPB prognose voor geheel 2021 is 6%. De stijging in de D6 gemeenten is vooralsnog 0,7%. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde is het bestand van het Werkplein in de periode april tot juni 2020 iets harder gegroeid. Daarna volgt het Werkplein de landelijke trend.

Vergelijking trend bestand 2020 tot heden 106 105 104 103 102 101 100 99

Categorie

1-4-2021

% 2021

1-4-2020

% 2020

A

370

7,7

361

7,8

B

1.222

25,3

959

20,7

C

3.143

65,2

3.215

69,3

86

1,8

102

2,2

4.821

100

4.637

100

Nog in te delen ar

nu

Ja

i

ar

ru

b Fe

i

rt

M

aa

r Ap

il

M

ei

ni

Ju

Werkplein

i i r r r r t s ar ar ar tu be be be be us em kto em em anu bru Ma g e J t v O F ec Au Sep No D li

Ju

Landelijk

Vergelijkbare grootte

Totaal

Dit onderbouwt dat de terughoudendheid in het plaatsen van inwoners in leer- en ontwikkeltrajecten leidt tot de ophoging van het bestand.

Duiding trend De twee voornaamste verklaringen voor de iets hogere groei zijn:  Wij voelen grote verantwoordelijkheid voor de gezondheid van deze kwetsbare inwoners en daarom is het Werkplein terughoudend geweest in het plaatsen van inwoners in leer- en ontwikkeltrajecten. Plaatsing vindt alleen plaats wanneer dat in het belang van het welzijn van de inwoner noodzakelijk is.  De D6 gemeenten kenden voor de coronaperiode een lager aantal bijstandsgerechtigden dan gemiddeld in Nederland.

Vergelijking bestand Het Werkplein hanteert een ABC-indeling in inwoners. A betekent een korte afstand tot de arbeidsmarkt, C een lange afstand. Wanneer de samenstelling van het bestand per 1 april 2021 wordt vergeleken met dat van 1 april 2020, dan valt op dat in het coronajaar met name het aantal in categorie B is toegenomen. Het aantal inwoners in categorie C is zelfs afgenomen.

Qua leeftijdsopbouw zijn er geen significante verschillen tussen de periode voor corona en nu: Leeftijdsopbouw

1-4-2021

% 2021

1-4-2020

% 2020

18-26

417

8,6

391

8,4

27-39

1.205

25,0

1.148

24,8

40-49

1.014

21,0

1.005

21,7

50-64

2.022

41,9

1.948

42,0

65+

163

3,4

145

3,1

Totaal

4.821

100

4.637

100

Aanpak Om deze opgaande trend te doen keren wordt met de gemeenten gesproken over extra maatregelen die mogelijk een impuls geven aan beperking van het bestand. Daarnaast wordt voorbereid op het versneld plaatsen van inwoners in leer- en ontwikkelwerktrajecten zodra de coronasituatie dat toelaat.

Strategische doelstellingen Aanvragen levensonderhoud

Plaatsingen WerkgeversServicepunt

In maart en april 2020 ontstond als gevolg van het begin van de coronacrisis een piek in het aantal aanvragen levensonderhoud. In de eerste drie maanden van 2021 zien we een terugloop in het aantal aanvragen.

Voor wat betreft de plaatsingen van inwoners uit doelgroep A heeft het WerkgeversServicepunt West-Brabant (WSP) in de eerste twee maanden van 2021 iets minder inwoners kunnen doorgeleiden naar werk dan een jaar eerder. In maart 2021 lag het aantal hoger dan maart 2020.

D6

Rucphen

Januari

Februari

2021

140

136

2020

180

140

Maart

Januari

Februari

154

7

8

10

273

14

14

23

Beschut werk & garantiebanen In Rucphen is in het eerste kwartaal van 2021 één plaats beschut werk ingevuld. Binnen de taakstelling zijn er in 2021 nog vier plaatsen beschikbaar. Beschut werk*

Taakstelling 2020

Taakstelling 2021

WSP

Maart

Plaatsingen per Q1 2021

D6

105

123

104

Rucphen

16

19

15

Taakstelling- en plaatsingscijfers zijn cumulatief vanaf 2015

*

Januari

Februari

Maart

2021

43

30

43

2020

51

42

35

Dat er in het eerste kwartaal van 2021 toch 116 inwoners zijn doorgeleid naar werk onderstreept dat er - ook na een jaar corona - nog banen beschikbaar zijn voor deze doelgroep. In het jaar 2020 slaagde het WSP er in om in totaal 503 inwoners van werk te voorzien. Wanneer de huidige trend zich doorzet komt het aantal plaatsingen in 2021 iets lager uit. Uiteraard is hier een grote afhankelijkheid van de regionale economische ontwikkeling.

