13. WVS Controleverklaring jaarrekening 2023
Tekst van het document
Noortje van Oers Van: Aan: Onderwerp:
raadsgriffie raadsgriffie RE: Controleverklaring jaarrekening 2023 WVS
Van: Pieter Havermans <phavermans@wvs.nl> Verzonden: donderdag 25 april 2024 08:03 Aan: Pieter Havermans <phavermans@wvs.nl> Onderwerp: Controleverklaring jaarrekening 2023 WVS Op 8 april jl. hebben wij u de ontwerp jaarstukken toegezonden van WVS, waaronder ook de ontwerp jaarrekening 2023. Wij hebben u toen medegedeeld dat de accountant ten aanzien van de jaarrekening 2023 nog geen goedkeurende verklaring had afgegeven. Dit had te maken met een landelijke discussie over de rechtma-gheidsverantwoording. Inmiddels hee/ de accountant de controleverklaring afgegeven. Deze controleverklaring tre/ u bijgaand ter informa-e aan, evenals het defini-eve accountantsverslag 2023 en de door de accountant gewaarmerkte jaarrekening 2023. Deze email is toegezonden aan de bestuursleden van WVS, de leden van het ambtelijk overleg WVS (eigenaarsrol) en de raadsgriffiers. Wij vertrouwen er op u hiermee voldoende te hebben ingelicht. Met vriendelijke groet,
Pieter Havermans Bestuurssecretaris / Privacy Officer WVS 088 031 2071 phavermans@wvs.nl www.wvs.nl Bosstraat 81, 4704 RL Roosendaal _____
Dit e-mailbericht is slechts bestemd voor de (rechts)persoon aan wie het is gericht en kan informatie bevatten die persoonlijk of vertrouwelijk is en niet openbaar mag worden gemaakt krachtens wet- of regelgeving of overeenkomst. Indien een ander dan de geadresseerde dit e-mailbericht ontvangt of anderszins in handen krijgt is hij/zij niet gerechtigd tot kennisneming, verspreiding, openbaar maken of vermenigvuldigen daarvan. Hij/zij wordt verzocht onmiddellijk WVS telefonisch (telefoon 088-0312000) op de hoogte te stellen en het e-mailbericht te vernietigen. WVS staat niet in voor de juiste en volledige overbrenging van de inhoud van een verzonden e-mail, noch voor tijdige ontvangst daarvan. Dit e-mail bericht brengt geen enkele contractuele gebondenheid voor WVS tot stand. The information contained in this e-mail communication is solely intended for the person/legal person to whom it is/has been sent, and as it may contain information of personal or confidential nature it may not be made public by virtue or law regulations or agreement. If someone other than the intended recipient should receive or come into possession of this e-mail communication he/she will not be entitled to read, disseminate, disclose or duplicate it.
If you are not the intended recipient, you are requested to inform WVS of this by telephone (phone number +31 88-0312000) immediately, and to destroy the original e-mail communication. WVS shall not be liable for the correct and complete transmission of the contents of a transmitted e-mail or for any delay in its receipt. This e-mail message does not create any contractual obligation for WVS.
1
Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Aan het algemeen en dagelijks bestuur van WVS Postbus 1130 4700 BC ROOSENDAAL
Datum
Behandeld door
Ons kenmerk
24 april 2024
A. Maas MSc RA 088 288 4345
24045E93FB/LK
Onderwerp
Aanbiedingsbrief bij controleverklaring jaarrekening 2023
Geachte leden van het algemeen en dagelijks bestuur, Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d. 24 april 2024 bij de jaarrekening 2023 van uw gemeenschappelijke regeling WVS toekomen. Wij bevestigen u ermee akkoord te gaan dat het afschrift van onze controleverklaring, zoals opgenomen in bijgaande - door ons gewaarmerkte - stukken, wordt openbaar gemaakt, mits de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het algemeen bestuur. U kunt deze verklaring desgewenst overnemen in uw jaarrekening. Indien u deze jaarstukken en de verklaring opneemt op internet, dient u te waarborgen dat de jaarstukken goed zijn afgescheiden van andere informatie op de internetsite. Afscheiding kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de jaarstukken in niet-bewerkbare vorm als een afzonderlijk bestand op te nemen of door een waarschuwing op te nemen indien de lezer de jaarstukken verlaat (‘u verlaat de beveiligde, door de accountant gecontroleerde jaarrekening’). Overigens wijzen wij erop dat, indien tot de vergadering van het algemeen bestuur omstandigheden blijken die aanpassing van de jaarrekening noodzakelijk maken, een dergelijke aanpassing nog voor de vergadering van het algemeen bestuur moet worden gemaakt. Uiteraard vervalt in die situatie onze bovengenoemde toestemming. Indien u nog aanvullende opmerkingen of vragen heeft dan vernemen wij dit graag. Hoogachtend,
I. Wetters MSc RA
Bijlagen: • Gewaarmerkte jaarstukken 2023 • Controleverklaring • Accountantsverslag Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is een zogenoemde affiliate van Deloitte NSE LLP en maakt onderdeel uit van het internationale netwerk van Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke Regeling WVS
Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2023 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2023 van Gemeenschappelijke Regeling WVS te Roosendaal gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2023 en van het vermogen van Gemeenschappelijke Regeling WVS op 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening bestaat uit: •
Het overzicht van baten en lasten over 2023.
•
De balans per 31 december 2023.
•
De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over 2023.
•
De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.
De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol en het normenkader voor de financiële rechtmatigheid die zijn vastgesteld door het algemeen bestuur op 18 december 2023 en het Controleprotocol WNT 2023 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’. Wij zijn onafhankelijk van Gemeenschappelijke Regeling WVS zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.
24045E93FB/LK/1
Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 990.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado en het controleprotocol vastgesteld met bestuursbesluit d.d. 18 december 2023. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2023. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen relevant zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado. Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan het algemeen bestuur tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn. Controleaanpak frauderisico's Wij hebben risico's geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude.
Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de gemeenschappelijke regeling en haar omgeving, de componenten van het interne-beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het dagelijks bestuur inspeelt op frauderisico's en het interne-beheersingssysteem monitort en de wijze waarop het algemeen bestuur toezicht uitoefent, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij constateren dat het dagelijks bestuur beschikt over een actuele frauderisicoanalyse. Wij hebben de opzet en de relevante aspecten van het interne-beheersingssysteem en in het bijzonder de frauderisicoanalyse geëvalueerd alsook de gedragscode. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd, en voor zover wij noodzakelijk achten, de werking getoetst van interne-beheersmaatregelen gericht op het mitigeren van frauderisico's. Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico's op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude. De door ons geïdentificeerde frauderisico's en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn als volgt: a)
Het risico het risico van het doorbreken van interne-beheersmaatregelen door het management: het toetsen of specifieke journaalposten en andere aanpassingen die tijdens het opstellen van de financiële overzichten zijn aangebracht aanvaardbaar zijn; het toetsen of specifiek (op basis van fraudekarakteristieken) geselecteerde journaalboekingen die gedurende het boekjaar en tijdens het opstellen van de financiële overzicht zijn aangebracht aanvaardbaar zijn; het beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsvoering van gemeenschappelijke regeling WVS.
24045E93FB/LK/2
b)
Het verantwoorden van significante facturen (inkooptransacties met een zekere omvang) waarvoor geen prestatie is verkregen: - het uitvoeren van een statistische steekproef met een significante risicoclassificatie op de populatie significante facturen in de administratie. Van deze facturen hebben wij vastgesteld dat prestaties overeenkomstig factuur zijn verkregen door gemeenschappelijke regeling WVS.
In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die een aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving. Wij hebben kennis genomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij leden van het dagelijks bestuur, management en het algemeen bestuur. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Controleaanpak naleving van wet- en regelgeving Wij hebben een algemeen inzicht verworven in het wet- en regelgevingskader dat van toepassing is op de gemeenschappelijke regeling door inlichtingen in te winnen bij het management, het lezen van notulen van de vergaderingen van het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur. Voor zover materieel voor de gerelateerde financiële overzichten, hebben wij op basis van onze risicoanalyse, en rekening houdende met het feit dat het effect van niet-naleving van wet- en regelgeving aanzienlijk varieert, de wet- en regelgeving overwogen die is opgenomen in het controleprotocol als wet- en regelgeving met een directe invloed op de financiële overzichten.
Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen omtrent het naleven van de bepalingen van die wet- en regelgeving die gewoonlijk wordt geacht van directe invloed te zijn op de financiële overzichten. Daarnaast is de gemeenschappelijke regeling onderworpen aan overige wet- en regelgeving waarvan de gevolgen van niet-naleving een van materieel belang zijnde invloed kunnen hebben op de financiële overzichten, bijvoorbeeld ten gevolge van boetes of rechtszaken. Gezien de aard van de activiteiten van de gemeenschappelijke regeling en de complexiteit van WSW wet- en regelgeving bestaat het risico dat niet wordt voldaan aan de vereisten van deze wet- en regelgeving. Ten aanzien van de wet- en regelgeving die geen direct effect heeft op de vaststelling van de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening, zijn onze werkzaamheden beperkter. Naleving van wet- en regelgeving kan van fundamenteel belang zijn voor de operationele aspecten van de gemeenschappelijke regeling dan wel voor het voorkomen van sancties van materieel belang (bijv. het naleven van de voorwaarden van een vergunning voor het uitvoeren van een activiteit, of het naleven van regelgeving betreffende het milieu); niet-naleving van dergelijke wet- en regelgeving kan daarom van materieel belang zijnde invloed hebben op de financiële overzichten.
Onze verantwoordelijkheid is beperkt tot het uitvoeren van gespecificeerde controlewerkzaamheden ter bevordering van het identificeren van niet-naleving van wet- en regelgeving die een invloed van materieel belang kan hebben op de financiële overzichten. Onze werkzaamheden ter bevordering van het identificeren van gevallen van niet-naleving van overige wet- en regelgeving die een invloed van materieel belang kan hebben op de financiële overzichten, zijn beperkt tot (i) het management en het dagelijks bestuur, en, in voorkomend geval, het algemeen bestuur vragen of de entiteit dergelijke wet- en regelgeving naleeft; (ii) de eventuele correspondentie met de desbetreffende vergunningverlenende of regelgevende of toezichthoudende instanties inspecteren.
24045E93FB/LK/3
Uiteraard zijn wij gedurende de controle alert op indicaties van (vermoedens) van niet-naleving van wet- en regelgeving. Ten slotte hebben wij een schriftelijke bevestiging verkregen dat alle bekende gevallen van niet-naleving of vermoede niet-naleving van wet- en regelgeving, ons ter kennis zijn gebracht. Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Onze verantwoordelijkheden inzake het beoordelen van de door de gemeenschappelijke regeling gehanteerde veronderstellingen inzake haar financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn beschreven in het hoofdstuk "Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening". Bij het invullen van onze verantwoordelijkheden hebben wij – rekening houdend met de materialiteit voor de jaarrekeningcontrole ad € 990.000 – een aantal werkzaamheden uitgevoerd, waaronder: -
Het kennis nemen van de financiële uitgangspunten zoals opgenomen in de gemeenschappelijke regeling alsmede de aangegane overeenkomsten met haar deelnemende gemeenten.
-
Het kennis nemen van de primaire begroting 2024 teneinde vast te stellen dat voldaan wordt aan de financiering van de gemeenschappelijke regeling door de deelnemende gemeenten.
