12 b&w Regionaal afsprakenkader arbeidsmigranten Regio West-Brabant
Tekst van het document
GEMEENTE RUCPHEN INGEKOMEN:
30 JUNI 2021 ZAAK:
REG.NR: VERBLIJF: Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN
AFD. WEEK:
CC:
Onze referentie:
Z21/052827-D21/1150181
Uw referentie:
Rucphen, Onderwerp:
Behandelaar:
I. Wester
Telefoonnummer:
0165-349767
30 JUNI 2021 Regionaal afsprakenkader arbeidsmigranten Regio WestBrabant
Geachte raad, Inleiding De voorzitters van de commissies van advies Economie, Arbeidsmarkt en Ruimte hebben met een warme aanbeveling aan alle gemeenten in West-Brabant het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant voorgelegd met de vraag of het college zich aan dit afsprakenkader wil verbinden en hieraan, waar zinvol in afstemming met de partneroverheden, uitvoering aan wil geven. De commissies van advies Economie/Arbeidsmarkt en Ruimte stelden op 24 maart het afsprakenkader vast. Het College wil zich graag committeren aan dit regionaal afsprakenkader en heeft wethouder de Bruijn gemandateerd om tijdens de ontwikkeldag op 9 juli namens het college zijn handtekening te plaatsen. Het Regionaal afsprakenkader Het Regionaal afsprakenkader arbeidsmigranten West-Brabant is een integrale afspraken set waarmee we samen stappen zetten die nodig zijn om de omstandigheden voor arbeidsmigranten in onze regio te verbeteren. Op het gebied van huisvesting, werken en leren en welzijn. Iedere overheid heeft daarbij haar eigen verantwoordelijkheid en beleidsruimte. Door middel van het afsprakenkader realiseren we een op elkaar afgestemde aanpak. Hiermee willen we van WestBrabant een regio maken waar arbeidsmigranten onder fatsoenlijke omstandigheden een bijdrage leveren aan een florerende economie.
Er blijft voldoende ruimte voor lokale invulling Het afsprakenkader biedt voldoende speelruimte voor lokale keuzen en inkleuring, bijvoorbeeld als het gaat om de gebieden waar de gemeente huisvesting toe wil staan. Het afsprakenkader sluit daarmee aan bij onze ambitie in de woonvisie Rucphen 2020-2024 om short stay verblijven te realiseren op of nabij het bedrijventerrein. Bij deze brief vindt u de volgende bijlagen: Aanbiedingsbrief afsprakenkader arbeidsmigratie Brief klankbordgroep arbeidsmigratie West-Brabant
Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNG80285007319 KvK-nr. 20164997
Gemeente Rucphen
Rucphen
Schijf
Sprundel
St. Willebrord
Zegge
gemeente@rucphen.n1 www.rucphen.n1
Afsprakenkader arbeidsmigranten West-Brabant Handreiking afsprakenkader arbeidsmigratie
-
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de burgemeester de secretaris, J_
i or Michielse
Marjolein van' d
Meer Mohr
REGIO WEST-BRABANT
Aan de 16 West-Brabantse colleges van burgemeester en wethouders, Aan het college van gedeputeerde staten van Noord-Brabant Aan het strategisch beraad van Regio West-Brabant
Uw kenmerk: Ons kenmerk: Onderwerp: Bijlagen:
RWB/DIR/2021-55 Afsprakenkader Arbeidsmigranten WestBrabant -3-
Datum: Contactpersoon: Telefoon: E-mail:
13 april 2021 Marijke Riksen 06-12963029 Marijke.riksen@west-brabant.eu
Beste leden van de dagelijkse besturen, Met een warme aanbeveling leggen we u het Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant voor. Een integrale afsprakenset waarmee we samen stappen zetten om de omstandigheden voor arbeidsmigranten in onze regio te verbeteren. Op het gebied van huisvesting, werken en leren en welzijn. Iedere overheid heeft daarbij haar eigen verantwoordelijkheid en beleidsruimte. Door middel van het afsprakenkader realiseren we een op elkaar afgestemde aanpak. Vraag aan u De vraag die we aan u voorleggen is of uw college zich aan dit afsprakenkader wil verbinden? Tekent u voor deze afspraken en gaat u hieraan, waar zinvol in afstemming met de partneroverheden, uitvoering geven? We vernemen dit graag voor 15 juni. En als u zich wilt committeren, wilt u dan meteen ook aan geven wie namens u tijdens de Ontwikkeldag op 9 juli haar/zijn handtekening plaatst? Totstandkoming Het afsprakenkader kwam tot stand onder leiding van een bestuurlijke kopgroep. Zij legt in de inleiding van het document uit wat zij met de afspraken beoogt. Een klankbordgroep van vakbond, werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters juicht de afspraken toe. Hun gezamenlijke reactie is bijgevoegd. Bij het afsprakenkader gaat ook een handreiking voor implementatie. De commissies van advies Economie/Arbeidsmarkt en Ruimte stelden op 24 maart het afsprakenkader vast.
Voor vragen kunt u contact opnemen met Marijke Riksen, mariikesiksen@west-brabant.eu, 0612963029. Met vriendelijke groet,
Erik Kiers, directeur-secretaris Namens de voorzitters van de commissies van advies Economie B.E.A. Adank, Arbeidsmarkt M.P.C. Willemsen en Ruimte A.A.B. Theunis Regio West-Brabant I Postbus 503 I 4870 AM Etten-Leur Tel: (076) 502 72 00 e-mail: info@west-brabant.eu I www.west-brabant.eu Inschrijvingsnr. KvK: 51448122 1 IBAN NL31BNGH0285150308
AFSPRAKENKAD ARBEIDSMIGRANTEN REGIO WEST-BRABANT Van de 28.000 arbeidsmigranten in West-Brabant werkt bijna de helft in de logistiek, Bron: Internationale Werknemers in de toekomstige arbeidsmarkt van West-Brabant. In opdracht van Regio West-Brabant door Wise up Consultancy, mei 2019.
