12 REWIN Jaarverslag-2020-DEF

raadsgriffie Onderwerp: Bijlagen:

REWIN Jaarverslag 2020 & afscheid directeur REWIN-jaarverslag-2020-DEF.pdf

Van: REWIN Verzonden: donderdag 15 april 2021 14:50 Aan: Onderwerp: REWIN Jaarverslag 2020 & afscheid directeur

View this email in your browser

Geachte heer, mevrouw,

Met gepaste trots presenteer ik u het jaarverslag 2020 van REWIN. Dit jaarverslag kunt u downloaden als tekst-pdf. Kijk echter vooral ook naar ons digitale jaarverslag waar de informatie beter tot zijn recht komt. Hier vindt u onder meer het samenvattende dashboard, aanvullende informatie, highlights, infographics, factsheets, animaties en de tijdlijn van 2020. Zo kunt u zich nog een beter beeld vormen over onze werkzaamheden in het afgelopen jaar

EEN BIJZONDER JAAR Het jaar 2020 was een bijzonder jaar, dat grotendeels in het teken stond van Corona. Ondanks dat het een moeilijk jaar was, werden er in samenwerking met de triple helix-partners weer mooie resultaten gehaald die ik u met plezier presenteer.

[Paginanummer]

Dit is mijn laatste jaarverslag als directeur van REWIN. De afgelopen zes jaar waren mooie jaren waarin veel is bereikt. REWIN is omgevormd naar een triple helix- aangestuurde organisatie met een Economische Agenda als leidraad en een samenhangende aanpak in zeven programma’s, en een financiering die vastgelegd is in een meerjarige overeenkomst. Ook de interne en externe sturing is hierop aangepast. Die transitie vormgeven was mooi om te doen en levert ook al goede resultaten op, maar tegelijkertijd zijn we er nog niet.

Ik heb er het volste vertrouwen in dat mijn opvolger, Stephanie ter Borg, die per 1 mei het stokje over gaat nemen, deze robuuste basis met veel energie verder zal uitbouwen. Zij kan met een mooie club van professionals samen bouwen aan vernieuwend ondernemerschap in een kansrijk WestBrabant!

Copyright © 2021 REWIN West-Brabant, All rights reserved. Je ontvangt deze e-mail omdat je bent toegevoegd aan een maillinglijst. Our mailing address is: REWIN West-Brabant Cosunpark 22 BREDA, Noord-Brabant 4814 ND

[Paginanummer]

Netherlands Add us to your address book

Want to change how you receive these emails? You can update your preferences or unsubscribe from this list.

[Paginanummer]

JAARVERSLAG REWIN WEST-BRABANT 2020

REWIN bouwt aan een economisch sterk West-Brabant waarbij we ondernemers helpen groeien, innoveren en vestigen.

1

INHOUDSOPGAVE Voorwoord

3

REWIN & Economic Board West-Brabant

4

Agrofood/Biobased

7

Creatieve Dienstverlening

9

Hightech Maintenance

12

Logistiek

15

Startups

18

Groei MKB

21

Vestigen

25

REWIN West-Brabant Cosunpark 22 4814 ND Breda info@rewin.nl 076 56 46 780

2

REWIN JAARVERSLAG 2020: VOORWOORD

VOORWOORD 2020 was een bewogen jaar, niet in de laatste plaats door corona. Het virus trof veel ondernemers in hun bedrijfsvoering. Vooral de sectoren horeca, leisure en evenementen hadden (en hebben) het zwaar. Gelukkig gingen de activiteiten in de meeste sectoren – na enige hapering en met dank aan overheidssteun – grotendeels door.

Ook REWIN moest omschakelen. Dat deden we langs drie

naar bedrijven die de economische structuur versterken en

sporen. De lopende programma’s overeind houden

die bijdragen aan de kennispositie van de regio.

samen met de stuurgroepen en de ondernemers was het eerste doel. Dat lukte, mede dankzij het inzetten van aller-

Net als overal, ging er ook bij ons veel digitaal. De

lei digitale middelen. De snel opgezette MKB-taskforce

West-Brabant Summit was voorzien als groots verbindend

benaderde proactief ruim 100 bedrijven met de vraag of wij

live evenement, het werd een – succesvol – online event

iets voor ze konden betekenen. De taskforce hielp onder

voor een kleinere doelgroep. Ook binnen de programma’s

meer met het verkrijgen van de overheidssteun. Maar

gingen de bijeenkomsten, workshops, overlegsessies en

simpelweg het bieden van een luisterend oor werd door

meer, allemaal online.

de ondernemers al zeer op prijs gesteld. In samenwerking met BOM en provincie ging er speciale aandacht naar

Tot slot; dit is mijn laatste jaarverslag als directeur van REWIN.

innovatieve startups, die we onder meer ondersteunden

De afgelopen zes jaar is REWIN omgevormd naar een

met de Starters-overbruggingslening. Een succesvolle

triple helix-aangestuurde organisatie met een Economi-

oplossing die inmiddels standaard werkwijze is geworden.

sche Agenda als leidraad en een samenhangende aanpak in zeven regionale programma’s. De interne en externe

Ondanks dat het een moeilijk jaar was, werden er in

sturing is daarop aangepast en we de financiering van

samenwerking met de triple helix-partners weer mooie

REWIN is vastgelegd in een meerjarige overeenkomst.

resultaten gehaald. De details leest u verderop in dit

Die transitie vormgeven was mooi om te doen, maar

jaarverslag. Enkele daarvan licht ik er graag uit. Het nieuwe

tegelijkertijd zeg ik: we zijn er nog lang niet. We moeten

sectorprogramma Creatieve Dienstverlening ging dit jaar

samen blijven bouwen aan vernieuwend

goed uit de startblokken, met diverse nieuwe initiatieven.

ondernemerschap voor een sterke regionale economie.

En met B’WISE lanceerden we een breder West-Brabants programma om startups gestructureerd bij te staan.

Henk Rosman Directeur REWIN

Onze mkb-aanpak blijft onverkort succesvol. De verkregen MKB-Deal van de Rijksoverheid biedt extra mogelijkheden, zoals het organiseren van de Digital Days West-Brabant, een meerdaags online event met vele deelnemers en een positieve waardering.

We moeten samen blijven bouwen aan vernieuwend ondernemerschap voor een sterke regionale economie.

De crisis gaf een impuls aan onze gewijzigde aanpak op het gebied van acquisitie en vestigen. We zoeken vooral 3

REWIN JAARVERSLAG 2020: REWIN & ECONOMIC BOARD WEST-BRABANT

FEITEN & CIJFERS

REWIN & ECONOMIC BOARD WEST-BRABANT OVER WEST-BRABANT & REWIN:

16

GEMEENTEN

60.000

690.000

BEDRIJVEN

370.000

BEROEPSBEVOLKING

€30 MILJARD

BRUTO REGIONAAL PRODUCT

23.000 STUDENTEN

3 HBO’S 1 MBO-INSTELLING: CURIO

INWONERS

6e

ECONOMISCHE REGIO VAN NL

1 REGIONALE

ONTWIKKELINGSMAATSCHAPPIJ: REWIN WEST-BRABANT

23x

REWIN MEDEWERKERS (deels op projectbasis)

REWIN bouwt aan een economisch sterk West-Brabant waarbij we ondernemers helpen groeien, innoveren en vestigen.

4

REWIN JAARVERSLAG 2020: REWIN & ECONOMIC BOARD WEST-BRABANT

West-Brabant - Hub voor vernieuwend ondernemerschap De regionale ontwikkelingsmaatschappij REWIN West-Brabant bouwt aan een economisch sterk West-Brabant waarbij we ondernemers helpen groeien, innoveren en vestigen.

