10b 2e bestuursrapportage 2024 Gemeente Rucphen

2e bestuursrapportage 2024

2

3

Inhoudsopgave 2e bestuursrapportage 2024

Inhoudsopgave 2e bestuursrapportage 2024 ..................................................................................... 3 1.

Inleiding .................................................................................................................................... 4

2.

Programmabegroting 2024 ........................................................................................................ 5 2.0

Programma 0: Bestuur en Ondersteuning ...................................................................................... 5

2.1

Programma 1: Veiligheid ............................................................................................................. 5

2.2

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat ............................................................................... 6

2.3

Programma 3: Economie ............................................................................................................. 6

2.4

Programma 4: Onderwijs ............................................................................................................ 7

2.5

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................... 7

2.6

Programma 6: Sociaal domein ..................................................................................................... 8

2.7

Programma 7: Volksgezondheid en milieu ..................................................................................... 8

2.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .............................. 11 3.

Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................... 14

4.

De Financiële positie ................................................................................................................ 18

5.

4.1

Reserves ................................................................................................................................ 18

4.2

Investeringen ......................................................................................................................... 21

Financiële mutaties .................................................................................................................. 23

4

1.

Inleiding

In de 2e bestuursrapportage informeren wij uw raad over (verwachte) afwijkingen met betrekking tot de realisatie van de begroting over de eerste acht maanden van het boekjaar. Dit doen we op basis van de opgenomen taakvelden in de programmabegroting. Hiermee willen we uw een actueel inzicht geven in de financiële situatie. Leeswijzer Hoofdstuk 2 In dit hoofdstuk brengen wij u op de hoogte van de afwijkingen in realisatie ten opzichte van de programmabegroting 2024 en is er aandacht voor politiek en/of bestuurlijk relevante ontwikkelingen. Hoofdstuk 3 In dit hoofdstuk wordt de Algemene Uitkering uit het gemeentefonds behandeld. In dit hoofdstuk zijn de gevolgen van de mei- en septembercirculaire 2024 verwerkt. Hoofdstuk 4 en 5 De hoofdstukken 4 en 5 bevatten voorstellen tot aanpassen van respectievelijk kredieten, exploitatiebudgetten en reserves en voorzieningen. Na verwerking van alle mutaties bedraagt het begrotingssaldo 2024 € 1.118.141,00 positief. Ten opzichte van de 1e bestuursrapportage 2024 daalt het begrotingssaldo met € 511.160,00. De financiële consequenties vindt u terug in tabel 1 van hoofdstuk 5.

5

2.

Programmabegroting 2024

2.0

Programma 0: Bestuur en Ondersteuning

0.1 - Bestuur Bedrijfshulpverlening (Bhv) Op het budget voor bhv wordt in 2024 een overschrijding verwacht. Dit in verband met extra bhv-trainingen voor nieuwe bhv’ers en medewerkers van de servicedienst. Een minimale aanwezigheid van bhv’ers in het gemeentehuis is gewenst om de veiligheid van bezoekers te garanderen. Medewerkers van de servicedienst dienen opgeleid te worden voor in ieder geval levensreddende handelingen voor eigen veiligheid en voor bediening van de AED’s op de gemeentelijke voertuigen. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Het gemeentelijk vastgoed wordt in twee fasen verduurzaamd. Uw raad heeft voor de verduurzaming van fase 1 in 2023 € 110.000,00 beschikbaar gesteld en voor de verduurzaming van het gemeentehuis in 2024 € 262.000,00. Verduurzaming Fase 1 – Gemeentehuis Rucphen Dit krediet is beschikbaar gesteld voor het vervangen van de binnen- en buitenverlichting. De vervanging van de binnenverlichting is inmiddels in volle gang, de buitenverlichting wordt aansluitend opgepakt. De verstrekte opdracht voor het vervangen van de verlichting past binnen het beschikbare krediet. Verduurzaming Fase 1 – Overige Gebouwen Dit krediet is beschikbaar gesteld voor de concrete en rendabele mogelijkheden op de korte termijn, ook wel ‘laaghangend fruit’ genoemd. Voor het merendeel van de locaties zijn de verbeteringen inmiddels aangebracht.

Dit betreft de locaties Gemeentewerf Rucphen, Begraafplaats St. Willebrord, Begraafplaats Rucphen, De Heemtuin, MFA Agora, De Lanteern, De Nieuwenbergh, MFA Vijverstraat 11, Brandweerkazerne Rucphen. Voor de resterende locaties zijn de aanpassingen nog in uitvoering of in voorbereiding. Dit betreft de locaties Gymzaal Sprundel, D’n Hoge Dries, MFA Vijverstraat 7 en 9. Het resterende krediet is voldoende voor de nog geplande aanpassingen. Verduurzaming Fase 2 De mogelijkheden voor de verdere verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed zijn inmiddels met een extern bureau besproken. Per gebouw kan met behulp van een matrix afzonderlijke aanpassingen worden gekozen om tot een complete uitwerking van het gebouw te komen. 0.2 - Burgerzaken Verkiezingen Op 6 juni 2024 zijn de Europese verkiezingen gehouden. Het opkomstpercentage in onze gemeente was 35,0%. Een stijging in opkomst van 8,7% ten opzichte van de verkiezingen in 2019. Landelijk was het opkomstpercentage 46,2%. Aanpak frauduleuze documenten De ambitie om tot aanschaf van ID-Burger over te gaan is opgenomen in de Kadernota 2025 (KN25-20). Bij de Taskforce Regionale Informatie- en Expertisecentra (TF-RIEC) is een werkbudget beschikbaar in het kader van de Brabantse Norm weerbare overheid. De eenmalige financiële middelen die we hebben ontvangen vanuit TF-RIEC moeten in het kalenderjaar 2024 worden besteed.

Dit betekent dat de aanschaf van drie configuraties ID-burger nog in 2024 zal plaatsvinden, zodat we gebruik maken van de toegekende eenmalige middelen. De overige kosten die horen bij de aanschaf en installatie van ID-burger (KN25-20) worden verwerkt in de begroting 2025.

2.1

Programma 1: Veiligheid

1.2 - Openbare orde en veiligheid Opvang van zwerfdieren De wettelijke verplichting voor de opvang van zwerfdieren wordt ingevuld door een overeenkomst met Stichting Arduin te Roosendaal. De mogelijkheid bestaat dat deze overeenkomst aangepast wordt of dat een alternatieve opvang moet worden geregeld omdat de dienstverlening door Arduin mogelijk (deels) komt te vervallen.

6

In regionaal verband kijken we naar een oplossing om de opvang van zwerfdieren te kunnen blijven garanderen en wat de financiële consequenties hiervan zijn. Bij aanpassing van de overeenkomst zal er met terugwerkende kracht een tariefwijziging worden doorgevoerd. Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, komen we er bij uw raad op terug.

2.2

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat

2.1 - Verkeer en vervoer Verkeer Bevordering verkeersveiligheid mensgericht In het basisonderwijs maken we gebruik van het project “Brabants VerkeersveiligheidsLabel” (BVL). Hiermee willen we het verkeersgedrag bij basisscholieren positief beïnvloeden. Alle basisscholen in onze gemeente zijn in het bezit van het BVL. Met subsidie vanuit de Provincie voeren scholen verkeers-educatieve lessen uit. Wij vragen deze verkeerssubsidie aan en verdelen deze onder de scholen. De scholen zijn vervolgens verplicht om een verantwoording in te vullen voor deze verkeerssubsidie. In 2022 is verzuimd om de verkeerssubsidie aan te vragen. Er zijn door de scholen echter wel kosten gemaakt om de labels met succes te behalen. Totaal betreft dit een bedrag van € 16.287,00. Om de scholen niet de dupe te laten worden van het verzuim tot aanvragen van de verkeerssubsidie, vragen wij uw raad om een bedrag van € 16.287,00 beschikbaar te stellen ten laste van het begrotingssaldo 2024. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’ Onderzoek fietsverbindingen In het collegewerkprogramma is opgenomen dat we onderzoeken of de huidige en eventuele nieuwe fietsverbindingen tussen de dorpen en met omliggende gemeenten effectief en veilig zijn ingericht en houden daarbij rekening met moderne vormen van mobiliteit.

