1 b&w Cliëntervaringsonderzoek over 2021
Tekst van het document
Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN
Onze referentie:
Z22/060401-D22/1176924
Uw referentie:
Rucphen, Onderwerp:
Behandelaar:
M. Christianen
Telefoonnummer:
0165-349932
8 JUNI 2022 Cliëntervaringsonderzoek over 2021
Beste raad, Elk jaar laten wij onderzoeken hoe onze cliënten de Wmo-ondersteuning waarderen. Wij zijn er trots op dat de waardering onverminderd hoog is en dat veel scores boven de 8 uitkomen. In deze brief leest u de belangrijkste uitkomsten. We hebben het onderzoek, samen met de andere De6-gemeneenten, uit laten voeren door I&O research. Het onderzoek richtte zich op alle maatwerkvoorzieningen van de Wmo: begeleiding, huishoudelijke ondersteuning, rolstoelen, vervoers- en woonvoorzieningen. In elke De6 gemeente is het onderzoek afzonderlijk uitgevoerd. In het bijgevoegde rapport staan de resultaten van het cliëntervaringsonderzoek over 2021 voor Rucphen. De resultaten worden gepubliceerd op 'Waar staat je gemeente'. De waardering van cliënten is gestegen Cliënten zijn over het algemeen zeer tevreden over de Wmo-ondersteuning. Het grootste deel van de onderzoeksvragen wordt beantwoord en gewaardeerd met een cijfer rond of boven de 8. Cliënten ervaren een kwalitatief goede en passende ondersteuning die aansluit op de hulpvraag, wensen en behoeften. Dit blijkt uit de volgende cijfers: -
88% van de cliënten voelde zich serieus genomen door de medewerker van de gemeente; 83% geeft aan dat er in het keukentafelgesprek samen met hen is gezocht naar een oplossing voor de hulpvraag; 91% is tevreden over de deskundigheid van de medewerker van de gemeente; 83% ervaart de kwaliteit van de ondersteunihg áts goed; 77% geeft aan een betere kwaliteit van leven te hebben door de ondersteuning.
Ondersteuning tijdens corona 59% van de cliënten heeft de ondersteuning van de gemeente tijdens de corona-pandemie niet anders ervaren dan daarvoor. 10% zag een verslechtering. We zijn trots op deze (krappe) voldoende. De corona-maatregelen zorgden ervoor dat er veel minder mocht en kon en het is echt een opsteker voor onze medewerkers dat onze cliënten dit minimaal zo hebben ervaren.
Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen
Rucphen
Schijf
Sprundel
St. Willebrord
Zegge
gemeente©rucphen.ni www.rucphen.ni
2
Er is ook ruimte voor verbetering De bekendheid van de onafhankelijke cliëntondersteuning stijgt nog steeds, maar is met 46% gewoon nog niet voldoende op peil. We hebben hier aandacht voor en ondersteunen de onafhankelijke cliëntondersteuners bij het vergoten van hun bekendheid. Uiteraard is er overal en altijd ruimte voor verbetering, Deze mooie lijst met cijfers is voor ons dan ook geen teken om achterover te gaan leunen. We zoeken steeds naar wat er (nog) beter kan! We willen wel onze trots en dankbaarheid uitspreken richting alle medewerkers die zich in het bijzondere en lastige jaar 2021 in hebben gezet voor de cliënten van de Wmo. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,
ielse
de burgemeester
Marjolein van d ----e-ètivlotrr—
Bijlage: Factsheet van rapportage cliëntervaringsonderzoek Rapportage cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2021
Cliëntervaringsonderzoek Wmo
6/ research
Gemeente Rucphen
• cijfers over 2021
Over dit onderzoek De gemeente Rucphen heeft een (verplicht) clientervaringsonderzoek laten uitvoeren in het kader van de Wmo 201 5 over het jaar 2021. Voor dit onderzoek zijn 804 cliënten met een Wmovoorziening uitgenodigd om mee te doen. Dit zijn zowel nieuwe cliënten als bestaande cliënten. Zij kregen een schriftelijke vragenlijst thuisgestuurd en kregen de mogelijkheid de vragenlijst online in te vullen. In totaal vulden 410 cliënten de vragenlijst in; een respons van 51%. We spreken van verschillen met het voorgaande jaar als deze 3% of groter zijn. Deze factsheet presenteert de belangrijkste resultaten van dit onderzoek.