Arbeidsmigranten leveren een essentiële bijdrage aan de economie in West-Brabant. Corona heeft echter eens te meer duidelijk gemaakt onder welke slechte omstandigheden groepen arbeidsmigranten in ons land werken en verblijven. Ook in onze regio zijn de zaken nog niet goed op orde, terwijl we in West-Brabant arbeidsmigranten hard nodig hebben, nu en in de toekomst. Daarom zetten we ons als bestuurlijke kopgroep Arbeidsmigranten West-Brabant in voor verbetering van de omgang met arbeidsmigranten. We willen dat West-Brabant de naam krijgt voor arbeidsmigranten een aantrekkelijke, veilige -tijdelijke of permanente- vestigingsplaats te zijn. Waarmee we de welvaart -in brede zin- van arbeidsmigranten én van de West-Brabanders vooruithelpen. Als instrument om als overheden samen én met partners verbeteringen te realiseren kiezen we voor een afsprakenkader. Dit ligt nu voor u. Het is tot stand gekomen dankzij inbreng vanuit verschillende gemeenten, de provincie Noord-Brabant en Regio West-Brabant. Een vertegenwoordiging van werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, werknemers en andere betrokken partijen (waaronder VNG) heeft meegelezen. We hopen van harte dat de colleges van burgemeesters en wethouders van de West-Brabantse gemeenten, het strategisch beraad van Regio West-Brabant en het college van Gedeputeerde Staten zich aan dit kader willen verbinden.
•
• •
Daarmee bereiken we: dat iedere overheidspartij zich verantwoordelijk voelt voor het verbeteren van de woon- en werkomstandigheden van arbeidsmigranten; dat iedere partij ook concreet aan de slag gaat; dat we dat in afstemming met elkaar en zo efficiënt mogelijk doen. In dit voorwoord lichten we de opzet en inhoud van het afsprakenkader op onderdelen toe. Aanpak dwars door leefgebieden en schaalniveaus heen De problematiek van arbeidsmigranten speelt op verschillende leefgebieden. Een aantal opgaven valt binnen meer dan één domein. Oplossingen kunnen dan ook niet vanuit één leefgebied tot stand komen. Een breed ingestoken, samenhangende (vervolgi)aanpak is nodig. Dit vergt op de eerste plaats een goed samenspel van lokale bestuurders binnen de colleges. En in het verlengde daarvan ook tussen en met hun samenwerkingspartners.
Van 2012 tot 2017 is onder leiding van J. de Beer (wethouder Zundert) gewerkt aan de opgaven rondom arbeidsmigranten. Een aantal gemeenten heeft in die periode flink ingezet op de huisvestigingsopgave. P 2-14
Een meerderheid bleef echter achter omdat het urgentiebesef ontbrak.
HUISVESTING
agrarisch SNF flexwonen
KWALITEIT EN KEURMERK
4
BEDRIJVENTERREINEN
WONEN & LEEFOMGEVING
ECONOMIE EN ARBEIDSMARKT
PERSONEEL EN dia UITZENDEN
DRAAGVLAK EN BEELDVORMING
BEHEER EN OMGEVING
LEEFBAARHEID
,
ROBOTISERING EN sr DIGITALISERING
ONDERMIJNING
ARBEIDSUlTBUMNG
SAMENLEVING EN SOCIAAL DOMEIN
INTEGRATIE EN PARTICIPATIE
WERK EN SCHOLING
II*
.15,
it
II
II
REGISTRATIE
GEZONDHEID EN p VEILIGHEID
Op onderdelen werken gemeenten op kleinere of grotere schaal samen. In twee subregio's2 vindt de samenwerking en afstemming op "wonen" plaats. De versterking van de economie is vooral een regionale aangelegenheid, terwijl ook de publieke gezondheid (GGD) op die schaal is georganiseerd. Handhaving van wet- en regelgeving speelt zich op diverse schaalniveaus af, waarbij de (bovenregionale) Veiligheidsregio de koers uitzet. Dit veld overziend concludeerden wij dat het werkgebied regio West-Brabant het meest passend is voor een afgestemde aanpak van de problemen waar arbeidsmigranten mee kampen. We gebruiken dit afsprakenkader als middel om die afgestemde aanpak tot stand te brengen. Dit is geen statisch verhaal, maar een aanzet voor een aanpak waar we al lerende samen verder richting en uitvoering aan geven. Uiteraard spelen we daarbij in op de landelijke ontwikkelingen. Dat het aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten onder leiding van de heer Roemer het afgelopen half jaar aanbevelingen heeft gepresenteerd om de kwetsbare positie van arbeidsmigranten te verbeteren, zal niemand ontgaan zijn. Het kabinet heeft hier voor het kerstreces 2020 op gereageerd. Het kabinet neemt een groot aantal aanbevelingen over, maar laat de besluitvorming en uitwerking over aan het volgende kabinet.
In dit afsprakenkader hebben we op onderdelen de afweging gemaakt of we die uitwerking afwachten of "eigen acties" opstarten.
Subregio wonen Breda en omgeving: gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Breda, Etten-Leur, Drimmelen, Geertruidenberg, P 3-14
Oosterhout en Zenden. Subregio wonen West-Brabant-West: Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht.
Hier staan we (samen) voor Wij vinden dat gemeenten afzonderlijk én als collectief aan de lat staan voor een goed werk- en verblijfklimaat van het aantal arbeidsmigranten dat lokaal werkt en voor de internationals die we voor onze regionale economie nodig hebben. Dat betekent overigens niet dat we als overheden overal verantwoordelijk voor zijn. Als het gaat om bedrijfsvestigingen of huisvesting heeft de gemeente een voorwaardenstellende rol en is het aan werkgevers, andere marktpartijen en particulieren om initiatieven te ontplooien en uit te voeren. In West-Brabant werken volgens onderzoek van Het PON/Telos 28.000 arbeidsmigranten.3 Deze inventarisatie geeft geen compleet beeld, maar is op dit moment de beste inschatting die voorhanden is. In onze aanpak kiezen we nadrukkelijk voor een kwalitatieve insteek en voor afstemming binnen subregionaal verband. We kiezen er bewust voor om geen kwantitatieve taakstellingen vast te leggen. Dat heeft namelijk het risico in zich dat we in een discussie over cijfers blijven steken. Van de andere kant bespeuren we een behoefte om lokaal wel concrete streefcijfers te bepalen, zeker als het de huisvesting betreft. In een aantal gemeenten en regio's wordt als ambitie 20% van het aantal werkzame arbeidsmigranten genomen voor de huisvestingsopgave op de korte termijn (2021-2024).