Om een gedegen onderzoek hiernaar te kunnen laten uitvoeren waarbij in één oogopslag duidelijk is wat de huidige situatie is, wat we missen, en welke verbeterpunten er nog zijn, vragen wij uw raad een krediet van € 30.000,00 beschikbaar te stellen, zodat we eind 2024 het onderzoek kunnen opstarten. De uitkomsten van dit onderzoek zullen met uw raad worden gedeeld. Deze mutatie is opgenomen in paragraaf 4.2 ‘investeringen’. Verkeerssituatie Zegge Korte termijnoplossing In juli 2024 zijn we gestart met een pilot, door het instellen van een verbod voor alle motorvoertuigen, met uitzondering van aantoonbaar bestemmingsverkeer aan de Lage Zegstraat, tussen de Hoge Heistraat en de Onze Lieve Vrouwestraat. De uitkomsten van de pilot zijn bepalend voor de maatregelen die in 2025 mogelijk voor de lange termijn genomen kunnen worden.

2.3

Programma 3: Economie

3.1 – Economische ontwikkeling Samenwerking Regio West-Brabant (RWB) De RWB draagt bij aan de ontwikkeling van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de hele regio. Op 18 april 2024 heeft het algemeen bestuur van de RWB de Strategische Agenda 2024-2028 vastgesteld. Wij hebben eerder via een zienswijze aangegeven niet in te stemmen met deze Strategische Agenda. De RWB heeft pas op 8 juli 2024 inhoudelijk gereageerd op onze zienswijze. Inhoudelijk is wel rekening gehouden met een deel van onze zienswijzen, zoals het beschouwen van 2024 als een overgangsjaar waarin verkend en besproken wordt hoe taken (met name op het gebied van mobiliteit) overgedragen kunnen worden aan de stedelijke regio’s. 3.2 – Fysieke bedrijfsinfrastructuur Ontwikkeling van bedrijfslocaties Het definitieve bestemmingsplan voor bedrijventerrein Nijverhei wordt nog aangeboden aan uw raad. Voordat daadwerkelijke uitgifte van gronden mogelijk is, moeten eerst uitgifte-criteria worden vastgesteld. Deze zijn gekoppeld aan de uitkomsten van het participatietraject rond de Omgevingsvisie 2.0, deelgebied Nijverhei.

7

Gezondheidscentrum Tot en met 1 maart 2026 huren wij de ruimtes op de begane grond van het gezondheidscentrum. Momenteel lopen er gesprekken met de eigenaar van het pand (Dynamico). Inzet hiervan is het niet verlengen van de overeenkomst met Dynamico en het maken van afspraken over het overnemen van de contracten van de huidige huurders.

2.4

Programma 4: Onderwijs

4.2 – Onderwijshuisvesting Het realiseren van de nieuwbouw voor basisschool Heilinde De aanbesteding voor het realiseren van de tijdelijke huisvesting is afgerond. Dit loopt volgens planning en budget. De aanbesteding voor de sloop van de Willibrordusschool incl. gymzaal en het Combigebouw is afgerond. Dit loopt binnen planning en budget. Het aanbestedingstraject en het proces voor de realisatie van de nieuwbouw verloopt volgens planning. Het onderzoek naar de mogelijkheden voor woningbouw op de gronden van de Maria Gorettischool en het naastgelegen grasveld is opgestart. Het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs voor de kern Rucphen De actualisatie van het IHP voor de kern Rucphen wordt in het najaar afgerond en de behandeling hiervan staat gepland voor de raadsvergadering van december 2024. In november is er een raadsinformatieavond gepland.

2.5

Programma 5: Sport, cultuur en recreatie

5.2 – Sportaccommodaties Beleidsplan buitensport ‘In beweging 2024 – 2034’ In mei 2024 is het Beleidsplan buitensport vastgesteld. Het beleidsplan geeft uniforme kaders voor een duurzame en solide basis in de samenwerking met de verenigingen die onder het Beleidsplan buitensport vallen. De verenigingen kunnen hiermee zowel hun sportieve als maatschappelijke rol binnen de Rucphense gemeenschap blijven vervullen. Op basis van het nieuwe beleid is door voetbalvereniging VV RSV een verzoek ingediend voor het uitbreiden en verplaatsen van de huidige was- en kleedvoorzieningen. Daarnaast is door TPV Rico, op basis van het nieuwe beleid, een verzoek ingediend voor de aanleg van twee extra padelbanen op de locatie van de voormalige jeu de boules banen. Op dit moment hebben we de verzoeken in behandeling en toetsen we deze aan het vigerende beleid. Zodra er duidelijkheid is over de uitkomsten, zullen we deze aan uw raad voorleggen. Zwembad De Watertuin Het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. (ABR) heeft een ontwikkelplan ingediend. Het ABR voldoet daarin voor de jaren 2025-2026 aan de opdracht. Het tekort loopt voor deze jaren niet verder op t.o.v. 2024. Voor 2025 blijft het ABR € 19.607,00 onder het tekort van 2024. Dit bedrag wil het ABR inzetten voor het oplopende tekort in 2027 (€ 16.031,00).

Daarnaast hebben we de afgelopen periode gestuurd op de producten waarover in de exploitatieovereenkomst afspraken zijn gemaakt (zoals de winst- en verliesrekening per kwartaal, halfjaarlijkse rapportage). We hebben deze stukken tijdig binnengekregen. We sturen daarbij een maand voor de deadline een reminder voor de acties op de jaarkalender. In augustus 2024 hebben we ABR verzocht om hun begroting 2025 eerder aan te leveren dan de in de beheersen exploitatieovereenkomst opgenomen termijn van 1 november (2024). Het doel hiervan was dat wij dan de laatste actuele cijfers en ontwikkelingen op basis van het ontwikkelplan mee konden nemen in onze ontwerp programmabegroting 2025. Het is het ABR echter niet gelukt om de begroting 2025 eerder aan te leveren. Dit betekent dat wij ons in onze ontwerp programmabegroting 2025 vooralsnog zullen baseren op de ontwerp meerjarenbegroting 2024 en verder van ABR. Zodra de definitieve cijfers van de vastgestelde begroting 2025 van ABR bij ons bekend zijn, zullen wij deze via de P&C cyclus actualiseren. Sportcomplex de Vijfsprong Wij hebben besloten om De Vijfsprong in de huidige vorm af te stoten en niet zelf te slopen.

In principe zal de eis meegegeven worden dat de oude sporthal en het zweminstructiebad door de koper moeten worden gesloopt (maar indien de koper delen van de bestaande opstallen wenst te handhaven, zijn wij bereid daar serieus naar te kijken). In het vigerend omgevingsplan zijn regels omtrent de gewenste beeldkwaliteit opgenomen. Door nieuwbouw te plegen zal de visuele kwaliteit op deze prominente locatie flink kunnen toenemen. Vanwege het

8

Didam-arrest (een uitspraak van de Hoge raad) zijn aan verkoop door overheden strikte voorwaarden verbonden. De verkoopstrategie moet daarom zorgvuldig opgesteld worden en zal nog in de tweede helft van dit jaar uitgevoerd worden. Ons uitgangspunt is dat het pand in het eerste kwartaal van 2025 te koop staat. Sport in de Binnentuin Rondom de Sportpromenade vinden in 2024 de laatste werkzaamheden qua inrichting van de openbare ruimte plaats. Voor de realisatie van de ontijzeringsinstallatie heeft een aanbesteding plaatsgevonden. Er wordt een optimalisatie van de ontijzeringsinstallatie uitgewerkt. Dit zorgt voor een reducering in de kosten voor aanleg en bij dagelijks gebruik. De aanlegwerkzaamheden vinden plaats in de tweede helft van 2024. 5.5 – Cultureel erfgoed Met molen De Hoop is een overeenkomst opgesteld die loopt van 2019 t/m 2025. Half 2024 heeft het eerste gesprek plaatsgevonden tussen de Molenstichting en de gemeente. De intentie is uitgesproken om de overeenkomst te verlengen na 2025. Het eerste gesprek is naar voren gehaald om zo tijdig uitgebreid en goed met elkaar in overleg te kunnen treden en op tijd te zijn voor financiële middelen na 2025. Eind 2024 vindt het volgende gesprek plaats met de Molenstichting.

