1. b&w Interbestuurlijk Toezicht VTH-taken

Let op: ten opzichte van vorige VTH-uitvoeringsprogramma’s is het aantal uren fte verlaagd van 1.440 naar 1.350. Hiermee wordt ruimte gereserveerd voor trainingen, opleidingen, etc. Met dit nieuwe kental wordt aangesloten bij het kental dat bij de andere De6 gemeenten gebruikelijk is. 4

23

8.3.2. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Vele gemeentelijke taken op het gebied van brandveiligheid, incident- en rampenbestrijding en crisisbeheersing zijn uitbesteed aan de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Voor wat betreft brandveiligheid gaat het dan om advisering bij vergunningverlening en handhaving en het uitvoeren van toezicht en controles. De inzet van de brandweer is geregeld in het Basistakenpakket en is verdisconteerd in de (totale) bijdrage van de gemeente aan de Veiligheidsregio Middenen West-Brabant. 8.3.3. Dorp, Stad en Land De taken van de commissie ruimtelijke kwaliteit worden per 1 januari 2026 belegd bij Dorp, Stad en Land. Voorheen werd deze taak ingevuld door de Omgevingsdienst Zuid Oost Brabant (ODZOB). Hierbij wordt samengewerkt met de gemeente Zundert. Iedere twee weken organiseert de gemeente Zundert een overleg met Dorp, Stad en Land. De gemeente Rucphen kan hierbij desgewenst aansluiten en casuïstiek aanleveren. 8.4. Benodigde capaciteit per onderdeel 2025

9. 9. 9. 9.1. 9.3. 9.3.1. 9.3.2. 9.3.3. 9.3.4. 9.4. 9.4.1. 9.4.2. 9.4.3. 9.4.4. 9.5. 9.5.1. 9.5.2. 9.5.3. 9.5.4. 9.6. 9.6.1. 9.6.2. 9.6.3. 9.6.4. 9.7. 9.7.1. 9.7.2. 9.7.3. 9.7.4. 9.8. 9.8.1. 9.8.2. 9.8.3. 9.8.4. 9.9 9.9.1. 9.9.2. 9.9.3. 9.9.4.

VTH Omgevingswet 2025 Applicatiebeheer Administratie en ondersteuning Klachten, calamiteiten en meldingen Bouwen en verbouwen Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Cultureel erfgoed Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Slopen Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Brandveiligheid Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Milieu Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Vellen houtopstanden Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 12.609 1.350 1.000 1.000 2.695 70 1.780 480 365 238 70 116 40 12 291 70 141 56 24 2.623 70 1.665 426 462 879 70 145 433 231 1.288 400 513 20 355 1.245 70 405 497 273

24

9.10. 9.10.1. 9.10.2. 9.10.3. 9.10.4. 9.11. 10. 10.1.1. 10.1.2. 10.1.3. 10.1.4. 11. 11.1. 11.3.1. 11.3.2. 11.4. 11.4. Totaal

Projecten Huisvesting bijzondere doelgroepen Vitaal Buitengebied Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Recreatieparken Wet Bibob APV en bijzondere wetten Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving Openbare orde en veiligheid Doelen en coördinatie Ondermijning Crisis Toezicht en handhaving (boa’s) Toezicht en handhaving (juridisch)

1.350 250 250 100 750 300 4.750 200 1.357 2.500 693 8.550 2.250 1.000 800 3.500 1.000 27.684

De benodigde uren zijn voor de genoemde taken, kengetallen en producten. De beschikbare capaciteit op basis van de fte’s ligt hoger dan de hiervoor genoemde benodigde uren. De uren die niet in bovenstaande tabel worden ingezet bij onvoorziene werkzaamheden, piekbelastingen, klantcontacten en zaken als het behandelen van Woo-verzoeken. Hoe deze uren tot stand zijn gekomen, wordt in de respectievelijke hoofdstukken uitgebreider beschreven. Er is ca. 700 uur gereserveerd voor doelen en coördinatie bij VTH Omgevingswet, deze uren zijn gelijkmatig verdeeld over de taken. Bij het thema milieu zijn deze uren hoger, omdat hier ook de coördinerende taken tussen de gemeente, de OMWB en verschillende bedrijven onder vallen. 8.5. Beschikbare middelen Om uitvoering te kunnen geven aan de wettelijke taken en ambities zoals beschreven in dit Uitvoeringsprogramma VTH 2026, zijn middelen nodig. Deze paragraaf gaat hier nader op in. In deze paragraaf worden de middelen inzichtelijk gemaakt. Van de acht programma’s uit de Programmabegroting 2026 raken er drie aan het VTH-werkveld: (a) Programma 1: Veiligheid; (b) Programma 7: Volksgezondheid en milieu; (c) Programma 8: Volksgezondheid, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. De tabel hieronder vat de geraamde kosten uit deze programma’s samen voor het VTH-taakveld (incl. personeelskosten).

Programma 1: Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Lasten Baten Lasten Baten

Begroting 2026 1.631.158 -15.661 1.287.685 -23.800 2.879.382

Lasten

550.132

Subtotaal Programma 7 Milieubeheer Subtotaal Programma 8 Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

550.132 Lasten Baten Lasten Baten

636.135 -239.518 2.690.855 -2.500.828

25

Wonen en bouwen Subtotaal Totaal

Lasten Baten

1.790.773 -582.428 1.794.989 5.224.503

Let op: in de programmabegroting zijn onder programma 7 een aantal taakvelden opgenomen die niet zijn opgenomen in bovenstaande tabel, omdat deze geen betrekking hebben op de VTH-taken. Daarnaast is het taakveld milieubeheer vrij breed en komt dit derhalve niet volledig ten goede van de VTH-taken. Het bedrag dat hierboven in de tabel is opgenomen, betreft daarom slechts het budget ten aanzien van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, vandaar dat dit bedrag lager uitvalt dan het volledige bedrag dat is opgenomen in de Programmabegroting 2026. Daarnaast zijn de volledige budgetten ten aanzien van Ruimtelijke Ordening opgenomen in bovenstaande tabel, terwijl niet al deze werkzaamheden zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma VTH 2026 & Jaarverslag VTH 2025. Deze taken raken wel steeds meer verweven vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet (denk aan het verlenen van BOPA’s). Er is daarom voor gekozen voor nu de volledige budgetten op te nemen in bovenstaande tabel. Monitoring van de financiële consequenties van de uitvoering van taken en/of activiteiten op het gebied van VTH-taken vindt continu plaats. Hiertoe vindt een afstemmingsoverleg plaats en worden voortgangsrapportages opgesteld. Hierbij sluiten we aan bij de Planning en Controlcyclus: 1ste en 2de Bestuursrapportage, Kadernota, Begroting en Jaarrekening.

Indien er extra budget nodig is voor inhuur, wordt dit middels een verzoek beschikbaar gesteld. Hier is geen specifiek bedrag voor VTH-taken voor gereserveerd. Hetzelfde geldt voor rechtskundig en/of deskundig advies van derden.

26

9. VTH Omgevingswet 2026 Hieronder wordt ingegaan op verschillende thema’s die voortkomen uit de Omgevingswet en relevant zijn voor de taakvelden vergunningen, toezicht en handhaving. Eerst wordt in meer algemene zin ingegaan op klachten, calamiteiten en meldingen (9.1) en een aantal relevante aspecten voor toezicht en handhaving (9.2). Daarna wordt achtereenvolgens ingegaan op verschillende relevante thema’s, zijnde: (ver)bouwen, slopen, ruimtelijke ordening en strijdig gebruik, brandveiligheid, milieu, vellen van houtopstanden. Iedere paragraaf wordt afgesloten met een tabel waarin is aangegeven wat de verwachte geraamde aantallen en uren voor die taak zijn.

9. 9. 9.