-
Het inwinnen van inlichtingen bij het dagelijks en algemeen bestuur en het management over hun kennis van eventuele significante risico’s die zijn ontstaan na de periode van de door het dagelijks en algemeen bestuur verrichte werkzaamheden in het kader van het opstellen van de risicoparagraaf. Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen bevindingen ten aanzien van de risicoinschattingen zoals opgenomen in de risico-paragraaf. Conform de gemeenschappelijke regeling worden financiële tekorten aangevuld door de deelnemende gemeenten. De aard en diepgang van de risico-paragraaf en risico-inschattingen achten wij passend voor de financiële situatie van de gemeenschappelijke regeling WVS.
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2023 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6 sub a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is.
Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij. De andere informatie bestaat uit: •
Het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen.
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie: •
Met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.
•
Alle informatie bevat die op grond van het BBV voor het jaarverslag is vereist.
24045E93FB/LK/4
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.
Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder verordeningen van de gemeenschappelijke regeling, opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het controleprotocol (hierna: het normenkader), en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening. In dit kader is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het dagelijks bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van die relevante wet- en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen, en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen, toelichten in de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.
24045E93FB/LK/5
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het Bado, het controleprotocol en het normenkader voor de financiële rechtmatigheid die zijn vastgesteld door het algemeen bestuur op 18 december 2023, het Controleprotocol WNT 2023, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: •
Het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing.
•
Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling.
•
Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.
•
Het vaststellen dat de door het dagelijks bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico’s kan opvangen. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen echter van materiële betekenis zijn voor de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling.
•
Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen.
•
Het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.
24045E93FB/LK/6
Wij communiceren met het algemeen bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Eindhoven, 24 april 2024 Deloitte Accountants B.V.
I. Wetters MSc RA
24045E93FB/LK/7
WVS Accountantsverslag voor het boekjaar geëindigd op 31 december 2023 24 april 2024
Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Vertrouwelijk Aan het algemeen en dagelijks bestuur van WVS Postbus 1130 4700 BC ROOSENDAAL Onderwerp: Accountantsverslag 2023 Datum: 24 april 2024 Behandeld door: A. Maas MSc RA 088 288 4345 Kenmerk: 24045E93FB/LK
Geachte leden van het algemeen en dagelijks bestuur, In opdracht van het algemeen bestuur hebben wij de jaarrekening 2023 van WVS gecontroleerd. Deze jaarrekening is opgesteld onder de verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur. Onze verantwoordelijkheid is het geven van een onafhankelijk oordeel over de getrouwheid en de financiële rechtmatigheid van deze jaarrekening. De controle die wij hiertoe hebben uitgevoerd, is verricht overeenkomstig hetgeen hieromtrent is vastgelegd in de schriftelijke opdrachtbevestiging van 28 september 2023 (met kenmerk: 2309F5281D/IB). Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze controle en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel. In dit accountantsverslag geven wij een nadere toelichting op de belangrijkste aangelegenheden in de jaarrekening 2023 van WVS en onze controle. Wij benadrukken dat de zaken die wij rapporteren geen afbreuk doen aan ons oordeel over de jaarrekening 2023 van WVS. Wij maken u er op attent dat het accountantsverslag een vertrouwelijk karakter heeft en alleen voor u is bestemd. Dit impliceert dat dit verslag niet zonder onze toestemming geheel of gedeeltelijk aan derden ter beschikking mag worden gesteld. Tot slot willen wij de medewerkers van WVS bedanken voor de open en constructieve samenwerking bij het uitvoeren van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van deze rapportage.
Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
I. Wetters MSc RA
© 2024 Deloitte The Netherlands
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is een zogenoemde affiliate van Deloitte NSE LLP en maakt onderdeel uit van het internationale netwerk van Deloitte Touche Tohmatsu Limited. Accountantsverslag 2023 1
Inhoudsopgave Contact
1. Managementsamenvatting
3
De contactpersonen voor de inhoud van dit accountantsverslag zijn:
2. Analyse vermogen en resultaat
6
3. Overige onderwerpen
8
Ivo Wetters Eindverantwoordelijk accountant Deloitte Accountants B.V. Tel: 06 2078 9984 Iwetters@deloitte.nl
Bijlagen
13
Arjen Maas Manager Deloitte Accountants B.V. Tel: 06 2089 7167 Amaas@deloitte.nl
© 2024 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2023
2
Hoofdstuk 1
Managementsamenvatting
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 3 24045E93FB/LK
De jaarrekening 2023 van WVS is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur. Wij hebben deze jaarrekening gecontroleerd met als doel een onafhankelijk oordeel omtrent de getrouwheid hiervan af te geven. In deze samenvatting treft u de belangrijkste aspecten van deze jaarrekening en onze werkzaamheden aan. (Goedkeurende) controleverklaring Wij zijn van oordeel dat de jaarrekening 2023 van WVS een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van het eigen vermogen op 31 december 2023 en het resultaat over 2023. Wij zijn derhalve voornemens een goedkeurende controleverklaring bij deze jaarrekening te verstrekken. Het goedkeurend oordeel bij de jaarrekening houdt in dat: • De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de verslaggevingsvoorschriften, meer specifiek het Besluit begroting en verantwoording provincie en gemeenten (BBV), en dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling consistent zijn toegepast. • Het jaarverslag aan de inrichtingseisen van BBV voldoet en, voor zover wij kunnen overzien, geen tegenstrijdigheden met de jaarrekening bevat. Naar aanleiding van onze controle zijn geen cijfermatige aanpassingen in de concept jaarrekening doorgevoerd, wel is beperkt sprake van ongecorrigeerde controleverschillen in de jaarrekening.