5.6 - Media Bibliotheek West-Brabant De Bibliotheek West-Brabant werkt met een nieuwe administratieve structuur, volgens het landelijk model “de robuuste bibliotheek”. De financiële monitoring is meer nadrukkelijk opgepakt en daarbij is geconstateerd dat de begroting van de Bibliotheek West-Brabant de komende jaren niet sluitend is. Het bestuur heeft de directie opdracht gegeven toe te werken naar een (meer) sluitende begroting voor 2025 en volgende jaren. Rekening gehouden dient te worden met een extra gemeentelijke bijdrage vanaf volgend jaar en de daaropvolgende jaren. 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Ongediertebestrijding De problematiek van kippen in het Processiepark heeft tot op heden geleid tot een overschrijding van het budget met een bedrag van € 2.136,00. Tot op heden blijft een toename van de kippen populatie uit, de verwachting is dat de totale overschrijding niet veel hoger zal zijn dan momenteel.

2.6

Programma 6: Sociaal domein

6.1. – Samenkracht en burgerparticipatie Subsidies SKW’s Uit de gesprekken, gehouden met SKW Zegge, SKW Sint Willebrord en Stichting Agora Rucphen, bleken knelpunten te zijn die niet konden wachten tot de uitkomst van het onderzoek naar de gemeentelijke subsidiesystematiek. SKW Zegge, SKW Sint Willebrord en Stichting Agora Rucphen hadden te kampen met een exploitatietekort. Daarom is besloten om hen te helpen door middel van een eenmalige bijdrage.

2.7

Programma 7: Volksgezondheid en milieu

7.1 – Volksgezondheid Jeugdgezondheidszorg (JGZ) De kosten voor de taken van de JGZ zijn hoger dan waar in de begroting 2024 rekening mee is gehouden. Was er in de 1e bestuursrapportage nog sprake van een toename van 9 kinderen (0-4 jaar), inmiddels is dit aantal in de eerste helft van 2024 opgelopen tot 26 kinderen meer dan begroot. 7.2 – Riolering Zoals reeds gemeld in de jaarrekening 2023, is renovatie van IBA’s in afwachting van implementatie van nieuw Europees beleid opgeschort. Dit om te voorkomen dat we investeringen doen zonder er zeker van te zijn dat de systemen voldoen aan de nieuwe EU-richtlijn. Regulier beheer van IBA’s zal wel plaatsvinden in 2024. Subsidie Er is met succes Provinciale subsidie aangevraagd voor klimaatadaptatie middels o.a. afkoppelen van regenwater. Voor project Tulpstraat e.o. is € 199.216,00 en voor project Seringenstraat e.o. is € 130.000,00

9

subsidie toegekend. Tevens is via Water- en Klimaatkring De Baronie € 169.244,00 subsidie ‘specifieke uitkering tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie’ verkregen voor project Noorderstraat. De toegekende subsidies zullen onder meer aangewend worden voor aanleg van infiltratieriolen en afkoppelen van daken in samenwerking met Thuisvester en inwoners. 7.4 – Milieubeheer Transitievisie Warmte Voor de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) vragen we binnenkort de 2 e tranche van de Specifieke Uitkering aan. De hoogte van dit bedrag is nog niet bekend. Soortenmanagementplan (SMP) Zoals in de 1e bestuursrapportage 2024 is aangegeven, hebben we een SMP nodig om de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma betaalbaar te houden. Voor bijna iedere vorm van woningisolatie moet namelijk een ecologisch onderzoek worden uitgevoerd dat voor een woning afzonderlijk veel tijd en geld kost. De uitweg is om op gebiedsniveau een SMP op te stellen, waarmee kan worden gewaarborgd dat de populaties van beschermde diersoorten in stand blijven bij woningisolatie (zoals vleermuizen en gierzwaluwen die zich nestelen in daken en spouwmuren). Op basis van dit SMP kan vervolgens een generieke gebiedsontheffing worden verleend.

Voor de voorbereiding van de aanbesteding van dit SMP moet iedere gemeente een plan van aanpak opstellen dat behoorlijk wat ecologische en juridische kennis vereist. Wij willen hier uitvoering aan geven door gezamenlijk met zes gemeenten een projectteam in te huren. Op deze manier kan op efficiënte wijze te werk worden gegaan, waarbij deskundigheid, betaalbaarheid en een snelle doorlooptijd worden geborgd. Deze doorlooptijd is met name van belang, omdat we voor het eind van 2026 de eerste tranche van de rijksmiddelen voor het Nationaal Isolatieprogramma moeten besteden en verantwoorden. Binnen de gemeentelijke samenwerking willen wij optreden als contractgemeente, waardoor het aan ons is om een bedrag voor te schieten voor de gezamenlijke inhuur van het projectteam. Hiervoor vragen wij uw raad om zowel een uitgaven- als inkomstenbudget ter hoogte van € 129.000,00 beschikbaar te stellen voor de facturering aan de samenwerkende gemeenten (Bergen op Zoom, Geertruidenberg, Halderberge, Woensdrecht en Zundert). De daadwerkelijke kosten van de inhuur komen voor iedere deelnemende gemeente (dus ook voor Rucphen) op € 25.800,00 dat zal worden bekostigd vanuit het CDOKE1-budget.

Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’ Uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid Personele inhuur ter voorbereiding van de aanbesteding van het Soortenmanagementplan (SMP) zal worden bekostigd vanuit het CDOKE-budget. Ook is vanuit dit budget de personele bezetting uitgebreid met een projectondersteuner Duurzaamheid. Beide kostenposten vallen onder de doelstelling van de CDOKE-middelen, namelijk het uitbreiden van personele capaciteit voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Als compensatie voor de afname van de reële koopkracht van reeds toegekende specifieke uitkeringen wegens inflatie, hebben wij vanuit Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvO) een aanvullend bedrag van € 37.250,89 ontvangen voor het CDOKE-budget. Aanpak energiearmoede In de 1e bestuursrapportage 2024 gaven wij aan dat we zijn gestart met de uitvoering van de Europese aanbesteding, waarmee we inzetten op energie-fixteams. Het reactieratio van de aangeschreven doelgroep was heel laag. Hierop heeft de uitvoerende partij een verbeter- en communicatieplan opgeleverd. Aangezien de looptijd van de overeenkomst in eerste instantie tot en met oktober 2024 zou zijn, is besloten om deze overeenkomst met zes maanden te verlengen om de uitvoerende partij zodoende de kans te geven om het afgesproken reactieratio van 55% te behalen.

Hiertoe wordt onder andere ingezet op bredere communicatie via o.a. social media, de Rucphense Bode en communicatie via de buurthuizen en de bibliotheek. In het vierde kwartaal van 2024 zullen wij tevens van start gaan met het volgende onderdeel van de aanpak energiearmoede, namelijk de witgoed-regeling.

