20 VRMWB Verantwoording Covid 1 december tot 1 juli 2021

...,, VEILICHEIDSRECIO

MIODE:N· EN WEST-BRABANT

Veiligheidsregio MWB

Aan de burgemeesters Aan de gemeenteraden

Doornboslaan 225-227, Breda Postbus 3208 5003 DE Tilburg Telefoon (088) 2250100 www.veiligheidsregiomwb.nl

Datum Onze referentie

23-07-2021

Behandeld door

U.035483

Doorkiesnummer

Uw referentie

E-mail

Uw brief van

Onderwerp

Projectteam Corona sectiebevolkingszorg@vrmwb.nl Verantwoording COVID-19 (1 december tot 1 juli 2021)

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bied ik u een derde verantwoordingsrapportage COVID-19 crisis aan waarin ik u informeer over de aanpak van de COVID-19 crisis in de periode van 1 december 2020 tot 1 juli 2021. Afschalen Op 6 januari 2021 heeft u de vorige tussentijdse verantwoordingsrapportage vanuit de Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant over de periode 1 augustus - 1 december ontvangen. Op dat moment zaten we in de meest strenge lockdown sinds het begin van de crisis. Een lockdown die op 23 januari 2021 nog werd aangevuld met een avondklok. We vierden Kerst, Oud en Nieuw en zelfs Carnaval thuis. Pas vanaf eind april zijn de meeste maatregelen weer stap voor stap losgelaten. Mede dankzij een geslaagde vaccinatiecampagne. In bijgevoegde derde rapportage leest u het verloop van de crisisaanpak vanaf 1 december tot 1 juli 2021 in de regio Midden- en West-Brabant. Als gevolg van de versoepelingen, heb ik op 30 juni besloten (na raadpleging van het Regionaal Beleidsteam, RBT) om de crisisorganisatie COVID-19 af te schalen van GRIP 4 naar de reguliere situatie. Dit is landelijk bij alle veiligheidsregio's zo gebeurd. De Tijdelijke wet maatregelen COVID (Twm) die per 1 december 2020 in werking is getreden, is nog steeds van kracht. Het RBT blijft beschikbaar als afstemmingsoverleg totdat de Twm niet meer van toepassing is.

We volgen de vergaderfrequentie van het Veiligheidsberaad. Samenwerking komende periode Ook al is er formeel geen sprake meer van een opgeschaalde crisis, we zijn er nog niet. De samenwerking en afstemming tussen onze gemeenten en met de andere crisispartners als GGD en politie blijft de komende periode noodzakelijk. Als voorzitter vervul ik daarin een coördinerende rol. Samen zorgen we ervoor dat de crisistaken worden overgedragen aan de reguliere organisaties en overlegstructuren en dat we de leerpunten borgen van anderhalf jaar COVID-19.

VEILICHEIDSRECilO

MIDDEN· EN WEST BRABANr

Op dit moment zitten de besmettingen weer op een hoog niveau. Dit heeft al geleid tot nieuwe landelijke maatregelen. Hoe het verloop er precies uit zal zien weten we niet, maar we bereiden ons wel voor op eventuele nieuwe maatregelen en het opnieuw opschalen van de crisisorganisatie. Een woord van dank De steeds veranderende maatregelen die bovendien steeds lastiger uit te leggen zijn, vormden ook de afgelopen maanden een grote uitdaging. Daarbij duurt deze crisis al anderhalf jaar. Dit zorgt ervoor dat het voor veel mensen moelijker wordt zich aan de maatregelen te houden. Communicatie en toezicht en handhaving vanuit de overheid zijn steeds als belangrijke instrumenten naast elkaar ingezet om het gewenste gedrag te stimuleren. Daarom nogmaals een woord van dank voor alle politieagenten, toezichthouders, handhandhavers, cityhosts en andere overheidsmedewerkers die hebben bijgedragen aan het communiceren over de maatregelen en het naleven van de regels. Er is de afgelopen maanden steeds extra inzet gevraagd van bestuurders en ambtenaren, in alle betrokken organisaties. De crisis stelt ons steeds weer voor nieuwe vraagstukken en dilemma's. De getoonde veerkracht en inzet is groot en geeft mij het vertrouwen dat we gezamenlijk en adequaat blijven anticiperen op ontwikkelingen in de samenleving.

s iligheidsregio Midden- en West-Brabant

pagina 2 van 2

alleen samen krijgen we corona onder controle Verantwoording gemeenteraden Juli 2021 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 1 samen maken we de regio veiliger

COVID-19 crisis

Inhoud

2 samen maken we de regio veiliger

verantwoording gemeenteraden covid-19 crisis 1 inleiding

3

2 het virus

4

3 aanpak · Wettelijke context · Vaccinatiestrategie · Van Lockdown naar Routekaart en openingsplan · Intergemeentelijke samenwerking · Multidisciplinaire aanpak & Scenariodenken

