18 Werkplein HvWB Aanbieding 3e bestuursrapportage 2020

Gemeente Rucphen T.a.v. college van burgemeester en wethouders Postbus 9 4715 ZG Rucphen

Kenmerk Contactpersoon Afdeling Doorkiesnummer Uw brief van Onderwerp

: : J.M. Dekker : Besturing en Control : 06-11870576 : : Aanbieding 3e Bestuursrapportage 2020 Werkplein Hart van West-Brabant

Locatie Etten-Leur Roosendaalseweg 4 4875 AA Etten-Leur Locatie Roosendaal Dunantstraat 80 4701 GZ Roosendaal Postbus 59 4870 AB Etten-Leur

Etten-Leur, 23-11-2020

Geacht heer/mevrouw, Hierbij bieden wij u de 3e Bestuursrapportage 2020 van het Werkplein Hart van West-Brabant aan. In deze 3e Bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten die we tot en met eind september hebben ondernomen en wordt in de afzonderlijke hoofdstukken aandacht besteed aan de realisatie van de in de dienstverleningsovereenkomst (DVO) en bijbehorend Werkprogramma DVO 2020 vastgelegde afspraken. Wij staan in hoofdstuk 1 en 2 in deze bestuursrapportage stil bij de uitvoering van de Tozo-regeling en de ingezette acties als gevolg van de coronacrisis en de mogelijke gevolgen die deze crisis voor het Werkplein en onze inwoners heeft. Conform gemaakte afspraken verzoeken wij u de 2e Bestuursrapportage 2020 aan te bieden aan uw gemeenteraad. Voor eventuele vragen of nadere toelichting kunt u contact opnemen met dhr. Dekker, teamleider Besturing en Control. Hij is telefonisch bereikbaar op 06-11870576 of via email arjan.dekker@werkpleinhartvanwest-brabant.nl.

Hoogachtend, Het Dagelijks Bestuur van het Werkplein Hart van West-Brabant namens deze,

De heer M. Does

Het Werkplein Hart van West-Brabant is een samenwerking van de gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert. E: info@werkpleinhartvanwestbrabant.nl I www.werpleinhartvanwest-brabant.nl

Directeur

Het Werkplein Hart van West-Brabant is een samenwerking van de gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert. E: info@werkpleinhartvanwestbrabant.nl I www.werpleinhartvanwest-brabant.nl

Bestuursrapportage Q3

Er was meer nodig om mij naar werk te helpen. Het Werkplein zag dat en heeft de juiste mensen ingeschakeld. Nu gaat het goed. Na 5 jaar ben ik weer aan het werk!

1

Inleiding Voor u ligt de derde bestuursrapportage van 2020. Via deze bestuursrapportage informeren wij u over de voortgang, realisatie en kosten van onze dienstverleningstaken. De afspraken die voor dit jaar met gemeenten zijn 1. vastgelegd in onze begroting en in de dienstverleningsovereenkomst (inclusief bijbehorend Werkprogramma) vormen hiervoor het beoordelingskader.

Opbouw Deze rapportage is, in navolging van het werkprogramma 2020, uit een aantal verschillende onderdelen opgebouwd. Ieder hoofdstuk behandelt een ander onderdeel van de prestatieafspraken. 1. Rechtmatige uitkeringsverstrekking 2. Verticale groei van onze inwoners 3. Horizontale groei van onze inwoners 4. Bestandsontwikkeling 5. Effectieve dienstverlening

In de bijlage vindt u een overzicht van de prestatieafspraken en wordt inzicht gegeven in de financiële positie van het Werkplein op dit moment. Per programma worden de baten en lasten tot eind van dit jaar inzichtelijk. Coronacrisis De afgelopen acht maanden werden de werkzaamheden bij Werkplein beheerst door het coronavirus. Contact Ter bescherming van inwoners en personeel is het Werkplein terughoudend in fysieke contacten. In de zomermaanden kende de locaties in Roosendaal en Etten-Leur een minimale bezetting van klantmanagers. Uiteraard is het Werkplein per telefoon, e-mail en zo nodig via beeldbellen 2

bereikbaar. De geldende richtlijnen van het RIVM maakten dat een groot deel van onze activiteiten op het gebied van re-integratie geen volledige doorgang kon vinden. Ondanks dat het meeste contact op afstand plaatsvindt, zijn er goede resultaten bereikt door het Werkplein. Zowel op het gebied van werk en participatie als op het gebied van inkomensverstrekking. De plaatsingen vanuit het WSP zijn nagenoeg behaald en op het moment dat instroom in een leerwerktraject of beschut werk bij WVS weer mogelijk is, worden inwoners direct aangemeld omdat ze reeds gesproken zijn door de klantmanager. Ook al is er aan de inkomenskant een forse inzet op de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo); de termijnen voor aanvragen levensonderhoud, bijzondere bijstand en minimabeleid blijven op koers en grotendeels boven de gestelde resultaatafspraken. Intern is contact via MS Teams eerder regel dan uitzondering. Aan het eind van de zomer leek er een versoepeling mogelijk. Het Werkplein bereidde zich voor om, met passende voorzorgsmaatregelen en in beperkte mate, overleggen weer fysiek te voeren. Sinds de aangescherpte maatregelen van het Rijk van 29 september kent het Werkplein een strikt thuiswerkbeleid. Medewerkers zijn op locatie uitsluitend wanneer dat noodzakelijk is voor de uitoefening van taken.

Tozo-2 Het Werkplein heeft tussen 1 juni en 31 september 2020 uitvoering gegeven aan de tweede Tozoregeling. De regeling voor zelfstandig ondernemers die door de coronacrisis in financiële moeilijkheden zijn gekomen. Het Werkplein heeft ruim 700 aanvragen ontvangen en verwerkt. Dit is een forse afname ten opzichte van de 3.200 inwoners die gebruik maakten van de Tozo-1 regeling. Desalniettemin legde de uitvoering van deze regel een fors beslag op het apparaat. Tozo-3 Daarnaast zijn in het tweede kwartaal de voorbereidingen getroffen voor uitvoering van de Tozo-3 uitkeringen. Deze maatregel is per 1 oktober ingegaan en kent een looptijd tot en met 31 maart 2021. Aanvankelijk was het voornemen van het Rijk om een beperkte vermogenstoets op beschikbaar geld op te nemen in de Tozo-3. Na afstemming met de VNG, Divosa en verschillende gemeente is besloten hier voorlopig van af te zien. De beperkte vermogenstoets gaat per 1 april 2021 alsnog van kracht in een vierde Tozo- regeling, die een looptijd heeft tot en met 30 juni 2021.

