18c Inspraakverslag Inburgering

Adviesraad Sociaal Domein Gemeente Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Onze referentie:

Z20/046927-D21/1145669

Uw referentie: Behandelaar:

J. Keulers

Telefoonnummer:

0165-349910

Rucphen, Onderwerp:

Inspraakverslag Beleidsplan Inburgering

Beste leden van de Adviesraad Sociaal Domein, Bij het opstellen van het beleidsplan Inburgering bent u betrokken door de hiervoor regionaal opgezette werkgroep. U heeft, samen met de andere adviesraden binnen De6-gemeenten, advies uitgebracht op de definitieve versie. Bijgaand vindt u het inspraakverslag. Hierin zijn alle vragen en adviezen van u en uw collegaadviesraden opgenomen. Ook leest u onze antwoorden op de vragen en hoe wij omgaan met uw advies. Wij hopen dat dit antwoord geeft op uw vragen en u een volledig beeld geeft van de reacties binnen de brede De6-regio. Wij danken u hartelijk voor uw hulp en input gedurende het traject en uw advies op het eindresultaat. Wij blijven graag ook gedurende de uitvoering van dit beleid op een prettige manier met u samenwerken. Mocht u nog vragen hebben over dit inspraakverslag, dan kunt u contact opnemen met Josine Keulers via bovenvermeld telefoonnummer of via de email j.keulers@rucphen.nl.

Met vriendelijke groet, Namens burgemeester en wethouders van Rucphen,

Jos de Mooij, afdelingsmanager Maatschappelijke ontwikkeling

2

#

Naam gemeente

Inhoud reactie

1.

Etten-Leur

2.

Halderberge

Om een zo breed mogelijk gedragen advies uit te kunnen brengen hebben wij onder andere de organisaties die vertegenwoordigd zijn in onze Cliëntenraad geraadpleegd. Daar zijn geen op- of aanmerkingen uit naar voren gekomen. Wij gaan dan ook akkoord met dit Beleidsplan. Wij zijn van mening dat dit Beleidsplan recht doet aan de belangen van de toekomstige inburgeraars, zeker gezien de wijze waarop de inburgering tot op heden plaatsvond. Dat u de uitvoering heeft belegd bij het Werkplein Hart van West-Brabant vinden wij een juiste beslissing. De Adviesraad Sociaal Domein van de gemeente Halderberge gaat in grote lijnen akkoord met het conceptplan Inburgering zoals u dat aan ons ter inzage hebt gelegd.

Antwoord op de reactie

Echter, er zijn een aantal vragen gerezen: 3.

Waaruit bestaan de sancties ( 1.1, derde alinea)

4.

Bestaat er een vangnet voor inburgeraars indien zij door ziekte of een ongeval ( tijdelijk) niet kunnen participeren?

Eerst willen wij zeggen dat het doel is sancties zoveel mogelijk te voorkomen. Wanneer de afspraken en verplichtingen die samen zijn aangegaan niet worden nagekomen, dan zullen de inburgeraar en procesregisseur eerst met elkaar in gesprek gaan om te achterhalen waarom dit zo is en of hier verandering in gebracht kan worden. Wanneer er echt sprake blijkt van ‘wel kunnen, maar niet willen’, dan kan een boete opgelegd worden. Wanneer er afspraken in het kader van de reintegratie niet nagekomen worden, dan kan er daarnaast, vanuit de Participatiewet gekort worden op de uitkering. Ook hier geld dat er dan echt sprake moet zijn van wel kunnen, maar niet willen. Voor vrijwel alle inburgeraars zal gelden dat zij bij aankomst in onze gemeente afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Ook bij ziekte of een ongeval blijft dit vangnet in stand. Wanneer een inburgeraar niet afhankelijk is van een bijstandsuitkering, omdat hij werk heeft, dan gelden dezelfde vangnetten als voor een andere inwoner.

3

5.

Is of blijft Vluchtelingenwerk betrokken ? Zij hebben immers een eerste opvang gedaan en kennen de mensen goed.