5 5 5

4 informatie & communicatie · Informatiepositie burgemeesters en gemeenteraden · Crisiscommunicatie en gedragsverandering

5 belangrijkste onderwerpen en dilemma’s · Dilemma’s en zorgen in de zorg · Handhaving · Oud en Nieuw · Avondklokrellen · Pilots en fieldlabs · Carnaval · Driving diners

12 12 13 13 13 14 15 15 16

10

6 bedrijfsvoering · Continuïteit van hulpdiensten en vitale sectoren · Kosten · Wob-verzoeken

10

7 doorkijk naar de 2e helft 2021

18

11

bijlagen · Verloop besmettingen VRMWB · Verloop vaccinaties VRMWB · Overzicht RBT-overleggen van december 2020 t/m juni 2021 · Overzicht raadsinformatiebrieven

19 20 21

6 7 9

16 17 18

22 22

alleen samen krijgen we corona onder controle 1 Inleiding

Verantwoordig gemeenteraden COVID-19 crisis van december 2020 t/m 30 juni 2021 Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 3 samen maken we de regio veiliger

Sinds het eerste kwartaal van 2020 heeft de hele wereld, en daarmee ook Nederland en de gemeenten in de regio Midden- en West-Brabant, te maken gekregen met de gevolgen van het Coronavirus COVID-19. Deze situatie heeft geleid tot een internationale (gezondheids-)crisis, waarbij het kabinet met de veiligheidsregio’s en vele (zorg-) partners heeft samengewerkt aan de Nederlandse bestrijding van het virus en de gevolgen ervan. Daar waar rampen en crises normaliter op lokaal niveau kunnen worden bestreden, maken de aard en omvang van de Coronacrisis een gecentraliseerde bestrijding onvermijdelijk. En ook nu, anderhalf jaar later, lijkt er licht aan het einde van de tunnel, maar zijn we nog niet klaar. De besmettingen nemen weer toe en ook de herstelfase gaat nog het nodige van ons vragen. De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) schrijft voor dat de voorzitter van de veiligheidsregio na

afloop van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis verslag uitbrengt aan de gemeenteraden van de getroffen gemeenten in de regio over het verloop van de gebeurtenissen en de besluiten die hij heeft genomen. Eerder verschenen daarom twee tussentijdse rapportages ter verantwoording, in augustus 2020 en in januari 2021. Met de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen (Twm) komt deze verantwoordelijkheid weer bij de burgemeester te liggen. Omdat GRIP 4 tot 1 juli 2021 in stand is gebleven, bieden we een laatste rapportage aan. Dit verslag is een aanvulling op de eerste twee rapportages en zorgt voor een afgerond geheel voor wat betreft de verantwoording van de voorzitter van Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB). Wij nemen u mee in de thema’s en dilemma’s die speelden vanaf 1 december 2020 tot en met 30 juni 2021.

2 Het virus Virussen veranderen voortdurend. Het coronavirus SARS-CoV-2 is in China in december 2019 op één plek ontstaan als menselijk virus. Sindsdien zien we dat het virus de wereld overgaat met steeds een iets andere genetische code; we noemen dat een mutatie. Inmiddels zijn er al duizenden varianten van het virus. Ook in Nederland zien we verschillende varianten van het virus rondgaan. In december 2020 werd de variant die 4 samen maken we de regio veiliger

op dat moment in het Verenigd Koninkrijk circuleerde, ook in Nederland aangetroffen. In januari 2021 wordt een variant uit Zuid-Afrika en twee varianten uit Brazilië opgemerkt. En in april 2021 wordt een variant, die als eerste in India werd aangetoond, de zogenaamde deltavariant ook in Nederland aangetroffen. Deze vijf virusvarianten lijken besmettelijker te zijn. Of dat inderdaad zo is, wordt onderzocht.

goedkeuring van elk vaccin volgt opnieuw een advies van de Gezondheidsraad en een besluit van de minister van VWS over de inzet van het vaccin. De aangepaste leveringen van de vaccins en de bijwerkingen van de vaccins zorgen ervoor dat de vaccinatiestrategie meerdere malen aangepast is.

Bron: Beeldwerkt

3 Aanpak wettelijke context De fase waarin de bestrijding van het virus zich bevindt, is bepalend voor de mate waarin lokaal en regionaal maatwerk aan de orde kan zijn. Eind 2020 hadden vrijwel alle regio’s een hoog inschalingsniveau (zeer ernstig). Dat heeft ertoe geleid dat het kabinet besloot op Rijksniveau maatregelen te nemen om het aantal besmettingen terug te brengen. De eerste ministeriële regeling die de juridische basis vormde voor deze maatregelen, voorzag dan ook niet in aanvullende ontheffingsmogelijkheden voor de burgemeester of bevoegdheden voor de burgemeester om plaatsen aan te wijzen waar bepaalde maatregelen gelden. 5 samen maken we de regio veiliger