De economische agenda ‘Hub voor vernieuwend ondernemerschap’ vormt de basis hiervoor. Deze visie voor de regio is vastgesteld door de Economic Board WestBrabant in samenwerking met regionale overheden, onderwijsinstellingen en ondernemers. Verbinden, verslimmen en verduurzamen zijn daarin de kernwoorden. REWIN zorgt voor de uitvoering van de agenda. De uitvoering gebeurt aan de hand van regionale programma’s die zich richten op het versterken en vernieuwen van de sectoren agrofood/biobased, creatieve dienstverlening, logistiek en maintenance. Daarnaast ondersteunen wij mkb’ers en startups met de programma’s Groei MKB en Startups. Met onze acquisitie-aanpak voor nieuwe vesti-

Regionale programma’s Agrofood/Biobased, Creatieve Dienstverlening, Hightech Maintenance, Logistiek, Startups, Groei MKB en Vestigen. Aandeelhouders Regio West-Brabant en de gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert. Raad van Commissarissen Lex Besselink (voorzitter) Simon Hoenderop Nico van Os

gers richten wij ons op het aantrekken van nieuwe business voor de regio en op nieuwkomers die een meerwaarde

Als Raad van Commissarissen van REWIN kijken we

vormen voor de West-Brabantse economie.

kritisch naar de wijze waarop de organisatie uitvoering geeft aan de ambitieuze agenda van de Economic Board West-Brabant (EBWB). Het is goed dat de uitvoering van deze agenda (enigszins) op afstand staat van de waan van de dag. De verwachtingen zijn, ook voor de kortere termijn, hoog. We houden goed in het oog wat met de beschikbare middelen realistisch is en bespreken dit met de gemeentelijke aandeelhouders. Goede resultaten zijn uiteindelijk alleen het gevolg van een consistent volgehouden aanpak. Met ons toezicht houden wij de organisatie op koers en zorgen we ervoor dat REWIN een sterk verbindende factor in economisch West-Brabant is en blijft. Met het aangekondigde vertrek van de huidige directeur/ bestuurder Henk Rosman is de Raad van Commissarissen gestart met een zorgvuldig selectieproces voor zijn opvolger. Aandeelhouders, stakeholders in de triple-helix en medewerkers zijn betrokken in het opstellen van een wervingsprofiel dat resulteerde in de benoeming van een nieuwe directeur in de extra Algemene Vergadering van Aandeelhouders van februari 2021

5

REWIN JAARVERSLAG 2020: REWIN & ECONOMIC BOARD WEST-BRABANT

Economic Board West-Brabant en de economische agenda De Economic Board West-Brabant bestaat uit boegbeelden uit overheid, onderwijs en bedrijfsleven. Vijf keer per jaar komt de Board bij elkaar. Het commitment is groot, het doel is duidelijk: West-Brabant als hub voor vernieuwend ondernemerschap. Dat doen we samen. Door te verbinden, te verslimmen en te verduurzamen. Twee jaar geleden is voor het eerst een economische

monitor opgesteld die de EBWB helpt om de voortgang

agenda voor West-Brabant vastgesteld voor zeven jaar. Een

van de programma’s te volgen. De monitors verschaffen

totaalprogramma om de economische koers en ambitie

inzicht in de resultaten en vormen de basis om op (bij) te

van onze regio waar te maken. Vanuit een echte triple-

sturen.

helix-aanpak en met een extra stimulans vanuit de Regio Deal. Corona vormde aanleiding tot extra overleg met de stuurDe kracht zit in de sectoren weet de Board: daar vindt

groepen. De vraag die op tafel lag, was: moeten wij ons

de uitvoering plaats. De verantwoordelijkheid voor de

beleid door corona aanpassen? De conclusie was (en is) dat

ontwikkeling van de sectoren ligt bij de stuurgroepen, die

we ons in de economische agenda op het juiste richten,

de koers en voortgang van de verschillende programma’s

maar dat de coronacrisis vraagt om nóg slimmer acteren en

afstemmen met de EBWB. Per sectorprogramma is een

om nog meer digitalisering.

HIGHLIGHT West-Brabant Summit Op 4 november was de West-Brabant Summit.

West-Brabant. In verschillende breakoutsessies

Vanwege corona vond het event online plaats.

werden de deelnemers geïnformeerd over de

Digitaal, interactief en verrassend.

ontwikkelingen in de diverse programma’s. REWIN-directeur Henk Rosman ging in gesprek

De West-Brabant Summit is bedoeld om de regi-

met 3 succesvolle West-Brabantse mkb’ers.

onale stakeholders te informeren over hoe REWIN de economische agenda uitvoert via regionale

Met ruim 100 deelnemers uit bestuurlijk en

programma’s. De steekwoorden op 4 november

ambtelijk West-Brabant, West-Brabantse onder-

waren inspireren, discussiëren, kennis delen en

nemers en besturen van West-Brabantse onder-

verbinden.

wijsinstellingen was de summit zeer succesvol. Deze sessie onderstreepte het het belang van

Professor Erik Stam gaf een lezing over regionale

effectieve netwerken voor startup- en mkb-

ecosystemen, leiderschap en netwerken. Paul Depla

ondersteuning.

sprak als voorzitter van de Economic Board 6

REWIN JAARVERSLAG 2020: AGROFOOD/BIOBASED

AGROFOOD/BIOBASED

SAMEN DE TOPPOSITIE IN DE PLANTBASED ECONOMY UITBOUWEN Van suikerbieten en zacht fruit tot boomteelt. De agrarische sector is sterk vertegenwoordigd in West-Brabant. De regio is ook sterk in het ontwikkelen en gebruiken van biobased materialen. Door samen te werken binnen en over verschillende ketens

een efficiëntere en duurzamere teelt met behulp van nieuwe

maken we de sector toekomstbestendig. Kernspelers uit

technieken als robotisering en smart farming. Het slim

het bedrijfsleven, het onderwijs en de overheid werken

benutten en uitbreiden van het human capital is een ander

hiervoor samen.

speerpunt. Het programma krijgt vorm in allerlei innovatieen samenwerkingsprojecten, kennisnetwerken en andere

West-Brabant heeft al een toppositie als Plantbased

bijeenkomsten.

Economy en wil die uitbouwen. Het West-Brabantse Programma Agrofood/Biobased vormt hiervoor de basis. Het programma zet onder meer in op het stimuleren van

HIGHLIGHT BioVoice – Innovatie & business booster BioVoice verbindt vraag en aanbod op het gebied

kennis en testfaciliteiten in het regionale ecosys-

van biobased/circulaire innovatie en creëert

teem. Uniek aan BioVoice: de blijvende support

daarmee concrete businesskansen voor

van experts tijdens het hele samenwerkingsproces.

mkb'ers en startups. BioVoice haalt innovatievragen -zogenoemde ‘challenges’ - op bij

In 2019 ging BioVoice van start met 14 samen-

grootbedrijven en publiceert ze. Mkb’ers en

werkingstrajecten. Vorig jaar zorgden 7

startups kunnen zich met hun idee voor een

grootbedrijven voor 9 challenges. Uit die

product of proces aanmel- den op een challenge.

challenges kwamen 17 samenwerkingstrajecten

Na een selectieprocedure gaan challenger en

voort. Inmiddels is een derde ronde gestart.

deelnemer intensief met elkaar aan de slag om vast te stellen of samenwerking mogelijk is. Is dat