Aantallen ontvangen en afgehandelde Tozo-1/2/3 aanvragen (d.d. 23 oktober 2020)

Het Werkplein gaat inwoners die Tozo-2 of Tozo-3 (hebben) ontvangen in november actief benaderen om ze te wijzen op de overige minimaregelingen die het Werkplein aanbiedt.

3

Continu verbeterproces Het Werkplein is erop gebrand om inwoners zo goed als mogelijk bij te staan. Dat maakt dat we kritisch naar onszelf kijken, en graag van de inwoners, medewerkers en gemeenten die wij bedienen horen hoe we onze service kunnen verbeteren. Hiertoe lopen een aantal processen: Organisatieontwikkeling Binnen het Werkplein is in 2019 een proces gestart om onze dienstverlening opnieuw uit te vinden. Onder de noemer ‘vergroening’ worden medewerkers gestimuleerd en gefaciliteerd om samen na te denken over het Werkplein van de toekomst. Op 8 september 2020 hebben een viertal werkgroepen hun visie gepresenteerd op de klantreis, dienstverlening, samenwerking op het sociaal domein en een passende sturingsfilosofie voor het Werkplein. Deze zijn verwerkt in een ‘praatplaat’, die in het vierde kwartaal door medewerkers uit alle geledingen van het Werkplein wordt uitgewerkt in een visie. De betrokkenheid onder medewerkers is groot, wat maakt dat er een gedragen visie ontstaat. 2021 staat in het teken van het realiseren van de visie. Hernieuwing opdracht Werkplein De wensen en ambities van onze opdrachtgevers op het gebied van samen werken en leren in het sociaal domein verandert. Als Werkplein denken wij graag mee hoe wij, als onderdeel van het sociaal domein, onze rol kunnen pakken in een integrale aanpak voor inwoners.

Met de D6 gemeenten is het Werkplein daarom in constructief overleg over een herijking van de opdracht die gemeenten aan het Werkplein verstrekken per 2021. Bestuursrapportage Ook deze bestuursrapportage is een ijkpunt. In deze derde rapportage van 2020 sluiten we aan bij de doelstellingen die we in het werkprogramma 2020 met de zes gemeenten hebben afgesproken. Daarnaast is de vormgeving en opmaak van de bestuursrapportage in lijn met de eerder ingezette koers om heldere documenten op te leveren. De bevindingen worden visueel weergegeven door middel van de pictogrammen:

(goed),

(in ontwikkeling) en

(onvoldoende).

Hoogachtend, Namens het bestuur van het Werkplein,

Directeur Marko Does

4

Maatregelen bestandstoename

Inleiding Het Werkplein verwacht dat de coronacrisis de komende jaren een grote invloed gaat hebben op het uitkeringsbestand. In dit hoofdstuk geven wij aan wat onze verwachtingen zijn. Vervolgens benoemen we de beleidsopties die het Werkplein kan nemen op het gebied van werk en participatie. 2.1 Gevolgen Corona op bestand Verwachte toename bijstand Conform de tweede bestuursrapportage en onze analyse op de verwachte gevolgen van Corona op het bestand verwachten wij dat deze in 2020 uit zal komen op 7,5% ten opzichte van 1 januari 2020. Tot en met september zagen wij een toename tot 4,8% gemiddeld over de regio ten opzichte van het bestand per 31 december 2019. Voor 2021 en voor 2022 verwachten wij per jaar een bestandstoename van 10% ten opzichte van 1 januari 2020. Tot slot verwachten wij voor 2023 een toename van 5% ten opzichte van 1 januari 2020. Dit komt in totaal uit op een bestandtoename van 32,5% ten opzichte van 1 januari 2020 tegen het einde van 2023. Dit is inclusief de toename van 2,5% per jaar vanaf 2021 waar reeds rekening mee is gehouden in de programmabegroting voor 2021. Risico’s Hoewel wij op basis van verschillende modellen hebben getracht een gefundeerde voorspelling te doen is de toekomst van de bestandsontwikkeling onzeker. Deze is onder meer afhankelijk van de duur van de coronacrisis en de veerkracht van de economie na deze periode.

Tijdens de crisis is van grote invloed in welke mate het Rijk steunmaatregelen blijft aanbieden. Op lokaal niveau maken wij ons zorgen over de duurzaamheid van garantiebanen. Speerpunten 2020-2021 Met uitstroom bevorderende acties en intensivering van de reeds ingezette lijn beperken we de schade zoveel mogelijk. Dit door in te zetten op uitstroom en door mensen die (nog) niet aan het werk kunnen zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt te houden.

5

Bij de vorming van het werkprogramma 2021 kijken we samen met gemeenten naar de inzet op langere termijn. De actualisatie van de opdracht van het Werkplein is een belangrijk thema waarin we gezamenlijk de koers bepalen en gemeenten prioriteiten stellen ten aanzien van de Werkpleindoelgroep. Daarbij wordt nagedacht hoe en in welke mate per doelgroep inzet gaat worden gepleegd. Afweging hierbij is of de focus komt te liggen in een snelle uitstroom van inwoners die door de Corona crisis bij het Werkplein aankloppen met wellicht een korte termijn voordeel, en/of dat we blijven investeren in het duurzaam ontwikkelen van inwoners die al langere tijd in ons bestand zitten, met naar verwachting een structureel voordeel op de langere termijn. Bij de inzet in 2020 en 2021 kijken we uiteraard naar de maatregelen uit aanvullende pakketten die het kabinet voorstelt. Inzet 2020 Ook voor de laatste maanden van 2020 speelt het Werkplein continu in op vraag en aanbod als het gaat om de arbeidsmarkt en werkzoekenden. Zeker in deze onzekere tijden blijven we focussen op de meest effectieve aanpak voor onze inwoners: - Korte lijn naar werkgevers en de arbeidsmarkt, met bij voorkeur toeleiding naar de vier kansrijke sectoren; groen, logistiek, productie en schoonmaak.