Ook na de inwerkingtreding van de Twm is GRIP 4 in stand gehouden. De voorzitter besluit op 30 juni, in navolging van landelijke besluitvorming in het Veiligheidsberaad van 28 juni en na raadpleging van het RBT, om af te schalen van GRIP 4 naar GRIP 0. Daarbij blijft het RBT als achterwacht beschikbaar, totdat de Twm niet meer van toepassing is. Het RBT blijft de vergaderfrequentie van het Veiligheidsberaad volgen en komt maandelijks bijeen, tenzij de situatie vraagt om frequentere afstemming. vaccinatiestrategie Er is een landelijke strategie bepaald voor de COVID-19 vaccinaties. Het ministerie van VWS vertaalt de COVID-19-vaccinatie adviezen van de Gezondheidsraad in een inentingsstrategie. Na

Op 6 januari 2021 wordt in Veghel de eerste COVID-19-vaccinatie gezet. Vanaf 15 januari is het ook mogelijk om gevaccineerd te worden in de Veiligheidsregio Midden-West-Brabant. Zorgmedewerkers komen als eerste in aanmerking voor de vaccinatie. De vaccinaties worden uitgevoerd door verschillende partijen. De ziekenhuizen zijn verantwoordelijk voor het vaccineren van eigen zorgmedewerkers. De zorginstellingen hebben een grote rol gespeeld in het vaccineren van de eigen bewoners/cliënten. De GGD’en en huisartsen hebben vanuit het ministerie van VWS de opdracht gekregen voor grootschalige (massa) vaccinatie. De huisartsen waren daarbij verantwoordelijk voor het vaccineren van de 60-64 jarigen en een gedeelte van de 18-60 jarigen met medische indicatie. De GGD’en waren verantwoordelijk voor de groep 18-59 jarigen, ouder dan 65 jaar en een groot gedeelte van de 18-60 jarigen met medische indicatie. Voor de GGD’en betekent dit wederom een opschaling van haar werkzaamheden, naast het testen en Bron- en contactonderzoek.

De behoefte om gevaccineerd te worden is groot, de toelevering van vaccins is echter een beperkende factor in de eerste maanden. Ook het steeds aanpassen van de vaccinatiestrategie geeft onrust, omdat niet voor iedereen duidelijk is wanneer hij/zij aan de beurt is. Vanaf april neemt de toelevering van vaccins toe en komt het vaccineren op stoom. Uiteindelijk zijn er in Veiligheidsregio Midden-West-Brabant 8 vaccinatielocaties. Medio juni hebben alle inwoners vanaf 18 jaar de mogelijkheid gehad om een afspraak in te plannen voor de vaccinatie. Vanaf juli kunnen ook de jongeren tussen de 12 en 17 jaar zich laten vaccineren.

van lockdown naar routekaart en openingsplan Het coronavirus grijpt in december 2020 opnieuw razendsnel om zich heen. Wat wel duidelijk is, is dat meer contacten leidt tot meer besmettingen. Om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, besluit het kabinet het dragen van een mondkapje in onder andere winkels, musea en theaters vanaf 1 december te verplichten. Ook in het onderwijs (met uitzondering van de basisschool) moeten mensen dan een mondkapje gaan dragen. Om de zorg toegankelijk te houden, is verder ingegrepen om onze contacten tot een minimum te beperken. Daarom gaat Nederland vanaf dinsdag 15 december in de strengste lockdown

6 samen maken we de regio veiliger

tot dan toe. Onder andere musea en theaters, pretparken en dierentuinen, casino’s en sauna’s, accommodaties voor binnensport, horeca en horecavoorzieningen van hotels zijn dicht. Ook winkels zijn gesloten. Daarmee probeert het kabinet de contacten zo veel mogelijk te beperken. Supermarkten, bakkers, slagers en andere winkels waar levensmiddelen worden verkocht, kunnen wel openblijven, net als bijvoorbeeld apotheken, drogisterijen en tankstations.

Contactberoepen zoals kappers, nagelstylisten en tatoeëerders zijn gesloten, met uitzondering van (para-)medische contactberoepen. Scholen in het basis- en voortgezet onderwijs en instellingen voor mbo, hbo en wetenschappelijk onderwijs geven les op afstand om zo het aantal contacten te beperken. De kinderopvang is gesloten. Kinderen van ouders met een cruciaal beroep kunnen wel naar het basisonderwijs of de kinderopvang.

intergemeentelijke samenwerking Net als 2020, staat ook 2021 nog steeds in het teken van de coronacrisis, waarbij de regionale overheid de handen ineen heeft geslagen om samen deze crisis te lijf te gaan. Medewerkers van gemeenten blijven middels het Projectteam Corona Gemeenten een cruciale rol spelen in deze crisis met de doorvertaling van de maatregelen naar de gemeentelijke praktijk en andersom.