Voor West-Brabant komt dat neer op opgave van kwalitatief goede huisvesting voor 5.600 arbeidsmigranten. Centraal staat conimitiment binnen de subregio's via afstemming en afspraken. Ons doel is om de komende periode meer inzicht te krijgen in waar onze arbeidsmigranten wonen en werken. Daar zetten we verschillende acties op uit. Door het samenbrengen van informatie krijgen we meer zicht en grip op de situatie in onze regio en weten we steeds beter wat ons te doen staat. Arbeidsmigranten staat het vrij zich te vestigen in welke gemeente dan ook. Daarom koppelen we onze verantwoordelijkheid niet aan de mensen die daadwerkelijk in onze gemeenten werken, maar aan de aantallen. We juichen het toe dat de provincie Noord-Brabant een dergelijk verantwoordelijkheidsbesef ook in de omringende regio's uitdraagt. Zodat we de inspanningen voor goede woon- en leefomstandigheden voor arbeidsmigranten op een redelijke manier verdelen. Binnen onze regio hebben we topsectoren benoemd, sectoren die van groot belang zijn voor het verdienvermogen in West-Brabant. Waar een groot deel van onze inwoners, vaak buiten de eigen gemeente, zijn brood verdient. Daarom past hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dit maken we concreet aan de hand van LPM, het logistiek park in Moerdijk, waarvoor we ons regionaal hard hebben gemaakt. Het park biedt straks aan 3.600-4.400 mensen werk, excl.
indirecte arbeidsplaatsen. 3
P 4-14
Het PON, 'Arbeidsmigratiecijfers in Brabant' (januari 2020), inclusief cijfers per gemeente
Circa 40-45% van de banen zijn voor laaggeschoold personeel. Zo'n 60% van die banen zal door arbeidsmigranten ingevuld moeten worden. Dit betekent dat voor circa 1.000 mensen huisvesting en voorzieningen georganiseerd moeten worden. Uiteraard verwachten we van gemeente Moerdijk dat zij initiatiefnemers faciliteert en de nodige randvoorwaarden schept voor kwalitatieve klein- en grootschalige huisvestiging. Maar gemeente Moerdijk staat niet alleen voor die opgave. De "last" pakken we als regiogemeenten samen. Omdat we samen het economisch beleid bepalen. Ruimte voor gemeentelijke keuzen en inkleuring Als gemeenten zijn we autonoom, dus waarom zouden we ons binden aan een regionaal afsprakenkader? Wij vinden het belangrijk dat we regiobreed eenzelfde verantwoordelijkheid ervaren ten aanzien van de leefomstandigheden van arbeidsmigranten. Door eenzelfde inspanning te leveren creëren we een gelijk speelveld voor werkgevers, initiatiefnemers en huisvesters. Zo voorkomen we dat excessen, beroerde woon- en leefomstandigheden, zich van de ene naar de andere gemeente verplaatsen. Of dat initiatiefnemers bij buurgemeenten aankloppen als een gemeente zich afwachtend en terughoudend opstelt. Dit afsprakenkader biedt voldoende speelruimte voor lokale keuzen en inkleuring. De belangrijkste en meest gevoelige keuze betreft de gebieden waar gemeenten huisvesting toestaan.
Wel of niet in woonkernen, in het buitengebied of aan de rand van bedrijventerreinen? Gemeenten maken hierin hun eigen keuzen en leggen dit in beleidsregels vast. In dit afsprakenkader geeft de provincie aan wat haar voorkeur heeft, maar ze is ook bereid om met gemeenten maatwerkafspraken te maken over andere opties. Aan de slag! We weten dat er nog veel werk te doen is, maar dat er is ook al het nodige is gedaan. In een afzonderlijk document geven we als handreiking inzicht in de benodigde acties. Gemeenten kunnen dit betrekken bij de lokale implementatie van dit afsprakenkader. Laten we samen uitvoering geven aan de acties die nodig zijn om van West-Brabant een regio te maken waar arbeidsmigranten onder fatsoenlijke omstandigheden een bijdrage leveren aan een florerende economie! Kopgroep arbeidsmigranten West-Brabant
Danny Dingemans Thomas Melisse Toine Theunis Marcel Willemsen
P 5-14
lid kopgroep arbeidsmigranten Economie en Arbeidsmarkt RWB voorzitter kopgroep arbeidsmigranten Economie en Arbeidsmarkt RWB trekker huisvesting arbeidsmigranten subregio wonen West-Brabant-West lid kopgroep arbeidsmigranten Economie en Arbeidsmarkt RWB en trekker huisvesting arbeidsmigranten subregio wonen Breda e.o.
AFSPRAKENKADER ARBEIDSMIGRANTEN REGIO WEST-BRABANT Motor van de West-Brabantse economie In de regio West-Brabant werken ruim 28.000 arbeidsmigranten.4 Vaak in onze topsectoren agrofood/biobased en logistiek, de industrie of bij toeleverende bedrijven. Zij houden onze economie draaiend. Nu, maar ook in de toekomst hebben we deze aanvullende arbeidskrachten hard nodig. Niet alleen in de primaire sectoren, ook in de technische beroepen knelt het nu en op termijn op de regionale arbeidsmarkt. We willen arbeidsmigranten en hun inzet en talenten daarom binden aan onze regio. Daarvoor creëren wij als West-Brabantse overheden optimale randvoorwaarden, bijvoorbeeld voor goede en humane huisvesting, scholing, zelfbeschikking, gezondheid, participatie en draagvlak in de samenleving. Afgestemde aanpak overheden We constateren dat de noodzakelijke randvoorwaarden op de leefgebieden wonen, werken en welzijn nog niet allemaal goed zijn ingevuld. Daar willen wij als lokale, regionale en provinciale overheden door middel van een afgestemde aanpak aan werken. We houden daarbij uiteraard rekening met onze mogelijkheden en de ontwikkelingen op nationaal niveau. Afstemming binnen West-Brabant (en verder) is nodig om te voorkomen dat een diversiteit aan voorwaarden leidt tot verschuiving van ongewenste situaties.