VTH Omgevingswet 2025 Applicatiebeheer Administratie en ondersteuning

Benodigde uren 12.609 1.350 1.000

9.1. Klachten, calamiteiten en meldingen Voor het reserveren van uren voor klachten, meldingen en calamiteiten is een beperkt aantal uren in dit Uitvoeringsprogramma VTH 2026 opgenomen. Niet alle productieve uren zijn toebedeeld aan producten in dit Uitvoeringsprogramma VTH 2026, waardoor er nog voldoende flexibiliteit is per medewerker voor onverwachte zaken. Verder werkt de gemeente Rucphen bij klachten en meldingen aan de hand van een prioritering (zie 14.3). Daarnaast wordt gebruik gemaakt van de in De6-verband opgestelde risicomatrix (zie 14.2) en de LHSO (zie 14.1). Inwoners, ondernemers, e.d. kunnen hun klachten en meldingen op verschillende manieren delen. Dit kan via de reguliere telefoonnummer van de gemeente Rucphen en digitaal 24/7 via de Fixi-app of door te mailen naar handhaving@rucphen.nl. Buiten reguliere kantooruren worden de Fiximeldingen uitgelezen door de storingsdienst. Klachten en meldingen waar Boa’s op kunnen acteren kunnen daarnaast 24/7 worden gemeld via het algemene telefoonnummer van de Politie. Wanneer er - ook buiten kantooruren – Boa’s in dienst zijn, worden deze meldingen door het OC naar hen doorgezet. Voor crisis- en noodgevallen zijn er piketdiensten. Verder kunnen klachten digitaal worden ingediend bij de klachtencommissie. De MilieuKlachtenCentrale van de OMWB is 24/7 bereikbaar, zowel telefonisch als via het meldformulier.

Klachten en meldingen kunnen ook intern van collega’s zijn, bijvoorbeeld van de BAG-medewerker die een strijdig bouwwerk constateert. Daarnaast kunnen zich er calamiteiten voordoen waarbij de aanwezigheid van een toezichthouder, jurist en/of boa gewenst is (vb. bij een brand, waarbij ook sprake is van instortingsgevaar of het mogelijk vrijkomen van asbest). De indiener van de klacht of melding wordt geïnformeerd over de voortgang en afhandeling van de klacht. Uit onze KCC dienstverleningsvisie volgt dat vragen in ieder geval binnen tien werkdagen worden behandeld. Hier houden we ons in ieder geval aan. Daarbovenop is het streven om de indiener van een klacht of melding binnen één tot drie werkdagen over de voortgang van de behandeling daarvan te informeren.

9.1.

Klachten, calamiteiten en meldingen

Benodigde uren 1.000

9.2. Toezicht en handhaving Iedere vergunningsaanvraag wordt gecontroleerd en beoordeeld door vergunningverleners en/of toezichthouders, waarbij aandacht is voor de prioritering en de verschillende toetsingskaders. Afhankelijk van de indeling uit de Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2024-2027 worden er één of meerdere controles uitgevoerd. Op systematische wijze wordt tijdens de bouw gecontroleerd op de naleving van wettelijke voorschriften, hiervoor zijn checklists gemaakt.

27

Het aantal controles van een gebouw is afhankelijk van de categorie waar een bouwwerk in valt. Er vinden ook regelmatig administratieve controles plaats in samenwerking met de BAGmedewerkers. Er is ook aandacht voor de directe omgeving van een activiteit, gelet op mogelijke overlast in de omgeving en de aard en omvang van de situatie. Wanneer nodig vinden er tussentijdse controles en/of contactmomenten plaats met de eigenaar en/of gebruiker. Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) De LHSO is, als onderdeel van de Uitvoerings- & Handhavingsstrategie 2024-2027, door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld in januari 2024 (zie 14.1). De strategie wordt toegepast voor alle toezicht- en handhavingstaken met betrekking tot de omgevingstaken. De LHSO is een sanctiestrategie. Dat wil zeggen dat in de strategie is bepaald hoe en wanneer wordt opgetreden bij overtredingen. Bij het bepalen van de handhavingsaanpak wordt door de gemeente Rucphen de LHSO in acht genomen, tezamen met de De6-risicoanalyse (zie 14.2) en de lokale prioriteringsmatrix (zie 14.3). Repressieve handhaving Bij repressieve handhaving is sprake van niet naleven van een regel en is een overtreding gaande. De instrumenten zijn dan ook gericht op beëindiging van die overtreding met een bestuursrechtelijke maatregel. Repressieve handhaving kan voortkomen uit toezicht, klachten en meldingen.

Wanneer de overtreding ook strafrechtelijk opgepakt kan worden, zal dit worden gedaan conform de LHSO. Verzoek tot handhaving Op grond van landelijke wetgeving en jurisprudentie is de gemeente verplicht om handhavend op te treden in het geval van een verzoek tot handhaving, tenzij er zich bijzondere omstandigheden voordoen waardoor van handhaving moet worden afgezien. Dit vanuit de zogenaamde beginselplicht tot handhaving. Een belangrijk aspect bij de behandeling van verzoeken tot handhaving is de Wet dwangsom. Deze wetgeving biedt verzoekers om handhaving de mogelijkheid om een boete aan de overheid op te leggen wanneer niet tijdig op het verzoek tot handhaving wordt beslist. Hier loopt de gemeente dus financiële risico’s bij nalatigheid. De gemeente Rucphen streeft ernaar op ieder verzoek tot handhaving binnen acht weken te besluiten. Wanneer dit echt noodzakelijk blijkt voor gedegen onderzoek en controle, kan deze termijn worden verlengd. Ambtshalve handhaving Naast verzoeken om handhaving kunnen inspecteurs ook zelf overtredingen constateren, zonder dat daar een verzoek tot handhaving aan ten grondslag ligt. Conform de LHSO (zie 14.1.), de De6-risicoanalyse (zie 14.2.) en de lokale prioriteringsmatrix (zie 14.3.) zal de gepaste aanpak worden gekozen, waarbij de gemeente Rucphen grote waarde hecht aan een waarschuwingstraject alvorens tot handhaving wordt overgegaan.

Uiteraard wanneer dit passend is binnen de bestaande kaders. Gelet op bovenstaande zijn bij de tabellen hieronder voor de taakvelden toezicht en handhaving ook uren geraamd voor ambtshalve handhaving en verzoeken tot handhaving. 9.3. Bouwen en verbouwen

9.3. 9.3.1. 9.3.2. 9.3.3. 9.3.4.

Bouwen Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 2.695 70 1.780 480 365

28

9.3.1. Doelen en coördinatie De activiteit ‘bouwen en verbouwen’ omvat alle werkzaamheden hieromtrent in het kader van vergunningen/meldingen, toezicht en handhaving. Onder bouwen en verbouwen wordt verstaan wijzigingen aan bestaande bouwwerken en het oprichten van nieuwe bouwwerken. Dit kunnen zowel gebouwen als bouwwerken, geen gebouwen zijn. Historisch gezien is dit bij de gemeente Rucphen een onderwerp dat relatief veel speelt, bij alle VTH-medewerkers. Dit blijft in 2026 dan ook een belangrijk onderdeel waar veel aandacht voor is. 9.3.2. Taakveld vergunningen Zoals in de capaciteit terug te lezen, zijn ook juridisch medewerkers betrokken bij het taakveld vergunningen. Zij zijn zowel betrokken in de primaire fase als in bezwaar en (hoger) beroep. Constructieve toetsen worden altijd uitbesteed. Bouwtechnische toetsen worden beoordeeld op risico. Minder risicovolle toetsen doen we zelf, risicovollere toetsen worden uitbesteed. Er worden ook adviezen van derden ontvangen bij een aantal andere aspecten (onder meer op het gebied van welstand, cultureel erfgoed, stedenbouwkundige en verkeerskundige aspecten). Deze derden en hun werkzaamheden zijn niet in dit overzicht meegenomen. Hieronder wordt dieper ingegaan op de werkzaamheden die deel uitmaken van het taakveld vergunningen.

