2 b&w Raadsinformatiebrief project Stroomgebieden Molenbeek en Schijfse Vaartkant

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

3

Rucphen, Onderwerp:

Onze referentie:

Z23/066188-D23/1192772

Uw referentie: Behandelaar:

S.W. Vergeer-de Smit

Telefoonnummer:

0165-349763

MRT 2023

Informerende brief project Stroomgebieden Molenbeek en Schijfse Vaartkant

Geachte raad, Hierbij willen wij u graag informeren over het project 'Stroomgebieden Molenbeek en Schijfse Vaartkant klimaatrobuust maken'. In samenwerking met het Waterschap Brabantse Delta en de gemeente Roosendaal is het initiatief genomen om een project op te starten rondom de stroomgebieden van de Molenbeek en de Schijfse Vaartkant, met als doel om het projectgebied klimaatrobuuster en toekomstbestendig in te richten. Binnen het beleid 'Klimaatbestendig Rucphen', vastgesteld tijdens de raadsvergadering van 2 november 2022, is dit project reeds aangehaald. Eveneens is bij vaststelling een eenmalig budget vastgesteld voor 'onderzoek project Molenbeek/verdroging Rucphense Bossen'. Deze middelen worden ingezet voor het nemen van de eerste stappen binnen dit project. Er is een projectvoorstel gemaakt om in aanmerking te komen voor een (aanvullende) financiële bijdrage van de provincie. Per brief van 13 maart jl. is hiervoor de positieve beschikking ontvangen. Hierop volgend wordt door middel van 'keukentafelgesprekken'bij de (agrarische) grondgebruikers in het gebied opgehaald welke knelpunten en toekomstplannen er zijn. Deze informatie levert de input voor een globale gebiedsvisie, ofwel kansenkaart, waarop concrete maatregelen gebaseerd kunnen worden. In bijgaand document treft u meer informatie over het project aan.

Dit document is opgesteld om de ZLTO te informeren en de 'keukentafelgesprekken'aan te kondigen. Bij het nemen van vervolgstappen zullen we u verd r informeren. ndelijke groet, r en wethouders van Rucphen, de burgemeest

Sandor Michielse

Marjolein van

af-Meer Mohr

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997

Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.n1 www.rucphen.n1

Waterscha p

Brabantse Belta

...--(

—

Gemeente

Roosendaal

Project: Stroomgebieden Molenbeek en Schijfse Vaartkant klimaatrobuust maken Initiatief Waterschap Brabantse Delta, Gemeente Roosendaal en Gemeente Rucphen hebben het initiatief genomen om een gebiedsproces op te starten rondom de stroomgebieden van de Molenbeek en de Schijfse Vaartkant. We willen dit gebied klimaatrobuuster en daarmee ook toekomstbestendiger maken. Daarbij richten we ons op het landelijk gebied van beide stroomgebieden. Dit alles gebeurt in samenspraak met Provincie NoordBrabant.

Watergangen (blauw) binnen globaal projectgebied (groene lijn =gemeentegrens) Met dit bericht willen wij u alvast informeren over te zetten stappen en op welke wijze u daarbij wordt betrokken. Er is een projectvoorstel gemaakt om in aanmerking te komen voor een bijdrage van de provincie. Deze aanvraag is nog in behandeling. Naar verwachting wordt in maart uitsluitsel gegeven of het project voor een bijdrage in aanmerking komt.

In de bestuurlijke overleggen met de ZLTO-afdelingen is het project aangekondigd en is aangegeven dat, nadat groen licht is gegeven en er meer inzicht is in de te zetten stappen, het project breder wordt gecommuniceerd. Aanleiding project De gevolgen van de klimaatverandering zijn in het projectgebied steeds meer zichtbaar. De natuur en landbouw hebben last van de verdroging en de waterkwaliteitsdoelen worden niet gehaald. De waterafvoerpieken vanuit Vlaanderen hebben nog net geen wateroverlast in bebouwd gebied tot gevolg, maar wel inundaties in de lagere delen van het landelijk gebied. In het gebied zijn veel partners met elkaar in gesprek over deze problematiek: terreinbeheerders, drinkwaterbedrijf, landgoedeigenaren, ZLTO, gemeenten en waterschap. De partners onderkennen de urgentie en willen de verschillende visies, plannen en initiatieven in het gebied bundelen. Zo is het mogelijk om tot uitvoeringskracht, menskracht, middelen en grotere oplossingen te komen. Bij het gebiedsproces worden vanzelfsprekend ook de agrarische ondernemers betrokken. Doel van het project Het doel van het project is om door middel van keukentafelgesprekken met de agrarische gebruikers in het gebied op te halen wat de huidige knelpunten zijn, wat de toekomstplannen zijn en op welke wijze en onder welke voorwaarden zij willen en kunnen bijdragen aan een klimaatrobuust landelijk gebied.