Gebruik minimaregelingen Het aantal uitkeringsdossiers per 1 april 2021 en het gebruik van de minimaregelingen voor de gemeente Rucphen is opgenomen in bijgaande tabel.

Aantal deelnemers / dossiers Rucphen

Voor wat betreft garantiebanen geldt een taakstelling van 100 plaatsen in 2021. De D6 gemeenten vullen hiervan in het eerste kwartaal 2021 36 plaatsen in, waarvan 2 door de gemeente Rucphen.

532 399 335 154 0

100

200

300

400

500

600

Collectieve Zorgverz. (indiv.)

Collectieve Zorgverz. (huish.)

Levensonderhoud

Bijzondere Bijstand

Doorlooptijden aanvragen Wettelijke norm: 8 weken

Mate van behalen doorlooptijden Inwoners ontvangen tijdig en rechtmatig uitkeringen en/of inkomensondersteunende maatregelen.

Norm Werkplein: 6 weken

Streven Werkplein: 4 weken

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70% 80%

90% 100%

Streven Werkplein: 4 weken

Norm Werkplein: 6 weken

Wettelijke norm: 8 weken

Maatschappelijke Participatie

83%

97%

99%

Bijzondere Bijstand

79%

89%

95%

Levensonderhoud

64%

85%

93%

Maatschappelijke Participatie

Bijzondere Bijstand

Levensonderhoud

Cijfers Tozo-3

Cijfers TONK

Het aantal lopende dossiers voor levensonderhoud is per 1 april 2021 44 voor de gemeente Rucphen en in totaal 326 voor de D6 gemeenten.

Het aantal TONK aanvragen bij het Werkplein van 3 tot en met 31 maart 2021 bedroeg:

Het aantal aanvragen Tozo-3 in het eerste kwartaal van 2021 bedroeg:

TONK - Werkplein (90 aanvragen) 23

Aanvragen Tozo - Levensonderhoud (LO) en bedrijfskrediet - Werkplein

39

546 527

28

81 44

in behandeling 0

100

200

300

400

500

Aanvragen Tozo (LO)

Toekenningen Tozo (LO)

Aanvragen bedrijfskrediet

Bedrijfskrediet toekenningen

toekenning

afwijzing/intrekking

600

Het aantal TONK aanvragen in de gemeente Rucphen van 3 tot en met 31 maart 2021:

Aanvragen Tozo - Levensonderhoud (LO) en bedrijfskrediet - Rucphen

TONK - Rucphen (6 aanvragen) 1

68 68 9

3

4

2 0

10

20

30

40

50

60

Aanvragen Tozo (LO)

Toekenningen Tozo (LO)

Aanvragen bedrijfskrediet

Bedrijfskrediet toekenningen

70

in behandeling

toekenning

afwijzing/intrekking

Toelichting Tozo

Duiding TONK

In januari is onder 843 ondernemers die een Tozo-aanvraag hebben gedaan via SMS een enquête uitgezet. 172 ondernemers hebben naar aanleiding van deze vragenlijst een persoonlijk adviesgesprek gevoerd met medewerkers van het Werkplein op basis waarvan verdere actie richting onder meer verandering bedrijfsvoering, schuldhulpverlening, loopbaan- en opleidingsadvies- in samenwerking met gemeenten en diverse hulporganisaties is ondernomen.

In het eerste kwartaal is het Werkplein druk bezig geweest met de ontwikkeling van de TONK-regeling. Vanaf 3 maart 2021 kan deze worden aangevraagd. Het aantal aanvragen is zeer beperkt, ondanks brede communicatie en gerichte benadering van Tozo afnemers. Dit komt overeen met omringende regio’s en het landelijk beeld.

Per 1 april 2021 is de Tozo-4 ingegaan. Vanaf 1 april 2021 kan deze worden aangevraagd. De eerste aanvragen zijn inmiddels afgehandeld en daarover wordt gerapporteerd in de tweede bestuursrapportage.