Vooroverleg/concept aanvraag Wanneer een bedrijf of inwoner vooraf meer zekerheid wil hebben over het wel of niet vergunningsvrij zijn van bouwplannen of de haalbaarheid ervan, kunnen zij een conceptaanvraag indienen (ook wel: voorlopig schetsplan). De plannen worden dan getoetst aan het wettelijk kader. Het gaat hier met name om een planologische toets. Als iets planologisch niet past, dan wordt de wenselijkheid van het plan bekeken en beoordeeld. Indien het plan daar aanleiding voor geeft, kan het worden voorgelegd op een intaketafel en de omgevingstafel. Bij een positief antwoord op de conceptaanvraag kan het plan definitief uitgewerkt worden. Het grote voordeel van de conceptaanvraag is dat de aanvrager zonder al te veel (onderzoeks)kosten te maken te weten komt of het bouwplan in aanmerking komt voor een vergunning, zonder aan alle indieningsvereisten (onder meer uitgewerkte berekeningen en tekeningen) te moeten voldoen. Op deze manier kan een weigering van een formele aanvraag omgevingsvergunning vaak worden voorkomen. Bovendien kan het ervoor zorgen dat de procedure voor een formele aanvraag omgevingsvergunning sneller verloopt en er tijdig op aanvragen beslist kan (blijven) worden. Bouwmeldingen Wkb Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is het werkproces intern zo ingericht dat de vergunningverleners de bouwmeldingen beoordelen.

Het proces is verder omschreven onder 6.1.2. Vergunningen (ver)bouwen Onder vergunningen bouw verstaan we alle werkzaamheden die nodig zijn voor het behandelen van een aanvraag op de activiteit (ver)bouwen. Deze werkzaamheden bestaan onder andere uit: Verlenen, weigeren, wijzigen, intrekken of buiten behandeling stellen van aanvragen. De regisseursrol op lopende aanvragen. Het inhoudelijk toetsen van de aanvraag op wet- en regelgeving (excl. uitbestede toetsen). Welstand De gemeente heeft de wettelijke taak om te zorgen voor een geode omgevingskwaliteit. In die taak beschikt de gemeente over veel instrumenten, waarvan er één specifiek bedoeld is voor het uiterlijk van bouwwerken: het (gemeentelijk) welstandsbeleid. De aanvragen voor de activiteit bouwen worden getoetst aan het welstandsbeleid, waarbij geadviseerd wordt door een externe welstandscommissie.

29

Bouwen en verbouwen Informatievoorziening Informatieplicht Vooroverleg Bouwmeldingen Wkb Welstand Vergunningen Totaal

Aantal 525 35 70 20 5 170 -

Kental 1 0,75 8,0 4,0 0,5 3,0 -

Urenraming 525 26 560 80 2,5 510 1.704

Urenraming incl. bezwaar en beroep 525 26 560 80 3 587 1.780

9.3.3. Taakveld toezicht In dit onderdeel zijn de taken binnen het taakveld toezicht beschreven. Als uitgangspunt geldt dat iedere verleende omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen volgens een vaste controlefrequentie wordt gecontroleerd. Hierbij wordt rekening gehouden met de prioritering. Op systematische wijze wordt tijdens de bouw gecontroleerd op de naleving van wettelijke voorschriften. Hiervoor zijn checklists gemaakt. Gereedmeldingen Wkb Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is het werkproces intern zo ingericht dat de toezichthouders de gereedmeldingen beoordelen. Het proces is verder omschreven onder 6.1.2. Geconstateerde overtredingen In de praktijk zullen de inspecteurs tijdens het toezicht op vergunde bouwwerkzaamheden nu en dan uitkomen op afwijking van de vergunning. Het is hierbij noodzakelijk om eerst te beoordelen of (de wijziging van) het bouwwerk vergunningsvrij is toegestaan. Zo niet, zal waar nodig en mogelijk een bouwstop worden opgelegd, wordt onderzocht of legalisering middels een vergunning mogelijk is en worden eventueel verdere stappen ondernomen door het taakveld handhaving. Bouwen en verbouwen Gereedmeldingen Wkb Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 20 40 25 5 -

Kental 2,0 4,0 8,0 16 -

Urenraming 40 160 200 80 480

9.3.4. Taakveld handhaving In dit onderdeel worden de taken binnen het taakveld handhaving beschreven. De juridisch medewerkers verzorgen de voorbereiding (constateringsbrieven, waarschuwingsbrieven, gesprekken) en besluitvorming bij het opleggen van een bestuurlijke maatregel (last onder dwangsom, last onder bestuursdwang). Ook de bezwaar- en (hoger) beroepsfase vallen onder de werkzaamheden van de juridisch adviseurs. Bouwen en verbouwen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 10 15 5 -

Kental 10 10 10 -

Urenraming 100 150 50 300

Urenraming incl. bezwaar en beroep 115 188 63 365

9.4. Cultureel erfgoed

9.4. 9.4.1. 9.4.2. 9.4.3. 9.4.4.

Cultureel erfgoed Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 238 70 116 40 12

30

9.4.1. Doelen en coördinatie

Cultureel erfgoed is belangrijk voor onze sociale en fysieke leefomgeving. Het is de bron van het verhaal over de geschiedenis van de gemeente Rucphen: het maakt het verleden zichtbaar en versterkt zo ons cultureel en historisch besef. Cultureel erfgoed vertegenwoordigt een belangrijke maatschappelijke waarde waar aandacht voor moet zijn. Daarnaast zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de advisering bij de aanwijzing van rijksmonumenten door het Rijk, voor de borging van het cultureel erfgoed in het omgevingsplan, het verlenen van vergunningen voor restauratie of wijziging van cultureel erfgoed (waaronder monumenten) en voor het houden van toezicht. In december 2025 is één overkoepelend parapluplan voor de gemeente vastgesteld dat al het cultureel erfgoed omvat. Dit parapluplan heeft als doel het behoud en de bescherming van cultuurhistorisch en archeologische waarden binnen de gemeente Rucphen. Het vormt een aanvullend juridisch kader bovenop de bestaande plannen. Door het bundelen van erfgoedinformatie uit gemeentelijk, provinciaal en landelijk beleid, ontstaat een samenhangend en transparant beschermingsregime. Dit biedt initiatiefnemers duidelijkheid bij ruimtelijke ontwikkelingen en draagt bij aan een zorgvuldige, duurzame en toekomstbestendige inrichting van de fysieke leefomgeving. De doelstelling is om in 2026 aanvullend een erfgoedbeleid op te gaan stellen. 9.4.2.

Taakveld vergunningen De gemeente Rucphen heeft een onafhankelijke monumentencommissie. Hiervoor wordt per 1 januari 2026 Dorp, Stad en Land ingezet. Voorheen werd dit ingevuld door de Omgevingsdienst Zuid Oost Brabant (ODZOB). Wanneer een aanvraag ingediend wordt die betrekking heeft op een pand met een cultuurhistorische waarde of overig advies is gewenst, wordt advies ingewonnen bij de Dorp, Stad en Land. De wettelijke taak van de onafhankelijke commissie is het adviseren over aanvragen met de activiteit ‘cultureel erfgoed’. In een aantal gevallen kan ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Monumentenhuis en/of de RWB over een aanvraag adviseren. Cultureel erfgoed Informatievoorziening Vooroverleg Meldingen Vergunningen Totaal

Aantal 50 4 4 2 -

Kental 1 8 4 8 -

Urenraming 50 32 16 16 114

Urenraming incl. bezwaar en beroep 50 32 16 18 116

9.4.3. Taakveld toezicht Met de instandhoudingsplicht die in de Erfgoedwet is geïntroduceerd, wordt toezicht nog belangrijker. Met de instandhoudingsplicht kan de gemeente een eigenaar aanspreken die zijn cultureel erfgoed niet (goed) onderhoud. De gemeente kan in het uiterste geval ook handhavend optreden om het noodzakelijke onderhoud af te dwingen. Wel moet handhaving proportioneel zijn. Dit betekent dat een gemeente niet moet wachten tot een alomvattende restauratie nodig is. Wanneer de toezichthouders van de gemeente Rucphen tijdens hun reguliere werkzaamheden of op basis van een klacht of melding constateren dat er iets niet op orde is aan cultureel erfgoed, maken zij hier een controlerapport van op. Eventuele handhaving wordt opgepakt door de gemeente Rucphen (zie hieronder). Tot 2026 waren ook de structurele toezichthoudende taken belegd bij de ODZOB. In december 2025 is het parapluplan cultuurhistorie vastgesteld door de gemeenteraad. In 2026 wordt de lijst met monumenten intern beoordeeld en wordt een actieplan, prioritering en werkproces opgesteld voor het organiseren van structureel toezicht op deze panden.