Resultaat en effect project Het project wordt afgerond met een globale gebiedsvisie in de vorm van een verbeeldende kaart. Het is een kansenkaart waarop wordt getoond hoe iedere partij bij kan dragen aan de projectdoelen. Voor het waterschap, gemeenten, drinkwaterbedrijf en terreinbeheerders gaat het met name om de verdere inrichting van het gebied. Voor agrariërs, drinkwaterbedrijf en andere grondeigenaren gaat het om duurzaam ondernemen en behoud of verbetering van hun productiepotentieel. De volgende stap is om concrete maatregelen te gaan benoemen en verder uit te gaan werken: welke partij doet wat, wie financieren de maatregelen en welke bijdrageregelingen/subsidiemogelijkheden zijn er? Principes robuust watersysteem In de Visie klimaatadaptatie heeft de provincie Noord-Brabant uitgewerkt hoe zij tot een klimaatproof Brabant wil komen. Insteek hierbij is dat er moet worden gewerkt aan het robuuster maken van het water- en bodemsysteem. De provincie heeft hierbij aangegeven dat er sprake is van een klimaatbestendig en robuust watersysteem wanneer dit voldoet aan de volgende 5 principes: Principe 1

Er wordt aan het oppervlaktewater, ondiepe en diepe grondwater niet meer onttrokken dan er ook is aangevuld. Omdat er op dit moment dalende

2

trends zijn, betekent dat dat er meer moet worden aangevuld dan onttrokken, tot de gewenste klimaatbestendige grondwaterstand is bereikt. Principe 2

Het (regen)water in hoger gelegen gebieden wordt niet afgevoerd, maar wordt vastgehouden in de bodem en infiltreert naar het grondwater. Elke druppel telt!

Principe 3

Lager gelegen terreinen en gebieden zijn structureel natter en hebben hogere peilen of grondwaterstanden dan hoger gelegen gedeelten. Ontwatering zorgt immers voor de afvoer van water van hoger gelegen gebieden en is daarom niet wenselijk.

Principe 4

Als er extreme weersituaties zijn (piekbuien, droogte) ontstaat minder, minder snel of minder ernstige overlast of schade, omdat het systeem "ruimte" biedt om pieken op te vangen. Dit kan gaan om ruimte in oppervlakte, ruimte in de bodem en ruimte in de tijd.

Principe 5

Waterkwaliteit is overal op orde, om geschikt te zijn voor de functies die water nodig hebben.

Dit project levert op de volgende manieren een bijdrage aan de principes uit de provinciale Visie Klimaatadaptatie: •

Principe 1: de agrariërs uit het gebied onttrekken grondwater in droge perioden. In onderstaande figuur zijn de locaties aangegeven. Daarnaast wordt ook de onttrekking voor drinkwater beschouwd. • e

Titel

••

ai •• • • • •

•

••

• It • I * • t ...a , e 11i. •

•

a • S. 11--, •• •

' oir

I i• fir

•

•

•

o

•

•

\ir

•• • • • 1e • • e •• 044 • • • • ••• 0 4 : 4!,... e

ED *

k"kys , ?•\\ • .•ts. • •

•

se - .

•

•• •

1,

.01

1 •

•

•

41 • •

•

Vergunde put binnen de beschermde gebieden • 30 5- Nee Put buiten beschermd gebied roet melding en BWP • IP I" Nee Put buiten beschermd gebied zonder melding en BWP • Ja • Nee Topt)

• • ir .'

•

.

1 4--* ... .5

•

. Name/Proces, -AuteurDstum: 03-03-2023 Forrnwil: A4 Schaal: 1 50,000

..to"i;o"ntse Delta

Grondwateronttrekkingen voor beregenen Bij de keukentafelgesprekken wordt het onderwerp grondwateronttrekkingen besproken. Vragen over duur onttrekkingen, gebruik putten, beregenen op maat en andere bronnen voor beregenen komen aan bod. •

Principe 2: een aantal agrariërs hebben percelen op de flanken van de Rucphense bossen. Diep uitgesneden watergangen zorgen voor versnelde afvoer. 3

Hoogte kaart gebieden watersysteem versnelde afvoer Bij de keukentafelgesprekken wordt het onderwerp water vasthouden en minder snel afvoeren besproken. Vragen over plaatsen lopstuwtjes, dempen of verondiepen watergangen komen daarbij aan bod. •

Principe 3: een aantal agrariërs hebben percelen in lage delen. Deze percelen zijn vaak gedraineerd. Ook zijn deze onderdeel van het beekdal van de Molenbeek.

Hoogte kaart lage gedraineerde gebieden Bij de keukentafelgesprekken wordt het onderwerp drainage besproken. Vragen over optimalisatie drainagesystemen en de inrichtingsmaatregelen voor beekherstel aan de Molenbeek komen aan bod. •

Principe 4: voor alle agrariërs geldt dat door verhogen van het organisch stofgehalte van de bodem en bewust bodembeheer meer water vastgehouden kan worden. Dit onderwerp en de mogelijkheden worden tijdens de keukentafelgesprekken meegenomen.

•

Principe 5: voor alle agrariërs geldt dat aanleg van akkerranden, bufferzones en gebruik van natuurlijke gewasbestrijding bijdraagt aan herstel van de waterkwaliteit. Dit onderwerp en de mogelijkheden worden tijdens de keukentafelgesprekken meegenomen. 4