Omdat BioVoice zo succesvol is, werken we aan

het geval, dan verdienen de deelnemers een

een gelijksoortige aanpak voor andere sectorpro-

innovatiecontract met het grootbedrijf; hun

gramma’s.

potentiële launching customer. Het bijbehorende innovatievoucher geeft toegang tot alle

7

REWIN JAARVERSLAG 2020: AGROFOOD/BIOBASED

HIGHLIGHT Delta Agrifood Business (DAB) – Broedplaats voor kennisontwikkeling

Planting the future! Dat is de missie van Delta Agri-

waaronder de eiwittransitie naar meer duurzame

food Business (DAB). DAB is het open innovatie- en

eiwitten. Maar DAB kijkt ook naar vernieuwende ma-

expertisecentrum in Bergen op Zoom van en voor

nieren om voedsel en grondstoffen te verbouwen,

bedrijfsleven en onderwijs. Het centrum kwam mede

te telen en te bewerken. Slimmer, duurzamer en cir-

tot stand dankzij een subsidie van 710.000 euro uit de

culair! DAB biedt onderdak aan de machines van het

Regio Deal Midden- en West-Brabant. De partners

Kunststoffen Applicatie & Training Centrum (KATC)

in DAB zijn: Cosun, Curio, CZAV, HAS Hogeschool,

van beroepsopleider Curio. Daarnaast zijn er bedrij-

LambWeston/Meijer, Rabobank, Rijk Zwaan, ZLTO en

ven gevestigd en wordt er gewerkt aan nieuwe the-

REWIN.

malabs en proeffabrieken. Sinds september beschikt DAB over een Kennisloket waar agrifood-bedrijven

DAB is een broedplaats die kennis verzamelt en deelt

en studenten gekoppeld worden in stageplekken en

over agrifood. DAB focust op verschillende thema’s,

afstudeeropdrachten.

Smart farming – meer opbrengst, lagere milieu-impact Sneller, efficiënter en duurzamer werken in de

ketenpartners wil het bedrijf de keten vernieuwen

agrarische sector met behulp van nieuwe techno-

en verder verbeteren. De deelnemers kijken eerst

logie. Doel is om opbrengsten te optimaliseren en

naar verbeterpunten als het verwaarden van rest-

milieu-impact te verminderen. Met behulp van

stromen en het verminderen en/of verduurzamen

een financiële bijdrage van het Opleidings- en

van verpakkingen. Boerschappen werkt hiervoor

Ontwikkelfonds van RWB konden we vorig jaar de

samen met uiteenlopende (regionale) partners

volgende deelprojecten starten.

met begeleiding en steun van REWIN. Het bedrijf timmert stevig aan de weg en breidt zijn activiteiten

Smart farming in de boomteelt

inmiddels gestaag uit over Nederland.

In een eerder project ontwikkelden we met succes een bodemmanagementsysteem via sensoren. In

Duurzamer bewateren (en bemesten) boomteelt

dit vervolgproject proberen we informatie over de

Traditionele spuitinstallaties om bomen te bewa-

bodemgesteldheid te koppelen aan de opbrengst

teren zijn onnauwkeurig, verbruiken veel water (en

van het gewas. Als dat lukt, kunnen we de bedrijfs-

brandstof) en zijn arbeidsintensief. Tegelijkertijd

economische voordelen van smart farmingtechnie-

is er steeds vaker een tekort (hete zomers), of juist

ken kwantificeren. Dat opent de deuren naar het

een overschot aan water (natte herfst, winter). De

inzetten van nieuwe precisielandbouwtechnieken.

partners in dit deelproject onderzoeken de mo-

Treeport Zundert, diverse telers en high tech-be-

gelijkheden om bomen plaatsspecifiek te bewa-

drijven, brancheorganisatie FME en agrarische

teren. Door twee lagen drainage aan te brengen

hogeschool HAS werken met REWIN in diverse

in plaats van een kan er water gebufferd worden.

pilots samen.

Tegelijkertijd meten sensoren of, waar en wanneer beregening en bemesting nodig is. Doel is om het

Korte ketens streekproducten

beschikbare water slim te managen en daardoor

Het verbeteren van de marges van boeren en telers

water- en brandstofgebruik en de factor arbeid

door (vrijwel) rechtstreeks aan consumenten te le-

terug te dringen. REWIN werkt in dit deelproject

veren. Dat is de basisgedachte van dit deelproject.

samen met verschillende telers en loonwerkers,

Boerschappen uit Breda doet dit al met zijn maal-

leveranciers van hightech technologie, waterschap

tijdboxen met streekproducten. Samen met de

Brabantse Delta en agrarische hogeschool HAS. 8

REWIN JAARVERSLAG 2020: CREATIEVE DIENSTVERLENING

CREATIEVE DIENSTVERLENING

HET STIMULEREN VAN VERRASSENDE OPLOSSINGEN UIT ONVERWACHTE HOEK Het inzetten van creativiteit als sleutel voor innovatie en waardecreatie in het mkb en grootbedrijf én bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Dat is het uitgangspunt van het Programma Creatieve Dienstverlening.

Het programma brengt vraag en aanbod bij elkaar. En

Er werd een stuurgroep opgezet met leden uit de creatieve

stimuleert op gestructureerde wijze het vinden van verras-

industrie, het onderwijs, regionale politiek, City of Imagi-

sende oplossingen uit onverwachte hoek. Daarnaast richt

neers, RWB en REWIN. Er vonden diverse ontmoetingen

het zich op het binden van creatief talent aan de regio.

plaats tussen creatievelingen en mkb’ers en ideeën werden

Het beter op de kaart zetten van de creatieve sector in

getest in pilotprojecten. Onderwijs en marktpartijen weten

West-Brabant is ook een doel.

elkaar daarin beter te vinden, wat weer leidt tot nieuwe ideeën. Het opzetten van een Ingenious Imagineering Lab

West-Brabant heeft veel creatieve dienstverleners: recla-

voor talent en projectontwikkeling in de creatieve sector is

mespecialisten, conceptbedenkers, gameontwikkelaars,

daarvan een voorbeeld.

strategievormers, digitaliseringspecialisten en imagineers en meer. Zij zetten in dit programma hun creativiteit in

Het geplande, groots opgezette inspiratie-event Meeting

om andere partijen te helpen innoveren. De aanloop naar

Minds kon vanwege coronamaatregelen helaas geen door-

een volwaardig programma startte in 2019. De grondige

gang vinden.

aanpak resulteerde in 2020 in een flinke serie initiatieven.