Er bestaan geen verschillen van inzicht met de algemeen directeur of het dagelijks bestuur over de uitkomsten van onze werkzaamheden, de verslaggeving of de gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het dagelijks bestuur verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin zij zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijken alleen begrotingsonrechtmatigheden welke voor een bedrag van € 1.619.000 de verantwoordingsgrens te boven gaan. Deze zijn echter conform uw financiële verordening als acceptabel aangemerkt. Analyse vermogen en resultaat Het eigen vermogen van uw gemeenschappelijke regeling is in 2023 met een bedrag € 1.043.000 toegenomen. Dit bestaat uit een toename van het eigen vermogen vanwege het gerealiseerd resultaat over 2023 van € 2.717.000 en een afname van het eigen vermogen als gevolg van de uitkering aan de deelnemende gemeenten overeenkomstig de vastgestelde resultaatbestemming over 2022 van € 1.674.000. Begroot was een resultaat van € 0. In het jaarverslag is een analyse opgenomen van de belangrijkste afwijkingen tussen de realisatie en de begroting 2023.
Deze positieve afwijking is vooral te danken aan niet bedrijfsvoering gerelateerde zaken zoals een betere rijksbijdrage per SW-er dan verwacht.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 4 24045E93FB/LK
Geïdentificeerde fouten en tekortkomingen in de toelichtingen De materialiteit bij de planning en uitvoering van onze controle bedroeg € 990.000 (2022: € 968.000). Deze materialiteit sluit aan op het door de het algemeen bestuur vastgestelde controleprotocol. Goedkeuringstolerantie Fouten
1% van het totaal van de lasten
€ 990.000
Onzekerheden
3% van het totaal van de lasten
€ 2.970.000
Na afloop van de controle resteren een drietal ongecorrigeerde controleverschillen: • Te lage voorziening spaarverlof en te lage kosten van € 66.000 (negatief resultaatimpact), doordat de gemiddelde uurtarieven tot en met november 2023 (vóór CAO verhoging) zijn gehanteerd in plaats van de actuele uurtarieven per balansdatum 31 december 2023 en het opslagpercentage sociale lasten is berekend over 2022 i.p.v. 2023. • Te lage omzet en te hoge overlopende passiva van € 50.000 (positief resultaatimpact), doordat de omzet van een dubieuze debiteur onder de overlopende passiva is opgenomen terwijl hier al rekening mee is gehouden bij de voorziening dubieuze debiteuren. • € 67.000 te lage rentebaten, € 28.000 te lage liquide middelen en € 39.000 te lage overlopende activa (positief resultaatimpact) als gevolg de rente 2023 op de afschriften 2023 en 2024 van Schatkistbankieren niet is geboekt. Deze controleverschillen zijn lager dan de goedkeuringstolerantie en heeft derhalve geen impact op de strekking van de controleverklaring (goedkeurend). Overige onderwerpen • De bezoldiging van de algemeen directeur en de leden van het dagelijks en algemeen bestuur over 2023, alsook de informatieverstrekking hierover in de jaarrekening, voldoen aan de bepalingen van de Wet normering topinkomens. • De eindejaarscontrole is in goede samenwerking met uw medewerkers verlopen.
Bij aanvang van de jaarrekeningcontrole waren de jaarstukken 2023, inclusief het onderliggend balansdossier, gereed. • Uit onze interim-controle komen geen bevindingen naar voren die er op duiden dat de interne-beheersmaatregelen die WVS binnen de voor de jaarrekening relevante bedrijfsprocessen heeft ingesteld in opzet en bestaan niet voldoen aan de randvoorwaarden die hier vanuit de accountantscontrole van de jaarrekening voor gelden. Wij hebben hierbij ook de geautomatiseerde beheersingsomgeving in overweging genomen. • Wij merken volledigheidshalve op dat, hoewel wij een kritische houding hebben ten opzichte van het risico van fraude in de jaarrekening, onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken van fraude. Wij hebben tijdens onze controle geen aanwijzingen gehad die wijzen op fraude. • Waar het onze onafhankelijkheid als certificerend accountant van WVS betreft, concluderen wij op basis van de toetsing van onze dienstverlening aan het hiervoor geldende normenkader (de verordening inzake onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten), dat deze is gewaarborgd.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 5 24045E93FB/LK
Hoofdstuk 2
Analyse vermogen en resultaat
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 6 24045E93FB/LK
Het vermogen is in 2023 met € 1.043.000 toegenomen.
Het saldo van baten en lasten is € 2.717.000 voordelig.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Vermogen Het eigen vermogen van uw gemeenschappelijke regeling is in 2023 met een bedrag € 1.043.000 toegenomen. Dit bestaat uit een toename van het eigen vermogen vanwege het gerealiseerd resultaat over 2023 van € 2.717.000 en een afname van het eigen vermogen als gevolg van de uitkering aan de deelnemende gemeenten overeenkomstig de vastgestelde resultaatbestemming over 2022 van € 1.674.000. Resultaat Het saldo van baten en lasten bedraagt € 2.717.000 voordelig. Begroot was een saldo van € 0. Het saldo wordt beïnvloed door enkele aanvullende (deels incidentele) baten welke in de (herziene) begroting nog niet konden worden voorzien. Deze positieve afwijking is vooral te danken aan niet bedrijfsvoering gerelateerde zaken zoals een hoger dan begrote rijksubsidie per SW-er.
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 7 24045E93FB/LK
Hoofdstuk 3
Overige onderwerpen
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 8 24045E93FB/LK
Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van blijken alleen begrotingsonrechtmatigheden welke de verantwoordingsgrens te boven gaan. Deze zijn echter conform uw financiële verordening als acceptabel aangemerkt.
Rechtmatigheid Vanaf het boekjaar 2023 is het dagelijks bestuur verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin zij zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen wordt opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens Via het controleprotocol heeft het algemeen bestuur de verantwoordings- en rapportagegrens vastgesteld op 1% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves (= gelijk aan de goedkeuringstolerantie voor de getrouwheid). Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het dagelijks bestuur waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het dagelijks bestuur in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van blijken alleen begrotingsonrechtmatigheden welke de verantwoordingsgrens te boven gaan. Deze zijn echter conform uw financiële verordening als acceptabel aangemerkt.