Regionaal kader Dit afsprakenkader vormt een stevige basis voor de afgestemde West-Brabantse aanpak. De urgentie ligt bij het oplossen van de huisvestingsopgave. Arbeidsmigranten in West-Brabant zijn in verschillende sectoren werkzaam. Het profiel van arbeidsmigranten verschilt per gemeente en ook de manier waarop arbeidsmigranten gehuisvest kunnen worden. Zo kan huisvesting van seizoensarbeiders vaak op het terrein van de betreffende agrariër plaatsvinden. Bij bijvoorbeeld logistieke bedrijvigheid is dit in de regel geen reële optie. Deze diversiteit vraagt om verschillende oplossingen en acties van wisselende partijen. Dit is lokaal maatwerk. Met oog voor deze 'couleur locale' delen we een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor het verbeteren van de positie van arbeidsmigranten, kunnen we leren van elkaar en maken we hiervoor afspraken. Diversiteit is de kracht van de regio. Lokaal en subregionaal maatwerk Gemeenten gebruiken dit afsprakenkader als aanvulling op en/of context voor lokaal beleid. Door het vaststellen van deze afspraken geven wij als regio duidelijkheid aan onze partners onder welke voorwaarden zij een bijdrage kunnen leveren aan de opgaven rond arbeidsmigranten. Het regionale afsprakenkader laat ruimte voor lokale keuzes en besluitvorming. Het laat ook ruimte voor verdergaande samenwerkingsafspraken op het niveau van de subregio's Wonen.
Denk hierbij aan het elkaar helpen bij het realiseren van de huisvestingsopgave. P 6-14
'
Het PON, 'Arbeidsmigratiecijfers in Brabant' (januari 2020)
Samenwerking met partners Het realiseren van goede omstandigheden voor arbeidsmigranten is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en partners waaronder werkgevers, uitzendbureaus, huisvesters, woningcorporaties, ontwikkelaars en maatschappelijke organisaties. Zij zijn onderling afhankelijk en complementair in hun rollen. Zo kunnen kwalitatief goede huisvesting en arbeidsomstandigheden voor positieve beeldvorming en vergroten van draagvlak zorgen en daarmee ondersteuning van de lokale en regionale economie. Er zijn veel goede voorbeelden van partners die verantwoordelijkheid nemen en waarmee we graag willen samenwerken. Daarom vinden wij het belangrijk om in een vroegtijdig stadium in gesprek te zijn met deze partijen. Want alleen samen en door rechtstreeks in contact te zijn met hen en met de arbeidsmigrant zelf komen we verder.
Als burgemeesters en wethouders van de West-Brabantse gemeenten, als strategisch beraad van de Regio West-Brabant en als college van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Brabant vinden we het belangrijk dat arbeidsmigranten hier onder fatsoenlijke omstandigheden kunnen werken, verblijven en gebruik kunnen maken van voorzieningen.
Met dit afsprakenkader spreken wij gezamenlijk uit welke verantwoordelijkheid wij willen nemen ten aanzien van arbeidsmigratie in de regio West-Brabant, welke randvoorwaarden wij stellen en op welke wijze wij gezamenlijk willen optrekken met onze partners.
P 7-14
Huisvesting 1. Opgave a. De gemeenten in West-Brabant voelen zich tenminste verantwoordelijk voor voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor het aantal arbeidsmigranten dat in hun eigen dan wel in andere gemeenten binnen de regio werkzaam is. b. Gemeenten zijn bij de huisvesting van arbeidsmigranten faciliterend en voorwaarden stellend; zij zorgen voor actuele beleidskaders en -regels. Voor 2022 heeft iedere gemeente beleidskaders en -regels die niet ouder zijn dan 1 januari 2019. c. Gemeenten zijn medeverantwoordelijk voor toezicht en handhaving en een goede communicatie over de geldende regelgeving naar alle partijen. d. Werkgevers en andere marktpartijen zijn verantwoordelijk voor de realisatie van kwalitatief goede huisvesting voor shorten mid stay arbeidsmigranten, de arbeidsmigranten die niet permanent verblijven. e. Voor arbeidsmigranten die zich permanent willen vestigen in West-Brabant geldt dat zij eenzelfde positie hebben op de woningmarkt (zowel huur als koop) als andere inwoners.
P 8-14
2. Kwaliteit a. Alle nieuwe huisvesting voor arbeidsmigranten dient minimaal te voldoen aan de kwaliteitsnorm Stichting Normering Flexwonen (SNF) of Agrarisch Keurmerk Flex-wonen (AKF) of een nieuw landelijk vastgesteld keurmerk. Het staat gemeenten uiteraard vrij om vooruitlopend daarop de verdergaande normen van huisvesters en/of FNV over te nemen. b. Als gemeente stimuleren we dat alle bestaande huisvesting voor arbeidsmigranten aan één van bovengenoemde keurmerken voldoet. c. Slaapplaatsen mogen niet per etmaal aan twee verschillende huurders (dag- en nachtploeg) verhuurd worden. Ook mogen mensen vanuit verschillende huishoudens niet gedwongen worden gelijktijdig in een tweepersoonsbed te slapen. d. Aan eigenaren/verhuurders van geclusterde huisvesting in complexen/pensions leggen gemeenten eisen op ten aanzien van het beheer, communicatie, kwaliteitsnormen, registratie en onderhoud. Hiervoor worden beschikbare instrumenten benut als (anterieure) overeenkomst en/of exploitatievergunning dan wel nieuw juridisch instrumentarium (zoals een verhuurdersvergunning) wanneer deze beschikbaar is.
3. Locatie a. Het is aan marktpartijen om geschikte locaties voor huisvesting van arbeidsmigranten te vinden. Gemeenten hebben hierin een voorwaardenscheppende rol en spannen zich met de provincie in om op geschikte locaties passende huisvesting van arbeidsmigranten te faciliteren b. Bij het zoeken van passende huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten wordt nadrukkelijk gekeken naar de mogelijkheden voor het benutten van leegstand of leegkomend vastgoed, zoals kantoren, hotels en maatschappelijk vastgoed. c. In bestaand stedelijk gebied vindt geclusterde huisvesting bij voorkeur niet plaats in de bestaande woningvoorraad in woonwijken. Wanneer kamerverhuur wordt toegestaan wordt in het kader van de leefbaarheid clustervorming in woonwijken voorkomen door spreiding. d. Situering van (grotere) geclusterde huisvestingsvoorzieningen voor kort verblijf (short en mid stay) in gemengde (overgangs)zones, waar wonen niet de dominante functie is, is mogelijk. e. Situering van grotere huisvesting op (randen van) bedrijventerreinen is een optie op basis van maatwerk waarbij geldt: 1. Dat er voor arbeidsmigranten een aantoonbaar gezond leefklimaat kan worden gegarandeerd; 2. Dat de huisvesting geen belemmering mag zijn voor het functioneren van het bedrijventerrein; 3. Dat de locatie goed ontsloten is. f.