HIGHLIGHT The Innovation Cube – Van weerstand naar flow

Hoe kun je met jouw team beter innoveren? Die

The Innovation Cube is een treffend voorbeeld dat

vraag kwam vorig jaar op tafel in een overlegsessie

laat zien waartoe ontmoetingen kunnen leiden:

met creatieve dienstverleners en REWIN. Die ses-

nieuwe samenwerkingen, nieuwe ideeën en nieu-

sie vormde de basis voor het ontwikkelen van een

we producten/diensten. Het regionale O&O-fonds

nieuwe dienst: The Innovation Cube. Drie creatieve

zorgde voor financiële steun voor het ontwikkelen

ondernemers sloegen hiervoor de handen ineen.

van het product. Met behulp van REWIN is de

Samen bedachten ze een methode om teams in

Innovation Cube vervolgens in pilots getest en

4 stappen van weerstand (tegen innovatie) naar

verbeterd.

flow te brengen, met de praktische tools uit The Innovation Cube. 9

REWIN JAARVERSLAG 2020: CREATIEVE DIENSTVERLENING

HIGHLIGHT Project Foodlab Teelt Ondersteunende Voorzieningen (TOV) – Creatief maatwerk

Foodlab TOV is een initiatief van REWIN en Kunst-

Door de problematiek vanuit verschillende

loc Brabant. De deelnemers in het Foodlab zijn:

gezichtspunten te benaderen, zoeken de deel­

Fruitport West-Brabant, ZLTO, REWIN, 6 telers, 2

nemers naar vernieuwende en toepasbare op-

toeleveranciers, 2 creatieve dienstverleners en 4

lossingen. Vanwege de coronamaatregelen vond

kunstenaars. Samen onderzoeken we hoe we ver-

er vorig jaar slechts 1 fysieke bijeenkomst plaats.

nieuwende en duurzame concepten voor teelton-

Eerdere ervaringen laten zien dat de aanpak met

dersteunende voorzieningen kunnen ontwikkelen.

de verschillende disciplines leidt tot nieuwe idee-

TOV is een complex onderwerp, omdat het altijd

ën. In februari 2021 kwamen de projectpartners

een maatwerkoplossing betreft die moet passen

opnieuw - online - bij elkaar. Er zit veel energie in

bij het bedrijf en de teeltmethode. Daarnaast spe-

project TOV!

len vergunningseisen een belangrijke rol.

Creative Business Foundation – Onafhankelijke drijvende kracht

De partners in dit programma onderzoeken de

Het onderzoek vindt plaats dankzij een bijdrage

meerwaarde van een Creative Business Foun-

uit het O&O-fonds.

dation voor West-Brabant. Het idee is dat een foundation als onafhankelijke partner de drijven-

Het eerste kwartaal van 2021 zal in het teken

de kracht vormt voor het bundelen van creatieve

staan van diepte-interviews over deze thema’s

krachten om gezamenlijke doelen te realiseren.

met betrokkenen uit de sector. Als er voldoende

Denk aan: het vergroten van naamsbekendheid,

draagvlak blijkt te bestaan, is het vormen van een

het behoud van talent, het bundelen van initiatie-

bestuur en een Raad van Toezicht de logische vol-

ven en gezamenlijke innovatie met economische

gende stap. In dit proces werkt REWIN als aanja-

en maatschappelijke waardecreatie als resultaat.

ger samen met Netvlies en diverse marktpartijen.

Project Tafel en stoel van verbinding – Papier-maché verbindt

Om de transitie naar een biobased en circulaire

is te bewerken. Die is inmiddels verwerkt in een

economie gestalte te geven, is het belangrijk om

prototype. Zo wordt in alle fases van het design- en

markten en consumenten te betrekken. Dit pro-

maakproces toepasbare kennis ontwikkeld en

ject verbindt designers – waaronder de bekende

ervaring opgedaan.

Piet Hein Eek - met technologie, markten en consumenten in een cross-sectorale samenwer-

De volgende stap is om over te gaan tot serie-

king. Het team werkt aan een stoel van biobased

productie en verkoop. Hiermee brengen we niet

papier-maché. Na een uitgebreide studie en vele

alleen biobased producten naar een consumenten-

testen kwam er in het project een recept tot stand

omgeving. We ondersteunen en versterken ook de

met de treksterkte van vurenhout. Dit materiaal is

partijen die actief zijn in de regionale biobased

doorontwikkeld tot een grondstof die eenvoudig

economy.

10

REWIN JAARVERSLAG 2020: CREATIEVE DIENSTVERLENING

HIGHLIGHT Pilot Creating Smart Business – Creatief én serieus groeien

Samen met drie creatieve dienstverleners ontwik-

Het Creating Smart Business-team (CSB) testte

kelde REWIN een nieuwe dienst om ondernemers

de aanpak vorig jaar in een vijftal pilots. Onder-

te helpen in hun groeiproces. Ondernemers

nemers uit de leisure, logistiek, hightech main-

met een vraag over hun (groei)strategie kunnen

tenance, agrofood én creatieve dienstverlening

de creatievelingen inschakelen als ‘klankbord,

legden hun vraag voor. Uit de evaluatie blijkt de

richtingwijzer en geweten’. De samenwerking

aanpak aan te slaan.

leggen we vast in een innovatiecontract dat de basis vormt voor een serieus adviestraject.

De deelnemers waarderen CSB met een 8,6.

11

REWIN JAARVERSLAG 2020: HIGHTECH MAINTENANCE

HIGHTECH MAINTENANCE

EEN MODERNE EN INNOVATIEVE MAAK- EN ONDERHOUDSINDUSTRIE IN WEST-BRABANT De digitale revolutie is al een tijdje gaande, maar er is onmiskenbaar sprake van een versnelling. Nieuwe technologieën breken door en bedrijven sturen meer op een gegarandeerde output dan op bezit van productiemiddelen

Met het Regionaal Programma Hightech Maintenance

krachtige industrie te helpen ontwikkelen. Automatisering,

richt de regio zich op het moderniseren en vernieuwen van

digitalisering en robotisering zijn de kernwoorden.

de maak- en onderhoudsindustrie in West-Brabant. Doel is om een toonaangevende, toekomstbestendige en veer-

HIGHLIGHT Breda Robotics – Smart Industry Fieldlab voor robotontwikkeling In 2019 nam REWIN het initiatief voor de Stichting

Fieldlab. Een mooi erkenning van het initiatief en

Breda Robotics, een cluster van bedrijven en on-

een flinke steun in de rug. De officiële opening

derwijsinstellingen rondom robotica en aanver-

van de locatie in De Koepel in Breda kon vorig jaar

wante technologieën. Doel is aan de ene kant om

door corona niet doorgaan, maar studenten en

technisch talent te behouden voor de regio, of te

bedrijven zijn er inmiddels voortvarend aan de slag.

verleiden terug te komen. En aan de andere kant om bedrijven helpen om stappen te zetten in

In totaal benaderde (online en fysiek) Breda

het robotiseren van processen. Dit gebeurt door

Robotics vorig jaar circa 130 bedrijven om te

samen te werken in projecten rondom robotica,

partici­peren. In juli bezochten 40 bedrijven De

augmented reality, artificial intelligence, 3D-prin-

Koepel om zich te laten informeren over de ontwik-

ting en sensoring.

kelingen.

Het ministerie van Economische Zaken wees

Sinds vorig jaar werkt Breda Robotics samen met

Breda Robotics in 2020 aan als Smart Industry

de landelijke robotica beweging Holland Robotics.

12

REWIN JAARVERSLAG 2020: HIGHTECH MAINTENANCE

HIGHLIGHT Smart Maintenance Labs - een nieuw en open innovatiesysteem

Dit project richt zich op het realiseren van een

onder robotinspectie in explosieve omgevingen,

nieuw en open innovatiesysteem waarin Main-

drone-inspecties op hoogte en AR en VR als

tenance 4.0 toepassingen (waaronder robotica)

hulpmiddel bij het oplossen van storingen. REWIN

ontwikkeld worden die de industrie veiliger,

werkt in dit project samen met KicMPi Terneuzen

duurzamer en betrouwbaarder maken. In 2020

en Dockwize.

zijn verschillende deelprojecten gestart, waar-

Skillslab Lasrobotisering – De lasser van de toekomst

In het Skillslab Lasrobotisering werken REWIN,

De eerste docenten werden getraind en les-

Stichting Vakopleiding Metaal (SVM), branche-

materiaal ontwikkeld. Binnen het skillslab startte

vereniging FME en Koninklijke Metaalunie (KMU)

vorig jaar het project Kennis- en leercentrum

aan het opleiden van de lasser van de toekomst.

lassen en verspanen. Dit is een initiatief van de

Dankzij een bijdrage uit de Regio Deal Midden- en

gemeente Halderberge, Curio, SVM en REWIN.