In heel Nederland geldt vanaf zaterdag 23 januari een avondklok. Dat betekent dat iedereen tussen 21.00 uur ’s avonds en 04.30 uur ’s ochtends binnen moet blijven. Vanaf 31 maart is de avondklok met een uur ingekort en gaat hij in vanaf 22.00 uur. Sinds februari 2021 wordt gesproken over een routekaart en openingsplan. Wanneer het aantal gevaccineerde mensen stijgt en het aantal opnames van coronapatiënten in ziekenhuizen daalt is er ruimte voor versoepeling van de maatregelen. Dit afschalen gebeurt op landelijk niveau. Unaniem is de motie van Dijkhof over de routekaart aanvaard in de Tweede Kamer. 7 samen maken we de regio veiliger

Bij aanpassing van de routekaart zal volgens de motie meer rekening moeten worden gehouden met spreiding van de ruimte over meerdere sectoren. Daarbij speelt ook de discussie of gekeken moet worden naar het effect van losse maatregelen, of het pakket aan maatregelen als geheel. De eerste stap in het openingsplan wordt eind april gezet. Het HBO en WO gaat onder voorwaarden weer open, evenals de terrassen buiten en de detailhandel. De avondklok wordt opgeheven en men mag thuis weer twee personen ontvangen.

Het projectteam bestaat uit zo’n 20 medewerkers afkomstig uit onze 24 gemeenten. Onder leiding van een projectleider / algemeen commandant houdt het Projectteam zich bezig met de volgende taken: 1 Strategische advisering van de voorzitter VRMWB en RBT (ook voor landelijke gremia) 2 Inhoudelijk bijdrage aan het ROT en de Veiligheidsdirectie 3 Informatiemanagement RBT/districtelijke overleggen/gemeenten 4 Regionale afstemming en coördinatie 5 Gezamenlijk voorbereiden van de veranderingen in maatregelen

Het projectteam heeft zich de afgelopen maanden ontwikkeld tot een regionaal platform voor netwerkpartners en gemeenten. Gedurende de crisis zijn nieuwe werkwijzen ontwikkeld om vooruit te kijken en te handelen in crisissituaties. Ook heeft de intergemeentelijke samenwerking een impuls gekregen. Zowel bestuurlijk als ambtelijk is de wens uitgesproken om dit initiatief te borgen in de reguliere organisatie. Het projectteam is gestart met een doorontwikkeling teneinde in de zomer een efficiënt werkend team te organiseren, dat flexibel kan meebewegen met de crisis in capaciteit en kennis. De crisis komt in een andere fase, maar we zijn er nog niet. Opgaven die op ons afkomen en waarmee ook nu al gestart is, zijn: 1 Nazorg voor medewerkers 2 (Team)evaluatie en borgen goede initiatieven in de reguliere organisatie 3 Verantwoording en archivering 4 Inrichten van een multidisciplinaire waakvlamorganisatie (onder andere t.b.v. monitoring/borgen signaalfunctie voor heropschaling en afhandelen van dossiers) 5 Overdracht naar reguliere organisatie (o.a. handreiking brandhaardenaanpak) 6 Preparatie op eventuele heropschaling (herijking projectorganisatie en planvorming najaar op basis van scenario’s)

8 samen maken we de regio veiliger

7 De GGD blijft testen, BCO uitvoeren en vaccineren. Afgeschaald wordt naar het niveau dat nodig is en rekening wordt gehouden met mogelijke opschaling. De focus bij het vaccineren gaat van de grote massa naar maatwerk bij de doelgroepen en wijken die achterblijven. De GHOR blijft de continuïteit van de zorg monitoren.

Het regionale project zal in ieder geval tot 1 oktober operationeel blijven. In omvang en vergaderfrequentie wordt teruggeschaald, maar alle noodzakelijke disciplines blijven vertegenwoordigd en tijdens het zomerreces geborgd.

multidisciplinaire aanpak & scenariodenken De coronacrisis was en is een crisis met een ongekend grote en complexe impact op de samenleving en kent nog steeds belangrijke onzekerheden. Crisisbeheersing is bij uitstek een vakgebied waarin onzekerheid de enige zekerheid is. Ordenen en prioriteren van thema’s en vooruitdenken in de crisis zijn twee essentiële taken geweest van het Regionaal Operationeel

9 samen maken we de regio veiliger

Team COVID-19. Vanwege de veelheid van maatschappelijke thema’s die zich voordeden heeft het vooruitdenken in de crisis plaatsgevonden met extra disciplines naast de reguliere diensten (brandweer, politie, GHOR, gemeente etc.). Zo is er bijvoorbeeld gebruik gemaakt van een gedragswetenschapper en van specialisten op diverse gebieden zoals sociaal domein, handhaving, cultuur etc.