Huisvesting van short en mid stay arbeidsmigranten in het buitengebied, onder voorwaarden, is mogelijk op het terrein van agrariërs waar de betreffende arbeidsmigranten werkzaam zijn. g. Huisvesting van short stay arbeidsmigranten in het buitengebied kan mogelijk plaatsvinden op basis van maatwerk, onder voorwaarden en afhankelijk van de ligging en ontsluiting.
P 9-14
4. Beheer a. Voorafgaand aan de realisatie van een (grootschalige) geclusterde huisvesting is een omgevingsdialoog noodzakelijk met afspraken over o.a. beheer. b. Voor geclusterde huisvestingslocaties dient een beheerder te worden aangewezen. Deze zorgt voor beheer en onderhoud van de huisvesting en is de contactpersoon voor bewoners, omgeving en instanties (waaronder gemeente). c. Binnen het beheer valt onder andere het toezien op de veiligheid van de bewoners, het bijhouden van een adequate financiële en huuradministratie, de toeleiding naar voorzieningen, en het zijn van een aanspreekpunt voor de omwonenden, politie of gemeente. 5. Omgeving a. De eerste verantwoordelijkheid voor draagvlak en communicatie over een initiatief en de ontwikkeling van een locatie ligt bij de initiatiefnemer. b. De gemeente heeft een verbindende rol en ondersteunt de initiatiefnemer bij de omgevingsdialoog voorafgaand aan de vergunningverlening en de ontwikkelfase van de locatie.
Economie/arbeidsmarkt 6. Vestiging bedrijven a. In de regionale afspraken bedrijventerreinen West-Brabant 2019-2023 zijn afspraken vastgelegd over de omgang met arbeidsmigratie bij vestiging of uitbreiding van bedrijven op bedrijventerreinen in West-Brabant. b. Als regio spreken we uit dat we niet alleen de economische bedrijvigheid omarmen, maar ook de werknemers (arbeidsmigranten) die daarbij horen. c. Met bedrijven die zich nieuw willen vestigen in onze gemeente en met bestaande bedrijven die willen uitbreiden, maken gemeenten afspraken over de realisatie van huisvesting van arbeidsmigranten die daar komen werken. d. We zetten ons in voor robotisering en automatisering om innovaties te stimuleren en bij te dragen aan het oplossen van het arbeidsmarkt vraagstuk. De Regionale Economische Ambitie (Economic Board West-Brabant, gedragen door 16 gemeenteraden, onderwijsveld en bedrijfsleven, waaronder VNO-NCW) benoemt de urgentie om tot vernieuwing en innovatie te komen met een focus op digitalisering, automatisering en robotisering. Dit zal leiden tot een ander type werkgelegenheid. Gemeenten en REWIN betrekken deze gewenste ontwikkeling consequent bij de gesprekken die zij voeren met bestaande en nieuwe bedrijvigheid in relatie tot de inzet en huisvesting van arbeidsmigranten. e.
In de gesprekken die de samenwerkende gemeenten in het kader van het regionaal beleid bedrijventerreinen voeren met particuliere eigenaren van werklocaties, wordt ingezet op aansluiting van deze eigenaren op de regionaal gewenste ontwikkelingen, onder andere wat betreft de omgang met arbeidsmigranten.
P 10-14
7. (Vervoer naar/van) Werkplek Het vervoer naar en vanaf de werkplek, de werkplek en andere plaatsen binnen het bedrijf moeten veilig en gezond zijn. Wanneer dit niet het geval is, moet de productie-inrichting worden aangepast. De coronamaatregelen worden gekoppeld aan de ARBO-catalogus, zodat ze worden getoetst door de Inspectie SZW. Het uitvoeren van risicoinspecties wordt gedaan door de Inspectie SZW. 8. Scholing We informeren onze lokale bedrijven (uitzenders en andere ondernemers) over scholingsmogelijkheden voor arbeidsmigranten. Hieronder verstaan we in ieder geval taalcursussen Nederlands. Het aanbod is daarnaast gericht op de toekomstige vraag van de topsectoren agrofood/biobased, logistiek, maintenance en creatieve dienstverlening. 9. Publiekscampagne Wij starten een publiekscampagne om het belang van arbeidsmigranten voor onze regionale economie in de huidige en toekomtige maatschappelijke context uit te dragen.
Welzijn en gezondheid 10. Positie arbeidsmigrant a. Binnen onze mogelijkheden verbeteren we de positie van arbeidsmigranten door het loskoppelen van werk, huisvesting en zorgverzekering. b. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters dat wordt toegezien op het welzijn van arbeidsmigranten en dat zij voldoende bescherming krijgen. De diverse ketenpartners kunnen hierop individueel worden aangesproken. 11. Registratie a. Partijen vinden een betere registratie van arbeidsmigranten erg belangrijk. Afhankelijk van de wijze en de termijn waarop via nieuwe wetgeving de registratie beter geborgd wordt, onderzoeken de gemeenten de mogelijkheid om te komen tot een éénduidig regionaal registratiesysteem. Dit in samenwerking met marktpartijen. Samenwerking kan bovendien efficiency voordelen opleveren. b. Werkgever of huisvester dient arbeidsmigranten bij hun in dienst aan te sporen zich in te schrijven in het BRP of bij het RNI-loket. In het RNI moet niet alleen het woonadres in het thuisland worden opgenomen, zoals nu het geval is, maar ook het actuele verblijfsadres in Nederland, de contactgegevens van de arbeidsmigrant, een melding van de aanvang van werkzaamheden in Nederland en een melding van afronding van de werkzaamheden en vertrek uit Nederland.