- Met voormalig zelfstandig ondernemers maken we de afweging of voortzetting van de onderneming haalbaar is, of toch naar ander werk moet worden uitgekeken. - We zoeken actief de regionale samenwerking voor arbeidsmarktbewerking op, met het brede werkgeverservicepunt, Randstad, het UWV, gemeenten en overige sociale partners. - We zetten in op kortdurende opleidingen zodat werkzoekenden aantrekkelijker worden op de arbeidsmarkt. - Jongeren vormen een groeiende doelgroep in deze coronatijd. We bekijken of een aantal projecten die in het verleden zijn gedraaid van meerwaarde zijn om nu weer op te starten.

6

Rapportage

1. Rechtmatige uitkeringsverstrekking

1. Inwoners van het Hart van West-Brabant krijgen uiterlijk binnen de wettelijke termijn het geld waar zij recht op hebben op hun rekening gestort om in hun levensonderhoud te voorzien.

1.1 Het Werkplein geeft zo snel mogelijk duidelijkheid over de uitkeringsaanvraag. Inwoners krijgen binnen zes weken een besluit over hun aanvraag (norm 85%), maar we streven naar vier weken (65% van de aanvragen). 100% van de aanvragen is correct afgehandeld binnen 8 weken.

7

Doorlooptijd uitkeringen levensonderhoud - Doelstelling versus resultaat Norm: 8 weken

Norm: 6 weken

Streven: 4 weken 0,0% Doelstelling

20,0%

40,0%

Behaald Q3

60,0% Behaald Q2

80,0%

100,0%

Behaald Q1

Toelichting: Wanneer het langer dan 8 weken duurt om de aanvraag af te handelen, heeft de inwoner in (bijna) alle gevallen een hersteltermijn gekregen. Dit gebeurt indien de inwoner nog aanvullende stukken aan moet leveren om de uitkeringsaanvraag goed te kunnen beoordelen. De doorlooptijden zijn in het derde kwartaal verbeterd ten opzichte van het tweede kwartaal. Bij inkomen was er in kwartaal twee een duidelijke piek te zien in het aantal aanvragen en meldingen. Dit staat nog los van de aanvullende taken op het gebied van de TOZO-regeling. Deze piekbelasting zorgde onder andere voor oplopende doorlooptijden. Die piek is na het tweede kwartaal afgevlakt. Daardoor zien we dat er een sterke verbetering plaatsvindt in kwartaal drie. 2. Verticale groei

2. Inwoners uit het Hart van West-Brabant met een uitkering (en/of een arbeidsbeperking) worden actief ondersteund in hun ontwikkeling op weg naar werk/participatie (verticale groei). 8

Nog indelen 7% 21%

70%

Doelgroep C

Doelgroep B

Doelgroep A 8% 24%

66%

2%

2%

3E KWARTAAL 2019

3E KWARTAAL 2020

2.1 Iedere inwoner die zich meldt bij het Werkplein (nieuwe instroom) weet binnen vier weken welke ondersteuning hij/zij krijgt in zijn ontwikkeling op weg naar werk of participatie (of het wegnemen van belemmeringen). Toelichting: De doestelling dat iedereen binnen 4 weken weet welke ondersteuning de inwoner geboden krijgt, is gericht op een kwalitatieve ontwikkelslag die het Werkplein wil maken. We zien in de praktijk dat ruim drie kwart van de inwoners die het dichtst bij de arbeidsmarkt staan en voor een traject richting werk in aanmerking komen snel opgepakt worden. Voor de inwoners uit doelgroep C duurt dat op dit moment langer. Ten opzichte van het eerste kwartaal is het aandeel inwoners dat binnen 4 weken aan een ontwikkeltraject begint hoger. Er is een actieve aanpak bij binnenkomst van inwoners voor doelgroep C voorgesteld. In deze werkwijze wordt een trajectbegeleider van Werkplein Actief betrokken bij de diagnose van een inwoner. Hierdoor zijn de lijntjes korter om iemand deel te laten nemen aan activiteiten.

2.2 500 mensen duurzaam geplaatst op werk via het WerkgeversServicepunt West-Brabant (WSP) (per jaar). a. 50 statushouders worden actief begeleid naar werk via het WSP (per jaar). b. 80 mensen met een arbeidsbeperking aan het werk bij een werkgever. Daarmee haalt de subregio de subdoelstelling van de Banenafspraak (per jaar). c. Naast deze nieuwe plaatsingen heeft het Werkplein bij 150 lopende garantiebaan-aanstellingen nazorg geleverd (loonwaarde-herindicatie, aanpassing loonkostensubsidie, herplaatsing).

9

Plaatsingen WSP - Doelstelling versus resultaat Reguliere plaatsingen Arbeidsbeperking Statushouders Totale plaatsingen 0

50

100

150

200

250

Norm per kwartaal

Behaald 3e kwartaal

Behaald 2e kwartaal

Behaald 1e kwartaal

300

350

400

De bovenste balk in de grafiek geeft de norm van de eerste drie kwartalen weer. De tweede balk geeft de resultaten van het derde kwartaal weer en de derde en vierde balk zijn de resultaten behaald in het eerste twee kwartalen.

Toelichting: Uit de tijdsevenredige vergelijking blijkt dat de reguliere plaatsingen en het totaal aantal plaatsingen bijna op koers liggen (op 3 plaatsingen na), ondanks alle beperkende coronamaatregels. Het WSP bleef in contact toen de bedrijven geen nieuwe medewerkers konden gebruiken en in quarantaine waren. Door de grotere toestroom van jongeren zijn de medewerkers van het WSP en de klantmanagers jongeren nog intensiever gaan samenwerken. Gesprekken met kandidaten en werkgevers zijn via MS Teams doorgegaan. De plaatsingen van inwoners in een garantiebaan ligt zelfs hoger dan de kwartaaldoelstelling (7 plaatsingen hoger). Hierbij moet wel opgemerkt worden dat er ook dienstverbanden zijn gestopt als gevolg van de coronasituatie. Bij de groep statushouders zijn telefonische afspraken, vanwege de taalbarrière, moeilijk gebleken. Leveren van nazorg op lopende garantiebaan-aanstellingen Net zoals Berenschot adviseert, blijven we actief inzetten op deze kwetsbare groep inwoners. Indien we nu niet inzetten, krijgt deze groep inwoners een grote achterstand op de rest van de werkzoekenden. Dit jaar leggen we meer focus op nazorg van deze groep die aan het werk gaat om uitval te voorkomen. Met een krapper wordende arbeidsmarkt is dit mogelijk een groep werknemers waar een werkgever als eerste afscheid van neemt. Dit willen we voorkomen.