West-Brabant kon dit skillslab in 2019 starten.

RWB zorgt voor financiële ondersteuning.

Programmathema Digitalisering en Artificial Intelligence – De regionale wensen in kaart

Wat zijn de wensen en de mogelijkheden bij

De resultaten worden nu uitgewerkt en geanaly-

ondernemers in West-Brabant ten aanzien van

seerd. Is het nodig om een cluster op te zetten? Is

digitalisering en artificial intelligence? Die vraag

er een fysieke locatie nodig?

stond centraal in de uitgevoerde verkenning.

Fieldlab Campione 2 – Experimenteren met smart industry toepassingenBrabantse

Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM),

Gate 2 in Gilze-Rijen kunnen mkb’ers

Midpoint Brabant, REWIN , Stichting Avans en

experimenteren met de mogelijkheden van

World Class Maintenance zijn in 2020 gestart

Smart Industry (data science, IoT, VR/AR)

met Fieldlab Campione 2. In het fieldlab bij

gericht op zelf ingebrachte praktijkcasussen.

Data Value Center Smart Industry (DVC-SI) voor het mkb – Van ruwe data naar nieuwe dienst

Data is het nieuwe goud. Alles en iedereen genereert data, maar met data alleen kun je niet zoveel. Vooral in het mkb is data verzamelen, analyseren én gebruiken nog geen gemeengoed. DVC-SI helpt mkb-ondernemers om nieuwe diensten en verdienmodellen te ontwikkelen met data.

13

REWIN JAARVERSLAG 2020: HIGHTECH MAINTENANCE

DVC-SI organiseerde in 2020 een mooie serie

DVC-SI is een initiatief van de Brabantse Ontwikke-

webinars, tafelgesprekken en andere digitale

lings Maatschappij, Brainport Development, Brain-

bijeenkomsten, waarin ondernemers mkb'ers in

port Industries, FME, JADS, Koninklijke Metaalunie,

de maakindustrie informeerden over data science

Midpoint Brabant, REWIN, SURF en TNO. Provincie

aan de hand van voorbeelden uit de praktijk.

Noord-Brabant en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat ondersteunen DVC-SI.

HIGHLIGHT DCMC: Development Center for Maintenance of Composites – Fysiek centrum van start

Composietmaterialen vinden hun toepassing in

Na een langjarige aanloop opende het experti-

onder meer vliegtuigen en schepen. Het is een

secentrum vorig jaar zijn deuren op Aviolanda

licht en sterk materiaal. Het nadeel is dat bescha-

Aerospace in Woensdrecht. Werk- en koelruimte

digingen met traditionele inspectiemethoden

en kantoren zijn ingericht. DCMC kocht een laser­

niet of lastig zijn te detecteren. Bovendien is het

systeem voor inspecties aan, evenals specifieke

(gecertificeerd) repareren van het materiaal niet

gereedschappen. REWIN werkte samen met

eenvoudig. DCMC richt zich samen met lokale

partijen als GKN-Fokker, NLR, Specto Services, TU

specialisten op het inspecteren en repareren van

Delft, BOM en de provincie Noord-Brabant aan

composietmaterialen.

het opzetten van DCMC.

SeaBioComp - Biobased composiet uit de 3D printer

Het ontwikkelen van innovatief biobased compo-

allerlei toepassingen van kunststof, staal en hard-

sietmateriaal voor toepassingen in de maritieme

hout in de maritieme sector. Door deel te nemen

sector. Dat is het doel van dit mede door REWIN

in dit belangrijke internationale project versterken

opgezette Interreg 2 Zeeën samenwerkings-

we de positie van West-Brabant als composie-

project. De grootste 3D printer ter wereld - van

tenhub van Europa.

PolyProducts uit Werkendam - speelt hierin een belangrijke rol.

Vorig jaar ontwikkelde PolyProducts samen het Werkendamse De Klerk Waterbouw in een pilot-

Met het ontwikkelen van biocomposieten de-

project een 3D-geprint biopolymeer fenderprofiel.

monstrators wil SeaBioComp aantonen dat er wel

Een fenderprofiel is een stootblok voor aanleg-

degelijk haalbare biobased alternatieven zijn voor

steigers en is doorgaans van hardhout.

14

REWIN JAARVERSLAG 2020: LOGISTIEK

LOGISTIEK

VERBINDEN, VERSLIMMEN EN VERDUURZAMEN VAN DE HELE LOGISTIEKE KETEN De logistiek is altijd in beweging. E-commerce was afgelopen jaar booming business dankzij corona. De aanvoer van sommige grondstoffen, half­ fabricaten en onderdelen stokte, wat supply chains onder druk zette.

Logistieke ondernemers zoeken doorlopend naar antwoor-

chain, big data, augmented en virtual reality en digital

den op dit soort actuele vraagstukken. West-Brabant is van

twins. Om de sector te helpen verduurzamen onderzoeken

oudsher een logistieke hotspot, maar een goede ligging

we onderwerpen als elektrisch transport, het delen van

alleen is niet meer voldoende. REWIN zet daarom met

ladingcapaciteit om lege kilometers te minimaliseren, het

het Programma Logistiek in op verbinden, verslimmen en

hergebruik van kostbare materialen en het inzetten van

verduurzamen van de hele logistieke keten: van producent

biobased verpakkingen. Binnen het programma werken we

tot consument.

samen met Logistics Community Brabant (LCB).

Samen kijken we waar in de supply chain we kunnen verslimmen met nieuwe technologie, zoals robotica, block-

HIGHLIGHT Living Lab Autonoom Transport Zeeland – Zonder stuur, maar niet stuurloos

Samen met het West-Brabantse VDL Steelweld

Het living lab fungeert als R&D-versneller voor de

neemt REWIN deel in het Zeeuwse innovatie-

deelnemers. Het richt zich op een breed scala aan

project Living Lab Autonoom Transport Zeeland

innovaties die nodig zijn om de voertuigen in een

(LLATZ). De deelnemers ontwikkelen een open in-

logistieke operatie veilig en rendabel te kunnen

novatiesysteem waarin logistieke bedrijven, tech-

inzetten. Denk aan het realiseren van hogere

nologieaanbieders voor autonome voertuigen,

snelheden, interactie met andere logistieke sys-

wegbeheerders en kennisinstellingen gezamen-

temen, snelle dataverbindingen, herkennen van

lijk innoveren en experimenteren met autono-

een grote diversiteit aan verkeerssituaties en op

me voertuigen. Het unieke is dat dit gebeurt met

afstand besturen. Hiervoor worden verschillende

mixed traffic in real-life logistieke operaties en op

experimenten en pilots uitgevoerd.

de openbare weg.

15

REWIN JAARVERSLAG 2020: LOGISTIEK

HIGHLIGHT Logistics Community Brabant – Samen optrekken in de logistiek

In het Programma Logistiek trekt REWIN op met

bij elkaar. De missie is om samen initiatief te

het samenwerkingsverband Logistics Community

nemen tot logistieke innovaties in Noord-Brabant.