1

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)

10

Regionale Energiestrategie (RES) 2.0 Sinds het begin van dit jaar zijn we binnen de RES West-Brabant volop bezig met de RES 2.0. In deze herijking van de RES 1.0 worden voorstellen gedaan over de energietransitie in West-Brabant en wat waar een plek gaat krijgen in de regio. Hiermee geven we vorm aan het energiesysteem van de toekomst, waarbinnen vraag en aanbod (van elektriciteit en warmte) op elkaar worden afgestemd. Als onderdeel van dit proces zijn we nauw betrokken bij de energiesysteemverkenning voor West-Brabant, waarin energievraag en -aanbod, toekomstscenario’s, mogelijke warmtebronnen en ontwikkelpaden in beeld worden gebracht. Wij zorgen ervoor dat het belang van Rucphen hierbij zowel ambtelijk als bestuurlijk zo goed mogelijk wordt vertegenwoordigd. Verder wordt er in het proces richting de RES 2.0 ruimte gegeven aan inwonersparticipatie en het betrekken van stakeholders en volksvertegenwoordigers. Dit najaar zal uw raad worden uitgenodigd voor een bijeenkomst voor volksvertegenwoordigers waarin de opgehaalde resultaten worden gedeeld en besproken. Vervolgens zal de concept RES 2.0 met uw raad worden besproken tijdens een regionale raadsbijeenkomst die naar verwachting in december zal plaatsvinden. De uitnodiging voor deze bijeenkomst zal binnenkort worden verstuurd.

En op basis van wat is opgehaald tijdens deze bijeenkomst zal de RES 2.0 in het eerste kwartaal van 2025 aan uw raad worden voorgelegd ter besluitvorming, waarna aan de slag wordt gegaan met het opstellen van het concrete uitvoeringsprogramma in de loop van 2025. Onderzoek energiehub Nijverhei Vorig jaar hebben we vanuit het CDOKE-budget een verkennend onderzoek bekostigd naar de mogelijkheden rond een kleinschalige energiehub op bedrijventerrein de Nijverhei, waarbinnen elektriciteit en/of warmte op duurzame wijze zouden kunnen worden opgewekt en gedeeld, en waarmee de afhankelijkheid van het verkrijgen van een netaansluiting voor een aantal bedrijven wordt verkleind (met het oog op de voortdurende netcongestieproblematiek). Naar aanleiding van deze verkenning hebben vier bedrijven besloten om deze mogelijkheden nader te onderzoeken middels een conceptenstudie. Voor de gedeeltelijke bekostiging van deze conceptenstudie hebben we onlangs een subsidie toegekend gekregen vanuit het Onderzoek & Ontwikkel (O&O)-fonds. Binnenkort worden de resultaten van deze conceptenstudie opgeleverd en hopen we dat dit resulteert in uitgewerkte concepten die kansrijk genoeg zijn voor realisatie. Daarnaast willen we het energiehub-idee graag verder uitrollen op de Nijverhei, waarbij we de blauwdruk uit de bovengenoemde conceptenstudie hopelijk als inspiratie kunnen gebruiken.

We zijn hiervoor in gesprek met de Industriële Kring Rucphen (IKR) die de mogelijkheden graag willen verkennen. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) Wij stellen jaarlijks een werkprogramma voor de OMWB vast. In dit werkprogramma worden de door de OMWB te leveren prestaties vastgelegd, met de daaraan gekoppelde prijzen en tarieven. Uitgangspunt voor onze inbreng is het bedrag uit de gemeentelijke begroting. De 1e begrotingswijziging OMWB 2024 leidde niet tot een ander verwacht financieel resultaat. Er was enkel sprake van een herschikking van budgetten. De 2e begrotingswijziging OMWB is een gevolg van de huidige (prijs)ontwikkelingen, vastgestelde werkprogramma’s en actuele inzichten vanuit de jaarrekening OMWB 2023 en begroting OMWB 2025. Net als in de 1e begrotingswijzing is deze budgetneutraal. Ofwel: er is sprake van een herschikking van baten en lasten, maar het resultaat wordt er niet door beïnvloed. De 2e begrotingswijziging OMWB 2024 heeft geen financiële gevolgen voor onze inbreng en daarmee onze gemeentelijke begroting.

11

2.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.1 - Ruimtelijke ordening Actuele werkvoorraad ruimtelijke plannen, verzoeken en vergunningaanvragen

•

Wro-plannen Wro-plannen zijn plannen die nog onder de oude wetgeving (Wro) worden behandeld. Van de 21 Wroplannen zijn er 20 in behandeling. Het enige plan dat nog niet in behandeling is, wacht op de telersvisie, die momenteel in ontwikkeling is.

•

Wijziging van het Omgevingsplan In 2024 zijn er nog geen verzoeken ingediend voor wijzigingen in het gemeentelijke omgevingsplan.

•

Principeverzoeken Er zijn momenteel 11 principeverzoeken in behandeling, terwijl 13 verzoeken op de wachtlijst staan. De verzoeken op de wachtlijst kunnen pas beoordeeld worden nadat er een richtinggevende gebiedsvisie voor de betreffende plangebieden is opgesteld. Van de 13 verzoeken wachten 6 op de telersvisie en 7 op andere gebiedsvisies. De initiatiefnemers zijn hierover geïnformeerd en zullen op de hoogte worden gebracht zodra de relevante gebiedsvisie voor hun ontwikkeling is uitgewerkt.

•

Aanvragen voor een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) Het betreft hier ruimtelijke initiatieven waarvoor onder de oude wet- en regelgeving een zogenaamd postzegelplan (klein bestemmingsplan) werd opgesteld. Alle BOPA-aanvragen moeten wettelijk in behandeling worden genomen. Vanwege de wettelijke beslistermijn kunnen deze aanvragen niet op een wachtlijst worden geplaatst.

Begrote middelen 2024 voor transitie naar het gemeentelijke Omgevingsplan In de begroting 2024 heeft uw raad voor de transitie naar het gemeentelijke omgevingsplan (looptijd 1 januari 2024 tot 1 januari 2030) vanaf 2024 jaarlijks een budget beschikbaar gesteld van € 150.000,00. Doordat de inwerkingtreding van de Omgevingswet diverse malen is uitgesteld, blijkt het budget voor 2024 nu niet benodigd en valt deze vrij in deze 2e bestuursrapportage ten gunste van het begrotingssaldo 2024. Door het uitstellen van de inwerkingtreding, is de termijn voor het opstellen van een gemeentelijk omgevingsplan met twee jaar verlengd. In de programmabegroting 2024 is opgenomen dat voor de volledige transitieperiode een bedrag benodigd is van € 900.000,00, dit is nog steeds actueel. De vrijval van het budget 2024 is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’. 8.2 – Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Snippergroen Tijdens de uitvoering van het project Snippergroen is gebleken dat er geen volledige gebiedsinventarisatie is uitgevoerd. Er werden namelijk steeds meer nieuwe situaties van oneigenlijk grondgebruik geconstateerd. Daarnaast is er ook geen plan van aanpak hoe het project van A tot Z dient te worden uitgevoerd. Omdat er veel weerstand is vanuit bewoners én geen duidelijke kaders zijn waarbinnen gehandeld kan worden, verloopt de voortgang stroef.

12

Op dit moment zijn de lopende dossiers (bewoners die al zijn aangeschreven) nog wel in behandeling. Dossiers die al zijn gepasseerd bij de notaris of dossiers waarbij bewoners hebben aangegeven de grond te willen kopen leveren gezamenlijk € 71.854,75 aan inkomsten op. Gelet op bovenstaande wordt uw raad gevraagd om € 27.650,00 aanvullend budget beschikbaar te stellen. Hiermee kan een volledige gebiedsinventarisatie worden uitgevoerd en worden vergelijkbare situaties gecategoriseerd. Per categorie wordt een aanpak bepaald. De gebiedsinventarisatie en het plan van aanpak geven ons een duidelijk en compleet beeld hoeveel situaties er zijn, welke categorieën te onderscheiden zijn, hoeveel vierkante meter grond het betreft, de totale waarde van de grond die in gebruik is genomen en een aanpak per categorie. Op basis hiervan ontstaat een beeld van de te verwachten kosten en opbrengsten om alle resterende situaties van oneigenlijk grondgebruik aan te pakken. Dit is naar verwachting in oktober 2024 gereed. We verwachten dat de inkomsten door verkoop van de gronden hoger zijn dan de extra kosten die gemaakt worden voor de gebiedsinventarisatie en de vervolgaanpak. Deze mutatie is opgenomen in hoofdstuk 5 ‘Financiële mutaties’.