Achtergrond
Geslacht
Leeftijd
Man:
34%
18 - 34 jaar:
2%
55 - 74 jaar:
37%
Schriftelijk:
90%
Vrouw:
66%
35 - 54 jaar:
8%
75 jaar e.o.:
54%
Online:
20%
neutraal
(helemaal) mee oneens
Contact over de hulpvraag
Invulmethode
(helemaal) mee eens
1. Cliënt wist waar hij/zij moest zijn met een hulpvraag
2. Cliënt is snel geholpen
100%
100%
10% 9%
10%
75%
ES3
10%
10%
9%
13%
20%
75%
50%
50%
25%
25%
80%
0% 2015
1
1
2016
2017
2018
2019
ik
2020
0% 2021
3. De medewerker nam de cliënt serieus 100% 9% 75%
"*""`
•
EE EO Ei
100%
WI
75%
50%
25%
25%
2015
1
2016
2017
1
2018
2019
2016
2017
1
1
inas
2018
2019
2020
2021
4. Er is in het gesprek samen naar een oplossing gezocht
50%
0%
1
2015
2020
2021
0%
iirra 033
10%
11 13%
2015
2016
2017
2018
Cliëntervaringsonderzoek Wmo • Gemeente Rucphen
2019
2020
2021
1/2
CEO Wmo • Gemeente Rucphen
Cliëntondersteuning, kwaliteit en effecten
0)
Onafhankelijke cliëntondersteuning
Kwaliteit van de ondersteuning
5. Onafhankelijke cliëntondersteuning (% bekend)
6. De kwaliteit van de ondersteuning is goed
111
2021
46%
50%
MIJ
83%
2020
10%
2019
9%
2018
15%
2017 201 6
14%
MUIS
2015
25%
0%
50%
25%
75%
100%
7. De ondersteuning past bij de hulpvraag 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2021
81%
2020
Effecten van de ondersteuning
9%
.~11.111C~1~1
2019
9%
1111~~111111111111~111111111111
2018
8. Cliënt kan beter de dingen doen die hij/zij wil 100% 80%
2017
68%
2016
64%
14%
23%
EIRS"""11
201 5
60%
18%
01%
251%
50%
75%
100%
40% • (helemaal) mee eens
20% 0%
201 5
201 6
2017
2018
2019
2020
r neutraal
(helemaal) mee oneens
2021
9. Cliënt kan zich beter redden
10. Cliënt heeft een betere kwaliteit van leven
100%
100%
80%
80%
60%
60%
40%
40%
20%
20%
0%
0%
201 5
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Figuur 8, 9 en 10: de bovenste lijn geeft het % (helemaal) mee eens weer, de onderste lijn laat het % (helemaal) mee oneens zien
Cliëntervaringsonderzoek Wmo • Gemeente Rucphen
2/2
Rapport
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
is,o 6, research
°A9r
Gemeente Rucphen
www.ioresearch.n1 www.rucphen.n1
Colofon Uitgave I&O Research
Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam Rapportnummer
2022/070
Datum
mei 2022
Opdrachtgever
Gemeente Rucphen Auteurs
Roy van der Hoeve Naïma van Huizen
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Ceo Wm0 Over 2021; gemeente Rucphen
2 van 24
Inhoudsopgave 1
Samenvatting
2
Inleiding 2.1
3
9
Achtergrond
Resultaten
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
De hulpvraag Omgaan met de hulpvraag Het keukentafelgesprek De ontvangen ondersteuning Informele zorg Effect van de ondersteuning Invloed van corona
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
5 9
9 12 12
15 15 17 19 20 22
3 van 24
Samenvatting
9
Ceo Wmo over zon; gemeente Rucphen
4 van 24
1
Samenvatting
De gemeente Rucphen voerde in maart 2022 een cliëntervaringsonderzoek (ceo) uit om inzicht te krijgen in de (effecten van) hulp en ondersteuning van Wmo-cliënten binnen de gemeente. De gemeente voldoet hiermee aan de wettelijke verantwoordingsverplichting. De doelgroep van het ceo Wmo zijn cliënten die (in 20211n het kader van de Wmo) van de gemeente een individuele maatwerkvoorziening ontvingen. In totaal kregen 804 cliënten een uitnodigingsbrief met het verzoek om deel te nemen aan het onderzoek, waarvan 410 cliënten de vragenlijst volledig hebben ingevuld; een respons van 51 procent. Deze samenvatting presenteert de belangrijkste resultaten van dit onderzoek. Bekendheid toegang stabiel; meer tevredenheid over het eerste contact
Acht op de tien cliënten uit Rucphen weten voorafgaand aan het contact met de gemeente waar zij terechtkunnen met hun hulpvraag. Dit is vergelijkbaar met voorgaande jaren. Voor het grootste deel van de cliënten is het niet meer aankunnen van het huishouden de reden dat zij contact opnemen met de gemeente (71%). Deze contactreden laat een grote toename zien in vergelijking met 2020 (56°/o). Vervoersproblemen speelt bij een kwart van de cliënten een rol, deze contactreden neemt af de laatste jaren. Een ruime meerderheid is positief over hoe de gemeente omgaat met de hulpvraag. Men voelt zich serieus genomen (88°/o) en medewerkers van de gemeente zoeken samen met de cliënt naar een oplossing voor de hulpvraag (83%). De tevredenheid op deze aspecten ligt hoger dan eerdere jaren. Driekwart is snel geholpen
Over de afgelopen jaren was een dalende trend te zien in het aandeel cliënten dat vond snel te zijn geholpen door de gemeente. In 2020 steeg het aandeel cliënten dat snel geholpen werd echter weer naar 73 procent, terwijl dit in 2019 nog 66 procent was. In 2021 is dit aandeel stabiel: 74 procent. Bekendheid cliëntondersteuner neemt opnieuw toe
In Rucphen is 46 procent van de cliënten bekend met de mogelijkheid tot cliëntondersteuning. De bekendheid blijft toenemen sinds 2018. Net als in eerdere jaren neemt ongeveer een op de tien cliënten (12%) een cliëntondersteuner mee naar het (keukentafel)gesprek. De cliënten die gebruikmaken van deze mogelijkheid zijn ruimschoots te spreken over deze inzet. Tevredenheid over het (keukentafel)gesprek blijft toenemen
Een deel van de Wmo-cliënten (45%) had het afgelopen jaar een (keukentafel)gesprek met een medewerker van de gemeente Rucphen. Men is zeer positief en geeft een 8,0 voor dit gesprek; ook dit jaar neemt de waardering op dit onderdeel toe ten opzichte van vorig jaar (7,7) en de jaren ervoor. De groep ontevreden cliënten neemt tegelijkertijd af: 4 procent geeft een onvoldoende ten opzichte van een 11 procent in 2020.