Een verdere discussie over hoe actief in te zetten op deze groep inwoners volgt bij de actualisatie van de opdracht voor het Werkplein en de prioritering die bestuurders aan dit onderwerp geven. Dit past binnen de nieuwe koers die het Werkplein heeft ingezet. We maken een onderscheid tussen enerzijds de verplichte nazorg en anderzijds een meer uitgebreide variant. In de verplichte variant richten we ons op onderdelen die gedaan moeten worden om de plaatsing te continueren. Denk hierbij aan de indexering van de structurele loonkostensubsidie en het inzetten van een her-loonwaardemeting. De doorontwikkeling die we willen maken gaat over welke interventies nodig zijn om de werknemer duurzaam aan het werk te houden. Hierin is het contact met de werkgever en de werknemer belangrijk. Dit gaat over de ontwikkeling van de werknemer en wat nodig is om dit te bevorderen. Het kan ook zijn dat het werk of de werkplek aangepast moet worden zodat de inwoner zijn werk kan behouden 10

(baancreatie). Het aantal garantiebaan-aanstellingen waarbij nazorg wordt geboden kan (nog) niet inzichtelijk gemaakt worden middels het registratiesysteem. Hierover wordt dus nog niet apart gerapporteerd. Dit onderdeel is volop in ontwikkeling binnen het Werkplein. 2.3 80 mensen zijn via een leerwerktraject gegroeid in hun ontwikkeling en stromen uit via het WSP (daarbij onderdeel van doelstelling 2).

Uitstroom naar werk in relatie tot de doelstelling uitstroom naar werk bij leerwertraject Tot en met het 1e kwartaal 2020 Tot en met 2e kwartaal 2020 Tot en met het 3e kwartaal 2020 0

10

20

30

Resultaat tot en met 2e kwartaal 2020

40

50

60

70

80

Doelstelling norm

Toelichting: Vanaf het moment van de eerste lockdown in Nederland zijn er geen nieuwe mensen meer geplaatst in een leerwerktraject. Na verbetering van de coronasituatie in de zomer zijn nog 35 inwoners aangemeld voor een leerwerktraject, waarvan er 18 inwoners gestart zijn in het derde kwartaal. Hierbij volgen we de RIVM richtlijnen. Iedere kandidaat krijgt een goede uitleg over het toepassen van de 1,5 meter op de diverse WVS locaties. Begin van het derde kwartaal zijn er geen nieuwe inwoners meer gestart in een leerwerktraject. Dit als gevolg van de strengere maatregelen die het kabinet eind september aankondigde. Er staan een 20-tal inwoners klaar om aangemeld te worden zodra de situatie dit weer toelaat. 2.4 620 mensen worden gemiddeld geplaatst via Werkplein Actief. Werkplein Actief activeert mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij ontwikkelpotentieel continu aandacht heeft. Het Werkplein begeleidt de plaatsing.

Gemiddeld aantal plaatsingen Werkplein Actief in relatie tot doelstelling Norm Inwoners aan de slag 0

100

200

300

400

500

600

700

Toelichting: 11

De inwoners die actief zijn via Werkplein Actief hebben allemaal een concreet plan met groeidoelstellingen. De inwoners die niet verder ontwikkelbaar zijn blijven vaak wel vrijwilligerswerk doen maar dan niet meer via Werkplein Actief. Zij komen niet meer terug in deze aantallen. Er wordt steeds meer de focus gelegd op de doorstroom van inwoners uit doelgroep C naar Werkplein Actief. Ten tijde van de coronacrisis hebben de medewerkers van Werkplein Actief vooral een sociale functie naar zowel de inwoners als de lokale organisaties. Zij bleven in ieder geval in contact met de inwoners. We willen een verbeterslag maken in de aansluiting tussen Werkplein Actief en de klantmanager C. Hiervoor zal de inwoner bij binnenkomst een diagnosegesprek krijgen met de klantmanager en de trajectbegeleider van Werkplein Actief. Zodra de coronasituatie het toelaat, starten we met deze werkwijze. In het tweede kwartaal zijn we weer gestart met actieve plaatsingen en in het begin van het derde kwartaal is dit als gevolg van de coronasituatie weer stil komen te liggen. 2.5 Alle inwoners zijn in beeld (er wordt gemonitord of zij aan de slag zijn met groei op weg naar werk, of dat zij bij andere partijen in beeld zijn om hun belemmeringen weg te nemen).

INGEZETTE ACTIVITEITEN 3E KWARTAAL 2020

14%

Coaching naar werk of naar participatie Forfaitaire loonkostensubsidie Jobcoach/begeleiding op de werkplek Loonkostensubsidie (Participatiewet) Niet nader in te delen

3% 18%

1% 7%

Beschut werk

Overige faciliterende voorziening

0% 4%

1% 2%

Overige sociale activering

2% 1%

5%

Overige werkplekken Proefplaatsing t.b.v. loonwaardebepaling Tijdelijke loonkostensubsidie Training/cursus/opleiding

42%

Vervoersvoorziening Vrijwilligerswerk

12

UITSPLITSING VAN 'NIET NADER IN TE DELEN' ACTIVITEITEN 0%

7%

12%

Aansturen hulpverlening Activeren naar vrijwilligerswerk Diagnostiek algemeen

6% JO Plan van Aanpak Jongeren

5%

Motiverende coaching

7%

Oriëntatie arbeidsmarkt

16%

0% 6% 41%

Persoonlijke begeleiding algemeen Psycho sociale ondersteuning Sollicitatiebegeleiding Traject UWV Wegnemen belemmeringen

Aantal ingezette activiteiten Aantal individuele inwoners dat zich ontwikkelt mbv activiteit

1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 2020 2020 2020 4268 3464 4011

2304

2508

2901

Toelichting: In het derde kwartaal zijn de openstaande activiteiten ingezet voor 2.901 unieke inwoners. Dit is fors hoger dan in het eerste halfjaar. Dit betekent dus dat meer individuele kandidaten een traject hebben. En dat de openstaande trajecten beter worden geregistreerd en dus in beeld zijn. Ten tijde van de coronasituatie is er extra aandacht voor het maken van een administratieve slag. In het eerste cirkeldiagram wordt een uitsplitsing gegeven naar hoofdcategorie. Deze hoofdcategorie wordt uitgesplitst in nader te benoemen activiteiten. Het tweede cirkeldiagram geeft een uitsplitsing van de ‘niet nader in te delen’ categorie van het eerste diagram. Hiermee geven we inzicht in de diversiteit aan trajecten dat ingezet wordt voor onze inwoners.