8.3 - Wonen en bouwen Volkshuisvestingsprogramma Het volkshuisvestingsprogramma is het belangrijkste instrument in de Wet versterking regie volkshuisvesting en vervangt de woonvisie. Dit programma wordt onderdeel van de beleidscyclus van de Omgevingswet. Op 9 juli 2024 hebben we een adviesbureau ingeschakeld om samen met ons het volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Bij het ontwikkelen van dit programma bouwen we voort op de uitgangspunten die eind 2023 aan uw raad zijn gepresenteerd in de woon(zorg)visie. Daarnaast sluiten we aan bij de regionale woonzorgvisie, de omgevingsvisie 2.0, en de visie op de sociale basis. In de eerste helft van 2025 wordt het volkshuisvestingsprogramma ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. In september 2024 bent u via een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht van de voortgang van dit traject. Starterslening In maart 2024 heeft uw raad ingestemd met de nieuwe verordening starterslening. In de eerste helft van 2024 is actief over de leningen gecommuniceerd via de Bode, website en sociale media. Sindsdien zijn er zeven aanvragen ingediend en toegekend. Met de nieuwe voorwaarden is de interesse in startersleningen toegenomen. In januari 2024 is de eerste van drie tranches van € 300.000,00 beschikbaar gesteld voor startersleningen. Aflossingen van startersleningen vloeien terug in het daarvoor beschikbare revolverend fonds.

Huisvestingsverordening Sinds 2020 is in onze gemeente de huisvestingsverordening van kracht. Op basis van de verordening adverteert woningcorporatie Thuisvester 25% van de woningen aan woningzoekenden met binding met de gemeente (woningzoekenden die in de afgelopen 10 jaar minstens 6 jaar onafgebroken in de gemeente hebben gewoond). Thuisvester deelt twee maal per jaar de resultaten van de verordening. Hieruit blijkt het volgende: • • •

•

Thuisvester heeft 20 van de 81 vrijgekomen woningen geadverteerd voor woningzoekenden met binding (24,7%). Van deze 20 woningen zijn er 16 ook daadwerkelijk verhuurd aan woningzoekenden met binding. Op 3 geadverteerde woningen is er geen reactie van woningzoekenden met binding gekomen. Bij 1 woning hebben de woningzoekenden met binding de woning geweigerd. De 4 woningen zijn aan reguliere woningzoekenden verhuurd. Steeds meer oudere woningzoekenden lijken de huisvestingsverordening te kennen en reageren op woningen met binding.

In het afgelopen jaar is gewerkt aan een nieuwe huisvestingsverordening. Sinds een wijziging van de Huisvestingswet per 1 januari 2024 is het ook mogelijk om nieuwbouw betaalbare koopwoningen met voorrang toe te wijzen. Met het voorstel voor een nieuwe huisvestingsverordening kwamen wij tegemoet aan uw verzoek in uw motie van 3 november 2021 om ‘een raadsvoorstel voor te bereiden waardoor een toewijzingsregeling voor nieuwbouwwoningen door de raad bekrachtigd kan worden.’ Prémantelzorgwoningenbeleid Sinds 1 januari 2024 is in onze gemeente het prémantelzorgwoningenbeleid van kracht. AOW-gerechtigden hebben de mogelijkheid om, na vergunningaanvraag, al bij naasten in een mantelzorgwoning te wonen. Tussen

13

december 2023 en juli 2024 zijn 10 informatieverzoeken binnengekomen. Voor de zomer is ingezet op extra communicatie van de nieuwe beleidsregel via onder meer de verspreiding van fysieke flyers onder KBO-leden. Er is één concrete vergunningaanvraag ingediend en verleend. Onderzocht wordt wat de oorzaak is van het uitblijven van aanvragen.

14

3.

Algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) In deze bestuursrapportage worden zowel de financiële consequenties voor het uitkeringsjaar 2024 van de meicirculaire 2024 en van de septembercirculaire 2024 verwerkt en toegelicht. De structurele effecten van de meicirculaire 2024 zijn reeds verwerkt in de kadernota 2025 en de structurele effecten van de septembercirculaire 2024 worden opgenomen in de begroting 2025. Voor 2024 is de ontwikkeling van de algemene uitkering voor ons per saldo positief. Hieronder wordt afzonderlijk voor de meicirculaire en septembercirculaire de mutatie beschreven. A. Meicirculaire 2024 Aan de hand van de meicirculaire 2024 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is de algemene uitkering voor het dienstjaar 2024 berekend. Ten opzichte van de raming die in de 1e bestuursrapportage 2024 tot stand is gekomen op basis van de decembercirculaire 2023, valt het bedrag voor de algemene uitkering 2024 € 356.830,00 hoger uit. De totale verwachte inkomst voor de algemene uitkering 2024 wordt daarmee geraamd op € 45.044.141,00. Afspraken tussen Rijk en medeoverheden over stabielere en beheersbare financiering In het voorjaar van 2024 is gesproken over een stabiele en beter beheersbare financiering van gemeenten.

In constructief overleg met de VNG en het IPO is besloten over te gaan tot het schrappen van de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026 in combinatie met het vervroegd invoeren van de nieuwe financieringssystematiek in 2024. Deze overgang heeft, met uitzondering van het jaar 2025, geen financiële gevolgen voor gemeenten. Door het vervroegd invoeren van de nieuwe financieringssystematiek is de normeringsystematiek ‘samen trap op en samen trap af’ komen te vervallen. BTW Compensatiefonds (BCF) 2023 Onderdeel van de algemene uitkering is de ruimte onder het plafond BTW compensatiefonds. Door de Provincie Noord-Brabant is aangegeven dat het is toegestaan een stelpost hiervoor op te nemen. In de Programmabegroting 2024 hebben wij hier geen gebruik van gemaakt. In de meicirculaire 2024 is de afrekening van het BTW compensatiefonds 2023 verwerkt. Doordat gemeenten minder hebben gedeclareerd bij het BCF dan vooraf gedacht (septembercirculaire 2023), is de ruimte onder het plafond groter geworden. Dit voordeel (voor ons € 246.670,00) is verdisconteerd in de berekening van de algemene uitkering 2024.

Taakmutatie Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden, die in juli 2022 aan de Tweede Kamer is gepresenteerd, heeft het kabinet via het gemeentefonds € 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn voor 2023 incidenteel aan gemeenten beschikbaar gesteld. De toekenning vanaf 2024 zal structureel plaatsvinden om gemeenten verder in staat te stellen om strategisch en doelgericht te handelen. Voor ons gaat het om een structureel bedrag van € 37.084,00. Dit bedrag wordt verwerkt als stelpost. Taakmutatie Werkdrukverlaging jeugdbescherming In oktober 2023 hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en de VNG een bestuurlijk akkoord gesloten over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertificeerde instellingen (GI’s). Hiervoor is € 60 miljoen benodigd. In het bestuurlijk akkoord is afgesproken dat het ministerie van JenV vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bijdraagt aan deze werkdrukverlaging. Voor ons gaat het vanaf 2024 om een structureel bedrag van € 40.541,00. Dit bedrag wordt als stelpost verwerkt.

Algemene uitkering voorgaande jaren In 2024 is met betrekking tot de algemene uitkering over 2023 een totaalbedrag van € 56.238,38 terugbetaald aan het Ministerie. Deze terugbetaling wordt veroorzaakt door de actualisatie van het aantal leerlingen Voortgezet onderwijs voor het jaar 2023. Daarnaast hebben we over 2022 een bedrag ontvangen van € 2.799,30. In totaliteit komt hierdoor een bedrag van € 53.439,08 ten laste van het begrotingssaldo 2024.