9
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
5 van 24
Figuur 1.1 Ontwikkeling rapportcijfers keukentafelgesprek
2018
16%
2019
11%
2020
11%
2021 :
51%
33%
58%
31%
24%
65%
72%
23%
0°/o
20%
• onvoldoende (1-5)
60% a voldoende (6-7)
40°/o
wo% 80% • goed (8-10)
De verschillende aspecten van het gesprek worden door een ruime meerderheid goed beoordeeld. Het meest tevreden zijn cliënten over de deskundigheid van de medewerker tijdens het gesprek (91% is hierover tevreden), gevolgd door de manier waarop wordt geluisterd (88°/o), de gekozen oplossing (86%) en het contact (85%). De deskundigheid krijgt een hogere waardering dan voorgaande jaren. Positief over de ondersteuning; lichte afname in match met hulpvraag en behoeften
Ruim acht op de tien Wmo -cliënten in Rucphen zijn positief over de ondersteuning of voorziening die zij ontvangen. Men spreekt van een kwalitatief goede en passende ondersteuning die aansluit op de hulpvraag en de wensen en behoeften. De waardering voor het aansluiten aan de hulpvraag en de behoeften die men heeft ligt iets lager dan een jaar eerder, maar is op hetzelfde niveau als in 2019. Cliënten nog steeds zeer positief over zorgaanbieder begeleiding
Cliënten die gebruikmaken van begeleiding, zoals begeleiding thuis, in een groep, een logeeropvang of waakvlambegeleiding waren sinds 2017 steeds minder tevreden over de zorgaanbieder die hen deze ondersteuning biedt. In 2020 nam de tevredenheid echter weer toe en zijn ruim acht op de tien cliënten positief. Op de meeste aspecten is deze waardering stabiel. Over de inzet van de zorgaanbieder, de mate waarin deze haar best doet, is 88 procent tevreden: een toename ten opzichte van vorig jaar.
Positieve effecten dankzij de ondersteuning
Cliënten zien positieve effecten van de ondersteuning op hun eigen leven. Het gaat dan om verbetering op het gebied van zelfredzaamheid (cliënt kan zich beter redden), zelfstandigheid (cliënt kan beter de dingen doen die hij/zij wil) en de kwaliteit van leven. Acht op de tien kunnen zich beter redden en driekwart ervaart een betere zelfstandigheid. Beide laten een lichte daling zien ten opzichte van vorig jaar. De groep die een betere kwaliteit van leven heeft dankzij de ondersteuning stijgt vergeleken met 2020. Op de lange termijn is er sprake van een stabiel beeld.
g
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
6 van 24
Merendeel krijgt mantelzorg, wel minder dan eerdere jaren
Net als eerdere jaren ontvangen veel cliënten ook informele ondersteuning naast de ondersteuning vanuit de gemeente. Zes op de tien cliënten ontvangen mantelzorg van een naaste. Er is sprake van een dalende trend in het aandeel dat mantelzorg ontvangt sinds 2018. Volgens bijna de helft van de cliënten met een mantelzorger (49%), kan de mantelzorger de zorg aan. De inzet van andere voorzieningen zoals vanuit het voorliggend veld (12%) kent een toename ten opzichte van voorgaande jaren. Het aandeel cliënten dat gebruik maakt van een particuliere schoonmaker (8°/o) en een individuele vrijwilliger (3°/0) is niet anders dan eerdere jaren. In 2021 sprake van grotere ontevredenheid over geboden zorg door zorgaanbieder tijdens coronacrisis
Een meerderheid van de Wmo -cliënten vindt dat de coronacrisis geen effect heeft op de ondersteuning die zij ontvangen van de gemeente en zorgaanbieder (respectievelijk 59% en 65%). Toch is er ook een groep van 15 procent die een verslechtering ervaart vanuit de zorgaanbieder, een toename ten opzichte van 2020 (8%). Vanuit de gemeente ervaart 10 procent een verminderde ondersteuning.