6.

Is er een meldpunt waar een inburgeraar zijn/ haar klachten kan deponeren als er ergens iets hapert?

7.

Wordt er duidelijk gekeken naar het opleidingsniveau van de inburgeraar in zijn/haar thuisland? M.a.w. kan iemand die in het thuisland (bijvoorbeeld) als tandarts heeft gewerkt, in ons land, met aanvullende scholing en een cursus Nederlands, hetzelfde werk gaan doen?

8.

Heeft de inburgeraar zelf een duidelijke stem in het werk dat hij/zij wil en kan doen? Hiermee verlaag je de kans op uitval omdat men iets gaat doen wat men leuk/interessant vindt.

9.

Hoe wordt het niveau van de regisseurs van Werkplein gewaarborgd?

10.

Hoe wordt het beleid geëvalueerd?

11.

Moerdijk

Wij kunnen instemmen met de

Er blijft maatschappelijke begeleiding geboden worden, zoals dat nu ook het geval is. Op het moment van schrijven zijn wij met een partij in gesprek om deze maatschappelijke begeleiding te bieden. Omdat deze gesprekken nog niet afgerond zijn, kunnen wij nu nog niet zeggen welke partij dit is. Uiteraard kan de inburgeraar deze klacht bespreken met degenen die hem begeleiden; de maatschappelijk begeleider, taaldocent, klantmanager of procesregisseur. Wanneer hij zijn klacht hier echter niet kwijt kan, of zich daar niet prettig bij voelt, dan heeft het Werkplein een specifieke klachtenprocedure en een commissie ombudsman die openstaat voor alle klanten van het Werkplein. Er wordt zeker gekeken naar opleidingsniveau en werkervaring. Indien nodig en mogelijk worden diploma’s omgezet naar in Nederland geldende diploma’s. Wanneer de diploma’s en werkervaring uit het thuisland, in Nederland realistisch gezien niet meteen tot dezelfde baan leiden, dan wordt gekeken hoe dit op termijn toch bereikt kan worden en of de inburgeraar eerst begeleid kan worden naar een baan in hetzelfde werkveld, die kan leiden tot de uiteindelijk gewenste baan. Ja, gedurende de Brede Intake wordt echt het gesprek aangegaan met de inburgeraar waarbij samen besproken wordt hoe het re-integratietraject eruit gaat zien. Het einddoel moet hierbij uiteraard, ook in de ogen van de werkcoach, wel realistisch zijn.

In de werving en selectie zal hier aandacht voor zijn. De belangrijkste eigenschappen van een procesregisseur zijn daarbij uitgangspunt van de vacature tekst en de gesprekken. Vervolgens wordt hierop gemonitord in het functioneren. Dit is echter een nieuwe functie, waarbij door het Werkplein ook ervaring in de praktijk zal moeten worden opgedaan. Of het beleid en de uitvoering door het Werkplein bereikt wat we willen bereiken, wordt in ieder geval gemonitord door de 3 ambities op pagina 13 en 14 van het beleidsplan. Daarnaast zullen we ambtelijk, maar ook met het college en de raad continu in gesprek blijven met het Werkplein over de ervaringen die we opdoen met de nieuwe Wet inburgering. Aan de hand daarvan passen we het beleid aan indien nodig.

4

nota en kunnen daarop positief adviseren. Wel vragen wij nog uw aandacht voor het volgende: 12.

Ondanks de argumenten die worden aangedragen vinden wij het jammer dat op geen enkele manier duidelijk is welke indicatoren/toetsingscriteria worden toegepast om te kunnen bepalen wanneer de inburgering is geslaagd of niet. Hoe toetst de gemeente het proces en het resultaat? Wanneer is de gemeente tevreden?

De ambities zijn opgenomen in het beleidsplan op pagina 13 en 14. De indicatoren die nagaan of deze ambities behaald worden zullen onderdeel uitmaken van stukken van de begroting, bestuursrapportages en jaarstukken. Deze indicatoren zullen via het college en uiteindelijk de raad worden vastgesteld. Wij denken hiermee tegemoet te komen aan uw advies.