Gedurende de coronacrisis wordt op twee manieren geanticipeerd op onzekerheden: 1 Informatiegestuurd voorspellen: al in het begin van de coronacrisis is gestart met de ontwikkeling van dashboards en verzamelen van sturingsinformatie om trends te volgen en tijdig te acteren op signalen over virusontwikkelingen, maar ook over ontwikkelingen in de samenleving. 2 Scenariodenken: door na te denken over ‘wat als het allemaal tegenvalt’ en hoe we gunstige ontwikkelingen kunnen bevorderen, is vooruit gedacht in de crisis. Als je moet sturen in de mist, is scenariodenken onmisbaar. Het helpt bij het vormen van een gezamenlijk beeld van potentiële escalaties, het risico daarop en de impact ervan. En het leidt tot het gesprek over de escalatiemogelijkheden en kansen. Beide methodieken zijn complementair toegepast in de advisering naar het Regionaal Beleidsteam en naar de lokale besturen. Daarnaast is in de multidisciplinaire aanpak, en specifiek het scenariodenken, veel afstemming geweest met andere veiligheidsregio’s en het LOT-C.

4 Informatie & communicatie informatiepositie burgemeesters en gemeenteraden Afstemming tussen gemeenten vindt al sinds de tweede helft van 2020 vooral plaats in de districtelijke overleggen. De districtelijke vertegenwoordigers in het Regionaal Beleidsteam halen daar input op om in te brengen tijdens de wekelijkse vergadering en koppelen vervolgens ook weer terug in de districten. Iedere burgemeester draagt vervolgens zorg voor het informeren van de eigen gemeenteraad. Tijdens de reguliere vergaderingen van het Algemeen Bestuur VRMWB zijn burgemeesters bijgepraat door de voorzitter en in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen. Met regelmaat zijn Raadsinformatiebrieven verstuurd (bijlage 4).

Altena

Geertruidenberg Drimmelen Moerdijk

Oosterhout Dongen

Loon op Zand

Steenbergen Halderberge EttenLeur

MARKIEZATEN Bergen op Zoom

Roosendaal

Rucphen

Breda

BARONIE

Gilze en Rijen

Woensdrecht

Tilburg Oisterwijk

HART VAN BRABANT Goirle

Zundert

Alphen-Chaam Hilvarenbeek Baarle-Nassau

10 samen maken we de regio veiliger

Waalwijk

crisiscommunicatie en gedragsverandering De sociaal economische impact van de crisis, vanwege het sluiten van scholen, winkels en horeca, de thuisbezoekersregeling, het thuiswerken en het instellen van een avondklok, was en is enorm. Naarmate de tijd verstreek leek het steeds lastiger zich te houden aan de landelijke maatregelen. Mensen waren het zat, pikten het niet langer en hielden zich minder aan de maatregelen. Het accent in de communicatie verschoof van het informeren over en activeren van de doelgroepen naar het communiceren van het gewenste gedrag en het voorkomen van een tweedeling in de samenleving. De inzichten van gedragswetenschappers hebben hierbij erg geholpen. De communicatie-activiteiten richten zich enerzijds op het voor de regio op maat maken van de landelijke kernboodschappen en maatregelen.

11 samen maken we de regio veiliger

Dit uitte zich in meer zakelijke, duidelijke berichtgeving via de social media, Q&A’s en woordvoering naar media en publiek. Anderzijds door in de communicatieboodschap meer ‘de kunst van het verbinden’ toe te passen en aan te sluiten bij de gevoelens en de heersende sentimenten. De ‘Lichtpuntjes campagne’ is een voorbeeld van verbindende communicatie. Lichtpuntjes campagne “Dan denk ik aan Brabant, want daar brandt nog licht.” Dit lied van Guus Meeuwis was de inspiratiebron voor de Lichtpuntjescampagne die vanaf april 2021 via google display, social media advertising, huis-aan-huis bladen en trotters (verkiezingsborden) van start ging. Met deze lichtpuntjes hoopten we wat licht en lucht te brengen om positief te blijven en de moed erin te houden. Deze waren met name gericht op de grote groep mensen die zich best aan de maatregelen wilden houden, maar af en toe een duwtje in de rug kon gebruiken. VRMWB, onze GGD’en en 12 van onze 24 gemeenten zijn hiermee aan de slag gegaan. De campagne is overgenomen door een aantal gemeenten in de Veiligheidsregio’s Brabant Noord en Brabant Zuid Oost, door Veiligheidsregio Friesland (Ljochtpuntsje) en nog 6 gemeenten elders in Nederland.