13

3. Horizontale groei

3. De inwoners uit het Hart van West-Brabant worden ondersteund bij hun zorg/hulpvraag zodat zij mee kunnen doen in de maatschappij.

3.1 Alle mensen met een indicatie beschut werk die kúnnen werken en binnen de taakstelling beschut werken vallen, zijn aan de slag bij een werkgever of bij de WVS. De taakstelling voor 2019 bedroeg 85 plaatsingen voor de zes gemeenten gezamenlijk. De taakstelling voor 2020 is 105 plaatsingen beschut werk. Aan het einde van het 3e kwartaal 2020 zijn 100 plaatsingen gerealiseerd. Plaatsingen beschut werk zijn afhankelijk van het aanbod jobready kandidaten en het aantal inwoners dat een indicatie beschut werken heeft. In principe wordt iedereen die een indicatie beschut werken heeft en jobready is binnen de taakstelling geplaatst. De gemeente Etten-Leur heeft in kwartaal 3 een wachtlijst.

3.2 Het Werkplein experimenteert met een aantal verschillende aanpakken gericht op kandidaten uit doelgroep C waarbij de achterliggende zorgvraag om mee te kunnen doen in de samenleving centraal staat. Vanuit deze experimenten krijgt het Werkplein meer inzicht in de manier waarop zij samen met de andere partners in het Sociaal Domein die integrale ondersteuning organiseren die de klant nodig heeft. Pilot cliëntondersteuning; de gemeente Roosendaal is deelnemer aan het koplopersproject cliëntondersteuning. De hieruit volgende pilot wordt 14

uitgevoerd door het Werkplein in samenwerking met MEE. Deze pilot is gericht op: 1. De inwoners die zich bij het Werkplein melden en wellicht een achterliggende zorgvraag hebben. 2. En op een deel van de inwoners uit doelgroep C. In deze pilotaanpak voert een medewerker van MEE en een medewerker van het Werkplein gezamenlijk het gesprek met de inwoner. Op deze manier komt niet alleen de ‘Werkplein-kant’ aan bod maar ook de ondersteuning die op de ‘zorgkant’ door MEE gegeven kan worden. Vanwege de coronabeperkingen zijn de contacten telefonisch of via videobellen. Hierdoor worden (tijdelijk) geen gezamenlijke gesprekken gevoerd door beide professionals. We merken dat inwoners op dit moment geen of minder behoefte hebben aan ondersteuning of er geen gebruik van willen maken. Het is door deze manier van werken voor de professionals lastiger om controlevragen te stellen en te beoordelen of mensen eerlijk zijn in een gesprek. Andere mensen in de nabijheid van de inwoner kunnen ervoor zorgen dat deze zich niet kwetsbaar durft op te stellen en/of van invloed is op het gesprek. We zoeken momenteel naar alternatieve scenario’s om inwoners toch te bewegen naar ondersteuningsmogelijkheden.

Een positief resultaat van de pilot tot nu toe is dat de medewerkers van het Werkplein en van MEE elkaar goed leren kennen, weten meer van elkaars organisatie en zijn meer bekend met de (on)mogelijkheden van bepaalde weten regelgeving.

Proeftuinen Ketensamenwerking: De overall doelstellingen van de proeftuinen zijn het verder helpen van onze inwoners door te handelen in ‘de bedoeling’ in plaats van vasthouden aan indicaties en langdurige processen. We werken als 3 organisaties (Werkplein, WVS en ISD Brabantse Wal) samen als ware we één organisatie en hebben lering getrokken uit deze experimenten. In verband met de uitbraak van het coronavirus staan de proeftuinen stil of op een laag pitje. In januari 2021 worden de proeftuinen door middel van 4 brainstormsessies per proeftuin verder vorm gegeven. Hierna wordt er gestart met de daadwerkelijke uitvoering van de proeftuinen. Proeftuin doelgroep C; deze proeftuin richt zich op inwoners in doelgroep C die al langere tijd een bijstandsuitkering ontvangen. Vragen waarop we antwoord willen, zijn: wat is er nodig voor deze inwoners? Hoe werk je aan zelfvertrouwen, aan het ontkomen van een sociaal isolement? Hoe werken we daarin samen met andere partners? We zitten in de brainstormfase over hoe we deze groep binnen de proeftuin kunnen afbakenen en er een specifieke groep kunnen uitlichten. Proeftuin intensieve start; In deze proeftuin gaan we aan de slag om de nieuwe instroom van 25 inwoners gezamenlijk onder de loep te nemen. We gaan na 15

hoe we de diagnose bij binnenkomst van de inwoner goed vorm kunnen geven. Aan de hand hiervan krijgen we de ontwikkelmogelijkheden en belemmeringen op het gebied van werk en zorg in beeld en welk instrumentarium nodig is om de inwoner te ondersteunen. Proeftuin beschut werk/arbeidsmatige dagbesteding; er zit overlap in de kenmerken van de inwoners die in aanmerking komen voor beschut werk en voor arbeidsmatige dagbesteding. In deze proeftuin staat de ontwikkeling van de inwoner centraal en niet de indicatiestelling. Deze proeftuin is gericht op: 1. Het verbeteren van de aansluiting tussen beschut werk en arbeidsmatige dagbesteding en andersom. 2. Voor inwoners die mogelijk in aanmerking komen voor een indicatie beschut werk wordt eerst een (praktijk)diagnose/voorschakeltraject ingezet om de ontwikkelpunten in beeld te brengen en eventuele uitval uit beschut werk te voorkomen. 3. Indien een arbeidscontract beschut werk wordt beëindigd en er is geen sprake van switchen naar arbeidsmatige dagbesteding, wordt er nazorg geboden zodat de inwoner wel op een passende plek terecht komt. 3.3 Het Werkplein experimenteert vanuit een brede blik met een intensieve aanpak voor statushouders die gericht is op de nieuwe wijze van inburgering. De invoering van de Wet Inburgering is uitgesteld tot 1 juli 2021.