Brabant. Samen realiseren we een groter bereik,

LCB heeft geen commercieel belang. Het enige

een grotere impact en versterken we de innova-

belang is om nieuwe kennis en toepassingen naar

tiekracht in de regionale logistiek. Denk aan het

de markt brengen.

gezamenlijk ontwikkelen van projecten, producten

Projecten die zijn voortgekomen uit de samen-

en evenementen. Ondernemers, overheidsinstel-

werking met LCB zijn onder meer:

lingen en studenten kunnen hieraan een bijdrage

­

leveren, maar profiteren ook van de resultaten. LCB is een samenwerking tussen de kennisinstellingen Universiteit van Tilburg, Technische Universiteit Eindhoven, Nederlandse Defensie Academie en Breda University of Applied Sciences. Het logistieke samenwerkingsverband brengt ondernemers, onderwijs, overheid en onderzoek

DALI – Data Science voor Logistieke Innovatie

In DALI werken 18 bedrijven samen om door mid-

programma ontvangt financiële bijdragen van

del van data logistieke processen te optimaliseren.

Regiodeal Midden- en West-Brabant, OPZuid en

Data science toepassen is voor logistieke bedrij-

de provincie Brabant (totaal 2,5 miljoen euro).

ven namelijk een manier om voorop te blijven

Daarnaast dragen het bedrijfsleven en de DA-LI-

lopen en te excelleren. In DALI werken de deelne-

partners eenzelfde bedrag bij.

mers daarom aan de hand van bedrijfscases aan concrete toepassingen van data science in

DALI proeftuin DATACLEP – Betere verkeers-

de supply chain. Dit gebeurt in zogenoemde

doorstroming dankzij sensordata

proeftuinen.

Het DATACLEP pilotproject op Port of Moerdijk wil de data van relevante sensoren (o.m. ver-

De output van de verschillende proeftuinen

keerslichten) op het terrein in realtime be-

en projecten genereert een aantal generieke

schikbaar maken voor vrachtwagenchauffeurs,

oplossingen en methodieken voor het logistieke

hulpdiensten en andere gebruikers. Doel is

werkveld en kennisinstellingen. Niet alleen voor

om onnodig oponthoud bij verkeerslichten en

de partners in het DALI -project maar ook voor

toegangspoorten te minimaliseren. Daarnaast

het bedrijfsleven en kennisinstellingen die geen

wil het project met beeldregistratie containers

onderdeel zijn van dit project.

letterlijk in beeld brengen ten behoeve van planning, ADR-regelgeving, inspectie en eventuele

DALI is een initiatief van Logistics Community

schadeafhandeling. Partners in dit pilotproject

Brabant, BUas, REWIN en Midpoint Brabant. Het

zijn Monotch uit Made en Sentors uit Breda.

16

REWIN JAARVERSLAG 2020: LOGISTIEK

HIGHLIGHT Powered by CONNECTED – Paraplu voor logistieke arbeidsmarktpromotie Powered by CONNECTED is de paraplu voor vier

Loopbaanoriëntatie en bedrijfsbezoeken om

verschillende maar samenhangende initiatieven

leerlingen uit het voortgezet onderwijs kennis te

om met name jongeren te interesseren voor een

laten maken met de lokale arbeidsmarkt.

studie en/of carrière in de logistiek. Het gaat om

Inzet van serious games en apps om jongeren

de volgende vier initiatieven:

en leerlingen op een aantrekkelijke manier en letterlijk spelenderwijs in aanraking te brengen met

CONNECTED People: doelgroepgerichte arbeids-

de veelzijdigheid en uitdagingen van de logistiek.

marktcommunicatie om mensen nú te interesse-

Young CONNECTED is een platform voor jong

ren voor het werk in de logistiek.

logistiek talent om kennis te delen.

17

REWIN JAARVERSLAG 2020: STARTUPS

STARTUPS

BUITENBOORDMOTOR MET TURBO VOOR REGIONALE STARTUPS Startups voorzien de bestaande economie van nieuw bloed. Met nieuwe diensten en producten dagen ze bestaande ondernemers uit, veranderen ze markten en zorgen ze voor economische vooruitgang. Dat gaat niet zonder slag of stoot.

Veel startups focussen zo op het ontwikkelen van hun nieuwe

daarmee de kans op succesvol vernieuwend ondernemer-

product of dienst, dat ze te weinig oog hebben voor de

schap met verankering de regio. De samenwerking met

klant, de markt en de businesscase. Op al die vlakken biedt

de accountmanagers van EZ van de gemeenten is in dit

REWIN kennis, ondersteuning en coaching. REWIN scout,

verband afgelopen jaar verder verstevigd.

screent en begeleidt startups in West-Brabant en verhoogt

HIGHLIGHT B’WISE - De turbo voor de regionale startup

Het scouten, screenen en begeleiden van regiona-

gramma en het Customer Validation Programma.

le startups gebeurt sinds vorig jaar onder de vlag

Met het Corona Rebuild Programme helpen we

van B’WISE.

startups die door corona in zwaar weer terechtkwamen. Vanuit B’Accelerated sluiten we ook aan

B’WISE is een online platform dat alle informatie

op het innovatieprogramma van BioVoice.

voor West-Brabantse startups bundelt en inzichtelijk maakt. Het biedt belangrijke kennis en is een

Met B’Funded helpen we startups bij het vinden

ontmoetingsplaats om kennis te delen en elkaar te

van passende financiering in de verschillende le-

inspireren.

vensfases van hun onderneming. B’WISE Starterslift is bijvoorbeeld voor de beginfase, het Brabant

Het programma rust op drie pijlers: B’Accelerated,

Startup Fonds voor de daarop volgende fase.

B’Funded en B’Connected. Met B’Accelerated

We helpen startups daarnaast bij het vinden van

bieden we startups programma’s die aansluiten op

passende (West-Brabantse) subsidieregelingen en

een specifieke behoefte. Zoals het Investor

introduceren ze bij het regionale investeerders-

Readiness Programma, het Market Readiness Pro-

netwerk.

18

REWIN JAARVERSLAG 2020: STARTUPS

TIM BAIJENS VAN GAME DEVELOPMENT-STUDIO STITCH HEADS “Ik was voor corona al in gesprek met de gemeente Breda over financieringsmogelijkheden. Via de gemeente kwam ik in gesprek met REWIN. Zij wezen mij op de mogelijkheden van de Financieringstafel West-Brabant, waarbij je met één pitch een groep investeerders en banken bereikt. Dat heb ik gedaan, maar de gesprekken met mogelijke investeerders liggen door corona stil. De entertainmentsector is sowieso een lastige sector. Je moet veel investeren voordat je de markt op kunt en successen kunt boeken. Het is high risk, high reward business.”

B’Connected legt de link tussen startups en specialisten,

samenwerking. REWIN ontwikkelde B’WISE in 2020 samen

mentoren, investeerders, bedrijven en tussen startups

met de gemeente Breda en met behulp van een bijdrage

onderling. Een gedegen netwerk is noodzakelijk om vooruit

uit het O&O-fonds van RWB. De website ging eind

te komen. Samen ga je sneller en kom je verder, is het

november online en is ónze turbo voor onze

uitgangspunt. B’WISE faciliteert die netwerkgedachte en

startupactiviteiten in het nieuwe jaar.

HIGHLIGHT Startups in tijden van corona

Corona had (en heeft) ook impact op de ontwik-

diet kunnen helpen bij hun liquiditeitsproblemen.

kelingen bij startups. Opdrachten werden on hold

Deze Startersoverbruggingslening (SOL) ontwik-

gezet, veelbelovende samenwerkingen gestopt

kelden we in samenwerking met de gemeenten

en funding ingetrokken. In een zestal gevallen

Breda en Tilburg en de provincie Noord-Brabant.

hebben wij startups met een overbruggingskre-

REWIN is de uitvoerder voor West-Brabant.