5 Belangrijkste onderwerpen en dilemma’s dilemma’s en zorgen in de zorg Druk in de zorg De weer toenemende besmettingen zorgen voor een toenemende druk in de zorg. Naast meer (IC) opnames en besmettingen in de VVT sector, wordt ook de personele capaciteit een probleem. Het ziekteverzuim is hoog en een deel van de zorgmedewerkers zit in quarantaine vanwege een positief geteste huisgenoot of intensief contact met een positief getest persoon. Het effect van het vaccineren van zorgmedewerkers en bewoners in zorginstellingen is meteen zichtbaar. In deze sector nemen de besmettingen af. De druk in de ziekenhuizen blijft tot juni hoog. Datadiefstal Eind januari 2021 wordt ontdekt dat persoonsgegevens zijn gestolen. De gestolen gegevens komen uit twee databases van de GGD: het systeem waarin medewerkers test- en vaccinatieafspraken registreren (CoronIT) en het dossier waarin ze informatie uit bron- en contactonderzoeken vastleggen (HPZone). Uit politieonderzoek is gebleken dat de gegevens van circa 1.250 personen landelijk onbevoegd zijn ingezien, gestolen en mogelijk verkocht tussen augustus 2020 en de eerste maanden van 2021. Na het incident zijn maatregelen genomen om dit soort incidenten in de toekomst te voorkomen. 12 samen maken we de regio veiliger

handhaving De handhaving staat in deze periode onder druk, zowel bij het aanscherpen van de maatregelen als bij het versoepelen ervan. De maatregelen (en de interpretatie daarvan) veranderen steeds en zijn bovendien steeds lastiger uit te leggen. Samen met de lange duur van deze crisis maakt dit dat het voor de handhavers steeds moeilijker wordt om hun taak goed uit te kunnen voeren. Door de onduidelijkheid in de toepassing van de wet- en regelgeving ontstonden problemen in de handhaving en leidde dit ook tot problemen in het juridische vervolgproces. Ook leek er in de ogen van de burgers soms sprake te zijn van willekeur in de handhaving, waardoor steun voor de maatregelen afnam.

13 samen maken we de regio veiliger

oud en nieuw Richting Oud en Nieuw werd gevreesd voor extra onrust. Het vuurwerkverbod, de sluiting van de horeca, het gebrek aan feestmogelijkheden, de behoefte aan een uitlaatklep en opgekropte spanningen zorgden voor maatschappelijk onrust. Er ontstonden ongeregeldheden in Roosendaal, de burgemeester van Woensdrecht werd slachtoffer van vuurwerkvandalisme en het was onrustig in de wijk Hoge Vugt in Breda en in Veen. Er was ook sprake van agressie en geweld richting hulpverleners. De politie heeft de ingezette capaciteit voor deze jaarwisseling fors verhoogd. Voorbereidingen voor de jaarwisseling en de aanloop daarnaartoe werden multidisciplinair getroffen samen met Veiligheidsregio Zeeland, aangezien beide regio’s binnen de grenzen vallen van politie eenheid Zeeland- West-Brabant.

Er zijn meer incidenten gemeld dan andere jaren, met name gericht op overlast door vuurwerk. Dit is mede te verklaren door het geldende vuurwerkverbod, waardoor men sneller geneigd is de politie te bellen. Ook wordt geconstateerd dat de incidenten die er waren, intenser zijn beleefd dan voorgaande jaren. avondklokrellen Na de inwerkingtreding van de avondklok op 23 januari 2021 zijn er in verschillende Nederlandse steden rellen uitgebroken, waarbij relschoppers zich schuldig maakten aan geweld en vernielingen. Ook in onze regio vonden rellen plaats, met name in de steden. De relschoppers keerden zich tegen de politie, tegen een ziekenhuis, een station, ondernemers en eigendommen van willekeurige burgers. Er is hard opgetreden tegen de relschoppers. Beelden zijn vrijgegeven om hen op te sporen en er is door het openbaar ministerie een lik-op-stukbeleid gehanteerd, waarbij ook (gevangenis)straffen zijn uitgedeeld.

pilots en fieldlabs De Fieldlabs en pilots Testen voor Toegang zijn een initiatief van verschillende branches en een aantal ministeries. Tijdens de Fieldlabs hebben onderzoekers het gedrag van bezoekers onderzocht en gekeken hoe je op een veilige manier grote groepen mensen bij elkaar kunt brengen. In regio MWB waren twee Fieldlabs beoogd, te weten 538 oranjedag en de Efteling. Beide fieldlabs hebben uiteindelijk geen doorgang gevonden. Met de pilots `Testen voor Toegang’ is vooral gekeken naar de testbereidheid van bezoekers en naar de test-infrastructuur. Alleen bezoekers met een negatief testbewijs kregen toegang tot bepaalde activiteiten, zoals een museum of casino. De resultaten moesten inzicht geven in hoe ondernemers weer veilig en verantwoord evenementen en activiteiten kunnen organiseren. De afstemming tussen de betrokken ministeries, Stichting Open Nederland en de lokale uitvoering verliep moeizaam. Gemeenten waren niet altijd op de hoogte van wat er binnen hun gemeentegrenzen werd georganiseerd.