De gemeentelijke portefeuillehouders hebben 23 april 2020 het voornemen uitgesproken dat de uitvoering met betrekking tot de nieuwe Wet Inburgering bij het Werkplein komt. In het tweede kwartaal is een projectleider aangesteld voor de invoering van de nieuwe Wet Inburgering. Er is inmiddels een aantal werkgroepen samengesteld die aan de slag zijn met de praktische uitwerking van de nieuwe Wet Inburgering. Het Werkplein blijft voorlopig actief met de reguliere aanpak statushouders. Indien er relevante ontwikkelingen zijn rapporteren wij hierover. 3.4 Inwoners met een laag inkomen kunnen bij het Werkplein terecht voor ondersteuning via bijzondere bijstand (5.400 aanvragen). We geven zo snel mogelijk duidelijkheid over de aanvragen (70% binnen 4 weken, 80% binnen 6 weken).

16

Toelichting: Het aantal ingediende aanvragen bijzondere bijstand is 551 lager dan waar in de doelstelling rekening mee is gehouden (prognose: 4.050 tot oktober 2020 – realisatie: 3.499). Hierin zitten ook 1.577 aanvragen Individuele Inkomenstoeslag en 17 aanvragen Individuele Studietoeslag. Het aantal aanvragen ligt net iets onder die in dezelfde periode in voorgaande jaren: 2019 (realisatie: 3.585) en 2018 (realisatie: 3.544 Met uitzondering van de Individuele Inkomenstoeslag en de Individuele Studietoeslag worden de aanvragen bijzondere bijstand niet op kostensoortniveau geadministreerd. Daarom is niet aan te geven of de daling zich concentreert op enkele kostensoorten, of breder is. Verwachting is dat het aantal aanvragen dit jaar niet meer aantrekt tot 5.400. De doorlooptijd < 8 weken ligt op 95%. Dit is een goed resultaat als rekening wordt gehouden met het feit dat er in dit tijdvak bij de bijzondere bijstand 999 maal sprake was van een incomplete aanvraag waarvoor een hersteltermijn is gegeven. Van de afgehandelde aanvragen zijn er 2.885 geheel of gedeeltelijk toegekend. Hierin zitten ook 1.384 toekenningen Individuele Inkomenstoeslag en 17 verstrekkingen Individuele Studietoeslag. 17

3.5 Inwoners met een laag inkomen kunnen bij het Werkplein terecht voor ondersteuning via minimabeleid (2.000 aanvragen). We geven zo snel mogelijk duidelijkheid over de aanvragen (70% binnen 4 weken, 80% binnen 6 weken).

Toelichting: Het aantal aanvragen minimabeleid is in de eerste negen maanden 2020 hoger dan de doelstelling. Dit komt doordat in het 1e kwartaal de ambtshalve toekenningen maatschappelijke participatie zijn verwerkt. Ondanks dat het totaal aantal aanvragen met 1.579 (=incl. ambtshalve toekenningen) hoger ligt dan de periodenorm, ligt dit aantal nu 281 lager dan in dezelfde periode 2019 (=1.860). Meest waarschijnlijke verklaring hiervoor is dat door het coronavirus met bijbehorende contactbeperkingen (1. Lockdown: tweede helft maart tot juni/2. nieuwe contactbeperkingen per 29 september 2020 en gedeeltelijke lockdown per 14 oktober 2020) mensen geadviseerd werd/wordt om zoveel mogelijk thuis te blijven. In deze periodes moe(s)ten veel bedrijven (o.a. openbaar vervoer, horeca, pretparken, bioscopen, musea e.d.) het aantal bezoekers beperken of hun deuren zelfs volledig sluiten. Verwachting is dat hierdoor minder mensen de behoefte hadden om deze regeling aan te vragen. Gelet op het lagere aantal aanvragen in combinatie met de recent getroffen coronamaatregelen is het erg twijfelachtig of de 18

kwantitatieve doelstelling gehaald zal worden. Ook het bestedingspercentage van toegekende winkelbudgetten voor maatschappelijke participatie via de webwinkel van het Werkplein ligt nu lager (47%) dan in 2019 (54%). Aan de huishoudens met een verbruik van minder dan 50% van het jaarbudget is op 9 oktober jl. een mailing gestuurd om hen te attenderen op hun hoge restantbudget. 3.6 We wijzen inwoners met een laag inkomen op deelname aan de collectieve ziektekostenverzekering. Dat resulteert in 7.000 deelnemers. Collectieve ziektekostenverzekering Doelstelling 7.000

Deelnemende inwoners per 1 oktober 2020 7.113

Toelichting: Op 1 oktober 2019 bedroeg het totaal aantal deelnemers 7.177. Geconcludeerd mag worden dat ondanks dat CZ ingaande 1 januari 2020 geen korting meer geeft op de basisverzekering, dit geen negatieve invloed heeft gehad op het deelnemersaantal. Op 1 oktober 2020 waren er 7.113 deelnemers tegenover 7.392 in het 1e kwartaal (= 279 daling). De belangrijkste redenen van de daling zijn: premieachterstand van meer dan 2 maanden, overlijden van de verzekerden en de jaarlijkse inkomenscontrole. Voor de inkomenscontrole wordt gebruik gemaakt van informatie van het Inlichtingenbureau. Het onderzoek richt zich enerzijds op deelnemers met een te hoog inkomen en anderzijds op deelnemers met geen of een heel laag inkomen. Resultaat inkomensonderzoek: • deelnemers met een te hoog inkomen: 162 deelnemers zijn nader onderzocht. Resultaat: bij 132 deelnemers is de deelname beëindigd per 1 augustus 2020 omdat zij of een te hoog inkomen hadden, of niet reageerden op verzoeken om inkomensgegevens te verstrekken; • deelnemers met geen of heel laag inkomen: 78 deelnemers zijn nader onderzocht. Resultaat: bij 26 deelnemers is de deelname beëindigd.