9
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
7 van 24
Inleiding
9
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
8 van 24
2
Inleiding
2.1
Achtergrond
De gemeente Rucphen is in het kader van de Wmo sinds 2015 wettelijk verplicht om ieder jaar een cliëntervaringsonderzoek (ceo) uit te voeren onder haar cliënten. Op deze manier krijgt de gemeente inzicht in de ervaringen van haar Wmo -cliënten met de ondersteuning die zij ontvangen, de toegang naar deze ondersteuning én welke effecten deze heeft op de kwaliteit van leven van de cliënten. I&O Research voert in opdracht van de gemeente jaarlijks het ceo uit. Dit biedt de basis om de voortgang van de toegang, uitvoering en effecten van de Wmo 2015 te monitoren en om vast te stellen of de uitvoering van de Wmo in Rucphen aan de verwachtingen voldoet of dat er aanleidingen zijn om het beleid bij te stellen of aan te scherpen. Daarnaast voldoet de gemeente met de uitvoering van dit onderzoek aan de wettelijke verantwoordingsverplichting. Werkwijze en respons
De doelgroep voor dit onderzoek zijn cliënten die, in het kader van de Wmo 2015, in 2021 van de gemeente Rucphen een individuele maatwerkvoorziening kregen. Hierbij is het mogelijk dat een cliënt al langer ondersteuning kreeg en in 2021 een herindicatie of aanvullende voorziening ontving. Voorbeelden van individuele maatwerkvoorzieningen zijn: hulp bij het huishouden, een collectief vervoerspasje, begeleiding, een scootmobiel of rolstoel en woonvoorzieningen.
EU
In maart 2022 ontvingen 804 Wmo-cliënten uit Rucphen een brief met het verzoek deel te nemen aan het onderzoek. Een schriftelijke vragenlijst werd meegestuurd, maar cliënten kregen ook de mogelijkheid om de vragenlijst online in te vullen met een persoonlijke inlogcode. Na twee weken ontvingen de cliënten die de vragenlijst nog niet hadden ingevuld een herinneringsbrief. In totaal vulden 4.10 cliënten de vragenlijsten in, een responspercentage van 51 procent (zie tabel 2.1). De vragenlijst werd vooral schriftelijk ingevuld (80%), de rest vulde hem online in.
Tabel 2.1 Responsoverzicht
Uitgenodigd
Respons
Responspercentage
804
410
51%
9
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
9 van 24
Vragenlijst
In 2015 ontwikkelden VNG en het Ministerie van VWS in samenspraak met gemeenten een voorgeschreven aanpak voor het cliëntervaringsonderzoek Wmo. Er is hiervoor een verplichte set met vragen opgesteld, bestaande uit tien verplichte basisvragen over de toegankelijkheid en de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning en het ervaren effect op de zelfredzaamheid. Vanaf 2021 heeft het ceo Wmo een nieuwe stijl. Gemeenten worden vrijgelaten in de methode, onder voorwaarde dat de drie aspecten uit de basisvragen terug komen. De gemeente Rucphen heeft ervoor gekozen om de vragenlijst hetzelfde te houden als voorgaande jaren: de voorheen verplichte tien basisvragen en aanvullende modules over het keukentafelgesprek, tevredenheid met begeleiding, mantelzorg en (nieuw dit jaar) ervaringen tijdens de coronacrisis. Analyse
De antwoordcategorieën 'weet niet', 'geen antwoord' en 'niet van toepassing' zijn, tenzij anders aangegeven, buiten de analyse gehouden. Indien de percentages niet optellen tot loo procent is dit het gevolg van afrondingsverschillen. De vragenlijst bestaat voornamelijk uit gesloten vragen. Op enkele plaatsen in de vragenlijst bestond de mogelijkheid om een toelichting of reactie te plaatsen over de ontvangen ondersteuning. Sommige van deze toelichtingen zijn in het rapport als geanonimiseerde citaten gebruikt. Vergelijking met voorgaande jaren
Waar mogelijk worden de resultaten vergeleken met de uitkomsten van voorgaande jaren. De resultaten over de jaren 2016 en 2017 zijn verkregen via de database van waarstaatjegemeente.nl. We spreken van verschillen als deze 3 procent of groter zijn (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers).
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
10 van 24
Resultaten
9
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
11 van 24
3
Resultaten
3.1
De hulpvraag
Tabel 3.1 Achtergrond van Wmo-cliënten in Rucphen: over wie hebben we het?
%
Geslacht • Man •
Vrouw
34% 66%
Leeftijd •
t/m 34 jaar
2%
•
35 — 54 jaar 55 — 74 jaar
8%
Onderwijs • Basisonderwijs t/m VMBO-T •
Havo, Vwo, Mbo
•
Hbo, Universiteit
•
Onbekend
• • 75 jaar e.o. Rondkomen (C)
37%
Beperkingen en aandoeningen
2020
2021
54%
•
Bewegen en verplaatsen
64%
69%
•
Lichamelijke handicap
43%
43%
•
(Zeer) goed
31%
•
Geheugen- en oriëntatieproblemen
21%
18%
•
Redelijk
56%
•
Leggen van sociale contacten
9%
•
Niet of nauwelijks
13%
•
Zintuiglijke beperking
7%
9% 7%
•
Psychisch functioneren
• •
Verstandelijke beperking Gedragsproblemen
4%
11% 3%
4%
3%
•
Anders, namelijk
28%
20%
•
Cliënten met één of meerdere beperkingen of aandoeningen
80%
76%
Woonsituatie •
Alleen wonend
56%
•
Met een partner zonder thuiswonende kinderen
32%
•
Met een partner en thuiswonende kinderen
7%
•
2%
•
Zonder partner en met thuiswonende kinderen In een instelling
•
Anders
3%
Bekendheid toegang stabiel
Bijna acht op de tien Wmo-cliënten in Rucphen weten voorafgaand waar zij terechtkunnen met hun hulpvraag. Dertien procent heeft hier geen uitgesproken mening over en 9 procent was hier niet mee bekend. De bekendheid is vergelijkbaar met eerdere jaren.