Thema: Organisatieontwikkeling De nieuwe bestuurlijke opdracht daagt het Werkplein uit om onze werkwijze tegen het licht te houden. Doel is om zo min mogelijk mensen afhankelijk te maken van een uitkering. Kansen liggen bij de inwoners die nu in categorie C zijn ingedeeld, het leeuwendeel van ons bestand. Naar verwachting zal een warme, integrale aanpak nabij deze inwoners positief effect hebben.

Nu is het Werkplein centraal en meer procesmatig georganiseerd. De huidige aanpak is vooral gericht op de Participatiewet, en minder op integraal samenwerken in het sociaal domein. Een wijziging in zowel structuur als cultuur van het Werkplein is nodig om de ambities van de gemeente waar te kunnen maken. Het Werkplein is, met 227 medewerkers en een begroting van € 90 mln., vergelijkbaar in omvang met de gemiddelde gemeente in de D6 regio. Dat onderstreept dat deze organisatieontwikkeling omvangrijk is. Daarom is een uitgebreid programma gemaakt om de organisatieontwikkeling te laten slagen.

Visie Werkplein 2024 Eerst moest helder worden waar het Werkplein naartoe gaat ontwikkelen. In oktober 2020 is een werkgroep aan de slag gegaan met het uitwerken van een visie voor de toekomst van het Werkplein. Dit ‘bouwteam’ was samengesteld uit alle geledingen van het Werkplein. In januari 2021 heeft het bouwteam de visie gericht op het Werkplein in 2024 opgeleverd. Kern van de visie is dat het Werkplein uitgaat van de talenten en kwaliteiten van inwoners èn medewerkers. Om deze visie waar te maken is meer maatwerk voor inwoners, regelruimte voor onze medewerkers en samenwerking in het sociaal domein noodzakelijk. Binnen het Werkplein is breed draagvlak voor de visie. Omdat wij veel belang hechten aan draagvlak onder onze deelnemers wordt in het tweede kwartaal 2021 de gemeenteraden gevraagd om wensen en bedenkingen mee te geven.

Aanpak 2021 In het eerste kwartaal is een veranderstrategie opgesteld. Deze is er op gericht om zo spoedig mogelijk over te kunnen gaan op een nieuwe werkwijze. Onze strategie is om de organisatie van de toekomst zo veel als mogelijk uit te laten werken door onze medewerkers zelf. Het bijbehorend programma van uitvoering geeft aan welke acties dit jaar worden opgepakt. Deze kent verschillende programmalijnen, die een spoorboekje vormen voor herinrichting van de organisatie, omslag in houding en gedrag van het Werkplein, gewenst leiderschap, benodigde personeelszaken en communicatie intern en extern. In het eerste kwartaal 2021 zijn een aantal acties al opgepakt: Houtskoolschets Organisatiebureau Radar Advies heeft op basis van de visie van het Werkplein een eerste schets gemaakt hoe de structuur en sturingsfilosofie van het Werkplein eruit zou kunnen komen zien. Radar adviseert onder meer om delen van de organisatie lokaal te laten werken en het accent te verleggen naar kwaliteit en maatschappelijk effect. Inspiratiefestival Voor alle medewerkers is een druk bezocht (digitaal) Inspiratiefestival georganiseerd, waarin vier sprekers stil hebben gestaan bij het thema ‘Verandering’. Expedities Groepen van opgeteld ongeveer 80 medewerkers zijn onder de noemer Expedities met elkaar in gesprek over hun talenten, kwaliteiten en hoe ze die kunnen inzetten.

Vergroening in de praktijk Persona’s Om de gevolgen van de organisatieveranderingen voor onze inwoners te kunnen bespreken heeft het Werkplein een aantal persona’s ontwikkeld. Een persona is een fictief persoon, die als voorbeeld dient voor een grotere groep inwoners die gebruik maakt van de diensten van het Werkplein.

Persona Riet

Vergroeningsdilemma’s

Riet (59 jaar) is een zorgzame vrouw uit Rucphen en woont in een eengezinswoning (huurwoning), haar twee kinderen wonen in hetzelfde dorp. Riet werkt sinds drie jaar in de thuiszorg voor 22 uur per week, verspreid over drie dagen. Dit is maximaal haalbaar voor haar vanwege lichamelijke klachten. Daarnaast past ze twee dagen per week op twee van haar kleinkinderen en hier haalt ze veel plezier uit.