Normenkader Het dagelijks bestuur heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door het algemeen bestuur vastgesteld in haar vergadering d.d. 18 december 2023. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het dagelijks bestuur om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het dagelijks bestuur de financiële verordening en controleverordening heeft geactualiseerd. Deze zijn door het algemeen bestuur vastgesteld in haar vergadering d.d. 18 december 2023. In de financiële verordening zijn specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het dagelijks bestuur om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod. Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, laste en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop het algemeen bestuur de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft.
In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door het algemeen bestuur zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting. Het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel wat betekent dat het dagelijks bestuur deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Dit is door WVS ook gedaan in financiële verordening.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 9 24045E93FB/LK
Wij hebben vastgesteld dat het dagelijks bestuur specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde controle op programmaoverschrijdingen waaronder een nulproef en controle op kredietoverschrijdingen. Hierbij is geconstateerd dat de begrote lasten voor een bedrag van € 1.619.000 zijn overschreden en hiermee onrechtmatig zijn, maar als gevolg van hoger dan begrote gerealiseerde baten wel acceptabel zijn. Voorwaarden en M&O-criterium Ten aanzien van het voorwaarden en M&O-criterium zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd door het dagelijks bestuur. Uit onze controle is gebleken dat deze conclusie voldoende onderbouwd is. Wet normering topinkomens In de Wet normering topinkomens (WNT) is vastgelegd dat de externe accountant de naleving van de WNT-voorschriften inzake de bezoldiging van topfunctionarissen en de toelichting hieromtrent in de jaarrekening dient te toetsen. Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole vastgesteld dat WVS de voorschriften van de WNT in acht heeft genomen en dat de toelichting in de jaarrekening het op dit punt vereiste inzicht geeft. Het WNT-maximum wordt bepaald op basis het ministersalaris en is voor 2023 vastgesteld op € 223.000.
Naast de bezoldigingsgegevens van topfunctionarissen dienen gemeenschappelijke regelingen het salaris van overige medewerkers (inclusief - wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm openbaar te maken. In 2023 is voor geen van de topfunctionarissen en overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 10 24045E93FB/LK
Bevestiging bij de jaarrekening Wij hebben van het dagelijks bestuur een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Er zijn geen meningsverschillen met de algemeen directeur geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controle-opdracht volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad. Interne beheersing Onze bevindingen uit de interim-controle hebben wij gerapporteerd in een brief naar aanleiding van de interim-controle d.d. 14 december 2023 (kenmerk: 2312276612/TMO) en besproken met de algemeen directeur en de controller. De belangrijkste conclusie daarbij is dat uit onze controlewerkzaamheden tijdens de interim-controle geen bevindingen naar voren zijn gekomen die er op duiden dat de interne-beheersmaatregelen die WVS binnen de voor de jaarrekening relevante bedrijfsprocessen heeft ingesteld in opzet en bestaan niet voldoen aan de randvoorwaarden die hier vanuit de accountantscontrole van de jaarrekening voor gelden. Wij hebben vastgesteld dat onze aanbevelingen rondom de financiële verordening en controleprotocol zijn opgevolgd in de definitieve versie, die door het Algemeen Bestuur op 18 december 2023, respectievelijk 9 oktober 2023 zijn vastgesteld.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts díe onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Wij maken ten behoeve van de controle van de jaarrekening slechts in beperkte mate gebruik van de geautomatiseerde gegevensverwerking binnen WVS, aangezien wij onze controlebevindingen overwegend baseren op de in uw organisatie aanwezige brondocumenten, zoals facturen, bankafschriften en overeenkomsten. Uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen. Tijdens de uitvoering van onze werkzaamheden zijn ons geen aanwijzingen voor fraude gebleken noch gemeld.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt bij het dagelijks en algemeen bestuur van WVS. Als accountants hebben wij de verantwoordelijkheid om het risico te beoordelen dat de jaarrekening 2023 als gevolg van fraude, onjuistheden of verduistering van activa, afwijkingen van materieel belang zou kunnen bevatten. In dit verband wordt het doorbreken van de interne beheersing door het management als een verondersteld significant risico aangemerkt. Wij hebben hiertoe een aantal werkzaamheden uitgevoerd, zoals: • Het bespreken van het frauderisico met de algemeen directeur en de controller. Hiertoe hebben wij onder meer kennis genomen van de door WVS opgestelde interne frauderisico-analyse.
•
Het evalueren van de impact van de door WVS ingevoerde beheersingsmaatregelen ter beperking van geïdentificeerde frauderisico’s.