Figuur 3.1 Bekend waar men moest zijn met de hulpvraag
12%
9%
9%
13% 14% 13%
• (helemaal) mee oneens neutraal • (helemaal) mee eens
1
1
1
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
ceo wmo over 2021; gemeente Rucphen
12 van 24
Problemen met huishoudelijke taken en vervoer blijven belangrijkste ondersteuningsvragen
Stapeling van redenen van cliënten om ondersteuning te zoeken (zon):
1 reden genoemd (37%) Net als eerdere jaren nemen de meeste cliënten contact op • 2 redenen genoemd (26%) met de gemeente Rucphen omdat ze het huishoudelijk werk • 3 redenen genoemd (11%) niet meer aankunnen (71%). Het aandeel dat vanwege deze reden aanklopte bij de gemeente nam in 2021 flink toe ten • 4 redenen genoemd (7%) • 5 redenen of meer genoemd (7%) opzichte van de jaren ervoor. Op ruime afstand volgt de contactreden vervoersproblemen (27%), welke een daling laat zien de laatste jaren. De meeste redenen om contact op te nemen worden ongeveer even vaak genoemd de afgelopen jaren.
Figuur 3.2 Redenen waarom men contact opneemt met de gemeente , 81%96% 71%i i
Kan huishoudelijk werk niet meer aan Kan nergens naartoe, geen vervoer
2722e
Moeite met wassen/kleden
39%
26%31%
Voelt zich eenzaam/wil meer contact
• 2017
Aro
Weet niet hoe problemen op te lossen
2018 • 2019
Als mantelzorger overbelast Heeft overdag niets te doen Moeite met financiële zaken/administratie Kan binnenshuis niet lopen/rondrijden
W7t
• 2020
19%
2021
27%
=
'áneme~~
=
Anders
az,e 14
0%
20%
° 40%
60%
80%
100%
Bij merendeel kon de omgeving geen ondersteuning meer bieden
Cliënten zijn gevraagd naar andere redenen om contact op te nemen met de gemeente. Zes op de tien Wmo-cliënten geven aan dat de omgeving hen niet (meer) kan ondersteunen. Dit aandeel ligt hoger dan afgelopen jaren. (Ruim) de helft noemt een doorverwijzing van de huisarts of andere zorgverlener als reden en/of wist niet waar ze ondersteuning konden regelen. Ruim een derde van de cliënten overzag het probleem en de keuzes niet en nam daarom contact op met de gemeente. Tabel 3.2 Speelde een van de volgende redenen mee om naar de gemeente te gaan? Mijn omgeving (partner, kind, ouder) kan mij niet, of niet meer, ondersteunen Ik ben doorverwezen door mijn huisarts of door een andere zorgverlener Ik wist niet waar en hoe ik ondersteuning kon regelen Ik overzag het probleem en de keuzes niet meer
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
2017
2018
2019
2020
2021
55%
52%
53%
51%
58%
58%
50%
61%
60%
55 %
51%
48°/o
500/0
51%
50%
42%
41%
34%
36%
37%
13 van 24
Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuning blijft toenemen
Figuur 3.3 Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuning
Wmo-cliënten kunnen een onafhankelijke cliëntondersteuner inschakelen die informatie, advies en algemene ondersteuning geeft bij het aanvragen van een Wmo -voorziening. Ook kan deze aansluiten bij het keukentafelgesprek. In Rucphen is 46 procent van de Wmo-cliënten bekend met deze mogelijkheid. De bekendheid van de cliëntondersteuning stijgt opnieuw ten opzichte van voorgaande jaren. Driekwart is snel geholpen door de gemeente Rucphen
Bijna driekwart (74%) van de Wmo-cliënten in Rucphen voelt zich snel geholpen door de gemeente. Na een afname in 2019 ligt de tevredenheid op een vergelijkbaar niveau als in de jaren ervoor, maar de waardering ligt nog wel lager dan in 2015 (80%). Het aandeel ontevreden cliënten is met 12 procent redelijk stabiel sinds de eerste meting'.