Wij begrijpen dat het praktischer is deze elementen buiten de nota vast te leggen (waardoor ze minder rigide zijn en het besluitvormingsproces om ze aan te passen desgewenst simpeler is). Dat argument zou kunnen worden ondervangen door de indicatoren onderdeel van de beleidsnota te laten zijn, maar de vaststelling en wijziging daarvan weg te leggen bij het college. 13.

Het is bekend dat een deel van de doelgroep bij vestiging in Nederland te maken krijgt met behoorlijke financiële kosten die niet of nauwelijks te betalen zijn uit de uitkering die ze ontvangen. We denken dan aan de kosten voor het inschakelen van een tolk, de vertaling van documenten, het niet ontvangen van partnertoeslag omdat de partner nog in het land van herkomst (of elders) verblijft, advocaatkosten, kosten voor het over laten komen van familieleden, etc. Het is ons bekend of voor deze ( (eenmalige) kosten een beroep kan worden gedaan op bijzondere bijstand of een andere financiële tegemoetkoming. Als dat niet het geval is pleiten wij ervoor daarvoor een oplossing te creëren om te voorkomen dat betrokkenen

Over de mate waarin de problematiek die u beschrijft op dit moment voorkomt durven wij nu geen uitspraak te doen. We zijn het echter met u eens dat een start met grote financiële problemen de inburgering en participatie in de weg zit. Als deze, of andere problematiek gesignaleerd wordt, zullen wij dan ook ons best doen om hiervoor een oplossing te vinden bij degene waar het probleem veroorzaakt wordt, en anders zelf een oplossing creëren.

5

vanaf het allereerste begin al met grote financiële problemen te maken hebben. Dit omdat financiële problematiek niet bepaald bevorderlijk is voor het inburgerings - en participatieproces.

Tenslotte nog een opmerking over de handhaving. Bij onwil en het daardoor niet behalen van de afspraken in het PIP wordt er gesproken over handhaving middels een boete of sancties op de uitkering. Op zich een instrument wat nodig kan zijn maar het kan bij de doelgroep, die toch ook al het nodige achter de rug heeft, voelen als het zwaard van Damocles en eerder belemmerend dan stimulerend werken.

14.

Zoals ook bij punt 3 aangegeven willen we eerst benadrukken dat eerst in gesprek met elkaar gekeken zal worden waarom de afspraken niet nagekomen worden en hoe ervoor gezorgd kan worden dat dit wel het geval is. Op dit moment willen wij starten met de voorgenomen werkwijze, waarbij we een goede, persoonlijke relatie met de inburgeraar willen opbouwen gestoeld op wederzijds vertrouwen. Een beloning bij het behalen van de afspraken uit het PIP maakt daar nog geen onderdeel vanuit. We nemen uw suggestie echter wel mee om deze af te wegen bij de beoordeling van de eerste ervaringen in de praktijk.

Wij zijn er daarom voorstander van om, als tegenhanger van het sanctioneren, ook te kijken naar een positieve stimulans en daarom het nakomen van de afspraken in het PIP op enigerlei wijze te belonen. 15.

Roosendaal

16.

Rucphen

17.

Om een succesvolle, doorlopende leerlijn te organiseren geeft u aan dat in een zo vroeg mogelijk stadium de kennismaking georganiseerd moet worden. Ook het COA biedt begeleidingsprogramma’s aan, kunt u nagaan of trajecten complementair aangeboden worden zodat deze overgang soepel verloopt? De adviesraad benoemt, met klem, dat in de uitvoering van het beleid de procesregisseur een belangrijke rol gaat vervullen. Passende ondersteuning bieden is noodzakelijke competentie, waarbij de kwaliteiten en sterktes van de inburgeraar wordt gestimuleerd, en

De adviesraad van de gemeente Roosendaal heeft aangegeven niet binnen de gevraagde termijn advies uit te kunnen brengen. Wanneer hun advies op een later tijdstip binnenkomt zal dit indien mogelijk als nagekomen stuk bij de stukken voor de gemeenteraad worden toegevoegd. In de uitvoering zal geprobeerd worden eventuele adviezen mee te nemen. Mede op uitnodiging van het COA gaan wij op korte termijn met elkaar in gesprek om te bekijken hoe we informatie het beste kunnen uitwisselen en onze programma’s complementair kunnen maken.