• •
Het beoordelen van de zakelijke onderbouwing voor eventuele omvangrijke (incidentele) transacties. Toetsing van handmatige journaalposten en overige aanpassingen, ondersteund door data-analysetechnieken. Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 11 24045E93FB/LK
Daarnaast hebben wij in licht van de maatschappelijke discussie waarin de NBA en AFM aandacht vragen voor het onderkennen voor het onderkennen van frauderisico’s in de algehele accountancysector, een frauderisico onderkend op de prestatielevering van inkoopfacturen boven de € 150.000. Uit onze gegevensgerichte werkzaamheden komen geen bijzonderheden naar voren. Ofschoon wij benadrukken dat een beoordeling van de interne beheersing van WVS in relatie tot het frauderisico niet tot de scope van onze opdracht en verantwoordelijkheid hoort, vermelden wij dat ons bij de controle van de jaarrekening 2023 geen aanwijzingen van fraude zijn gebleken, danwel aan ons gemeld. Onafhankelijkheid Wij monitoren voortdurend onze onafhankelijkheid als accountant van WVS. In overeenstemming met de onafhankelijkheidsvoorschriften voor accountants, bevestigen wij dat door ons geen werkzaamheden voor WVS zijn verricht die (in wezen of in schijn) hiermee conflicterend zijn danwel een bedreiging hiervoor zouden kunnen vormen. Ook zijn ons geen persoonlijke, zakelijke en/of financiële relaties tussen WVS en onze organisatie bekend die naar onze professionele oordeelvorming onze onafhankelijkheid zouden kunnen beïnvloeden. Evenmin hebben wij geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid van WVS ontvangen of aan medewerkers van WVS gegeven.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Inhoudsopgave
1
2
3
Accountantsverslag 2023 12 24045E93FB/LK
Hoofdstuk 5
Bijlagen Bijlage A: Tijdsbesteding Bijlage B: Reikwijdte van de controle
© 2024 Deloitte The Netherlands
Bijlagen
Accountantsverslag 2023 13 24045E93FB/LK
Bijlage A: Tijdsbesteding 2023 In verband met de NBA-aanbeveling uit het rapport ‘In het publieke belang’, rapporteren wij u over de uren die wij tot en met 24 april 2024 hebben besteed aan de jaarrekeningcontrole 2023: Begroot
Gerealiseerd
%
Eindverantwoordelijke accountant
30
30
7%
Controleleider
120
110
25%
Staff/assistenten
270
305
68%
Totaal
420
445
100%
© 2024 Deloitte The Netherlands
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 14 24045E93FB/LK
Bijlage B: Reikwijdte van de controle De opdracht die u ons heeft verstrekt Binnen het kader van de meerjarige overeenkomst tussen uw gemeenschappelijke regeling en Deloitte Accountants B.V. tot het controleren van uw jaarrekening bevestigen wij formeel elk jaar de onderlinge afspraken met een opdrachtbevestiging met datum 28 september 2023. De doelstelling van de controle is het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening van de WVS. In dit accountantsverslag geven wij een toelichting op de bevindingen naar aanleiding van de controle. Onze controleaanpak bestaat in hoofdlijnen uit drie fasen: de risicoanalyse, de interim-controle en de jaarrekeningcontrole. Gezamenlijke risicoanalyse als basis Onze controle start met het maken van een analyse van de risico’s waar u als gemeenschappelijke regeling mee te maken heeft. Deze risicoanalyse zien wij als een gezamenlijke actie van ons controleteam en vertegenwoordigers van uw gemeenschappelijke regeling en maakt deel uit van ons pre-auditgesprek. Het doel hiervan is om op basis van gezamenlijke kennis van uw organisatie en uw omgeving tot een zo volledig en bruikbaar mogelijke risicoanalyse te komen, die als basis voor de verdere controlewerkzaamheden kan dienen. Het gaat hierbij primair om de externe risico’s en de risico’s in de bedrijfsvoering.
Bij deze inventarisatie ligt primair de focus op de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude of fouten. Interim-controle Wij onderzoeken tijdens de interim-controle de procesrisico’s, om te bepalen of hierin voldoende beheersmaatregelen (de AO/IB) zijn getroffen. Het product van deze fase van de controle is een managementletter/brief met daarin opgenomen verbeterpunten ter verdere optimalisatie van de interne beheersing. Jaarrekeningcontrole Bij de jaarrekeningcontrole stellen wij vast of de jaarrekening is opgesteld volgens de geldende verslaggevingsvoorschriften, of de door u opgestelde jaarrekening een getrouw beeld geeft. Ook stellen wij vast dat de posten in de jaarrekening adequaat zijn toegelicht. Onze controle houdt niet in dat wij alle posten integraal controleren. Onze aanpak heeft als doel om belangrijke onjuistheden of onrechtmatigheden te ontdekken, rekening houdend met de materialiteitsgrenzen zoals vastgelegd in het controleprotocol 2023. Het product van de jaarrekeningcontrole is de controleverklaring bij de jaarrekening en het accountantsverslag.
In het accountantsverslag rapporteren wij fouten en onzekerheden die de vastgestelde rapportagetolerantie overschrijden en overige bijzonderheden die naar onze mening van belang zijn voor de behandeling van de jaarrekening (zoals governance, financiële positie, ontwikkeling resultaten en de kwaliteit van de interne beheersing). Scope van de opdracht Onze controleverklaring is gebaseerd op onze controlewerkzaamheden als accountant van de WVS.
© 2024 Deloitte The Netherlands
Bijlagen
Accountantsverslag 2022 15 24045E93FB/LK
WVS Jaarstukken 2023
Roosendaal, 8 april 2024
Jaarstukken 2023
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 24 april 2024
pagina 1 van 41
Inhoudsopgave
blz.
Jaarverslag 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.
Inleiding Gerealiseerd resultaat Financiële positie Besluit begroting en verantwoording 2004 Weerstandsvermogen & risicobeheersing Treasuryparagraaf Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Pragraaf rechtmatigheid Paragraaf bedrijfsvoering Paragraaf verbonden partijen Paragraaf Wet Open Overheid
3 4 5 5 6 8 9 10 11 16 17
Jaarrekening Balans per 31 december 2023 Overzicht van baten en lasten 2023 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december 2023 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Rechtmatigheid Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid 2023 Overzicht van incidentele baten en lasten 2023 Overzicht programma-taakvelden Toelichting WNT
19 20 21 25 30 31 32 37 38 39
Overige gegevens Voorstel tot verwerking van het resultaat Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
40 41
Jaarstukken 2023
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 24 april 2024
pagina 2 van 41
Jaarverslag 1.
Inleiding
Op grond van het BBV moet in de jaarstukken per programma verantwoording worden afgelegd over de zogenaamde 3W-vragen: Wat wilden we bereiken?, Wat hebben we gedaan?, Wat heeft het gekost? WVS onderscheidt slechts 1 programma, welke is vastgesteld door het algemeen bestuur te weten de uitvoering van de Begeleide Participatie. De genoemde W-elementen komen onder andere naar voren in de paragrafen 1 en 9 van het jaarverslag (beschrijving van wat we hebben gerealiseerd en wat we hebben gedaan) en in de jaarrekening (wat heeft het gekost en welke opbrengsten hebben we gerealiseerd). Kortheidshalve verwijzen wij u naar de genoemde onderdelen van de jaarstukken. WVS is onder andere verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) voor de gemeenten Bergen op Zoom, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert. Als vergoeding voor de uitvoering van deze wet krijgen de gemeenten een vast bedrag toegekend in hun participatiebudget SW. Basis hiervoor is een fictieve rijkssubsidie per standaardeenheid (SE), die voor 2023 € 33.595,65 bedroeg. Het aantal SE is geraamd o.b.v. de realisatie van 2022 en een fictieve uitstroom van de SW-doelgroep o.b.v. statistische landelijke uitstroomcijfers.