19

4. Bestandsontwikkeling

4. Het Werkplein zorgt voor een goede en tijdige afstemming over de financiële producten en levert de producten voor het bestuurlijk besluitvormingsproces hierover aan. 4.1 Op basis van de landelijke prognoses (CPB sept. 2019) zal het bijstandsvolume gelijk blijven in 2020. In de begroting van 2020 (die is opgesteld toen de prognoses nog positiever waren), is uitgegaan van een dalend bestand, namelijk een afname van het aantal uitkeringsdossiers van 1% ten opzichte van de stand van 31 december 2019. Mocht in 2020 blijken dat de bestandsontwikkeling afwijkt van de begrote bestandsdaling dan zal bij een begrotingswijziging, de doelstelling in dit werkprogramma, worden bijgesteld. (In de begrotingswijziging die op 16 april 2020 aan uw gemeenten is verzonden gaan we voor nu uit van een gelijkblijvend bestand voor 2020, hier zijn de gevolgen van de coronacrisis nog niet in verwerkt).

20

Uitkeringsdossier 4100 4050 4000 3950 3900 3850 3800 3750 3700 dec '19 jan '20 feb '20 mrt '20 apr '20 mei '20 juni '20 juli '20 aug '20 sep '20 Dossierontwikkeling

Doelstelling

Toelichting: Eind kwartaal drie zijn er 4.037 lopende uitkeringsdossiers. Dit terwijl er aan het begin van het eerste kwartaal nog sprake was van 3.851 uitkeringsdossiers. Waar we in de maand januari 2020 nog een lichte daling zagen, is deze inmiddels omgeslagen in een stijging met 186 dossiers (4,8%) ten opzichte van 1 januari 2020. De enige verklaring voor een dergelijke groei is de huidige economische situatie waarin we nu verkeren.

5. Effectieve dienstverlening

21

5a. Het Werkplein wil de komende jaren haar dienstverlening meer toekomstbestendig maken: de inwoner en haar ondersteuningsbehoefte staan centraal. Dit vraagt een doorontwikkeling van organisatie en medewerkers. 5.1 Het Werkplein zet samen met haar medewerkers een nieuwe koers in. Er is een organisatieontwikkelingstraject met aandacht voor de toon en identiteit van het dagelijkse werk. De doelgroep van het Werkplein groeit. Er is een toename van nieuwe doelgroepen door de invoering van de Participatiewet. Ook zijn er meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die te maken hebben met brede problematiek. Het ontwikkelen van deze groep inwoners vraagt om een andere, bredere kijk op dienstverlening. We willen de stap maken van een op regels en wetten gerichte ‘blauwe’ organisatie naar een ‘groene’ organisatie die de mens centraal stelt. De projectstructuur zelf ademt meer groen uit, meer netwerkorganisatie, meer autonomie voor medewerkers. Zo hebben we er bewust voor gekozen om geen klassiek verandertraject in te zetten waarbij de top van de organisatie aangeeft wat de nieuwe stip op de horizon is. We zijn mét de medewerkers samen op zoek naar een nieuwe identiteit en een nieuwe bedoeling. Deze identiteit wordt onze houvast: het Werkplein dat we willen zijn en uitstralen.

Vier werkgroepen, over klantreis, samenwerking in het sociaal domein, sturingsfilosofie en dienstverlening hebben hun visies opgeleverd. Deze visies zijn samen gekomen in een beeldende praatplaat. Het bouwteam (met een aantal medewerkers uit de eerdere werkgroepen) is bezig om hier één gezamenlijke visie van te maken. 5b. Het Werkplein wil door een effectieve werkwijze voor de inwoners een efficiënte dienstverlening organiseren waarbij de inwoner centraal staat. 5.2 Het Werkplein wil dat inwoners geholpen zijn met effectieve dienstverlening.

22

Toelichting: Als we het derde kwartaal van 2020 vergelijken met het derde kwartaal van 2018 en 2019 dan zien we een vergelijkbaar niveau ten opzichte van 2018 en een stijging ten opzichte van 2019. Dit is te verklaren doordat er meer aanvragen zijn en er minder begeleiding is bij het invullen. Aanvragen worden op dit moment per post ingenomen. 5.3 Om de ontwikkeling van inwoners goed in beeld te hebben (6) zorgt het Werkplein voor een goede registratie van ingezette instrumenten. Dit is terug te zien in SRG en daarmee in CBSgegevens. Dit gaat per kwartaal met 10% omhoog. In 2021 zijn alle instrumenten geregistreerd.

Registratie SRG 2500 2000 302

302

1319

1306

65 230 30 jan-20

66 235 31 feb-20

1 314

298

289

285

1499

1484

1512

70 234 42 mrt-20

65 244 27 apr-20

63 234 29 mei-20

299

293

294

1509

1588

1570

1545

55 231 30 jun-20

61 254 54 jul-20

59 238 51 aug-20

59 251 52 sep-20

1500 1000 500 0

faciliterende voorzieningen

Financiele compensatie

Ondersteuning op de werkplek

Voorz.naar werk of naar participatie

Werkplekken

Anders

Toelichting: Het Werkplein levert maandelijks informatie over re-integratievoorzieningen die zijn ingezet. Deze zogenaamde Statistiek Re-integratie door gemeenten (SRG) leveren we aan het CBS. Hiervoor zijn een aantal verplichte categorieën benoemd die aangeleverd worden. Naast deze verplichte categorieën hanteert het Werkplein ook nog een aantal eigen categorieën (zie hiervoor 2.5). Hierdoor maken wij steeds meer inzichtelijk hoe onze inwoners zich ontwikkelen. Een constante focus op registratie is noodzakelijk om deze gegevens up-to-date te houden. Het eerste kwartaal stegen de aantallen. In het tweede kwartaal zijn deze redelijk gestabiliseerd. Aan het einde van het derde kwartaal zijn de aantallen iets terug gelopen. Gemiddeld gezien is er een stijging van ongeveer 5% per kwartaal te zien. Tijdens de coronaperiode is er extra ingezet op administratieve klussen (waaronder registratie). Hierdoor zijn verouderde activiteiten verwijderd. Dit kan de stabilisatie of terugloop van aantallen veroorzaken. De categorieën en definities om beter te kunnen registreren blijven in ontwikkeling.