31

Cultureel erfgoed Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 2 5 2 0 -

Kental 2 4 8 16 -

Urenraming 4 20 16 0 40

9.4.4. Taakveld handhaving Wanneer geconstateerd wordt dat er wijzigingen zijn gedaan aan cultureel erfgoed zonder de daarvoor benodigde vergunning, kan deze zaak door de gemeente Rucphen worden opgepakt. Dit komt relatief weinig voor – in de afgelopen vijf jaar zijn er ongeveer twee zaken geweest – waardoor er een relatief lage tijdsbesteding wordt verwacht voor 2025. Cultureel erfgoed heeft wel de aandacht van de gemeente Rucphen, dus mocht een dergelijke zaak binnenkomen, dan worden daar de benodigde uren voor vrijgemaakt. Cultureel erfgoed Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 0 1 1 0 -

Kental 5 5 5 5 -

Urenraming 0 5 5 0 10

Urenraming incl. bezwaar en beroep 0 6 6 0 12

9.5. Slopen

9.5. 9.5.1. 9.5.2. 9.5.3. 9.5.4.

Slopen Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 291 70 141 56 24

9.5.1. Doelen en coördinatie De activiteit ‘slopen’ omvat de werkzaamheden in het kader van vergunningen/meldingen, toezicht en handhaving op het gebied van de activiteit slopen. Onder ‘slopen’ wordt verstaan: het afbreken van een bouwwerk of een gedeelte daarvan, waarbij eventueel asbest kan vrijkomen. 9.5.2. Taakveld vergunningen In 2017 is door een wetswijziging het basistakenpakket van de OMWB aangepast. Dit heeft tot gevolg dat het toezicht op bedrijfsmatige verwijdering van asbest vanaf 2018 ondergebracht is bij de OMWB als basistaak. Sinds 2020 zijn ook de meldingen van verwijdering van asbest door particulieren en totaalsloop waar asbest aanwezig is, ondergebracht bij de OMWB. Wanneer een sloopmelding ingediend moet worden, volgt uit de Omgevingswet. Dit is bijvoorbeeld het geval als er meer dan 10 m3 sloopafval vrijkomt, of als er sprake is van asbest. In sommige gevallen is er een sloopvergunning nodig. Dit is bijvoorbeeld het geval als gesloopt wordt in de nabijheid van cultureel erfgoed. Onder bepaalde voorwaarden mag een particulier bij sloopactiviteiten zelf zijn asbest verwijderen. Wordt er niet voldaan aan deze voorwaarden, dan moet een particulier het asbest laten verwijderen door een daartoe gecertificeerd bedrijf. Het asbest laten verwijderen door een gecertificeerd bedrijf valt onder de categorie bedrijfsmatige asbestverwijdering (basistaak van de OMWB).

Bovendien is er met de inwerkingtreding van de Omgevingswet een informatieplicht ingesteld met betrekking tot sloopveiligheid. Via het DSO dient een sloopveiligheidsplan ingediend te worden. Deze plannen worden behandeld door de medewerkers vergunningen, hier houden de

32

gemeentelijke toezichthouders toezicht op. Alle andere toezichtstaken met betrekking tot slopen liggen met de OMWB. De VTH-uren genoemd in onderstaande tabel betreffen slechts de gemeentelijke capaciteit en dus niet de uren van de medewerkers van de OMWB. Voor een overzicht van de OMWB-taken wordt verwezen naar het werkprogramma in de bijlage (zie 14.5). Slopen Informatievoorziening Vooroverleg Meldingen Vergunningen Totaal

Aantal 60 7 100 0 -

Kental 1 8 0.25 4 -

Urenraming 60 56 25 0 141

Urenraming incl. bezwaar en beroep 60 56 25 0 141

9.5.3. Taakveld toezicht Bij het slopen van bouwwerken kan sprake zijn van het vrijkomen van asbest. Bij saneringen van asbest wordt gecontroleerd of de werkzaamheden worden uitgevoerd volgens de wettelijk voorgeschreven wijze. Het controleren hiervan valt onder de basistaken van de OMWB. De toezichthouders van de gemeente Rucphen houden hier dan ook geen toezicht op, maar ondersteunen de OMWB in een aantal gevallen waar nodig en mogelijk. Wanneer de toezichthouders tijdens hun reguliere werkzaamheden of op basis van een klacht of melding constateren dat er gesloopt is zonder de daarvoor benodigde melding of vergunning, stellen zij de OMWB hiervan op de hoogte en wordt de OMWB in overleg op locatie gevraagd. Eventuele handhaving kan worden opgepakt door zowel de OMWB als de gemeente Rucphen (zie hieronder). Slopen Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 4 4 4 0 -

Kental 2 4 8 16 -

Urenraming 8 16 32 0 56

9.5.4. Taakveld handhaving Wanneer geconstateerd wordt dat er is of wordt gesloopt zonder vergunning, kan deze zaak door zowel de OMWB als door de gemeente Rucphen worden opgepakt. Wanneer het gaat om asbest (bijvoorbeeld bij sloop zonder asbestinventarisatierapport), pakt de OMWB dit normaliter op. Sporadisch komt het voor dat de gemeente Rucphen zelf de zaak opgepakt. Dit gaat echter om zeer incidentele zaken, in de afgelopen vijf jaar is dit in totaal slechts ca. drie keer voorgevallen. Bovendien heeft de OMWB sinds 2025 een mandaat om zelfstandig te handhaven op milieuovertredingen binnen de gemeente Rucphen. Hoewel besluiten altijd worden afgestemd met het bestuur van de gemeente Rucphen, wordt daarmee voor 2026 een lagere tijdsbesteding verwacht. Slopen Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 2 2 1 0 -

Kental 2.5 5 5 5 -

Urenraming 5 10 5 0 20

Urenraming incl. bezwaar en beroep 6 12 6 0 24

33

9.6. Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik

9.6. 9.6.1. 9.6.2. 9.6.3. 9.6.4.

Benodigde uren 2.623 70 1.665 426 462

Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

9.6.1. Doelen en coördinatie De activiteiten ‘ruimtelijke ordening’ en ‘strijdig gebruik’ omvatten de werkzaamheden in het kader van vergunningen, toezicht en handhaving op het gebied van ruimtelijke ordening en het handelen in strijd met het omgevingsplan. In het omgevingsplan worden bestemmingen van gronden aangewezen voor een bepaald gebied binnen de gemeentegrenzen. Het omgevingsplan bevat bebouwings- en gebruiksregels. 9.6.2. Taakveld vergunningen Een bedrijf of burger kan een (bouw)plan hebben dat niet in het Omgevingsplan past. Een vergunning zou dan normaal moeten worden geweigerd. De Omgevingswet bevat echter verschillende bepalingen, die het de gemeente mogelijk maakt om mee te werken aan nieuwe initiatieven, die niet passen binnen het Omgevingsplan. Dit wanneer dat wenselijk wordt geacht en past binnen de lokale beleidsregels. Het kan hierbij gaan om zowel afwijkingen van de bebouwingsregels (onder meer oppervlakte, goot- en nokhoogte, locatie) alsook van de gebruiksregels. Afwijken is mogelijk via bijvoorbeeld een OPA (binnenplans), BOPA (buitenplans) of eventueel door wijziging van het omgevingsplan. Bij de beoordelingen hiervan zijn niet alleen de medewerkers van vergunningen betrokken, maar ook andere medewerkers (denk aan medewerkers met het taakaccent ruimtelijke ordening, groen, etc.).