75%
50%
40%
58bh
37%
40%
43%
2016
2017
2018
2019
2020
46%
26% 25%
0%
2015
2021
Figuur 3.4 Snel geholpen (% (helemaal)! mee eens) no%
60% 50%
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
' Niet zichtbaar in figuur
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
14 van 24
3.2
Omgaan met de hulpvraag
Meer cliënten zijn te spreken over het eerste contact
Een ruime meerderheid van de Wmo-cliënten in Rucphen is positief over hoe de gemeente met de hulpvraag omgaat. In totaal voelt 88 procent van de cliënten zich serieus genomen. Ruim acht op de tien geven aan dat er in het gesprek samen met hen naar een oplossing voor de hulpvraag is gezocht. Op beide aspecten is er sprake van een lichte toename sinds vorig jaar. Figuur 3.5 Tevredenheid over bejegening tijdens toegang
84%
88%
82%
83%
83%
85%
88% 77%
3.3
2016
75%
74%
75%
80%
88%
Er is samen naar een oplossing gezocht
De medewerker nam mij serieus 2015
74%
2017
2018
2019
2020 •2021
Het keukentafelgesprek
Waardering voor het keukentafelgesprek stijgt opnieuw
Net als vorig jaar hadden ruim vier op de tien (45%) cliënten in 2021 een (keukentafel)gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning. Dit was bij hen thuis of op het gemeentehuis. Gemiddeld geven zij een 8,0 voor dit gesprek; de hoogste score tot dusver. Opnieuw blijft de tevredenheid met het gesprek toenemen. De grootste groep (72%) geeft een 8,0 of hoger en slechts 4 procent geeft een onvoldoende van een 5 of lager. Vorig jaar lag het aandeel onvoldoendes nog op 11 procent. Tabel 3.3 Waardering (keukentafel)gesprek Gemiddeld rapportcijfer
2017
2018
2019
2020
2021
6,8
7,1
7,4
7,7
8,0
Meer gesprekken samen met een naaste
Een meerderheid van de cliënten wordt tijdens het keukentafelgesprek bijgestaan door iemand, meestal een naaste (52%) zoals een partner, vriend of familielid of iemand anders (11%). Het aandeel cliënten dat iemand meeneemt uit zijn of haar netwerk neemt toe sinds vorig jaar. De inzet van een onafhankelijke cliëntondersteuner is stabiel: circa een tiende (12%) maakte gebruik hiervan in 20212. In totaal voerde 29 procent en — met uitzondering van vorig jaar- evenveel cliënten als eerdere jaren, het gesprek alleen.
Van de 23 cliënten die aangeven dat er een onafhankelijke cliëntondersteuner bij het gesprek aanwezig was, zijn verreweg de meeste cliënten (19) hierover (zeer) tevreden,2 cliënten hebben geen uitgesproken mening of geen antwoord gegeven.
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
15 van 24
Figuur 3.6 Anderen aanwezig bij keukentafelgesprek
naaste 52% 2017 2018
onafhankelijke cliëntondersteuner
2019 2020 iemand anders
• 2021
~RE
gesprek alleen gevoerd 29%
Toegenomen waardering voor deskundigheid
Ruim acht op de tien Wmo -cliënten in Rucphen zijn goed te spreken over het keukentafelgesprek. De waardering op de meeste onderdelen ligt op hetzelfde hoge niveau als in 2020. De tevredenheid met de deskundigheid van de medewerker van de gemeente kent opnieuw een stijging: 91 procent was hier over te spreken het afgelopen jaar (85% in 2020). Figuur 3.7 Tevredenheid over verloop keukentafelgesprek
de deskundigheid van de medewerker 91%
— 1;11 de manier waarop er naar u geluisterd 111111~1 werd 11111.11MME~11
2017 iii 2018
• MI
ai 2019
de gekozen oplossing
1311 :14:111
• 2020
86%
•11111 Wak
het contact met degene met wie u het (keukentafel)gesprek had
85% 0%
g
• 2021
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
20%
400/0
60%
80%
100%
16 van 24
3.4
De ontvangen ondersteuning /0
Ontvangen ondersteuning
0
77%
•
Hulp bij het huishouden
•
Collectief vervoerspasje (regiotaxi, Wmo-taxi, deeltaxi)
45%
•
Woonvoorziening/woningaanpassing (zoals een traplift)
12%
•
Scootmobiel (of aangepaste fiets, auto, buggy e.d.)
12%
•
Rolstoel
11%
• •
Begeleiding bij dagbesteding/regie Begeleiding bij het zelfstandig wonen (bijvoorbeeld hulp bij de administratie) Begeleiding bij structuur aanbrengen (zoals dagritme, spreiding maaltijden, bezigheden e.d.)
10%
•
7% 8%
•
Financiële vergoeding voor vervoer
4%
•
Ik woon in een beschermde woonvorm vanwege psychische problemen
1%
•
Logeervoorziening/logeerhuis
0%
•
Anders
10%
Ruim acht op de tien spreken van een goede kwaliteit
De grootste groep Wmo-cliënten in Rucphen ontving hulp bij het huishouden (77%) of maakte gebruik van collectief vervoer (45%). Een kleiner deel kreeg een woonvoorziening (12%), scootmobiel (12%) of rolstoel (n%) of een vorm van begeleiding (10°/0 tot 8%). Iets meer dan de helft ontvangt meerdere ondersteuningsvormen (zie kader). Meer dan acht op de tien cliënten vinden de ontvangen ondersteuning van goede kwaliteit en Stapeling van voorzieningen (zon): passend bij de hulpvraag die zij hadden (zie figuur 3.8). De • 1 voorziening (37%) ervaren kwaliteit is stabiel sinds 2019 en het aansluiten aan • 2 voorzieningen (32%) de hulpvraag laat een lichte daling zien sinds vorig jaar. • 3 of meer voorzieningen (25%) Figuur 3.8 Tevredenheid met kwaliteit ondersteuning
goede kwaliteit
2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
83%
ondersteuning past goed 81% 0%
15%
25%
50%
75%
100%
geeft aan dat er het afgelopen jaar iets is veranderd in de ontvangen ondersteuning, bij 79 procent is dit niet het geval en de rest weet het niet (6%).
