1. b&w Ontwikkeling budgetten Jeugd en Wmo

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Onze referentie:

Z24/074147-D25/1244963

Uw referentie: Behandelaar:

M. Diepstraten / C. Maas

Telefoonnummer:

+31165349905

18 SEP 2125 Rucphen, Onderwerp:

Ontwikkeling budgetten Jeugd en Wmo

Geachte raad, Bij de behandeling van de Kadernota 2026 heeft u ons opgedragen om reëel te begroten. Gelet op deze opdracht brengen wij u met deze brief op de hoogte van de huidige ontwikkelingen rondom de budgetten voor Jeugd en Wmo. Financiële stand van zaken De uitgaven binnen zowel de Jeugdwet als de Wmo liggen momenteel boven het begrote niveau. Bij Jeugd is sprake van een toename in zorggebruik en -intensiteit. Binnen de Wmo betreft het met name hogere uitgaven op de Huishoudelijke Ondersteuning. a. Kostenontwikkeling Jeugd In de i e bestuursrapportage hebben wij u geïnformeerd over de kosten voor de niet vrij toegankelijke (jeugd)zorg. We hebben aangegeven dat we verwachten dat er sprake zou zijn van een tekort van 2,2 miljoen ten opzichte van het begrote budget 2025 als de kosten zich op een gelijkblijvende manier zouden blijven ontwikkelen. Deze winstwaarschuwing konden we afgeven, omdat we hebben geconstateerd dat de kosten in 2023 en 2024 dusdanig gestegen zijn dat de meerjarenraming van de budgetten niet meer reëel is. Er is 6 miljoen begroot terwijl de werkelijke uitgaven in 2024 8,2 miljoen waren. Daarom hebben we in de kadernota 2026 voorgesteld om het budget voor niet vrij toegankelijke jeugdzorg te verhogen naar 8,2 miljoen.

Op basis van de laatste prognoses verwachten we daarnaast dat er vanaf 2025 een extra structurele bijraming van 0200.000,00 noodzakelijk is. Waardoor wordt dit veroorzaakt In onze brief met kenmerk D24/1222289 hebben we u meegenomen in de oorzaken van de kostenstijging. Deze oorzaken zijn nog steeds actueel. De belangrijkste structurele oorzaak van de kostentoename zat in de indexering op de tarieven. Daarnaast zagen we een toename van het Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente@rucphen.nl www.rucphen.nl

2

aantal zorgvragen en constateerden we dat er ook jeugdzorg wordt ingezet vanwege problematiek binnen het gezin (ouderproblematiek). Deze trend heeft zich de afgelopen maanden voortgezet. Onderzoek naar kostenbeheersing We nemen de kostenstijging serieus en willen graag beter grip krijgen op de uitgaven. Daarom heeft het college opdracht gegeven aan Kurtosis om onder andere op basis van onze lokale data, landelijke ontwikkelingen en door toetsing op lokale haalbaarheid van best practices uit andere gemeenten te onderzoeken waar mogelijkheden liggen om de kosten beter te beheersen. Zij stellen een concreet advies op met data-analyses en inzichten in kostenontwikkeling en beïnvloedingsmogelijkheden. Daarnaast stellen zij een praktisch lokaal uitvoeringsplan normaliseren op. U heeft een uitnodiging ontvangen voor de raadinformatiebijeenkomst van 28 oktober, waarin Kurtosis de onderzoeksresultaten aan u presenteert. b. Kostenontwikkeling Wmo In het lopende begrotingsjaar maken we prognoses van de bestedingen op Wmo. We kijken naar de werkelijke bestedingen per categorie en rekenen deze trendmatig door voor het hele jaar. Op basis van de laatste prognose verwachten we in 2025 een overschrijding van € 500.000,00 op de budgetten voor Wmo. In de tweede Berap wordt voorgesteld om dit bedrag toe te voegen aan het budget en hiervoor het begrotingssaldo 2025 in te zetten.

Ook in de meerjarenbegroting zal de stijging worden verwerkt. In de jaren 2026 - 2029 verhogen we het budget met € 400.000,00 aflopend naar € 120.000,00 ten laste van het meerjarig begrotingssaldo. Waardoor wordt dit veroorzaakt In onze gemeente zien we met name een toename in het aantal cliënten voor Huishoudelijke Ondersteuning. De gemeente Rucphen loopt hiermee in de pas met het landelijke beeld van toename van de benodigde Wmo-budgetten door vergrijzing en het feit dat ouderen gestimuleerd worden steeds langer thuis te blijven wonen. Naast de demografische ontwikkelingen is er een tendens dat ouderen bij een ziekenhuisopname (b.v. voor breuken) eerder naar huis gestuurd worden. Daarnaast zijn er steeds minder verpleeghuisplaatsen beschikbaar. De stijging van het zorggebruik en dus de budgetten wordt mede veroorzaakt door het afschaffen van de inkomensgerelateerde eigen bijdrage. De conclusie is dus dat hier sprake is van ontwikkelingen die niet alleen voor de gemeente Rucphen van toepassing zijn. Daarnaast is in de begroting voor de indexatie van de tarieven standaard 1% opgenomen. We constateren dat hierbij onvoldoende rekening gehouden is met prijsontwikkelingen bij de producten en diensten Wmo. Hoe dekken we deze overschrijding Wmo Het groeiende gebruik van Wmo-voorzieningen is een landelijk gegeven.

Het Rijk heeft daarom in de septembercirculaire 2024 een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie/vergrijzing. In periode 2026 -2029 wordt respectievelijk € 100.000,00, € 200.000,00, € 300.000,00 en € 400.000,00 toegevoegd aan de algemene uitkering voor onze gemeente. Dit bedrag hebben we "geparkeerd" in onze begroting als stelpost in afwachting van beleid. Die stelpost willen we nu inzetten als gedeeltelijke dekking vanaf 2026. Dit sluit aan op het doel, omdat de stelpost juist is bedoeld om een toename in kosten van Wmo op te vangen.

3

Vervolgstappen Zoals u bekend worden de bevindingen van het onderzoek door Kurtosis met betrekking tot de kosten voor jeugdzorg met u besproken op 28 oktober. Het definitieve rapport en de te nemen vervolgstappen worden u voor het einde van het jaar gepresenteerd. Daarnaast zetten we in op verbeterde monitoring en sturing op de Wmo-budgetten.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de burgernee- er, de secretaris, 6 4 1j

f

Edwin Kolen

Marjol-

anclerMb'er Mohr