Wij onderschrijven dit volledig en denken dat de voorgenomen werkwijze hierin gaat voorzien.

6

18.

19.

20.

21.

ondersteuning geboden wordt waar het knelt. De procesregisseur moet laagdrempelig zichtbaar en bereikbaar zijn voor de inburgeraar en er moet een integrale afstemming zijn met professionele en vrijwillige organisaties. Wij ontvangen de eerste signalen dat het Werkplein zich bewust wordt dat naast de formele uitvoering van taken de integrale, proactieve werkhouding een belangrijke, succesvolle competentie is om de juiste ondersteuning- opmaat te bieden. Uiteraard worden wij graag op de hoogte gehouden hoe deze nieuwe functie zich zal ontwikkelen. Voor de adviesraad is de uitvoerbaarheid van PIP met bijhorende einddoel, tussendoelen en verwachtingen pas zinvol als het past bij de ontwikkeling van inburgeraar. Een meerjarenplan waarbij doelstellingen regelmatig worden geëvalueerd en bijgesteld is noodzakelijk om teleurstelling te voorkomen. Het begint bij de juiste begeleiding, kijkend wat men kan bijdrage en waar men zich in kan ontwikkelen. Met de overheveling wijzigt mogelijk ook de inzet en ondersteuning van Vluchtelingenwerk. Het is voor de adviesraad niet duidelijk of er wijzigingen ontstaan binnen de gemeente Rucphen. Vluchtelingenwerk Rucphen is een goed, georganiseerde organisatie met ervaren vrijwilligers en wij vragen u dit vraagstuk zorgvuldig te bekijken. Als de huidige ondersteuning niet zal worden voortgezet gaat er veel kennis, ervaring en liefdewerk verloren.

Tevens hopen we dat er een synergie gaat ontstaan tussen de procesregisseur en vluchtelingenwerk. Samen bereik je meer dan alleen! De overheveling van de Wet Inburgering naar de gemeente is een complexe transitie en zal de nodige inspanning kosten voor onze gemeente en samenwerkingspartners. Toch

Fijn dat deze signalen u ook bereiken. De wijze waarop u meegenomen wordt in deze brede ontwikkeling binnen het Werkplein, verschilt per gemeente en adviesraad. Doet u hier in uw contact met uw eigen gemeente ook gerust navraag naar, maar wij stippen dit via deze weg ook bij uw gemeentelijke organisatie aan.

Een sjabloon voor de exacte inhoud en opzet van het PIP. Wij onderschrijven de opmerkingen die u daarbij maakt. Wij nemen uw advies dus over.

Op het moment van schrijven zijn wij met een partij in gesprek om de maatschappelijke begeleiding te bieden. Omdat deze gesprekken nog niet afgerond zijn, kunnen wij hier nog niet veel meer over zeggen. Wij denken echter dat we met de uitkomst van de gesprekken invulling kunnen geven aan uw opmerking.

Wij zien dit op dezelfde wijze.

7

aanschouwt de adviesraad het ook als een uitgelezen kans om meer grip te krijgen op een succesvolle integratie binnen de samenleving in de gemeente Rucphen. Wij stemmen positief in met dit beleid en vinden het een goed initiatief dat de De6 adviesraden betrokken worden bij de beleidsvorming. Wij begrijpen dat er op dit moment haast is om het beleidsstuk af te ronden, desalniettemin vragen wij u tijdig de beleidstukken aan te dragen zodat de adviesraad u kan voorzien van een gedegen en breed gedragen advies.