De veranderingen in de organisatie brengen de nodige dilemma’s met zich mee wat we verstaan onder inwonergericht werken. Een voorbeeld:

De man van Riet is ruim twee jaar geleden overleden. Haar man heeft altijd in de bouw gewerkt waar ze nu maandelijks een klein nabestaandepensioen van ontvangt. Ze hadden wel wat spaargeld opgebouwd maar ze is het afgelopen jaar voor kosten komen te staan waardoor er niet veel spaargeld meer over is. Riet maakt gebruik van de collectieve ziektekostenverzekering, en is wel enigszins op de hoogte van bepaalde regelingen maar denkt vaak ook dat ze er toch niet voor in aanmerking komt. Ze doet daar vaak dus geen beroep op. Ieder klein extraatje is echter welkom. Sinds het overlijden van haar man kost het steeds meer moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Ze heeft zorgen maar wil dit niet laten merken aan haar kinderen.

Een stel met een klein kindje, beide ouders hebben een zeer laag niveau. Een van beiden ontvangt een WAJONG uitkering, die wij aanvullen tot bijstandsniveau. Twee keer per jaar moeten de gegevens van de WAJONG aangeleverd worden, omdat dan de uitkering wijzigt. In december hebben ze keurig de beschikking van het UWV ingeleverd met daarop de berekening vanaf januari van de WAJONG uitkering. Begin dit jaar belt de inwoner in paniek naar de klantmanager. De uitkering is geblokkeerd. Er is namelijk geen inkomstenverklaring ingeleverd en als deze er niet is wordt er niet betaald. De inwoner snapt het niet want die heeft naar zijn idee toch keurig de gegevens ingeleverd. Intern gaat de klantmanager in gesprek met de uitkeringsadministratie. Onze regel - die vooraf met de inwoners is besproken - is dat er in het kader van rechtmatigheid geen betaling mag zijn zonder inkomstenverklaring. De klantmanager helpt mee om alle zaken in orde te krijgen. Dilemma’s die wij intern bespreken zijn:  Waar liggen de grenzen van eigen kracht en zelfredzaamheid?  In welke situaties mag van de klantmanager worden verwacht meer te zorgen voor een inwoner, of juist zorgen dat een inwoner de afspraken nakomt?  In welke mate kunnen regels worden geschrapt, om vanuit vertrouwen te werken? En hoe herkennen we eventueel misbruik van het vertrouwen?

Casus van een klantmanager

Bloemenwinkel of bloemenkraam Een echtpaar (50+) moest om bedrijfseconomische redenen stoppen met hun bloemenwinkel. Ze kwamen in de uitkering en wisten niet wat ze wilden. Ze hadden het psychisch zwaar met het verlies van hun eigen bedrijf, dus ik heb ze eerst ruimte gegeven om met de hulpverlening aan de slag te gaan. Ook hebben ze de trainingen gevolgd en coachende gesprekken gehad. Meneer twijfelde vaak of hij nog wel een eigen bedrijf wilde en overwoog de optie een baan in loondienst. Maar wat? Na lang wikken en wegen besloot het echtpaar toch weer voor een eigen bedrijf te gaan. Een bloemenkraam op de markt. Geen vaste huurlasten, enkel een staplaats. Ik heb besloten om ze te ondersteunen bij het maken van het ondernemingsplan, omdat ze het alleen echt niet konden. Iedere maand schreven ze samen een hoofdstuk en daarna plande ik een gesprek in van 2 uur om die met hen door te nemen en tips te geven. Dingen die ze nog moesten uitzoeken, etc. Het was een intensief traject, maar ... met groot succes! De BBZ is toegekend! Ze mogen starten met een bloemenkraam. Wie weet zien we ze binnenkort op de markt in Rucphen of een van de andere gemeenten. Nathalie Ginther, klantmanager Werk & Participatie

Shutterstock

Contact www.werkpleinhartvanwest-brabant.nl 076 750 35 00 (ma t/m vrij / 9:00 - 10:30 uur) Roosendaalseweg 4, Etten-Leur / Dunantstraat 80, Roosendaal (maandag t/m vrijdag: 9.00 - 12.00 uur, melden voor uitkering: tot 11.00 uur)