14 samen maken we de regio veiliger

carnaval In februari 2021 bevonden we ons nog in de lockdown en gold de avondklok. Daarmee was meteen duidelijk dat carnaval niet door kon gaan, althans niet in de gebruikelijke vorm. De Brabantse voorzitters VR zetten nadrukkelijk geen principiële streep door carnaval. Door middel van livestreams en andere creatieve oplossingen werd mogelijk gemaakt dat mensen thuis juist in de avond vertier konden vinden. Als daarvoor nodig was dat een dweilorkest vrijgesteld werd van de avondklok om deel te nemen aan een

15 samen maken we de regio veiliger

livestream, dan paste dat bij de Brabantse aanpak. De Brabantse Veiligheidsregio’s hebben in samenwerking met de Brabantse Carnavals Federatie samengewerkt om handen en voeten te geven aan het statement van de voorzitters.

We kunnen positief terugblikken op een over het algemeen rustige carnaval. Er zijn leuke dingen georganiseerd, met inachtneming van de richtlijnen. Daarmee hebben de mensen laten zien dat het wel kan.

Daarnaast is het ook ambtelijk besproken in het Brabantse spreekuur evenementen, waar zo’n 140 deelnemers bij aanwezig waren. Casuïstieken zijn gedeeld en er is zoveel mogelijk gestreefd naar één uitleg/lijn t.a.v. noodverordening.

driving diners Ondanks het verbod op evenementen ontstaan er soms initiatieven die zijn aan te merken als een evenement. Denk bijvoorbeeld aan georganiseerde wandelingen of autoritten, de zogeheten driving diners. Dit was een voorbeeld van een grijs gebied, waarbij gemeenten moeite hadden te bepalen wat wel mag en wat niet. Ook ondernemers hadden die vraag. Een regionale of districtelijke lijn kiezen was lastig. Het antwoord is namelijk altijd afhankelijk van situatie en omstandigheden.

kaders zijn zoveel mogelijk opties benut om toch geoefend te blijven en elkaar (al dan niet digitaal) te blijven ontmoeten. Manschappen werden opgeleid in kleinere groepen waarbij meer instructeurs werden ingezet. Het aanbod van instructie via de elektronische leeromgeving is vergroot (onder andere basisprincipes brandbestrijding) en webinars zijn gegeven over diverse incidenten (natuurbrand en energietransitie). De reguliere oefenavonden van de vrijwillige brandweer zijn niet verboden, maar wel beperkt. Mocht men eerst met slechts 2 mensen live oefenen, is dit later uitgebreid van 4 naar 6 personen, maar niet met de gehele ploeg. Uiteindelijk konden op 27 mei op een ludieke wijze, met inachtneming van de 1,5 meter, 60 diploma’s worden uitgereikt op Safety Village.

6

Bedrijfsvoering

continuïteit van hulpdiensten en vitale sectoren De brandweer heeft ondanks beperkende maatregelen haar dienstverlening kunnen waarborgen. Hoewel ook onze medewerkers getroffen zijn door corona, hebben we geen kazernes buiten dienst hoeven te zetten vanwege een tekort aan personeel. Wel zijn bij dreigende krapte noodmaatregelen getroffen en is in samenwerking met de bedrijfsarts gewerkt met sneltesten.

16 samen maken we de regio veiliger

Binnen de VRMWB zijn er wel zorgen over de geoefendheid van de medewerkers. De mogelijkheden voor opleiden, trainen en oefenen zijn door de coronamaatregelen zeer beperkt. Dat heeft niet alleen invloed op de geoefendheid, maar ook op de sociale cohesie en motivatie van de ploeg. Verschillende opleidingen en trainingen, die centraal worden aangeboden, zijn ook in de eerste helft van 2021 geannuleerd en zullen pas na de zomer 2021 worden opgestart. Binnen de gestelde

Na de zomer wordt het realistische trainen weer opgestart en wordt dit als eerste aangeboden aan de teams met relatief veel beginnend beroepsbeoefenaars. Er worden meerdaagse trainingen georganiseerd om de achterstand in te halen. De grootste uitdaging bij een inhaalslag in het najaar is de beschikbaarheid van instructeurs en externe oefencentra. Daarom wordt ook gebruik gemaakt van trainingen met Virtual Reality. Inmiddels zijn teamactiviteiten onder voorwaarden weer toegestaan. Alle ploegen hebben een barbecue aangeboden gekregen.

kosten Net als in 2020 lijken de gemaakte kosten voor extra inzet ook in de eerste helft van dit jaar te kunnen worden opgevangen binnen de begroting 2021 van de VRMWB. In 2020 mochten gemeenten de uren die hun medewerkers zich inzetten voor het projectteam Corona declareren bij de Veiligheidsregio MWB. De situatie is ten opzichte van vorig jaar nog niet veranderd. Het Dagelijks Bestuur van Veiligheidsregio MWB heeft dan ook besloten om de inzet van ambtenaren voor regiobrede taken tijdens deze crisis ook in 2021 financieel te vergoeden. Deze kosten worden gedekt uit het