Daarnaast is er nog een rijksbijdrage ontvangen uit andere gemeenten van medewerkers die bij WVS in dienst zijn maar in een andere gemeente woonachtig zijn. Hiertegenover staat dat voor SW-medewerkers woonachtig in een deelnemende gemeente maar werkzaam bij een ander SW-bedrijf de rijksbijdrage aan dat andere SW-bedrijf moet worden overgedragen. De totale fictieve taakstelling voor 2023 voor WVS is 1.534,75 SE. Rekening houdend met verhuizingen en de taakstelling per gemeente is de overschrijding 5,29 SE. Overzicht aantallen SE per gemeente Realisatie Overdracht Voorlopige Def. fictieve Realisatie WVS excl. i.v.m. taakstelling sept.- WVS incl. taakst. verhuizingen verhuizingen Afgeg. in verhuizing en 2022 circ. 2023 324,80 -0,03 322,39 324,77 Bergen op Zoom 327,61 167,90 1,00 167,37 168,90 Etten-Leur 167,21 155,31 0,83 150,67 156,14 Halderberge 151,54 77,20 75,34 77,20 Moerdijk 78,82 -0,17 426,86 433,05 426,69 Roosendaal 439,59 185,30 185,32 185,30 Rucphen 187,99 78,46 78,88 78,46 Steenbergen 78,35 67,29 66,69 67,29 Woensdrecht 67,04 55,29 55,06 55,29 Zundert 56,36 Totaal WVS
1.538,40
1,64
1.554,53
1.534,75
1.540,04
Overrealisatie 2,38 1,53 5,47 1,86 -6,36 -0,02 -0,42 0,60 0,23 5,29
Naast het participatiebudget SW werd in 2023 van de deelnemende gemeenten een bijdrage van € 3.769 per doelgroepmedewerker (SW en participatie) ontvangen. Naast de rijkssubsidie en de gemeentelijke bijdrage genereert WVS voor de Wsw-uitvoering opbrengsten van derden door levering van producten en diensten. WVS heeft voor één gemeente nog de Wet Inschakeling Werkzoekenden (WIW) uitgevoerd. Vanaf 2016 worden ontwikkeltrajecten voor bijstandsgerechtigden met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt uitgevoerd voor het Werkplein en de ISD Brabantse Wal. Daarnaast zijn er ultimo 2023 209 personen met een indicatie beschut werk in dienst bij WVS.
Jaarstukken 2023
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 24 april 2024
pagina 3 van 41
2.
Gerealiseerd resultaat
Het gerealiseerde resultaat over 2023 bedraagt € 2.717.000 positief (inclusief de gemeentelijke bijdrage van € 7.700.000). In 2022 was het resultaat € 1.068.000 positief). Deze positieve afwijking is vooral te danken aan niet bedrijfsvoerings gerelateerde zaken, onder andere door een betere rijkssubsidie per SW-er dan verwacht.
Het totale resultaat wordt gerealiseerd door drie "hoofd "activiteiten, te weten: A.
Het subsidieresultaat. Dit is de resultante van de ontvangen rijksbijdrage minus de totale personeelskosten verband houdend met het SW-personeel.
B.
Het operationeel resultaat. De toegevoegde waarde gerealiseerd middels alle activiteiten van WVS, inclusief overige opbrengsten en gemeentelijke bijdragen onder aftrek van de personeelskosten van niet SW-personeel, afschrijvingen en rentekosten en overige bedrijfskosten.
C.
De bijzondere lasten. Dit zijn kosten die bijzonder zijn in het kader van de bedrijfsvoering en verband houden met ex-werknemers van WVS of fiscale claims uit voorgaande boekjaren of noodzakelijk te treffen voorzieningen. Deze bijzondere lasten zijn, overeenkomstig de BBV-voorschriften gerubriceerd onder de posten waar ze naar hun aard thuis horen.
De herziene begroting 2023 is op 19 december 2022 vastgesteld door het algemeen bestuur. De resultaten zijn als volgt (bedragen in € x 1.000 ) :
a. Subsidieresultaat b. Operationeel resultaat c. Incidentele baten en lasten Resultaat WVS
Werkelijk 2023 -€ 7.634 € 2.899 -€ 248 -€ 4.983
Begroot 2023 -€ 11.165 € 3.465 €0 -€ 7.700
Werkelijk 2022 -€ 7.746 € 2.161 -€ 879 -€ 6.464
€ 7.700 € 2.717
€ 7.700 €0
€ 7.532 € 1.068
Totale gemeentelijke bijdrage Overschot/tekort gemeentelijke bijdrage
Uit deze analyse blijkt dat het operationeel resultaat € 566.000 lager is dan de begroting en € 738.000 hoger dan in 2022. In 2022 werd reeds voorzien dat er een tekort van € 600.000 zou gaan ontstaan i.v.m. de loonstijgingen Cao SGO. Hiervoor is een bestemmingsreserve gevormd. Het tekort op de begrote begeleidingsvergoeding beschut was € 55.000 door gemiddeld lagere instroom dan begroot. Daarnaast was er een lagere uitstroom van SW-personeel en een lagere instroom van participanten. Het subsidieresultaat is € 3.531.000 voordeliger dan begroot. In vergelijking met 2022 is het negatieve subsidieresultaat gedaald met € 112.000. De stijging van de rijksbijdrage per SW-er was hoger dan de begrote 2,5 % (7,04 %). De incidentele baten en lasten 2023 bestaan onder andere uit: Afrekening UWV 2022 eo met WVS Schoonmaak VOF Afrekening UWV 2022 eo Overrealisatie Wsw
Jaarstukken 2023
-60 -10 -178 -248
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 24 april 2024
pagina 4 van 41
3.