19

REWIN JAARVERSLAG 2020: STARTUPS

DHARGYÄL VAN OORSCHOT VAN VANDER VENTIONS “Ik ben echt heel blij met dit initiatief. Dankzij de SOL konden we de salarissen doorbetalen. Zonder de SOL was dat heel lastig geworden. Dat dit soort regelingen er zijn in Nederland vind ik wel heel chill. Ook het aanvraagproces en de begeleiding waren top.”

Voor startups die al wat verder in hun ontwikkelfase zitten en die last hebben van corona-effecten is er een serie van vijf online masterclasses om hen te helpen bij het herdefiniëren van hun businessmodel aan een veranderende markt.

HIGHLIGHT succesvol I f*cked up event I F*cked up and survived. Dat is de naam van het

Het evenement strikte Marlies Dekkers als hoofdspreker.

event voor (startup)ondernemers dat in februari

Zij sprak over haar faillissement en de lessen die ze

2020 voor de vierde keer plaatsvond. B’WISE was

daaruit trok. Twee andere sprekers deelden ook hun fuck-

hoofdsponsor en medeorganisator, samen met

ups met het publiek. Met 180 verkochte kaarten was het

Jong Management en JCI.

event uitverkocht.

20

REWIN JAARVERSLAG 2020: GROEI MKB

GROEI MKB

SAMEN VOOR VERNIEUWEND ONDERNEMERSCHAP Met het Groei MKB-programma ondersteunt REWIN het mkb met groei- en innovatieprogramma’s. Want samen sta je sterker en kom je verder. We verbinden mkb’ers met elkaar, met onderwijsinstellingen en met regionale overheden. Leidende thema’s zijn financiering, digitalisering, verduurzaming en samenwerken/verbinden.

Het mkb is en blijft de motor van de West-Brabantse econo-

Onder normale omstandigheden bezoeken we samen onder-

mie. Gemiddeld genomen gaat het prima met de mkb-sec-

nemers. Vorig jaar gebeurde dat grotendeels telefonisch en

tor in onze regio. De impact van corona is echter evident.

online.

Sommige mkb’ers verkeren in zwaar weer, waar anderen juist profiteren.

Samen met de gemeenten zitten we dicht op de ondernemer en kunnen we snel schakelen bij kansen en bedreigingen.

Meer dan tweehonderd Groei MKB-ondernemers spraken

Tijdens de coronacrisis hielpen én helpen we onder meer bij

we in de afgelopen drie jaar. Met ruim honderd daarvan werd

het aanvragen van de regelingen van de Rijksoverheid en

een vervolgtraject gestart. Met de bezoeken en de daarop

bij overbruggingskredieten.

volgende acties halen we de drukbezette ondernemers even uit de waan van de dag en houden we ze een spiegel voor. Dat is dé meerwaarde van deze aanpak. Dankzij de MKB-Deal van de Rijksoverheid is het mogelijk samen te investeren in vernieuwing van het mkb in onze regio. De MKB-Deal focust op digitalisering, innovatie en human capital. Vanuit de MKB-Deal zijn vorig jaar 7 projecten op het gebied van innovatie en human capital gestart. Wij werken proactief en resultaatgericht samen met de accountmanagers EZ van de West-Brabantse gemeenten.

SANDER SCIARONE, INNOVEND “We lagen vier weken stil en je weet niet hoelang het gaat duren. Dat was wel spannend.”

21

REWIN JAARVERSLAG 2020: GROEI MKB

HIGHLIGHT Groei MKB-programma en financiering in coronatijd, MKB-taskforce biedt hulp

Direct nadat de omvang en impact van de coronacrisis

Concreet hebben we bij een aantal bedrijven een HR-ge-

duidelijk werd, stelde REWIN een taskforce samen. De

relateerde vraag opgehaald (talent over of talent gezocht).

taskforce benaderde proactief Groei MKB-ondernemers en

Deze bedrijven brachten we in contact met de RWB die op

startups in de regio om met hen te sparren over de

dit terrein een actieve rol heeft. Uit de taskforcegesprek-

gevolgen van corona voor hun bedrijf.

ken kwamen nieuwe agro-reststromen naar voren die bedrijven over hebben als gevolg van corona. Bijvoorbeeld

Met ruim 100 bedrijven hadden we 1 of meerdere keren

fritesaardappels en kruiden. Vanuit het lopende Groei

contact. Het gros van deze bedrijven zijn innovatieve mkb-

MKB-project Symbiosis4Growth pakken we dit verder op.

bedrijven en veelbelovende startups. Bedrijven waarvan wij geloven dat ze na de crisis sterk bijdragen aan het

Veel hulpvragen lagen op het terrein van financiering met

economisch herstel van onze regio. Met hen spraken we

focus op overbruggingskredieten. Hierin hebben wij veel

over onderwerpen als financiën, orders, personeel, productie,

ondernemers verder kunnen helpen richting het juiste

klanten, de 1,5 meter economie en zwakke plekken in de

krediet.

keten. En ook over de kansen voor de korte en middellange termijn.

De aanleiding voor de taskforce was helaas een crisis. Maar de gesprekken leverden ook nog iets positiefs op. We konden

Het beeld dat hieruit naar voren komt, is zeer divers. Maak-

versneld en met meer diepgang kijken naar en sparren

bedrijven, bouw- en onderhoudsbedrijven en de digitale

over de strategie en focus van de bedrijven binnen onze

industrie draaien bijvoorbeeld prima door. Horeca en

programma’s. Dat was niet alleen ondersteunend aan onze

leisure hebben het zeer zwaar.

acquisitie-inspanningen (de zoektocht naar ontbrekende schakels binnen een cluster of keten), maar maakt ook

.

toekomstig contact met deze bedrijven een stuk laagdrempeliger. Gelukkig zijn er altijd ondernemers die nieuwe kansen zien.

HIGHLIGHT Mkb Parel EWS uit Altena ziet veel kansen

Joren Nieuwenhuizen van EWS Group uit Altena

waterstofperoxide en daarmee doden we 99

ziet overal kansen. EWS ziet ook in coronatijden

procent

ondernemersmogelijkheden, door hun service uit

virussen", licht Joren Nieuwenhuijsen toe.

van

de

bacteriën,

schimmels

en

te breiden met het ontsmetten van kantoren, huisartsenpraktijken en productielijnen. "We gebruiken speciaal samengestelde 22

REWIN JAARVERSLAG 2020: GROEI MKB

HIGHLIGHT Digital Days West-Brabant – Succesvol online inspiratie event

Dankzij de bijdrage uit de MKB-Deal organiseer-

diensten. In het voorjaar van 2021 komt er als

den we vorig jaar samen met de gemeente Breda

vervolg een Digiscan uit waarmee mkb’ers kunnen

de Digital Days West-Brabant. Een 3-daags online

kijken waar ze staan op digitaal vlak. Ook komen

event voor mkb’ers met inspirerende sprekers,

er vouchers beschikbaar voor adviestrajecten en

rondetafelgesprekken, interactieve workshops,

komt er aandacht voor digital skills van personeel.

masterclasses en een digitale beursvloer. Met de Digital Days willen we het IT-bewustzijn bij

Het succes van Digital Days West-Brabant maakt

het West-Brabantse mkb stimuleren en contac-

het zeker voor herhaling vatbaar.

ten leggen met regionale aanbieders van digitale

Symbiosis4Growth – Van rest- en bijstromen naar grondstof Rest- en bijstromen een tweede leven geven, en

nieuwe financiering ontvangen om het stimule-

daarmee kosten besparen en milieuwinst realise-

ren en realiseren van industriële symbioses in het

ren. Dat is het hoofddoel van Symbiosis4Growth.

mkb voort te zetten. Begin 2020 gingen hiervoor

Die rest- en bijstromen kunnen van alles zijn; bij-

twee nieuwe projectleiders van start. Het werkge-

voorbeeld water, plastics, glas, warmte of organi-

bied van Symbiosis4Growth is uitgebreid naar de

sche reststromen. REWIN brengt vraag en aanbod

regio Midden-Brabant.

in West-Brabant bij elkaar, helpt met inhoudelijke expertise en zorgt voor financiële steun.