13. Keurmerk a. Gemeenten werken alleen samen met uitzendbureaus die aangesloten zijn bij de branchevereniging ABU of NBBU én beschikken over het keurmerk SNA. Dit keurmerk vertegenwoordigt kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van arbeidsvoorwaarden, afdracht van sociale premies, veiligheid op de werkvloer en gedragsregels. Ook wordt hiermee geborgd dat bij de beëindiging van het arbeidscontract (zowel opzegging door werkgever als werknemer) een bewoner nog minimaal 1 maand gebruik kan maken van de huisvesting om in die periode andere huisvesting te zoeken. b. We spreken ons uit tegen malafide bedrijven. 14. Medische zorg a. Gemeenten dringen bij werkgevers erop aan, arbeidsmigranten te informeren over de mogelijkheden die er na uitdiensttreding (na afloop van de zorgverzekering) zijn voor de vergoeding van medisch noodzakelijke zorgkosten. b. Gemeenten stimuleren werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters tot het informeren van arbeidsmigranten over de toegang tot de medische zorg, met name de huisartsenzorg en specifiek op arbeidsmigranten gerichte zorgvoorzieningen.
15. Integratie en informatie a. We vinden het belangrijk dat arbeidsmigranten zich welkom voelen in onze regio en dat zij hun weg weten te vinden in onze samenleving en zelfredzaam zijn. Dat geldt zowel voor de 12. Verantwoordelijkheid bedrijven, arbeidsmigranten die hier korte of langere huisvesters en uitzendbureaus tijd verblijven als voor degenen die zich Lokaal of (sub)regionaal sluiten we convenanten met (grote) bedrijven, huisvesters en uitzendpermanent vestigen. b. We zetten in op een goede informatievoorbureaus waarin we afspraken vastleggen over ziening voor arbeidsmigranten. Wij participeren m.n. het werken met gecertificeerde huisvesters en investeren gezamenlijk in een informatieen uitzendbureaus, de in- en uitschrijving, punt voor arbeidsmigranten. de rol van werkgevers op het gebied van taal en informatievoorziening aan arbeidsmigranten. c. Gemeenten zorgen voor aansluiting van arbeidsmigranten op gemeentelijke basisvoorzieningen op het gebied van taal, onderwijs, gezondheid, vrije tijd en werk & inkomen, passend bij de status en wensen van de arbeidsmigrant.
P 11-14
16. Uitbuiting a. We spannen ons in om misstanden rondom arbeidsmigranten aan te pakken. Dat doen we in afstemming met het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum). b. In 2021 stimuleren we de totstandkoming van een handhavingstraject in onze regio i.s.m. het FRIT (Flexibel Regionaal Interventie Team). Hiermee krijgen we inzicht in de "infrastructuur" van arbeidsmigratie in onze regio en maken we afspraken met inspectie SZW, belastingdienst, UWV over de aanpak van misstanden. c. We willen alleen zakendoen met bonafide uitzendbureaus en huisvesters en onderzoeken hoe we malafide bedrijven kunnen weren, bijvoorbeeld door het aanleggen van een regionaal register. Mocht hier op korte termijn wetgeving over komen, dan sluiten wij onze werkwijze hierop aan. d. Gemeenten stellen voor 2022 een plan van aanpak op, gericht op het voorkomen van mensenhandel en arbeidsuitbuiting. Dit is in het interbestuurlijk programma (IBP) afgesproken. De rol van de gemeente richt zich op preventie, signaleren/melden, handhaven en hulpverlenen. De werkgevers, uitzendorganisaties en maatschappelijke organisaties hebben in dit kader van preventie en het signaleren/melden een belangrijke rol. We maken hiervoor gebruik van de handvatten die het RIEC aanbiedt. e. Als decentrale overheid hebben we de taak actief uitbuiting van arbeidsmigranten tegen te gaan.
Bij de regionaal af te stemmen actualisatie van het inkoop- en aanbestedingsbeleid zullen we onderzoeken of goed werkgeverschap als voorwaarde gesteld kan worden.
P 12-14
Monitoring 17. Voortgangsrapportage a. We spreken af dat we elkaar informeren over de voortgang op de acties die we in dit afsprakenkader hebben benoemd. Hierover maken we in de verschillende samenwerkingsverbanden nadere afspraken. b. De vorderingen nemen we op in een beknopte voortgangsrapportage die we 1 of 2 keer per jaar uitbrengen en agenderen voor de West-Brabantse Ontwikkeldag. 18. Kennisdelen We spreken af dat we kennis en ervaringen met betrekking tot de benoemde acties met elkaar delen.
P 13-14
Tekst Joris van den Bergh Marja van Bers Rianne de Graaff Marion Hoogveld Jan Knoop Maaike Kokx Maud van der Lee Marijke Riksen Claudia Steendijk Martin van der Wiel
provincie Noord-Brabant Regio West-Brabant gemeente Altena gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau gemeente Oosterhout gemeente Halderberge gemeente Moerdijk Regio West-Brabant gemeente Roosendaal gemeente Breda
Vormgeving Yurr Studio Informatie Marijke Riksen Regio West-Brabant marijke.riksen@west-brabant.eu 06-129 630 29
P 14-14
GOODMOZNING
Affffél HomeFlex t West-Brabant
,‘ COVEBO
Onderwerp: Afsprakenkader arbeidsmigranten regio West-Brabant
Geachte lokale, regionale en provinciale bestuurders, Binnenkort gaat u belangrijke besluiten nemen over het verbeteren van de leefomstandigheden van arbeidsmigranten in West-Brabant. Wij juichen het toe dat u hier regionaal en in de breedte afspraken over maakt. U bent hiermee een koploper in Nederland. Eén van de eerste regio's die invulling geeft aan de aanbevelingen van de commissie Roemer. Een goede zaak, want in West-Brabant draait de economie voor een belangrijk deel op arbeidsmigranten. Voor die werkers moeten de zaken goed geregeld zijn. We waarderen het zeer dat wij bij de totstandkoming van de afspraken betrokken zijn. Wij kunnen ons uitstekend vinden in het 'Afsprakenkader Arbeidsmigranten Regio West-Brabant' dat aan u voorgelegd wordt. En daar willen we het niet bij laten. Wij willen graag samen met u invulling geven aan de afspraken, daadwerkelijk stappen zetten om de leefomstandigheden van arbeidsmigranten op een hoger plan te tillen. Want als het daar om gaat hebben we enige zorg. Aan initiatiefnemers die goede woonvoorzieningen willen wegzetten is er geen gebrek. We zien in West-Brabant mooie voorbeelden. Maar helaas zien we in de praktijk ook dat ondernemers bij de ontwikkeling van (tijdelijke) huisvestingslocaties nog tegen veel belemmeringen aan lopen.