Financiële positie
Bij de beoordeling van de financiële positie wordt gekeken naar de omvang van de reserves, de omvang van de niet uit de balans blijkende verplichtingen die het karakter hebben van een (potentiële) verplichting, de risico’s vermeld in de risicoparagraaf en de financieringsstructuur. De reserves dienen – voor zover ze niet zijn bestemd – als buffer voor financiële tegenvallers, zodat bij een negatief exploitatieresultaat de bijdragen van de deelnemende gemeenten niet direct dienen te worden verhoogd. Om een volledig beeld van de financiële positie van WVS te verkrijgen dient de omvang van het eigen vermogen mede in relatie tot de omvang van de risico's en de niet uit de balans blijkende verplichtingen te worden bezien. Ter verbetering van de financiële positie van WVS heeft het algemeen bestuur besloten dat de deelnemende gemeenten voor het boekjaar 2023 een financiële bijdrage van € 3.769 leveren per geplaatste SW- medewerker ter financiering van het verwachte tekort. M.b.t. de bestemming van het positieve resultaat 2023 verwijzen we naar pagina 40 onder "voorstel tot verwerking van het resultaat".
2019
2020
2021
2022
2023*
Algemene Reserve € 2.577 € 2.577 Bestemmingsreserve Compensatie transitievergoeding € 1.345 € 2.317 Bestemmingsreserve Implementatie automatiseringssysteem € 300 €0 Bestemmingsreserve 50 jaar WVS € 50 € 100 Bestemmingsreserve Cao SGO €0 €0 Totaal reservepositie WVS ultimo boekjaar € 4.272 € 4.994 * Het totaal boekjaar ultimo 2023 is exclusief het nog te bestemmen resultaat boekjaar.
€ 6.457 €0 €0 € 150 €0 € 6.607
€ 4.256 €0 €0 € 200 €0 € 4.456
€ 3.000 €0 €0 € 250 € 600 € 3.850
4.
Besluit begroting en verantwoording 2004
In het BBV is onder meer bepaald dat de jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting alsmede uit de balans en de toelichting. In een aantal gevallen is, in verband met het van gemeenten en provincies afwijkende karakter van de bedrijfsvoering van WVS, de benaming van de posten van de balans en het overzicht van baten en lasten hierop enigszins aangepast. Het BBV schrijft voor dat een aantal verplichte paragrafen in de jaarrekening moet worden opgenomen. Voor WVS betreffen het de paragrafen welke hierna zijn opgenomen onder hoofdstuk 5 tot en met 11.
Jaarstukken 2023
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 24 april 2024
pagina 5 van 41
5. 5.1.
Weerstandsvermogen & risicobeheersing Algemeen
Voor het verkrijgen van een getrouw beeld van de financiële positie per ultimo 2023 is inzicht vereist in de risico’s waarvoor in de jaarrekening 2023 geen voorzieningen zijn getroffen. Als risico’s worden beschouwd alle redelijk voorzienbare risico’s, die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal c.q. het eigen vermogen en de omvang van de exploitatie c.q. het exploitatieresultaat. In 2023 hebben de meeste risico's, die in de herziene begroting 2023 werden voorzien, zich niet voorgedaan. In 2015 heeft op verzoek van het DB van WVS door Deloitte een onderzoek plaatsgevonden naar het benodigde weerstandsvermogen o.b.v. een risicokwantificering. Hieruit bleek dat het benodigde weerstandsvermogen circa € 6 miljoen is. Het benodigde weerstandsvermogen kan worden opgesplitst in twee gedeelten. Het eerste gedeelte is het weerstandsvermogen voor risico's die niet door WVS beïnvloedbaar zijn, de externe risico's. Dit bedrag is circa € 3,2 miljoen. Het tweede gedeelte, ad € 2,8 miljoen is voor wel beïnvloedbare risico's, waarvoor beheersmaatregelen getroffen kunnen worden, ter vermindering van de risico's. Er is gestart met de verdere opzet en implementatie van een organisatie risicomanagement systeem. In 2022 heeft het AB besloten om de algemene reserve geleidelijk te verhogen, afhankelijk van de financiële resultaten.
5.2.
Wetgeving en Fiscale Risico's
De recente onderzoeken door de belastingdienst in de afgelopen jaren hebben duidelijk gemaakt dat de belastingwetten in een aantal gevallen voor tweeërlei uitleg vatbaar zijn. Het is derhalve van belang regelmatig informatie uit te wisselen met de belastingadviseurs en er scherp op toe te zien dat alle fiscale regels goed worden toegepast. Desondanks bestaat het risico dat de belastingdienst na een boekenonderzoek concludeert dat bestaande wet- en regelgeving niet goed is toegepast met mogelijk belangrijke financiële gevolgen. Per 1-1-2016 zijn alle overheidsbedrijven in beginsel VPB-plichtig geworden. Met de belastingdienst is overeengekomen dat WVS gebruik kan maken van een vrijstelling en derhalve geen VPB-aangifte hoeft te doen. De situatie wordt jaarlijks opnieuw beoordeeld. WVS voldoet nog aan het 90 % criterium. Vanuit de belastingdienst is er eind 2018 meer duiding gekomen omtrent de definitie doelgroep PW. In 2020 heeft er vanuit de belastingdienst middels een bedrijfsgesprek en een steekproef, een toetsing plaatsgevonden omtrent de fiscale toepassingen van WVS op het gebied van BTW. Het onderzoek loopt gedeeltelijk nog.