In al deze gevallen kan de gemeente medewerking verlenen, maar dit moet niet. Bij de beoordeling spelen belangen van derdebelanghebbenden ook een belangrijke rol. Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik Informatievoorziening Vooroverleg Meldingen Vergunningen Totaal

Aantal

Kental

Urenraming

Urenraming incl. bezwaar en beroep

550 70 25 150 -

1 8 1,5 3 -

550 560 38 450 1.598

550 560 38 518 1.665

9.6.3. Taakveld toezicht In dit onderdeel zijn de taken binnen het taakveld toezicht beschreven. Op systematische wijze worden verleende omgevingsvergunningen voor strijdig gebruik gecontroleerd. Wanneer het gaat om een tweeledige vergunning die zowel toeziet op bouwen als op strijdig gebruik, wordt het toezicht op een dergelijke omgevingsvergunning gelijktijdig uitgevoerd. Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal

Kental

Urenraming

7 25 25 7 -

2 4 8 16 -

14 100 200 112 426

34

9.6.4. Taakveld handhaving Wanneer geconstateerd wordt dat er sprake is van strijdig gebruik zonder de daarvoor benodigde omgevingsvergunning, kan de gemeente Rucphen hiertegen handhavend optreden. Daarbij kan onder meer gedacht kan worden aan het huisvesten van arbeidsmigranten in strijd met het omgevingsplan (meer dan één huishouden), teveel m2 aan bijbehorende bouwwerken, bewoning van bedrijfspanden en overige afwijkingen van de planregels. Ruimtelijke ordening en strijdig gebruik Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal

Kental

Urenraming

2 12 18 7 -

5 10 10 10 -

10 120 180 70 380

Urenraming incl. bezwaar en beroep 12 138 225 88 462

9.7. Brandveiligheid

9.7. 9.7.1. 9.7.2. 9.7.3. 9.7.4.

Brandveiligheid Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 879 70 145 433 231

9.7.1. Doelen en coördinatie De activiteit ‘brandveiligheid’ omvat de werkzaamheden in het kader van vergunningen, toezicht en handhaving op het brandveilig bouwen en gebruiken van gebouwen, open terreinen en bij evenementen. Het kader voor deze activiteiten is de Omgevingswet, het Besluit bouwwerken leefomgeving en het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen (BGBOP). Sinds 2025 wordt structureel meer uur geraamd voor dit thema, om hier extra aandacht aan te besteden. 9.7.2. Taakveld vergunningen Binnen dit taakveld wordt samengewerkt met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, meer specifiek Brandweer Midden- en West-Brabant. Binnen de Veiligheidsregio is het basistakenpakket vastgesteld. De Brandweer Midden- en West-Brabant voert een deel van de taken regionaal en dus gemeente overschrijdend uit. Er is structureel afstemming met de Veiligheidsregio over het totale werkprogramma en individuele dossiers. Enerzijds worden adviesvragen neergelegd bij de brandweer vanuit de gemeente, anderzijds overlegt de brandweer zelf een lijst met plannen waar zij toezicht op willen houden. Wanneer nodig worden aanvullende voorwaarden opgenomen in de vergunning. De uren die hieronder geraamd zijn, betreffen slechts de medewerkers van de gemeente Rucphen, niet die van de BMWB. Brandveiligheid Informatievoorziening Vooroverleg Meldingen Vergunningen Totaal

Aantal 100 2 5 1 -

Kental 1 8 4 8 -

Urenraming 100 16 20 8 144

Urenraming incl. bezwaar en beroep 100 16 20 9 145

9.7.3. Taakveld toezicht Het toezicht op naleving van de regelgeving op het gebied van brandveiligheid wordt uitgeoefend door de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant; specifiek door de Brandweer Midden- en WestBrabant (BMWB). Dit is één van de ondersteunende basistaken die het Algemeen Bestuur van de

35

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant in januari 2015 heeft vastgesteld. Inmiddels zijn deze uitgewerkt in het Basis Taken Pakket (BTP). De BMWB kiest ervoor om toezicht te houden daar waar de fysieke veiligheidsrisico’s het hoogst zijn. Het doel daarbij is bewustzijn van (brand)veiligheid realiseren bij objecteigenaren en -gebruikers. Wanneer de toezichthouders van de gemeente Rucphen tijdens hun reguliere werkzaamheden of op basis van een klacht of melding constateren dat er sprake is van een strijdige brandveilige situatie, nemen zij dit wel mee in hun controlerapporten, waarna eventuele handhaving kan volgen. De uren die in de tabel hieronder zijn opgenomen, betreffen slechts de uren van de gemeentelijke toezichthouders, niet van de medewerkers van de BMWB. Brandveiligheid Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 5 25 25 3 -

Kental 2 5 10 16 -

Urenraming 10 125 250 48 433

9.7.4. Taakveld handhaving De gemeente is het bevoegd gezag aangaande meldingen en omgevingsvergunningen brandveiligheid en zal de handhaving hiervan en van geconstateerde overtredingen door toezichthouders tijdens reguliere werkzaamheden en/of naar aanleiding van klachten en meldingen dan ook zelf verzorgen, in samenspraak met of op basis van een advies van de BMWB. Periodiek vindt ook afstemming plaats met de BMWB en in de gemeente Rucphen actieve woningcorporaties. Puntsgewijs worden dan aandachtspunten en actiepunten op het gebied van brandveiligheid besproken. In 2025 zijn gerichte acties bij horecaondernemingen uitgevoerd. De hercontroles hiervan lopen door in 2026. Brandveiligheid Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 2 6 5 3 -

Kental 5 10 15 15 -

Urenraming 10 60 75 45 190

Urenraming incl. bezwaar en beroep 12 69 94 56 231

9.8. Milieu

9.8. 9.8.1. 9.8.2. 9.8.3. 9.8.4.

Milieu Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 1.288 400 513 20 355

9.8.1. Doelen en coördinatie De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) voert voor alle gemeenten in Midden- en West Brabant de basistaken uit volgens de Omgevingswet. Naast het uitvoeren van de verplichte basistaken voert de OMWB ook de overige milieutaken (verzoektaken) uit voor onze gemeente. Er wordt jaarlijks een werkprogramma opgesteld (zie 14.5.). Coördinatie van medewerkers van de gemeente met betrekking tot de taken van de OMWB is onder te verdelen in twee gebieden, eigenaarschap in het kader van de gemeenschappelijke regeling en opdrachtgeverschap in het kader van het jaarlijkse werkprogramma. De capaciteit voor beide onderdelen is opgenomen in dit Uitvoeringsprogramma VTH 2026.

36

9.8.2. Taakveld vergunningen Bij vergunningverlening vraagt de gemeente waar nodig advies op bij de OMWB, of vraagt de gemeente de OMWB om de vergunningverlening te verzorgen. Voor de taken die de OMWB op dit gebied voor de gemeente Rucphen uitvoert, wordt verwezen naar het in 14.4. opgenomen werkprogramma van de OMWB. Milieu Informatievoorziening Vooroverleg Meldingen Vergunningen Totaal

Aantal 150 15 5 3 -

Kental 2,5 8 1,5 3 -

Urenraming 375 120 8 9 512

Urenraming incl. bezwaar en beroep 375 120 8 10 513

9.8.3. Taakveld toezicht De toezichthoudende taak is volledig belegd bij de OMWB. Wanneer bij een andere controle (bijvoorbeeld in het kader van bouwen) het vermoeden bestaat dat er ook mogelijke milieuovertredingen zullen of kunnen worden waargenomen, wordt de OMWB uitgenodigd om deel te nemen aan de controle. Voor de taken die de OMWB op dit gebied voor de gemeente Rucphen uitvoert, wordt verwezen naar het in 14.4. opgenomen werkprogramma van de OMWB. Milieu Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 1 7 7 5 -

Kental 1 1 1 1 -

Urenraming 1 7 7 5 20

9.8.4. Taakveld handhaving Het nemen van handhavingsbesluiten is in 2025 gemandateerd aan de OMWB. Handhavingszaken vanuit de OMWB worden wel door de juridisch adviseurs van de gemeente afgestemd met de betreffende portefeuillehouder. In 2026 wordt om deze reden wel een mindere tijdsbesteding verwacht op het gebied van handhaving dan in voorgaande jaren. Milieu Meldingen Vergunningen Afstemming OMWB Totaal

Aantal 4 8 10 -

Kental 10 20 10 -

Urenraming 40 160 100 300

Urenraming incl. bezwaar en beroep 46 184 125 355

9.9. Vellen houtopstanden

9.9 9.9.1. 9.9.2. 9.9.3. 9.9.4.