Dat ambtelijk en bestuurlijk de deur dicht gehouden wordt als er initiatieven voor nieuwe huisvestingslocaties ingediend worden Zonder medewerking van gemeenten in de zoektocht naar geschikte locaties en bij het creëren van draagvlak bij bewoners staan initiatiefnemers met lege handen. We merken gelukkig dat veel gemeenten al bezig zijn met het maken van nieuw beleid, waarbij ook de vaststelling van geschikte locaties aan bod komt. We vinden het noodzakelijk dit door alle gemeenten voortvarend wordt opgepakt. In het afsprakenkader wordt terecht ook aandacht geschonken aan andere aspecten, zoals registratie, de toegang tot scholing, welzijnsvoorzieningen, gezondheidszorg, de (vaak afhankelijke) positie van arbeidsmigranten. Deze zullen deels tot uw taakgebieden behoren, deels ligt er een verantwoordelijkheid bij ons. Die verantwoordelijkheid willen we nemen. We zien dit afsprakenkader als opmaat naar een betere samenwerking. Laat dat een volgende stap zijn! Met vriendelijke groet, Klankbordgroep arbeidsmigranten West-Brabant Nick van Meerten Bertie de Rooij Francois Schepens Daniëlle Steenbergen Marc van de Veen Eefke Visser Willem Weggeman
FNV Stuwadoorsbedrijf Van Rooij GoedGoed GGD West-Brabant Covebo Goodmorning Homeflex
HANDREIKING IMPLEMENTATIE AFSPRAKENKADER ARBEIDSMIGRANTEN WEST-BRABANT Veel partijen kunnen bijdragen aan de verbetering van de positie en werk-/leefomstandigheden van arbeidsmigranten. Kijken we naar de rol en verantwoordelijkheden van de betrokken overheden, dan staan de gemeenten duidelijk voor de grootste opgave. Zowel op het vlak van regulering, huisvesting en welzijn staan zij aan de lat. Dit onderdeel "samenwerkingsafspraken" openen we met een rolbeschrijving van de partners van dit Afsprakenkader Arbeidsmigranten West-Brabant: gemeenten, regio en provincie. Per werkterrein brengen we vervolgens in tabelvorm de te nemen acties in beeld. Gemeenten Gemeenten maken in samenspraak met inwoners en betrokken partijen het (integrale) lokale beleid en zorgen voor een doorvertaling ervan naar hun publiekrechtelijk en privaatrechtelijk instrumentarium. Gemeenten hebben invloed op de soort bedrijvigheid op hun grondgebied. Gemeenten reguleren de locaties voor grootschaliger huisvestingslocaties en de spreiding van kamerbewoning in woonwijken, ze faciliteren en zijn voorwaardenscheppend richting initiatiefnemers. Gemeenten hebben een verantwoordelijkheid ten aanzien van werk en inkomen en het sociaal domein. Vanuit diverse portefeuilles is zowel bestuurlijk als ambtelijk inzet nodig. Subregio's wonen Gemeenten werken op verschillende domeinen op verschillende schalen samen.
Qua huisvesting van o.a. arbeidsmigranten gebeurt dit in de 2 subregio's wonen. Daar vindt afstemming en uitwisseling plaats over nieuwe initiatieven voor grootschalige geclusterde huisvesting. Ook wordt daar gesproken over de voortgang van de huisvestingsopgave. Regio West-Brabant Dit samenwerkingsverband van 16 West-Brabantse gemeenten richt zich op het creëren van een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat. Het heeft geen publiekrechtelijke taken of bevoegdheden. Het thema "arbeidsmigranten" komt aan bod in de regionale opgaven op het gebied van economie (topsectoren, bedrijventerreinen, arbeidsmarkt) en ruimte (vitaal platteland). Provincie Noord-Brabant Het provinciaal bestuur stuurt met haar publiekrechtelijk instrumentarium op het gebruik van de ruimte, o.a. op de benutting ervan voor huisvesting van arbeidsmigranten. Ten behoeve van verbetering van de omstandigheden van arbeidsmigranten heeft de provincie Noord-Brabant een kernteam ingericht met specialisten op het gebied van wonen, werken en welzijn. Dit team is de huidige bestuursperiode beschikbaar voor ondersteuning van de gemeenten en regio bij hun opgaven.
Conceptversie tbv cie van advies 24 maart 2021
Pagina 1 van 6
Huisvesting
1
2
Wat
Niveau
Wie
Wanneer
Benodigde middelen
Tijdige uitwisseling dan wel afstemming over
Subregio's/
Gemeenten
2021-2024
nieuwe initiatieven grootschalige geclusterde
buurgemeen-
In regulier werkpakket
huisvesting
ten
Actualisatie beleidskaders en beleidsregels
Lokaal
Gemeenten
2021
gemeente specifiek
2021-2024
gemeentespecifiek
van wie beleidskaders ouder zijn dan 2018 3
Maatwerk afspraken locaties voor grootscha-
Lokaal
Gemeenten en provincie
lige huisvesting
Werken Niveau
Wie
Wanneer
Benodigde middelen
Regionaal
RWB
2022-2024
50 uur
Lokaal
Gemeenten
2022
gemeentespecifiek
Regionaal
RWB
2021-2024
??