15

Decentralisatie uitkering uitvoeringskosten Omgevingswet De financiële middelen vanuit het Coalitieakkoord (CA) van het kabinet-Rutte IV worden ingezet voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet. Met het uitkeren van € 71,5 miljoen in 2024 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvullende post bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim € 80 miljoen in 2025 voor gemeenten. Deze middelen zullen naar verwachting in een volgende circulaire worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor onze gemeente gaat het om een bedrag van € 122.575,00 in 2024. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het budget Implementatie Omgevingswet. Decentralisatie uitkering Antidiscriminatie voorzieningen Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) werken samen als het gaat om preventie van discriminatie op lokaal niveau. Voor de kerntaken van de ADV’s krijgen gemeenten sinds 2009 structureel middelen via het gemeentefonds. Vanaf dit jaar krijgen gemeenten middelen om samen met hun ADV’s méér aan preventie te kunnen doen. De decentralisatie-uitkering maakt het mogelijk om op lokaal niveau maatwerk te kunnen toepassen.

De ADV’s kunnen gemeenten aan de hand van hun meldingscijfers adviseren over onderwerpen die hen zijn opgevallen binnen die gemeenten. Hiervoor is landelijk in 2024 in totaal € 2,5 miljoen beschikbaar, wat voor ons neerkomt op een bedrag van € 3.318,00. Deze middelen worden toegevoegd aan het budget commissie ombudsman. Het ministerie van BZK werkt momenteel aan een stelselherziening voor de ADV’s en kondigde in een eerdere Kamerbrief en een brief aan alle gemeenten aan dat er vooruitlopende op de stelselherziening extra middelen beschikbaar zijn voor gemeenten. De middelen vanaf 2025 zullen naar verwachting in de komende septembercirculaire worden verwerkt. Decentralisatie uitkering Einde lening inburgeringsplichtig In het Bestuurlijk Overleg van april 2020 zijn tussen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de VNG afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. De afspraken zijn met ingang van 1 januari 2023 geformaliseerd in regelgeving. In het besluit Inburgering is nu opgenomen dat gemeenten inburgeraars die onder de ELIP definitie gerekend worden, hulp en begeleiding kunnen aanbieden. Gemeenten gaan zelf over de wijze van invulling van de begeleiding.

Via een decentralisatie-uitkering worden hiertoe middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld voor begeleiding en het in een beperkt aantal gevallen financieel ondersteunen van ELIPs bij het betalen van extra cursusuren of examengelden. De middelen worden over gemeenten verdeeld op basis van het aantal ELIPS zoals volgt uit deze definitie, op basis van de DUO-cijfers per 1 januari van het jaar 2024. In 2024 is € 840.000,00 beschikbaar. Voor onze gemeente gaat het om een bedrag van € 435,00 in 2024. Dit bedrag wordt gestort in de reserve maatschappelijke begeleiding. Decentralisatie-uitkering Maatschappelijke begeleiding Conform artikel 18 van de vigerende Wet inburgering voorziet het college in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Op basis van de meicirculaire 2024 ontvangen wij hiervoor in 2024 een bedrag van € 2.370,00. Dit bedrag wordt gestort in de reserve maatschappelijke begeleiding. Decentralisatie uitkering Jeugdhulp aan kinderen in een AZC Vanaf 2019 zijn gemeenten volledig verantwoordelijk geworden voor de organisatie en financiering van jeugdhulp, inclusief de jeugd-ggz, aan kinderen in een AZC. Vanaf 2024 is structureel € 5,1 miljoen hiervoor beschikbaar. Wij ontvangen hiervoor structureel € 2.244,00. Dit bedrag wordt als stelpost verwerkt.

Decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters De decentrale uitkering voorschoolse voorzieningen peuters heeft als doel dat alle peuters, zonder recht op kinderopvangtoeslag of voorschoolse educatie, naar een voorschoolse voorziening kunnen gaan. De uitkering voorschoolse voorzieningen is vanaf uitkeringsjaar structureel geactualiseerd met de gegevens van

16

uitkeringsjaar 2023. Op basis van deze actualisatie wordt het bedrag vanaf 2024 verhoogd van € 33.419,00 naar € 33.953,00. Deze verhoging wordt toegevoegd aan de stelpost die hiervoor in de begroting is opgenomen. Integratie-Uitkering Sociaal Domein (IUSD) Op basis van de meicirculaire 2024 is de integratie-uitkering participatiewet (beschut werken en Wsw) geactualiseerd. De mutatie op de integratie-uitkering participatiewet (Wsw) wordt ook toegepast op het budget Wsw. De mutatie met betrekking op het onderdeel beschut werken wordt toegepast op het budget Bijdrage aan Werkplein: Participatiebudget. In onderstaande tabel zijn de huidige ramingen afgezet tegen de nieuwe bedragen o.b.v. de meicirculaire 2024: Omschrijving PW: IUSD (Wsw) (OUD) PW: IUSD (Wsw) (NIEUW) Totale mutatie tgv budget WSW

2024 5.986.403 6.645.895 659.492

Omschrijving PW: IUSD (beschut werken) (OUD) PW: IUSD (beschut werken) (NIEUW)

2024 201.764 263.434

Totale mutatie tgv budget bijdrage werkplein PW

61.670

B. Septembercirculaire 2024 Aan de hand van de septembercirculaire 2024 is de algemene uitkering voor het dienstjaar 2024 opnieuw berekend. Ten opzichte van de meicirculaire 2024 valt het bedrag voor de algemene uitkering 2024 € 152.684,00 hoger uit. De totale verwachte inkomst voor de algemene uitkering 2024 wordt daarmee geraamd op € 45.196.825,00. Deze verhoging van de algemene uitkering 2024 wordt met name veroorzaakt door de extra middelen voor de ruimte onder het plafond BCF. BTW Compensatiefonds 2024 In deze septembercirculaire 2024 is ook de verwachte ruimte onder het plafond van het BTW Compensatiefonds voor 2024 verwerkt. Op basis van de huidige cijfers is er nog ruimte onder het plafond. Dit vertaalt zich in een toevoeging aan de algemene uitkering 2024. Deze toevoeging maakt onderdeel uit van het hierboven genoemde bedrag van de algemene uitkering 2024. In de meicirculaire 2025 zal de definitieve afrekening van het BTW compensatiefonds 2024 plaatsvinden. Decentralisatie-uitkering Einde lening inburgeringsplichtig Op basis van de meicirculaire 2024 was landelijk € 840.000,00 verdeeld voor dit onderdeel. Voor ons betreft dit een bedrag van € 435,00. Bij de Voorjaarsnota 2024 is voor 2024 een bedrag van € 1,4 miljoen extra beschikbaar gesteld dat nu naar het gemeentefonds is overgeheveld. Voor ons komt hier een bedrag van € 585,00 bij.

Dit bedrag storten we in de reserve maatschappelijke begeleiding. Decentralisatie-uitkering Alleenverdienersproblematiek 2023-2024 Het Rijk heeft geconstateerd dat een groep alleenverdienershuishoudens minder toeslagen ontvangt dan vergelijkbare huishoudens met een volledige bijstandsuitkering. Hierdoor hebben de alleenverdienershuishoudens een inkomen onder het bestaansminimum. Het Rijk heeft gemeenten opdracht gegeven dit te herstellen. Gemeenten moeten hiervoor beleidsregels opstellen. We hebben de ‘Beleidsregels bijzondere bijstand alleenverdienersproblematiek gemeente Rucphen’ vastgesteld. Gezien de complexiteit van deze regeling en hun expertise met betrekking tot de bijzondere bijstand, hebben we met het Werkplein Hart van West-Brabant afgesproken dat zij deze hersteloperatie uitvoeren. Via deze decentralisatie-uitkering ontvangen gemeenten budget om aan de betreffende huishoudens bijzondere bijstand te verstrekken. Nu wordt een bedrag van € 22,6 miljoen uitgekeerd, wat voor ons een bedrag is van € 16.780,00. Een toelichting op de budgetten per gemeente staat op rijksoverheid.nl. De hoogte van het budget per gemeente is mede gebaseerd op informatie van de Belastingdienst over (1) de voorlopige aantallen huishoudens waar de alleenverdienersproblematiek speelt, en (2) de gemiddelde hoogte van de misgelopen toeslagen.