Vellen houtopstanden Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 1.245 70 405 497 273

9.9.1. Doelen en coördinatie De activiteit ‘vellen houtopstanden’ omvat de werkzaamheden in het kader van vergunningen, toezicht en handhaving op het vellen van houtopstanden. Het kader voor deze activiteiten is tweeledig. Enerzijds zijn er bomen die op grond van het omgevingsplan – en daarmee de Omgevingswet – zijn beschermd. Deze zijn bijvoorbeeld opgenomen in het omgevingsplan met de bestemming ‘Bos’, ‘Natuur’ of ‘Groen – Landschapselement’. Het kappen van deze bomen is vergunningsplichtig op grond van het omgevingsplan.

37

Anderzijds wijst het college bomen aan op de Groene Kaart, waarmee deze een beschermde status krijgen. Het kappen van deze bomen is vergunningsplichtig op grond van de APV. Omdat het echter de bedoeling is dat de APV-bepalingen over de fysieke leefomgeving uiteindelijk overgeheveld worden naar het omgevingsplan, wordt ook deze activiteit reeds hier besproken. Bovendien kan het zo zijn dat een houtopstand zowel beschermd is door het omgevingsplan als door de Groene Kaart. 9.9.2. Taakveld vergunningen Bij aanvragen voor kapvergunningen, wordt advies ingewonnen van medewerkers met taakaccent groen. Wanneer een aanvraag binnenkomt, vult de medewerker Vergunningen een beoordelingsformulier in. Dit formulier gaat naar het cluster groen, welke een advies geeft over de kap. Vellen houtopstanden Informatievoorziening Vooroverleg Adviesaanvraag groen Vergunningen Totaal

Aantal 300 7 5 15 -

Kental 1 8 1,25 2,5 -

Urenraming 300 56 6 38 400

Urenraming incl. bezwaar en beroep 300 56 6 43 405

9.9.3. Taakveld toezicht In tegenstelling tot het taakveld vergunning en het taakveld handhaving, ligt de toezichthoudende taak met betrekking tot het vellen van houtopstanden niet bij de primaire VTH-medewerkers. In voorgaande VTH-uitvoeringsprogramma’s en jaarverslagen is hier dan ook weinig aandacht aan besteed. De gemeente Rucphen kent een cluster groen. Dit cluster voorziet ook de toezichthoudende taak met betrekking tot vergunningen en handhaving. Gedurende 2024 is een grote stijging in het aantal handhavingszaken waargenomen, wat ook gevolgen heeft gehad voor de toezichthoudende taak. Hier zijn integrale processen tussen toezicht en handhaving door ontstaan. Contrasterend daaraan is in 2025 het aantal handhavingszaken flink gedaald. In 2026 wordt niet hetzelfde niveau handhavingszaken als in 2024 verwacht. In 2026 zal de beschikbare ruimte ook ingezet worden om landschappelijke inpassingen actiegericht te controleren. Vellen houtopstanden Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 5 20 10 7 -

Kental 5 10 16 16 -

Urenraming 25 200 160 112 497

9.9.4. Taakveld handhaving Het college kan aan een vergunning voor het vellen van houtopstanden voorwaarden verbinden. Wanneer niet aan deze voorwaarden wordt voldaan (bijvoorbeeld herplant), kan handhavend worden opgetreden. Daarnaast zagen we in 2024 een grote stijging in het aantal illegale kapzaken. Hierbij gaat het om bomen die beschermd zijn – door het omgevingsplan of de Groene Kaart, of soms beide – en toch illegaal (zonder vergunning) gekapt zijn. Wanneer dit geconstateerd wordt, wordt een herplantplicht opgelegd. Deze zaken zijn zowel ambtshalve geconstateerd, als binnengekomen via een verzoek tot handhaving. In 2025 zijn veel minder handhavingszaken op dit gebied voorgekomen. In 2026 wordt ook actiegericht ingezet op landschappelijke inpassingen, maar over het algemeen wordt een minder intensieve beschikbaarheid op dit thema verwacht dan in 2024 het geval was.

38

Vellen houtopstanden Meldingen Vergunningen Ambtshalve handhaving Verzoek tot handhaving Totaal

Aantal 5 6 7 7 -

Kental 5 10 10 10 -

Urenraming 25 60 70 70 225

Urenraming incl. bezwaar en beroep 29 69 88 88 273

9.10. Projecten Hier worden de projecten beschreven die in 2026 onderdeel zullen uitmaken van het VTH-taakveld. Projecten kunnen ook bestaan uit taken die behoren tot de reguliere werkzaamheden, maar die in projectvormen worden uitgevoerd of waar het komende jaar bijvoorbeeld extra aandacht aan wordt besteed. Projecten worden bovendien regelmatig uitgevoerd in samenwerking met partners.

9.10. 9.10.1. 9.10.2. 9.10.3. 9.10.4.

Projecten Huisvesting bijzondere doelgroepen Vitaal Buitengebied Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Recreatieparken

Benodigde uren 1.350 250 250 100 750

9.10.1. Huisvesting bijzondere doelgroepen Onder bijzondere doelgroepen worden onder meer arbeidsmigranten en statushouders verstaan, maar ook bijvoorbeeld controles op illegale prostitutie. Doel van de inzet op dit thema is dat bijzondere doelgroepen goed, veilig en legaal gehuisvest zijn en participeren in de regio. Op dit moment wordt al veelvuldig gebruik gemaakt van de inzet van EU-arbeidsmigranten en zijn er veel vluchtelingen in Nederland, de verwachting is dat dat aantal nog verder zal oplopen. De adequate en legale huisvesting van bijzondere doelgroepen is een aandachtspunt in 2026, waarbij de focus ligt op toezicht op basis van klachten en meldingen van mensenhandel en controles op vergunningen. De zorgcoördinator mensenhandel wordt hier actief bij betrokken. Hierbij wordt met name gelet op het Omgevingsplan, de brandveiligheid en eventuele overlast. Daarnaast is aandacht voor de Wet BRP, bijvoorbeeld bij arbeidsmigranten die zich van de werkgever niet mogen inschrijven op hun verblijfadres. Ook gerichte actiecontroles op illegale prostitutie hebben de aandacht. 9.10.2. Vitaal Buitengebied In het kader van het project “Vitaal Buitengebied” werd vanaf 2019 extra ingezet op controles in het buitengebied.

Doel is enerzijds het op maat verzorgen van een (persoonlijke) voorlichting over de risico’s die gepaard kunnen gaan met (onder)verhuur van leegstaande objecten in het buitengebied in relatie tot de strijd tegen georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. In 2024 is dit project opnieuw geëvalueerd. Er wordt niet langer extra capaciteit op ingezet. Het project is lange tijd preventief ingezet, maar daar kwamen geen dusdanig grote signalen uit. Het project blijft wel onze aandacht behouden, maar meer repressief: er wordt alleen geageerd op basis van signalen. Aan de hand van een risico-inventarisatie wordt vervolgens bepaald waar nadere actie op moet worden ondernomen. Daarnaast worden er verschillende (integrale) actiedagen gehouden. Op regelmatige basis worden actiedagen gepland met ketenpartners in het kader van ondermijning. Sinds 2024 wordt daarnaast gewerkt met het programma Obscope, waarmee verschillende actiedagen worden voorbereid en gepland. Daarnaast wordt nog steeds ingezet op het versterken van de relaties met het buitengebied. Er worden gesprekken gepland om de behoeften van inwoners en ondernemers op te halen, ook om de meldingsbereidheid te verhogen. De doelstelling is nu om gerichter in te zetten op de behoefte, in plaats van te schieten met hagel.

39

9.10.3. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit Een juist adres in de Basisregistratie Personen (BRP) is belangrijk: voor inwoners zelf én voor de overheid. Alle overheidsinstanties gebruiken immers de BRP; van de brandweer en het sociaal loket tot de Belastingdienst. Tegelijkertijd is het adresgegeven het meest veranderlijke gegeven in de BRP en daarmee het meest foutgevoelig. Daarom zet Rucphen in op de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). De boa’s voeren hier controles op uit. 9.10.4. Recreatieparken De provincie Noord-Brabant heeft een inventarisatie gehouden inzake de vitaliteit van recreatieparken binnen Brabant. Via een integrale benadering wordt de multi-causale problematiek op campings aangepakt en wordt gewerkt aan een toekomstbestendige oplossing voor de camping. Op één recreatiepark heeft dit geresulteerd in een groot aantal controles, reguliere surveillance en enkele handhavingstrajecten gericht op het vergroten van de leefbaarheid op dit recreatiepark. Uiteindelijk is besloten om de focus voor nu te leggen op één park binnen de gemeente Rucphen, waarbij is geconstateerd dat deze het minst vitaal is. In 2024 heeft de gemeente Rucphen verschillende gronden in Schijf Noord – waaronder ook de gronden van deze camping – aangekocht om het gebied te herontwikkelen naar woningen en natuurgebied.