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
17 van 24
Sommige cliënten geven een toelichting over hun ontvangen ondersteuning: • "Ben blij met de ondersteuning. Maar 2 uur per week is erg weinig. Ben 83 jaar, slecht ter been en
• •
• • •
kan zelf dus moeilijk door het huis "poetsen" wat de Wmo-hulp niet mag doen." "De ondersteuning is voor de noodzakelijke dingen, maar door de inflatie en koopkracht is er geen budget over voor leuke dingen." "Ik ben zeer tevreden met mijn huishoudelijke ondersteuning, waardoor ik een betere kwaliteit van leven heb." "Zeer tevreden over de huishoudelijke hulp. Is in het verleden anders geweest." "Ik heb geen aanmerking op de ambulante hulpverlening. Wel vind ik het jammer dat de gemeente zelf niet zo bereikbaar is als ik ze nodig heb." "Hulp krijgt te weinig tijd om het werk te kunnen doen."
Ondersteuning voldoet voor een ruime meerderheid aan de wensen en behoeften
De ontvangen ondersteuning voldoet bij ruim acht op de tien cliënten grotendeels of helemaal aan hun wensen en behoeften. Het aandeel waarbij de ondersteuning (grotendeels) aan de wensen voldoet, is stabiel sinds 2019. De groep waar de ondersteuning voorziet in de behoeften is iets kleiner ten opzichte van vorig jaar. Figuur 3.9 Mate waarin ondersteuning aan wensen en behoeften voldoet (% helemaal/grotendeels)
84%
81%
Wensen 2017
Behoeften 2018
2019
2020 •2021
Tevredenheid met zorgaanbieder begeleiding toegenomen
In totaal ontvangt 17 procent van de cliënten in Rucphen een vorm van begeleiding, zoals begeleiding thuis, in een groep, een logeeropvang of waakvlambegeleiding. Meer dan acht op de tien cliënten zijn positief over de zorgaanbieder die deze begeleiding biedt: zij vinden dat deze haar best doet, haar afspraken nakomt en voelen zich serieus genomen. Het meest tevreden zijn cliënten over inzet van de zorgaanbieder (88%), dit ligt hoger dan eerdere jaren.
g
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
18 van 24
Figuur 3.10 Tevredenheid zorgaanbieder begeleiding (% (helemaal) mee eens) 87% 82%
73%
83%
88%
De zorgaanbieder doet haar best
3.5
86% 82%
73%
83%
83% 82%
78%
83% 81% 67%
De zorgaanbieder komt haar afspraken na
2017
2020 ui 2021
2019
86% 86%
76% 59%
De cliënt voelt zich serieus genomen door zorgaanbieder 2018
82%
De cliënt voelt zich snel geholpen bij vragen door zorgaanbieder
Informele zorg
Merendeel krijgt mantelzorg, maar lichte afname sinds 2018
Zes op de tien cliënten in Rucphen maken (naast ondersteuning vanuit de gemeente) ook gebruik van mantelzorg, waarbij zij hulp ontvangen van een naaste zoals partner, familie, vrienden of buren. Dit aandeel is vergelijkbaar met vorig jaar, maar laat een dalende trend sinds 2018. Iets minder dan de helft (49%) verwacht dat hun mantelzorger deze zorg goed aan kan. Een kwart (24%) kan dit niet goed inschatten en 17 procent denkt dat de mantelzorgtaken te zwaar zijn. De inzet van andere voorzieningen zoals vanuit het voorliggend veld (12°/0) kent een toename ten opzichte van voorgaande jaren. Het aandeel cliënten dat gebruik maakt van een particuliere schoonmaker (8%) en een individuele vrijwilliger (3%) is niet anders dan eerdere jaren. Figuur 3.11 Gebruik van overige ondersteuning/voorliggende voorzieningen 65% 63% 62% 60%
Mantelzorg
Voorzieningen
Particuliere schoonmaker
10% 8% 7% 12% • 13% 10% 7% 8%
2018 2019 2020 • 2021
Individuele vrijwilliger
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
19 van 24
3.6
Effect van de ondersteuning
Positieve effecten stabiel sinds 2018
Wmo-cliënten in Rucphen ervaren positieve effecten van de ondersteuning die zij ontvangen. Acht op de tien kunnen zich beter redden, dit is een lichte afname ten opzichte van 2020. (Ruim) driekwart heeft een betere kwaliteit van leven (77%) en ervaart meer zelfstandigheid (74%). Het aandeel cliënten dat meer zelfstandigheid ziet, daalt licht vergeleken met afgelopen jaar. Op de lange termijn zien we sinds 2018 relatief weinig verschillen. Figuur 3.12 Effect van de ondersteuning 90% 80% 70%
73%
66%
70%
84%
77% 76% 78% 74%
70%
76%
80% 80%
° 80%
79% 67%
70%
77% 77% 750/ 77%
60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
ii Door de ondersteuning die ik krijg, kan ik Door de ondersteuning die ik krijg kan ik Door de ondersteuning die ik krijg heb ik een betere kwaliteit van leven mij beter redden beter de dingen doen die ik wil • 2015
• 2016
2017
2018
2019
2020 •2021
Ondersteuning heeft meeste effect op onderhouden van sociale contacten en ordening huishouden
Naast het feit dat ondersteuning een positief effect kan hebben op de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid, kan ondersteuning ook heel concrete effecten hebben. Voorbeelden zijn het onderhouden van sociale contacten doordat men vaker op bezoek kan gaan bij familie en vrienden, het beter op orde houden van het huishouden en financiën en verbeterde mobiliteit in en om het huis. Driekwart (74%) van de cliënten ervaart ten minste een van de voorgelegde positieve effecten ten gevolge van de ondersteuning, zoals te zien is in tabel 3.4. Figuur 3.13 laat zien dat cliënten de ondersteuning vooral vinden bijdragen aan het onderhouden van sociale contacten en het op orde houden van het huishouden en de financiën. De ondersteuning draagt relatief minder bij aan het werken en/of leren of het helpen van anderen. Wat opvalt is dat de meeste effecten vergelijkbaar of minder vaak ervaren worden ten opzichte van vorig jaar.