17 samen maken we de regio veiliger

verwachte positief resultaat over de begroting 2021 van de VRMWB. Mocht dit niet aan de orde zijn, dan zullen we deze kosten declareren bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De beperkte mogelijkheid voor opleiden, trainen en oefenen heeft ertoe geleid dat er ook in de eerste helft van 2021 minder geld is uitgegeven dan beoogd. De te verwachten inhaalslag in het najaar kan daarom naar verwachting worden gefinancierd uit het budget 2021. Het Ministerie van VWS heeft toegezegd de extra kosten die de GGD-en maken ten behoeve van de bestrijding van Corona (testen, bron- en contactonderzoek, monitoring) rechtstreeks te zullen vergoeden aan de GGD-en.

wob-verzoeken Inmiddels hebben zowel de veiligheidsregio’s als de GGD’en een aantal verzoeken ontvangen in het kader van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van zowel regionale als landelijke media. Waar mogelijk wordt in gezamenlijkheid met de andere regio’s in Brabant hier reactie op gegeven. Gezien de grote hoeveelheid aan informatie is de beantwoording een arbeidsintensief proces en het kost ook de nodige juridische capaciteit.

7 Doorkijk naar de 2e helft 2021 Al lijkt er licht aan het einde van tunnel, we zijn er nog niet helemaal. Inmiddels nemen de besmettingen weer toe. Daarom blijft onze crisisstructuur paraat. Dit is een multidisciplinaire opgave waarbij we ons ook voorbereiden op de herstelfase. De gedachte is nadrukkelijk niet om vanuit de veiligheidsregio regie te voeren over de gehele herstelfase. Iedere hulpdienst kent hierin eigen opgaven en verantwoordelijkheden. Het is echter wel belangrijk om deze inzichtelijk te maken en de samenhang hiervan te stimuleren. Zodat overlap zichtbaar wordt en daarin - indien wenselijk - samen kan worden opgetrokken. Daarnaast is het belangrijk om de leerpunten uit deze crisis te borgen, te bestendigen wat goed heeft gewerkt en aan te passen wat anders moet. De veiligheidsregio heeft in juli 2020 al een tussentijdse evaluatie uitgevoerd naar het functioneren van de regionale crisisorganisatie. Lessen uit deze evaluatie zijn meegenomen in de werkwijze vanaf de zomer 2020. Dit najaar zal door VRMWB vanuit de verschillende crisisteams worden teruggekeken op en geëvalueerd over de hele crisisperiode. Daarnaast draagt de veiligheidsregio bij aan landelijke evaluaties door onder andere de Onderzoeksraad voor Veiligheid. 18 samen maken we de regio veiliger

Bijlagen

19 samen maken we de regio veiliger

0

20 samen maken we de regio veiliger

1945 1557 1153 655 week 26 477

week 25 320

week 23

week 22

week 21

week 20

week 19

week 18

week 17 2700

3364

3828

4042 week 16

3500 3977

4000

week 15

3495

3307

week 13 week 14

3185

2783

3000

week 12

week 11

2228

1872

week 9 week 10

1941

1721

1325

1706

1877

week 8

week 7

week 6

week 5

week 4

2047

500

week 3

1000 1937

1500

week 2

2000 2696

2500

week 1

1 verloop besmettingen vrmwb

Aantal nieuwe positieven per week

4500

2 verloop vaccinaties vrmwb Dit overzicht geeft een beeld van de vaccinaties door de GGD en bevat niet de vaccinaties die de huisartsen en de ziekenhuizen hebben uitgevoerd

700000 600000

217490

500000 400000

360988

300000 200000

volledig gevaccineerd 21 samen maken we de regio veiliger

deels gevaccineerd

week 26

week 25

week 24

week 23

week 22

week 21

week 20

week 19

week 18

week 17

week 16

week 15

week 14

week 13

week 12

week 11

week 10

week 9

week 8

week 7

week 6

week 5

week 4

week 3

week 2

0

week 1

100000

3 overzicht rbt-overleggen van december 2020 t/m juni 2021

39 2 december 40 7 december 41 9 december 42 16 december 43 23 december 44 30 december

4 overzicht raadsinformatiebrieven

45 6 januari 46 13 januari 47 20 januari 48 27 januari

49 3 februari 50 10 februari 51 17 februari 52 24 februari

53 3 maart 54 10 maart 55 17 maart 56 24 maart 57 31 maart

58 7 april 59 14 april 60 21 april 61 28 april

62 5 mei 63 19 mei

64 3 juni 65 10 juni 66 23 juni

22 samen maken we de regio veiliger

2020

2021

6 maart 2020 21 maart 2020 25 maart 2020 2 april 2020 8 april 2020 16 april 2020 23 april 2020 30 april 2020 14 mei 2020 28 mei 2020 5 juni 2020 18 juni 2020 25 juni 2020 20 november 2020 4 december 2020 20 december 2020

28 januari 2021 22 februari 2021 22 maart 2021 6 april 2021 19 april 2021 3 mei 2021 17 mei 2021 28 mei 2021 1 juni 2021 16 juni 2021