De camping blijft geopend tot 1 juli 2029 om bewoners en recreanten voldoende gelegenheid te bieden een andere plaats te vinden. Tot 2029 zullen reguliere surveillance, periodieke en gerichte controles (onder meer BRP controles en brandveiligheidscontroles), lopende handhavingstrajecten in het kader van permanente bewoning en het voorzien van informatie onderdeel van de werkzaamheden. Daarnaast is er aandacht voor zorgdossiers. Vanwege de omvang van dit project, de lopende juridische procedures en het maatschappelijk belang wat ermee is gediend, is de aanpak in een project format opgepakt. Deze heeft prioriteit in onze werkzaamheden. 9.11. Wet Bibob De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument om de integriteit van het bestuur te beschermen. Voor een verdere toelichting op de wet en het beleid van de gemeente Rucphen verwijzen wij terug naar 6.2.1. Het uitvoeren van de Bibob-toetsen is belegd bij twee medewerkers welke ook VTH-taken uitvoeren. In de tabel hieronder staan de verwachte aantal toetsen en de verwachte tijdsbesteding geraamd voor 2026. Benodigde uren 2026 9.11.

Benodigde uren 300

Wet Bibob

Prognose aantallen 2026 Bibob-toetsen Aantal Bibob-toetsen 20

Kental 12

Urenraming 240

Urenraming incl. bezwaar en beroep 300

40

10. APV en bijzondere wetten 2025 10.1. Doelen en coördinatie In onderstaande tabellen is de planning aangegeven van het aantal verwachte procedures per onderwerp. De planning is bepaald op basis van de ervaringscijfers van voorgaande jaren en daar waar nodig aangepast aan de verwachtingen in 2026.

10. 10.1.1. 10.1.2. 10.1.3. 10.1.4.

APV en bijzondere wetten Doelen en coördinatie Taakveld vergunningen Taakveld toezicht Taakveld handhaving

Benodigde uren 4.750 200 1.357 2.500 693

10.2. Taakveld vergunningen In onderstaande tabel is aangegeven wat de geraamde aantallen en verwachte tijd is voor het behandelen van taken onder het taakveld vergunning. In dit onderdeel worden de taken binnen dit taakveld verder beschreven. Informatieverzoek Een inwoner of organisatie die bijvoorbeeld: een evenement wil organiseren; een Alcoholwetvergunning of -ontheffing wil aanvragen; een collecte, loterij of bingo wil organiseren; heeft vooraf mogelijk vragen over de mogelijkheden in de gemeente of de procedure die daarvoor doorlopen moet worden. Bij zo’n informatieverzoek wordt de inwoner over de mogelijkheden en de benodigde procedure geïnformeerd. Waar mogelijk wordt verwezen naar de informatie op de website wordt telefonisch of per e-mail aanvullende informatie verstrekt. Vaak is aanvullend contact nodig om helder te krijgen wat de inwoner precies wil. Hiervoor kan het nodig zijn om informatie op te vragen of een afspraak te maken. Op deze wijze kan de inwoner van de juiste informatie worden voorzien. Is de vraag eenvoudig, dan kan deze via e-mail worden beantwoord, waarbij via de e-mail wordt aangegeven wat er eventueel aangevraagd dient te worden. Zo houden we de dienstverlening makkelijk en laagdrempelig.

Vooroverleg Wanneer een inwoner vooraf een gesprek wil over de mogelijkheden en daarbij mogelijk al concrete afspraken wil maken over de afhandeling, wordt hiervoor een vooroverleg gepland. Dit gebeurt op verzoek van de organisatie, maar kan ook plaatsvinden op verzoek van de gemeente. Bij een groot evenement wordt eerst een informatiegesprek gepland. Een vooroverleg is vaak integraal van aard. Zo kan bijvoorbeeld bij de mogelijkheden voor een evenement een vooroverleg met politie (veiligheid) en brandweer (brandveiligheid) en/of verkeer gewenst zijn. In het vooroverleg kan de verzoeker het initiatief toelichten en kan van daaruit worden gekeken wat de mogelijkheden zijn en hoe deze kunnen worden vergund en gerealiseerd. Het voordeel van een vooroverleg is dat de verzoeker zonder al te veel (onderzoeks-)kosten te maken of zonder aan alle indieningsvereisten te moeten voldoen, te weten komt of het initiatief in aanmerking komt voor een vergunning. Ook kan het zorgen voor een voorspoedig verloop van de benodigde procedure(s). Evenementen In de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Rucphen 2026, in gemeentelijke beleidsnotities en in landelijke wet- en regelgeving (bijvoorbeeld m.b.t. brandveiligheid, fysieke veiligheid, etc.) zijn voor evenementen kaders opgenomen op grond waarvan een aanvraag of melding moet worden beoordeeld of getoetst.

In 2025 is op dit thema extra geïnvesteerd door het opstellen van een evenementenbeleid. Deze wordt in Q1 2026 door de gemeenteraad vastgesteld.

41

Drank- en horeca & exploitatie In de Alcoholwet en de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Rucphen 2026 zijn voor vergunningverlening kaders opgenomen op grond waarvan een aanvraag moet worden beoordeeld of getoetst. Kansspelen & overig In de Wet op de kansspelen, de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Rucphen 2026 en beleidsnotities zijn voor vergunningverlening kaders opgenomen op grond waarvan een aanvraag of melding moet worden beoordeeld of getoetst. APV en bijzondere wetten Informatieverzoek Vooroverleg Evenementen Melding evenementen Evenementenvergunning Drank en horeca Melding leidinggevenden Artikel 35 ontheffing Alcoholwet vergunning Exploitatie Exploitatievergunning Exploitatievergunning seksinrichting Kansspelen Kansspelautomaten Bingo’s Loterijen Overig Reclame- en aankondigingsborden Collectes Voorwerpen op de weg ontheffing Standplaatsvergunning & markt Totaal

Aantallen

Kental

Urenraming

1.000 40 80 40 10 20 10 8

0,75 1,5 1 6 1,5 0,75 4 3

750 60 320 80 240 70 15 15 40 24 24

Urenraming incl. bezwaar en beroep 750 60 380 80 300 70 15 15 40 28 28

0

4

0

0

1 5 2 0 2 25 15

1 1 1 1 0,5 1,5 1,5

8 1 5 2 61 0 1 38 22,5

8 1 5 2 61 0 1 38 23 1.357

10.3. Taakveld toezicht Iedere aanvraag wordt gecontroleerd en beoordeeld door Vergunningen en/of Toezicht, waarbij aandacht is voor de prioritering en de verschillende toetsingskaders. Er is ook aandacht voor de directe omgeving van een activiteit, gelet op de mogelijke overlast in de omgeving. Gedane meldingen worden gecontroleerd, afhankelijk van de risico’s van de activiteit en de mogelijke impact op de omgeving. Daarnaast kan toezicht worden ingezet n.a.v. klachten en/of meldingen. Hieronder zijn de geschatte verwachte uren opgenomen in een tabel. APV en bijzondere wetten Administratie en coördinatie Algemene surveillance Meldingen Fixi en OC Evenementen Drank en horeca Exploitatievergunningen Kansspelen, bingo’s en loterijen Reclame- en aankondigingsborden Collectes Verkeer, parkeren en stallen Voorwerpen op of aan de weg Overlast (o.a. jeugd, geluid, dieren) Marktmeester Totaal