Lichtend voorbeeld van een geslaagde match is de samenwerking tussen laurierkweker Gova uit

De afgelopen twee jaar werkten we aan het

Nispen met zijn onderzoekslaboratorium VARTA

creëren van bewustzijn bij regionale mkb-on-

en kruidenteler De Kruidenaer uit Etten-Leur.

dernemers. Dit gebeurde in meerdere (online)

VARTA analyseerde en verwerkte laurier van Gova

werksessies. Dat leidde tot verschillende poten-

en munt en citroenverbena van De Kruidenaer tot

tieel interessante matches. Door het onderwerp

een mondkapjesspray. Aromed uit Oudenbosch

op deze manier concreet te maken voor onderne-

brengt de spray op de markt.

mers, gebeuren er dingen. Vanuit de Regio Deal Midden- en West-Brabant en vanuit de provincies Brabant en Zeeland is

KIM RIJNSBURGER VAN VARTA “Die financiële bijdrage geeft net dat extra zetje om te starten; het maakt het allemaal net wat comfortabeler.”

23

REWIN JAARVERSLAG 2020: GROEI MKB

HIGHLIGHT Financieringstafel West-Brabant & Zeeland – Deelnemers leggen hun kaarten op tafel

De West-Brabantse Financieringstafel is inmiddels

Ook gedurende de lockdowns ging de financie-

een bewezen succesvol concept om ondernemers

ringstafel ‘gewoon’ digitaal door. De nadruk lag

op weg te helpen naar passende financiering. Aan

vorig jaar vooral op het uitwisselen van infor-

de financieringstafel pitcht een ondernemer zijn

matie over allerlei nieuwe regelingen, zoals het

verhaal voor een groep financiële experts, banken

pauzeren van aflossingen, de aanpassingen aan

en investeerders. Hij krijgt direct feedback op zijn

de BKMB-regeling (Borgstellingskrediet MKB)

plannen: advies om zijn plannen te verbeteren en/

en de beschikbare steunpakketten. REWIN kon

of een route naar financiering. Enkele tientallen

deze ‘insider kennis’ vervolgens delen met het

mkb’ers werden hiermee al geholpen.

Groei MKB-netwerk.

24

REWIN JAARVERSLAG 2020: VESTIGEN

VESTIGEN

ZAKEN DOE JE HET BESTE IN WEST-BRABANT De acquisitie-aanpak verschoof vorig jaar van ‘kom vestigen in West-Brabant’ naar ‘kom zakendoen in West-Brabant’.

Ieder bedrijf dat zich in West-Brabant wil vestigen is nog

versterkt het daarmee het ecosysteem. Tot slot werkt deze

steeds van harte welkom. Die nieuwkomers begeleiden wij

aanpak ook als lead generator voor het team Vestigen.

graag naar de voor hen juiste plek in de regio. We noemen dat onze generieke acquisitie. De ruimte om nieuwko-

Deze nieuwe visie op acquisitie toetsten we bij de stuur-

mers te huisvesten is echter beperkt en mede daarom

groepen van de vier sectorprogramma’s. Zij onderschrijven

pakken we onze acquisitie sinds vorig jaar wat anders aan.

de nieuwe aanpak en tonen zich enthousiast. De aanpak

We acquireren steeds meer op basis van de behoefte van

kreeg vorig jaar al gestalte, maar door corona bleef de

bedrijven uit de West-Brabantse sectoren. Bij deze vorm

uitvoering beperkt. Het team Vestigen maakte tijdens het

van acquisitie focussen we op bedrijven en bedrijvigheid

hoogtepunt van de coronacrisis deel uit van de MKB-task-

die waarde toevoegen in de regio. Als afnemer van pro-

force om bedrijven bij te staan (zie onder MKB Groei).

ducten of diensten van West-Brabantse bedrijven. Of als leverancier van grondstoffen, technologie of kennis waar-

Totaal vonden in 2020 ondanks de coronacrisis toch

mee West-Brabantse bedrijven hun voordeel kunnen doen.

19 nieuwe vestigers hun plek in West-Brabant. Samen zijn

Vanuit het Regionaal Programma Vestigen richten wij ons

zij goed voor bijna 900 nieuwe arbeidsplaatsen. De helft

op die groep en de sectorprogramma’s helpen ons daarbij.

van de nieuwe vestigers komt uit het buitenland. Bij hun komst werkten we samen met de BOM.

De derde aanpak is de strategische acquisitie. We vragen grootbedrijven in West-Brabant voor welke (innovatie) vraagstukken zij hulp nodig hebben. Welke partners zoeken zij? Wij maken hiervan challenges en nodigen bedrijven uit hierop te reageren. Zo ontstaan nieuwe verbindingen die leiden tot nieuwe oplossingen en uiteindelijk nieuwe business in de regio. Deze aanpak is al bewezen succesvol vanuit het Agrofood/BioBased-project BioVoice. Dat programma verbindt op succesvolle wijze mkb’ers en startups aan (biobased/circulair-gerelateerde vraagstukken van) grootbedrijven, met nieuwe business als resultaat. Deze aanpak resulteert ook in een betere profilering van de regio als Hub voor vernieuwend ondernemerschap. Bovendien stimuleert het regionale samenwerking en

25

REWIN JAARVERSLAG 2020: VESTIGEN

HIGHLIGHT Vestiger Bevcraft – Blik op Ierse nieuwkomer

Het snelgroeiende Ierse Bevcraft verkoopt, vult

de afwezigheid van Bevcraft onderhielden wij voor

en labelt conservenblikken. Het bedrijf wil verder

hen het contact met de pandeigenaar en een aan-

groeien op het Europese vasteland en koos Breda

tal leveranciers. Bevcraft Breda zal naar verwachting

als uitvalsbasis. Samen met BOM begeleidden

binnenkort 5 werknemers hebben, met daarna

wij deze nieuwkomer in hun zoektocht naar een

mogelijk doorgroei.

geschikt pand. We assisteerden bij het huurcontract en het verkrijgen van een vergunning en bankrekening. Tijdens

Lead me – CRM-programma leidend in de samenwerking

De regio is de vestigingsplaats en niet de indivi-

De database bevat uiteenlopende en actuele

duele gemeente, is de achterliggende gedachte

informatie over onder meer beschikbare kavels in

van de regionale samenwerking in REWIN. Met het

heel West-Brabant, geïnteresseerde bedrijven en

nieuwe customer relation managementprogram-

specifieke informatie uit het Groei MKB-

ma Lead me kunnen we dat sneller en beter

programma. Ook de gemeenten zijn aangesloten

invullen dan ooit tevoren. Dankzij Lead me zijn we

op Lead me, waardoor we samen tijdswinst en

beter in staat om efficiënt en effectief met de

beleidswinst boeken.

beschikbare informatie om te gaan.

26