22.

23.

24.

25.

26.

Zundert

In onze gemeente is een intentieverklaring, Inclusieve gemeente ondertekend. Graag willen wij hiernaar verwijzen in het beleid voor dit beleidsplan. Er kunnen sancties worden opgelegd bij niet nakomen van afspraken als duidelijk blijkt dat er onwil aanwezig is. Waaraan wordt dan gedacht? De proces-regisseur onder wiens verantwoordelijkheid komt hij of zij te vallen? Hoe wordt de kwaliteit van de taallessen geborgd en gecontroleerd? Dit is in het verleden fout gegaan en mensen moesten zelfs naar Breda. Ook is er nu fraude geconstateerd.

27.

Hoe gaat men de binding regelen tussen de lokale arbeidsmarkt en het werkplein?

28.

Er wordt een PIP gemaakt. [Alweer een afkorting]. We moeten verzoeken dat deze PIP in Jip en Janneke taal wordt geschreven en zonder afkortingen. Wie stelt deze PIP op en wie stelt deze bij? Is dat de proces regisseur?

29.

30.

Wie regelt in de gemeente Zundert de kennismaking? Ligt

Een goede opmerking. Wij denken dat dit beleid bijdraagt aan de inclusieve gemeente die wij willen zijn. Zie hiervoor de antwoorden op de vragen 3 en, in mindere mate, 14.

De procesregisseur komt in dienst bij het Werkplein en zijn daarmee verantwoordelijk voor zijn/haar functioneren. Het keurmerk Blik op Werk blijft gehandhaafd waarbij er op dit moment (landelijk) gekeken wordt hoe dit aangescherpt kan worden. De grootste borging gaat in de nieuwe wet wat ons betreft echter uit van de afspraken en overeenkomsten die wij in het kader van de aanbesteding sluiten met taalaanbieders. Daarnaast zal er gedurende de looptijd van de overeenkomsten regulier contact zijn met de scholingsaanbieder, zowel over de kwaliteit en de gemaakte afspraken, maar ook over inhoudelijke voortgang in de praktijk. Dit moet in de praktijk nog verder vorm krijgen. Voor de hand ligt echter dat zowel het Werkgeverservicepunt als de procesregisseur een rol zullen hebben in het betrekken van lokale werkgevers bij de inburgering en re-integratie van statushouders. We nemen uw advies ter harte en zullen hierop bij het Werkplein aandringen.

Dat klopt. Hij doet dit in gesprek met de statushouder en, indien nodig, met input van specialistische medewerkers op vlak van bijvoorbeeld re-integratie, WMO of Jeugd. Het Werkplein neemt de uitvoering van de Wet inburgering op zich, daaronder valt ook de het

8

31.

dat ook bij het werkplein of wordt er ook nog een contactambtenaar in de gemeente voor dit proces aangewezen. Opvallend is, dat de leerroute wettelijk maar één keer aangepast kan worden. Wat te doen, als dit dan nog niet het gewenste effect heeft?

zogenaamde welkomstprogramma. Daarbij wordt echter samengewerkt met de partij die de maatschappelijke begeleiding biedt en met lokale verenigingen en instanties. Dit wordt op dit moment verder vorm gegeven. Wij zijn hier ook benieuwd naar, afwijken van deze wettelijke bepaling is vooralsnog niet mogelijk. Of de behoefte hiertoe in de praktijk voor zal komen is echter de vraag: Er zijn 3 leerroutes, waarbij het niet voor de hand ligt dat iemand uit de onderwijsroute bij nader inzien toch beter zou passen in de Z-route, of andersom. Wanneer de leerroute aangepast moet worden, zal dat dus hoogst waarschijnlijk gaan om:

-

32.

33.

34.