Wat
Niveau
Wie
Wanneer
Benodigde middelen
Inrichten Migranten Informatie Punt West-
Regionaal
Gemeenten
2021
Nader te bepalen
Wat 1 Convenanten sluiten met (grote) bedrijven waarin we afspraken vastleggen over: •
het uitsluitend werken met uitzendbureaus/huisvesters die aangesloten zijn bij de branchevereniging ABU of NBBU én beschikken over keurmerk SNA;
registratie, de in- en uitschrijving; de rol van werkgevers op het gebied van taal, participatie en informatievoorziening aan arbeidsmigranten. Afspraken met eigenaren werklocaties over volgen regionaal beleid t.a.v. gewenste bedrijvigheid en o.a. afspraken arbeidsmigranten Stimuleren opzetten opleidingsmogelijkhe-
• •
2
3
den en taalles en bemiddeling voor arbeidsmigranten via Regionaal Uitvoeringsprogramma West-Brabant werkt met Talent
Welzijn en gezondheid
1
en provincie
Brabant (fysiek en/of digitaal) 2 3
Integratie en informatie
Lokaal
Gemeenten
2021-2024
Nader te bepalen
Publiekscampagne belang arbeidsmigranten
Regionaal
RWB, provin-
2021-2024
Nader te bepalen
2021
Nader te bepalen
voor West-Brabant. Aansluiten bij landelijke
cie, gemeen-
beeldvormingscampagne van o.a. Expertise-
ten
centrum Flexwonen 4
Plan opstellen om uitbuiting tegen te gaan
Conceptversie tbv cie van advies 24 maart 2021
Lokaal
Gemeenten
Pagina 2 van 6
Juridisch/handhaving
1
Wat
Niveau
Wie
Wanneer
Inventariseren huidige werkwijze en evt. op-
Regionaal
Gemeenten
2021
Lokaal
Gemeenten
2021-2024
In regulier werkpakket
Nog te bepalen instrumentarium inzetten (convenanten, verhuurdersvergunning, overeenkomst, exploitatievergunning) richting initiatiefnemers huisvesting arbeidsmigranten (o.a. over betrekken omgeving, registratie, gebruik, beheer) Collectief: voorbeelden maken
Lokaal
Gemeenten
2021-2024
gemeentespecifiek
Opstellen register van huisvesters met bibob-
Rijk-/RIEC?
2022
??
Benodigde middelen Nader te bepalen
zetten van regionaal registratiesysteem (tenzij er landelijke wetgeving komt) 2
Nieuwe huisvesting voldoet aantoonbaar aan aangescherpte kwaliteitseisen
3
4
toets, waarmee gemeenten in zee gaan. Tenzij hier landelijke regelgeving op komt. Collectief? 5
Regionaal
RWB
2021
50 uur
Inzetten op toezicht en handhaving. I.s.m. Flexibel Interventie Team van VNG
Regionaal
Gemeenten
2021
In inkoop- en aanbestedingsbeleid goed
Lokaal
Gemeenten
2022
Nader te bepalen In regulier werkpakket
Wat
Niveau
Wie
Wanneer
Benodigde middelen
Afstemming tussen diverse acties
Regionaal
Gemeenten,
2021-2024
40 uur/deelnemer projecrgroep
2021-2024
50 uur/jaar
2021
In regulier werkpakket
Onderzoek juridisch instrumentarium vestiging/uitbreiding bedrijvigheid met arbeidsmigranten.
6 7
werkgeverschap als voorwaarde stellen
Algemeen
1
RWB, provincie 2
Bijeenbrengen/uitbreiden beschikbare infor-
Regionaal
Gemeenten,
matie over werken en wonen arbeidsmigran-
RWB, provin-
ten in West-Brabant (kwantitatief/ kwalita-
cie
tief) 3
Organiseren regiotafels c.q. netwerkbijeen-
Regionaal
Gemeenten
komsten met betrokken en relevante par-
Subregio's
en provincie
Regionaal
Gemeenten, RWB, provincie
tijen 4
Uitwisseling voortgang
Conceptversie tbv cie van advies 24 maart 2021
Vanaf 2021
Pagina 3 van 6
Beschikbare middelen •
inkomsten toeristenbelasting (bij tijdelijk verblijf recreatiepark)
•
gemeentefonds (indien per 1 januari ingeschreven in GBA)
•
C 100 miljoen die het kabinet cumulatief voor 2020 en 2021 vrij heeft gemaakt voor het creeren van huisvesting voor kwetsbare groepen, waaronder arbeidsmigranten
•
evt. Investeringsagenda/RIA's
Conceptversie tbv cie van advies 24 maart 2021
Pagina 4 van 6
Bijlage 1. Aanvullende eisen huisvesting
Diverse huisvesters:
•
Minimaal 1 toilet per 8 personen
•
Minimaal 1 douche per 8 personen
•
Minimaal 30 liter koel-/ vriesruimte per persoon
•
Minimaal 4 pitten op kookplaat voor 8 personen, bij 10 pers. 5 pitten etc..(anders los kookplaatje erbij)
FNV:
•
Maximaal 6 mensen op een wasmachine
•
Maximaal 6 mensen op een keuken
•
Per persoon 1 slaapkamer
•
Persoonlijke ruimte: SNF +50%
•
Een afsluitbare kluis voor waardevolle spullen
Conceptversie tbv cie van advies 24 maart 2021
Pagina 5 van 6
Bijlage 2. Bij totstandkoming afsprakenkader betrokken personen Bestuurlijke kopgroep arbeidsmigranten Danny Dingemans
wethouder Moerdijk
lid kopgroep arbeidsmigranten Economie en Arbeidsmarkt RWB
Thomas Melisse
wethouder Halderberge
voorzitter kopgroep arbeidsmigranten Economie en Arbeidsmarkt RWB
Toine Theunis
wethouder Roosendaal
trekker huisvesting arbeidsmigranten subregio wonen West-Brabant-West
Marcel Willemsen
wethouder Oosterhout
lid kopgroep arbeidsmigranten Economie en Arbeidsmarkt RWB en trekker huisvesting arbeidsmigranten subregio wonen Breda e.o.
Joris van den Bergh
Provincie Noord-Brabant
lid kernteam arbeidsmigranten provincie, trekker
Marja van Bers
RWB
arbeidsmarkt
Rianne de Graaff
Altena
wonen
Marion Hoogveld
ABG
wonen
Jan Knoop
Oosterhout
wonen
Maaike Kokx
Halderberge
welzijn
Maud van der Lee
Moerdijk
allround
Marijke Riksen
RWB
economie en arbeidsmarkt, trekker
Claudia Steendijk
Roosendaal
wonen
Martin van der Wiel
Breda
wonen
Nick van Meerten
FNV
vakbond
Bertie de Rooij
Stuwadoorsbedrijf Van Rooij
werkgever
Franois Schepens
GoedGoed
huisvester
Danielle Steenbergen Marc van de Veen
GGD West-Brabant Covebo
uitzender
Eefke Visser
Goodmorning
uitzender
Willem Weggeman
Homeflex
huisvester
Projectgroep
Klankbordgroep
Conceptversie tbv cie van advies 24 maart 2021
Pagina 6 van 6