5.4 Het Werkplein zet in op zo min mogelijk onterechte uitkeringen te verstrekken. Daarmee loopt het aantal terugvorderingen terug. De verhouding tussen wat er jaarlijks geïncasseerd wordt en het totaal openstaande vorderingenbedrag (Pw-Ioaw-Ioaz-Bbz-bijzondere bijstand) wordt aangeduid als incassoratio. Het Werkplein streeft naar een incassoratio van 20% (gebaseerd op vorderingenbedrag per 1 januari 2020). 23

Tot 1 oktober 2020 Fictief eind 2020 Doelstelling € 1.183.896 € 1.578.528 € 1.799.497 13,2% 17,5% 20% € 8.997.485 € 8.997.485 € 8.997.485

Aflossingen Incassoquote Saldo per 1 januari

Toelichting: Het openstaande bedrag aan vorderingen op 1 januari 2020 was € 8.997.485. De aflossingen bedroegen € 1.183.896 op 1 oktober 2020 . Als je dit doortrekt over heel 2020 kom je op een bedrag van € 1.578.528. Daarmee gaat het Werkplein richting een incassoquote van 17,5 procent aan het einde van het jaar. Dit is ongeveer gelijk aan de fictieve verwachting in de tweede bestuursrapportage. 5.5 We geven heldere uitleg over de aanvraagprocedures en hebben meer contact met de inwoner. Het aantal gegronde bezwaarschriften/klachten loopt terug (normering afgelopen 3 jaar).

Aantal bezwaarschriften Kwartaal 1 t/m 3 2020 2019 2018 2017 0

50

100

150

200

250

300

350

400

450

Aantal gegronde bezwaarschriften Totaal aantal bezwaarschriften (incl. beroepszaken)

Toelichting: We zien een daling in zowel het aantal bezwaarschriften als in het aantal bezwaarschriften dat gegrond wordt verklaard. Dat is in een positieve trend.

5c. Het Werkplein draagt bij aan de samenwerking tussen gemeenten, maatschappelijke organisatie, werkgevers etc. Het Werkplein is een goede samenwerkingspartner. Het Werkplein werkt binnen de ketensamenwerking samen met de ISD Brabantse Wal en het leerwerkbedrijf WVS. Gezamenlijk investeren we in de ontwikkeling van inwoners in de zin van participatie en het maken van stappen naar de arbeidsmarkt. Daarnaast werkt het Werkplein samen met de 24

gemeenten aan een nieuwe visie op werkgeversdienstverlening, kijken we samen naar de actualisatie van de opdracht van gemeenten aan het Werkplein en richten we ons op de voorbereidingen op de nieuwe Wet Inburgering. In de coronatijd was het Werkplein een belangrijke uitvoeringsorganisatie voor de uitvoering van één van de landelijke regelingen om ondernemers te compenseren in de coronacrisis (Tozo). Binnen het sociaal domein is het Werkplein één van de spelers in het maatschappelijk speelveld. Samen met de maatschappelijk partners proberen wij onze inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen. Momenteel ligt er het voornemen om een klanttevredenheidsonderzoek op te zetten. Hiervoor zijn al een aantal offertes opgevraagd. Op basis van die offertes en in samenspraak met de cliëntenraad wordt er bekeken op welke wijze hier vorm aan gegeven kan worden. In samenspraak met de cliëntenraad wordt dit doorgeschoven naar 2021. Als gevolg van het uniforme SROI-beleid van de 6 gemeenten heeft het Werkplein een SROI coördinator aangesteld. Deze zal het gezamenlijke beleid uitdragen en toepassen met als doel om het sociaal ondernemen binnen het Hart van West-Brabant verder te stimuleren.

25

Bijlage

Bijlage 1: Onze afspraken met gemeenten

Doelstelling

Resultaatafspraak

1.1

100% van de aanvragen < 8 weken afgehandeld

Zorgvuldig en rechtmatige uitkeringsverstrekking

Per kwartaal 2020 1 2 3 4

85% van de aanvragen < 6 weken afgehandeld 65% van de aanvragen < 4 weken afgehandeld 2.1

2.2

2.3

2.4

2.5 en 5.3 3.1

3.2

Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie

Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie Ondersteuning in ontwikkeling naar werk en participatie Ondersteuning in maatschappelijk meedoen Ondersteuning in maatschappelijk meedoen

Nieuwe instroom < 4 weken ondersteuning gekregen 500 mensen duurzaam geplaatst via WSP (waaronder 50 statushouders en 80 garantiebanen). Op 150 lopende garantiebaanplaatsingen nazorg geleverd 80 mensen stromen door deelname aan een leerwerktraject uit via het WSP 620 mensen worden gemiddeld geplaatst via Werkplein Actief 100% van de inwoners is in beeld. 0-meting: 1 maart 2020. Groeidoelstelling 100% van de mensen met een indicatie beschut werken die kunnen werken zijn aan de slag Experimenteren met pilots

26

3.2 3.4 3.4

Ondersteuning in maatschappelijk meedoen Ondersteuning in maatschappelijk meedoen Ondersteuning in maatschappelijk meedoen

Experimenteren door proeftuinen We verwerken 5400 aanvragen bijzondere bijstand 100% van de aanvragen bijzondere bijstand < 8 weken afgehandeld 80% van de aanvragen bijzondere bijstand < 6 weken afgehandeld 70% van de aanvragen bijzondere bijstand < 4 weken afgehandeld

3.5

Ondersteuning in maatschappelijk meedoen

We verwerken 2000 aanvragen minimabeleid

3.5

Ondersteuning in maatschappelijk meedoen

3.6

Ondersteuning in maatschappelijk meedoen

100% van de aanvragen minimabeleid < 8 weken afgehandeld 80% van de aanvragen minimabeleid < 6 weken afgehandeld 70% van de aanvragen minimabeleid < 4 weken afgehandeld 7000 deelnemers collectieve ziektekostenverzekering minima

4.1

Efficiënte organisatie met financiële zorgvuldigheid

5.2

Effectieve dienstverlening

5.4

Effectieve dienstverlening

Incassoratio

5.5

Effectieve dienstverlening

Bezwaarschriften en klachten

0-lijn bijstandsvolume ten opzichte van 31-12-2019 1% bestandsdaling ten opzichte van 31-12-2019 (zoals opgenomen in de begroting 2020) Daling van het aantal hersteltermijnen t.o.v. 2019

27