De vaste lasten zullen 6 maanden automatisch worden afgeschreven. Na 6 maanden moet de inburgeraar financieel zelfredzaam zijn. [Zie bladzijde 3] Er gaan gemiddeld zes maanden verloren tussen huisvesting in een gemeente en de start van een inburgeringstraject. [Zie bladzijde 6] Onze vraag, hoe verhoudt dit en wanneer geldt hetgeen op bladzijde 3 is vermeld? Er is gekozen om deze (onderwijs) route in beginsel beschikbaar te stellen voor inburgeraars tot 28 jaar. Inwoners boven deze leeftijd komen namelijk niet in aanmerking voor een studiefinanciering via DUO, en zouden na hun inburgering via deze route dus knel komen te zitten bij het volgen van een opleiding. Hoelang duurt leerroute 2? Er staat immers dat je maximaal 30 jaar mag zijn om bij DUO recht te hebben. Een termijn wordt namelijk nergens genoemd. De ene keer wordt benoemd, dat er gestreefd wordt naar betaald werk en anders vrijwilligers werk. Wat zijn de redenen dat betaald werk niet mogelijk is? Wordt dit ergens beschreven? Dit kan wel betekenen, dat in de ene gemeente iemand wel betaald werk kan/moet doen en in een andere gemeente niet.

Van Z-route naar B1 of andersom. Van Onderwijsroute naar B1 of andersom.

Daarmee is het dus vooral zaak om bij een aanpassing, daar heel erg zeker van te zijn, zodat we voorkomen dat we deze op een later moment eigen liever zouden terugdraaien. De tekst op bladzijde 6 waar u naar verwijst heeft betrekking op de huidige situatie: op dit moment start de inburgeraar gemiddeld 6 maanden na zijn huisvesting met het volgen van inburgeringslessen bij een taalaanbieder. Onder de nieuwe wet en onze werkwijze willen wij dat dit eerder het geval is. Het doorbetalen van de vaste lasten (ontzorging) staat daar in principe echter los van en is een nieuwe bepaling in de wet. Hiermee starten wij direct na huisvesting in de gemeente, op het moment dat de inburgeraar een bijstandsuitkering ontvangt.

De onderwijsroute bereidt de inburgeraar in 1,5 jaar voor op een start in het reguliere MBO, HBO of WO onderwijs. Een inburgeraar ouder dan 28,5 jaar komt bij afronding van de onderwijsroute dus niet meer in aanmerking voor een studiefinanciering omdat hij dan ouder dan 30 is. Doel van deze bepaling is inburgeraars niet vast te laten lopen door het niet aansluiten van systemen. De reden dat we hierbij de woorden ‘in beginsel’ hebben opgenomen is dat we ook de flexibiliteit willen hebben om hiervan af te wijken wanneer we zien dat deze route met een hogere leeftijd toch geschikt blijkt. Het niet kunnen leren van de taal door een beperkte leerbaarheid en een beperkte arbeidscapaciteit zullen de belangrijkste redenen zijn voor het niet mogelijk zijn van betaald werk. Voor deze mensen is de Z-route bedoeld (zelfstandigheidroute). Indeling in de Z-route gebeurt aan de hand van een landelijke (nog te ontwikkelingen) leerbaarheidstoets en de resultaten van de brede intake die wordt afgenomen aan het begin van het traject. De uitkomst hiervan wordt niet beïnvloed door de

9

35.

De Adviesraad Sociaal Domein Zundert kan zich in grote lijnen vinden in dit beleidsplan. Wel zal er meer duidelijkheid moeten zijn over de bovenstaande onzekerheden. Daarbij willen wij alsnog stellen, dat er GEEN ambtelijke taal, maar gewoon begrijpelijke taal wordt gehanteerd en zeker in de PIP. Ook dienen afkortingen te worden beperkt of zelfs in het geheel niet worden gebruikt, zeker niet in de documenten voor de cliënten.

gemeente waar men woont. Wij denken dat wij met de antwoorden hierboven de gewenste duidelijkheid hebben gegeven. Uw advies over het taalgebruik en vermijden van afkortingen nemen wij ter harte.