De budgetten worden zo nodig bijgesteld wanneer definitieve gegevens beschikbaar zijn, naar verwachting bij de meicirculaire 2025 en de meicirculaire 2026.

17

Decentralisatie-uitkering Landelijke aanpak adreskwaliteit Op 15 mei 2023 is de wetswijziging van de Wet basisregistratie personen (Wbrp) in werking getreden waarbij wordt voorzien in een taak voor de minister van BZK om colleges van burgemeester en wethouders te ondersteunen bij het onderzoek of een persoon als ingezetene in de Basisregistratie Personen (BRP) op een adres in de gemeente dient te worden ingeschreven en bij het onderzoek naar de juistheid van de gegevens betreffende het adres van een ingezetene in de BRP. Deze aanpak staat bekend onder de naam Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Met dit voorstel wordt beoogd de adreskwaliteit in de BRP te verbeteren. Deze wetswijziging leidt tot meer werk bij gemeenten. Zoals reeds in september 2022 gemeld zal het ministerie van BZK hier incidenteel € 3 miljoen aan bijdragen. Dit bedrag is gebaseerd op de impactanalyse van de VNG en de verwachting dat gemeenten ca. 22.000 signalen kunnen verwerken. De verdeelsleutel bestaat uit een startbedrag van € 1.500 per gemeente (waarmee het voor elke gemeente mogelijk is om kwaliteits-bevorderende maatregelen te nemen) en een vergoeding op basis van te verwachten signalen per gemeente (het zogenaamde potentieel). Deze verdelingssystematiek wordt over 2 jaar geëvalueerd. Wij ontvangen in 2024 een bedrag van € 3.227,00 en wordt als stelpost opgenomen.

Decentralisatie-uitkering Wet betaalbare huur Met de Wet betaalbare huur wordt de op 1 juli 2023 in werking getreden Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden met betrekking tot: • De maximale huurprijzen die gelden op grond van het woningwaarderingsstelsel (WWS). • De maximale huurverhogingen in de gereguleerde sector. • De informatieplicht op verhuurders om hun huurders een puntentelling te overleggen bij het afsluiten van een contract. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage van circa € 5,5 miljoen in 2024 voor de eenmalige kosten die gemeenten maken bij de implementatie van het wetsvoorstel. Deze implementatiegelden worden verdeeld aan de hand van de grootte van de gemeenten. Daarnaast ontvangen gemeenten een bijdrage voor het ontvangen en behandelen van meldingen en de handhaving op deze meldingen. Voor deze werkzaamheden ontvangen gemeenten vanaf 2024 een structurele bijdrage van circa € 6,5 miljoen per jaar. Deze middelen worden verdeeld op basis van het aandeel private huur per gemeente en de lokale woningmarktdruk (gemeten op basis van de gemiddelde WOZ-waarde).

Vanwege de piekperiode in de eerste jaren na inwerkingtreding van de wet is er een aanvullende incidentele bijdrage beschikbaar. De incidentele middelen worden in de periode 2024-2028 uitgekeerd op basis van inschattingen van de piek. Daarmee wordt er zorg voor gedragen dat de gemeenten die naar verwachting veel meldingen zullen ontvangen, hiervoor ook gecompenseerd worden. Deze incidentele middelen worden eveneens verdeeld op basis van het aandeel private huur per gemeente en de lokale woningmarktdruk (gemeten op basis van de gemiddelde WOZ-waarde). In 2024 ontvangen wij in totaliteit € 21.199,00. Dit bedrag wordt als budget opgenomen. Door de inwerkingtreding van deze nieuwe wet, kan het werkbudget wet goed verhuurderschap van € 9.000,00 structureel vrijvallen ten gunste van het begrotingssaldo. Algemene uitkering voorgaande jaren Op basis van de septembercirculaire 2024 zijn er nog mutaties doorgevoerd voor de jaren 2022 en 2023. Hierdoor dienen we een totaalbedrag terug te betalen van € 91.875,00. Deze daling wordt met name veroorzaakt door de actualisatie van de maatstaf Huishoudens laag inkomen met drempel en de maatstaf Loonkostensubsidie.

18

4. 4.1

De Financiële positie Reserves

A. Vrijval naar reserve Integraal huisvestingsplan (IHP) Jaarlijks worden bij de 2e bestuursrapportage de aanwezige reserves en voorzieningen gescreend op noodzaak van instandhouding en de omvang. Per saldo leidt de screening tot een vrijval van € 522.971,78. In de raadsvergadering van 15 juni 2022 (behandeling jaarrekening 2021) heeft uw raad door middel van een amendement besloten de komende jaren toekomstige eenmalige meevallers te storten in de reserve IHP, tot het moment dat een nader te bepalen omvang van de reserve is bereikt. Het betreft stortingen uit de navolgende reserves: Reserve restantbudgetten De reserve restantbudgetten bevat een aantal eenmalige (restant-) budgetten die niet van 2023 naar 2024 zijn overgebracht. Hierdoor valt een bedrag vrij ten gunste van de reserve IHP van € 76.812,85. Dit bedrag betreft het restantbudget stelpost inburgering, het restantbudget kledingbank en het restantbudget bewustwording integriteit. Reserve dekking kapitaallasten De reserve dekking kapitaallasten bevat een aantal restantkredieten die niet meer worden uitgegeven. Het betreft een totaalbedrag van € 43.477,19. Dit bedrag valt vrij ten gunste van de reserve IHP. Reserve Kadernota De reserve kadernota bevat een aantal eenmalige (restant-) budgetten die niet van 2023 naar 2024 zijn overgebracht. Hierdoor valt een bedrag vrij ten gunste van de reserve IHP van € 22.293,96.

Dit bedrag betreft het restantbudget gymzaal Sprundel en het restantbudget inrichten financiële zorg. Reserve Dorpsontwikkelingen Het krediet Centrumplan Sprundel i.v.m. aankoop / sloop pand is al jaar op jaar overgeheveld. Gebleken is dat dit krediet niet meer benodigd is. Hierdoor kan een bedrag van € 380.387,78 vrijvallen ten gunste van de reserve IHP. B. Vrijval naar algemene reserve Reserve omleiding Rucphen/ontsluiting Nijverhei In 2024 zijn nog drie restantkredieten lopende met betrekking tot de omleiding Rucphen. Twee hiervan kunnen in deze 2e bestuursrapportage 2024 worden gesloten. Het betreft deeltracé realisatie zuidelijke tak en deeltracé Rucphen Noord-West. Wat resteert is het krediet realisatie deeltracé doortrekking Vosdonksweg, wat naar verwachting eind 2024 afgerond kan worden. Na verwerking van deze kredieten kan de reserve omleiding vrijvallen. De reserve heeft een boekwaarde van € 2.982.512,42. Uw raad heeft besloten toekomstige eenmalige meevallers te storten in de reserve IHP. Wij stellen u voor dit bij deze vrijval niet te doen en dit bedrag te storten in de algemene reserve.