Urenraming 250 275 220 325 300 20 20 0 0 100 40 850 100 2.500

42

10.4. Taakveld handhaving Naast regels omtrent de fysieke leefomgeving, heeft de gemeente Rucphen ook een Algemene Plaatselijke Verordening en een aantal bijzondere wetten waarop gehandhaafd wordt. Toezicht en handhaving kan ook hier – net zoals bij regels omtrent de fysieke leefomgeving – voortkomen uit klachten, meldingen en een verzoek om handhaving. Het gaat hierbij met name om het nemen van besluiten op grond van de Wegsleepverordening gemeente Rucphen 2019. Hieronder is een inschatting gemaakt van de verwachte benodigde uren voor handhaving op het gebied van de APV. Let op: op dit moment is het zonder vergunning vellen van houtopstanden die middels de Groene Kaart zijn beschermd nog een APV-overtreding. Gelet op het feit dat de regels omtrent de fysieke leefomgeving overgeheveld zullen worden naar het Omgevingsplan, zijn deze overtreding en de daarbij behorende tijdsbesteding reeds besproken onder 9.4 en wordt hier in dit hoofdstuk niet verder op ingegaan. Onderwerp Vergunningen Wegsleepverordening Voorwerpen op of aan de weg Overige APV-overtredingen (juridisch) Overige APV-overtredingen (boa’s, waarschuwingen) Overige APV-overtredingen (boa’s, sancties) Totaal

Aantal

Kental

Urenraming

17 10 10 5

15 5 5 5

255 50 50 25

Urenraming incl. bezwaar en beroep 319 58 58 29

50

2,5

125

143,75

30

2,5

75

86

-

-

-

693

43

11. Openbare orde en veiligheid De gemeente is regisseur op het gebied van integrale veiligheid. Ten eerste omdat veiligheid een kerntaak is van het openbaar bestuur. Ten tweede omdat de gemeente daarbij een centrale positie inneemt. De burgemeester heeft een sleutelrol vanwege de wettelijke taken in het kader van de openbare orde en veiligheid, waarbij de portefeuilles van de wethouders veel raakvlakken hebben met preventie, (jeugd)zorg, leefbaarheid in wijken en dorpen, inrichting van de openbare ruimte en gebruik van gronden en gebouwen. Veiligheid komt daarom in bijna alle aspecten van beleid terug. 11.1. Regierol De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen van het integraal veiligheidsbeleid. De gemeente heeft een Integraal Veiligheidsplan waarin de doelen op het gebied van veiligheid staan. In de Politiewet is het voorhanden hebben van een vastgesteld veiligheidsbeleid wettelijk verankerd. Voor een goede sturing, coördinatie en regievoering op het complexe veiligheidsterrein is een Integraal Veiligheidsplan onmisbaar. Het zorgt voor afstemming met (veiligheids-)partners als politie, Openbaar Ministerie en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Afhankelijk van het onderwerp worden ook andere partijen betrokken, zoals scholen, sociale wijkteams, (de partners uit) het Zorg- en Veiligheidshuis, ondernemers en de brandweer.

Daarnaast voert de gemeente de regie over de verschillende maatregelen die met de partners zijn afgesproken. Dit is vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid. 11.2. Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026 In het district De Markiezaten is gekozen om gezamenlijk een Integraal Veiligheidsplan op te stellen (zie ook onder 3.2 en 6.2.7). Op 19 april 2023 is het nu geldende Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026 door onze gemeenteraad vastgesteld. In 2026 moeten we aan de gang met het nieuwe IVP voor de periode 2027-2030. Dit stellen we, net als de vorige editie, in samenwerking met het District de Markiezaten op. Dit plan wordt in 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. In voorgaande hoofdstukken is nadrukkelijk ingegaan op de werkzaamheden die plaatsvinden in het kader van de uitvoering van de Omgevingswet, APV en de bijzondere wetten. Echter, binnen de gemeentelijke organisatie wordt ook actief ingezet op toezicht en handhaving als het gaat om openbare orde en veiligheid. Het betreft dan met name de gemeentelijk boa’s en de inspanningen die de ambtenaren met taakaccent veiligheid (m.n. juridisch adviseurs handhaving en veiligheid en adviseurs openbare orde en veiligheid) op het snijvlak van handhaving en veiligheid verrichten. Binnen het toezicht op het veiligheidsdomein wordt rekening gehouden met verschillende thema’s.

Deze worden hieronder wat verder uiteengezet. Als Rucphen vinden we het in ieder geval belangrijk dat wij onze bijdrage leveren in het district de Markiezaten. Om deze reden gaan wij ook meedragen in de districtelijke piketgroep voor het AOV piket. Georganiseerde criminaliteit, ondermijning en cybercrime Georganiseerde criminaliteit omvat veel soorten criminaliteit en daarmee samenhangende activiteiten en leidt steeds vaker tot ondermijning: de verwevenheid van de onder- en de bovenwereld. Er is aandacht voor de ontwikkelingen op het gebied van criminaliteit, er zal dan ook meer focus zijn op het gebied van digitale criminaliteit en ontwikkelingen binnen AI (binnen de bestaande capaciteit). Sinds 2024 is extra geïnvesteerd in trainingen op het gebied van ondermijning. Hieraan hebben de medewerkers Toezicht, Handhaving, Veiligheid en de Boa’s deelgenomen. Sinds 2025 worden geregeld integrale controles gepland op dit thema. Deze trends worden in 2026 voortgezet. Zorg en veiligheid Gemeenten hebben veel taken binnen het zorgdomein, onder andere de aanpak van huiselijk geweld en onbegrepen gedrag. Tevens blijven hulpbehoevende en kwetsbare inwoners steeds langer thuis wonen en wordt meer ingezet op zelfredzaamheid.

44

Veilige buurt Onze inwoners moeten zich zo goed mogelijk voelen in hun buurt of wijk, hun alledaagse woon- en leefomgeving. We zien steeds meer onrust en polarisatie onder inwoners, de verwachting is dat we hier meer op moeten gaan inzetten. Risico’s en omgeving In De Markiezaten willen we onze inwoners veilig en gezond laten elven. Tevens is er ruimte nodig voor economische activiteiten. Het gaat over de vraag hoe we de beperkte ruimte veilig kunnen benutten en de risico’s die inwoners lopen door allerlei activiteiten in hun omgeving zoveel mogelijk kunnen beperken. Hier wordt op dit moment veel op ingezet, er lopen bijvoorbeeld verschillende projecten (o.a. opvang Oekraïners, natuurbrandbeheersplan, etc.). De Veiligheidsregio speelt hier ook een grote rol in. Lokaal vervullen we een aantal functies in de crisisorganisatie, die moet op orde zijn. Iedereen moet geoefend en getraind zijn. Voor een verdieping op de thema’s en prioriteiten zoals opgenomen in dit programma verwijzen we naar het Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026. 11.3. Ondermijning en crisis In de urenraming is specifieke aandacht voor de thema’s ondermijning en crisis, nu de gemeente Rucphen veel oog heeft voor deze twee deelgebieden. Hieronder worden kort de prioriteiten op het gebied van veiligheid aangehaald.

Deze teksten zijn afkomstig uit het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en het Uitvoeringsprogramma 2026. Het gaat hier om een samenvatting. Voor de volledige visie en inhoud op het thema veiligheid wordt verwezen naar het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 2026. Criminaliteit (1) Weerbare overheid: • trainen van ambtenaren en bestuurders • actualiseren van het Damoclesbeleid i.s.m. District de Markiezaten • organiseren van trainingen, inspiratiesessies en innovatieve interne acties met de projectgroep ‘Betrouwbaar Rucphen’ • evalueren van het Bibob-beleid en inzetten op het maken van uitgangspunten op het gebied van aanbestedingen • procesafspraken maken met het sociaal domein over zorgfraude • ondersteunen van techniek op het gebied van het tegengaan van identiteitsfraude (2) Cybercriminaliteit: • organiseren van een bezoek aan Risk Factory voor jeugd en senioren • organiseren van een themamoment voor inwoners, buurtpreventie en ondernemers • organiseren van een bewustwordingscampagne voor inwoners (3) Integrale aanpak georganiseerde criminaliteit: • samenwerken tegen verborgen georganiseerde criminaliteit met project ‘Brabant op de Radar’ • minimaal 7 integrale actiedagen gericht op kwetsbare branches en locaties • organiseren van bewustwordingsbijeenkomst voor inwoners en organisatoren • organiseren van informatieavonden omtrent het project vitale recreatieparken •