De onderbouwing voor dit advies bestaat uit 2 delen: Gemeenten mogen de Algemene reserve inzetten om structurele lasten te dekken Gemeenten mogen op basis van een nieuw Gemeenschappelijke Financieel Toezichtkader (GTK) een deel van de algemene reserve inzetten om structurele lasten te dekken. Het gaat om 10% van het vrij besteedbare deel van de algemene reserve. Dit mogen we alleen doen in afstemming met de Provincie en moet worden gezien als eenmalige oplossing. Gezien de financiële onzekerheid vanaf 2026 is de vrijval van de reserve omleiding naar de algemene reserve wenselijk. Op basis van de jaarrekening 2023 bedraagt de vrije ruimte in de algemene reserve € 3,3 miljoen, waarvan 10% (€ 330.000,00), kan worden ingezet voor het ‘ravijnjaar’. Door de vrijval van de reserve omleiding toe te voegen stijgt de vrije ruimte met € 2,9 miljoen en kan er een bedrag van € 620.000,00 worden ingezet voor het verwachte tekort in 2026.

19

Afwaarderen grond camping de Witte Plas Over 5 jaar ontstaat een knelpunt met betrekking tot het afwaarderen van de verworven grond van camping de Witte Plas. Zoals in het raadsvoorstel van 1 november 2023 is vermeld, is de grond aangekocht met bestemming recreatie en tegen aanschafwaarde geactiveerd op de balans. Door het realiseren van een natuurbos op het aangekochte perceel, moet er rekening worden gehouden met een afwaardering van de grond naar de dan geldende vierkante meterprijs voor bosgrond. Deze afwaardering moet in één keer worden genomen ten laste van het resultaat. We schatten in dat er € 3,3 miljoen moet worden afgewaardeerd. Om dit bedrag te dekken wordt, onder voorbehoud van besluitvorming door uw raad, de algemene reserve ingezet. Zonder tussentijdse aanzuivering van de algemene reserve zal een uitname van deze omvang het weerstandvermogen onder het door uw raad vastgestelde niveau brengen. Wij stellen voor hier vroegtijdig op te anticiperen. C. Overige mutaties reserves en voorzieningen Reserve brede impuls combinatiefuncties De inzet van de buurtsportcoaches loopt door in 2024. In de begroting 2024 zijn we uitgegaan van een bekostiging deels uit de Reserve brede impuls combinatiefuncties (€ 81.898,00) en deels uit de Brede SPUK ‘Brede Regeling Combinatiefuncties’ (€ 68.007,00).

Na actualisatie van de begroting Brede SPUK is geconstateerd dat de buurtsportcoaches in 2024 volledig kunnen worden bekostigd uit de Brede SPUK en dat een aanwending van voornoemde reserve niet noodzakelijk is. Hiermee komt de begrote aanwending van de reserve te vervallen. Reserve risico glasschade scholen In 2024 is tot en met deze 2e bestuursrapportage voor een bedrag van € 1.103,30 aan kosten gemaakt in verband met glasschade aan scholen. Dit bedrag wordt ten laste van de reserve risico glasschade scholen gebracht. Reserve Groenvoorziening In 2024 is een aantal kleine percelen grond verkocht voor een totale waarde van € 11.407,00. Deze verkoopopbrengst wordt gestort in de reserve groenvoorziening. Reserve Groencompensatie Opbrengsten herplantplicht In verband met een opgelegde financiële herplantplicht is een bedrag van € 3.750,00 ontvangen. Dit bedrag wordt gestort in de reserve groencompensatie. Renovatie speelplek Buitenhof De speeltuin en de omliggende groene openbare ruimte in het Buitenhof te Sprundel zijn verouderd en voldoen niet meer aan de wensen en behoeften van de gebruikers. De afgelopen maanden is in samenwerking met een klankbordgroep gewerkt aan een nieuwe inrichting van de speelplek. Op basis van het ontwerp is door een cultuurtechnisch adviesbureau een directieraming opgesteld.

De kosten voor de renovatie van de speelplek en het omliggende groen bedraagt € 108.250,00. Het krediet bestaat uit 3 onderdelen: Aanschaf en plaatsen van de speeltoestellen, € 36.300,00 ➔ wordt gebracht ten laste van het bestaande krediet aanschaf en vervangen speeltoestellen en inrichting; Aanbrengen van bomen, € 13.200,00 ➔ wordt gebracht ten laste van de reserve groencompensatie; Resterende werkzaamheden, € 58.750,00 ➔ wordt gebracht ten laste van het bestaande krediet renovatie openbaar groen. Dorpsplein Zegge Het Plein aan de Onze Lieve Vrouwestraat te Zegge wordt heringericht. In 2022 heeft uw raad een krediet beschikbaar gesteld van € 100.000,00 voor de vergroening van het dorpsplein. Op dit krediet zijn in 2023 al kosten gemaakt ingezet ten behoeve van de inhuur van een civieltechnisch adviesbureau, verlichtingsonderzoek en het plaatsen van de boombakken. Op dit krediet resteert nog € 75.563,00. De uitvoeringskosten voor de realisatie van het plein bedragen € 128.050,00. Het krediet bestaat uit diverse onderdelen: Verlichting plein, € 22.100,00 ➔ wordt ten laste gebracht van het bestaande krediet Openbare verlichting;

20

-

Aanbrengen bomen en meerstammige heesters, € 18.600,00 ➔ wordt ten laste gebracht van de reserve groencompensatie; Renovatie openbaar groen, € 75.563,00 ➔ wordt ten laste gebracht van het bestaande krediet Vergroening Dorpsplein Zegge; Renovatie groen, € 11.787,00 ➔ wordt ten laste gebracht van het bestaande krediet renovatie groen.

Bod startgebied Van Gogh Nationaal Park Begin 2024 hebben wij de samenwerking met Van Gogh Nationaal Park (VGNP) gecontinueerd voor de komende 5 jaar. Eind november 2023 hebben wij een bod ingediend om als startgebied van het project groen dooraderd van VGNP in aanmerking te komen. Later is de projectnaam gewijzigd door VGNP in Brabant Behaagt. Dit betreft een project van VGNP dat inzet op het realiseren van landschapselementen. Voor de realisatie van landschapselementen met een permanent karakter zoals bomen, struweelhagen en hakhoutsingels investeren we als gemeente € 100.000,00. Voor het bedrag wordt de reserve groencompensatie aangewend. In de brief van 8 juli 2024 bent u hierover geïnformeerd. Egalisatiereserve/voorziening afvalstoffenheffing Wij beschikken over een egalisatiereserve afvalstoffenheffing. In deze reserve worden eventuele overschotten op de afvalstoffenheffing gestort. De stand van de reserve per 31 december 2023 bedraagt € 170.000,00, die op basis van de belastingverordening 2024 ingezet wordt om de kostenstijging van het vastrecht op te vangen. Op basis van het accountantsverslag met betrekking tot de jaarrekening 2023 is gebleken dat conform BBV dit geen reserve mag zijn, maar een voorziening. Dit omdat de middelen voor een specifiek doel moet worden aangewend of teruggegeven.

In deze 2e bestuursrapportage 2024 laten we de reserve vrijvallen en vormen we de nieuwe voorziening. Reserve maatschappelijke begeleiding Budget regionaal adviseur asielketen In het bestuurlijk overleg flexibilisering asielketen in september 2023, is besloten een regionaal adviseur asielketen aan te stellen tot in elk geval 1 juni 2024. Deze adviseur is ingehuurd via de gemeente Bergen op Zoom en de kosten worden verdeeld onder de deelnemende gemeenten. De kosten voor de inhuur van de regionaal adviseur asielketen bedroegen in 2023 € 6.630,29. De gemeente Bergen op Zoom heeft deze kosten pas in april 2024 in rekening gebracht, waardoor deze kosten verwerkt worden in 2024. De kosten voor 2024 voor onze gemeente bedragen € 16.772,84. Dit geeft een totaal aan kosten van € 23.403,13, wat we afronden naar € 24.000,00 om mutaties in de inwoneraantallen en de verdeelsleutel op te kunnen vangen. Het budget van € 24.000,00 komt ten laste van de reserve maatschappelijke begeleiding.

21

4.2