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
20 van 24
Figuur 3.13 Effect van ondersteuning op dagelijkse leven (% grotendeels of helemaal van invloed) 38% mogelijkheid om anderen te zien en spreken
37% 39% 39%
huishouden regelen en op orde houden
40% 37% 37% 37% 37% 39% 34% 31%
financiën regelen en op orde houden
30% binnen en buiten huis rond lopen of rijden
30% 29% 25%
wassen, kleden of verzorgen ,24%
44% 46%
44%
2017 2018 2019 2020 • 2021
39% 38%
30% 34% 30%
anderen helpen
5% werken en/of leren
4% 5% 3%
10%
Tabel 3.4 Stapeling effecten (effect wordt een beetje, grotendeels of helemaal ervaren) 2019
2020
2021
Geen effect gemerkt
24%
25%
26%
1 effect
19%
17%
17%
2 effecten
12%
15%
14%
3 effecten
12%
11%
1.3°/0
4 effecten
9%
12%
14%
5 effecten of meer
25 %
20%
16%
Ceo Wmo over 2021; gemeente RUCphen
21 van 24
3.7
Invloed van corona
Meer ontevredenheid over geboden ondersteuning door zorgaanbieder tijdens corona
Veel Wmo-cliënten vinden dat de ondersteuning van de gemeente in tijden van corona niet anders is dan daarvoor: zes op de tien geven aan dat dit hetzelfde is gebleven (in 2020: 55%). Twee procent ervaart een betere ondersteuning en 10 procent ziet een verslechtering. Dit is niet anders dan in 2020. De ervaren ondersteuning door de zorgaanbieder tijdens de coronacrisis is wisselend. De grootste groep (65%) ziet net als vorig jaar geen verandering. Toch is er ook een groep van 15 procent die een verslechtering ervaart, een toename ten opzichte van 2020 (8%). Figuur 3.14 Invloed van de coronacrisis op de ondersteuning van de gemeente en zorgaanbieder
gemeente 2020 2% gemeente 2021 2% zorgaanbieder 2020
6%
zorgaanbieder 2021
3%
0%
11%
55% 59%
10% 64%
40G/0
28% 21%
8%
65% 20%
32%
15%
60%
80%
• beter dan voor de coronacrisis
• hetzelfde als voor de coronacrisis
• slechter dan voor de coronacrisis
• weet ik niet
17% 100%
Sommige cliënten geven een toelichting over de invloed van de coronacrisis op de ontvangen ondersteuning:
•
• • •
"Als er zieken zijn komt er geen hulp in de huishouding en dat gebeurt nogal eens." "Begin van de coronacrisis hulp uitgesteld i.v.m. besmettingsgevaar. In de loop van de coronacrisis telkens andere hulp gekregen, dus geen vaste hulp, toen hebben we ook dikwijls de hulp uitgesteld, omdat onze vaste hulp in de ziektewet zat. Nu loopt alles weer goed, omdat de vaste hulp weer aan het werk is." "De ondersteuning is niet veranderd." "Ik word geholpen door mijn kinderen. Mijn begeleider hield contact via beeldbellen en bellen en als het weer mocht 1 keer in de maand kwam op huisbezoek.
Grote meerderheid Wmo-cliënten ontvangt dezelfde ondersteuning tijdens corona
80%
9
van de Wmo-cliënten krijgt tijdens de coronacrisis in 2021 dezelfde ondersteuning als daarvoor. Een enkeling krijgt andere (4%) of minder (9%) ondersteuning dan normaal. Bij 1 procent is deze stopgezet en 6 procent noemt iets anders. Dit komt overeen met het jaar ervoor, alleen stijgt de groep die minder ondersteuning kreeg van 2 naar 9 procent.
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
22 var' 24
De coronacrisis heeft op verschillende vlakken (enige) invloed op de ondersteuning van Wmocliënten in Rucphen. Sommigen kregen minder ondersteuning, bijvoorbeeld door uitval bij de zorgaanbieder waardoor hij of zij meer zelf doet of meer hulp ontvangt van zijn/haar omgeving. Dit resulteert in een minder schoon huis. Ook werd extra hulp ingekocht door een enkeling. Een aantal toelichtingen: • • • •
"Telefoongesprekken voeren is echt iets anders dan bezoek ontvangen. Het is gemakkelijker iets te bespreken als je elkaar kunt zien." "Minder hulp in de huishouding, kost mij extra energie en stress." "Heb zelf particuliere zorg ingekocht." "Schoonmaakwerkzaamheden zijn blijven liggen."
Ceo Wmo over 2021; gemeente Rucphen
23 van 24
18t0 Research Enschede
Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede T (053) 200 52 oo E info@ioresearch.n1 KvK-nummer 08198802
l&O Research Amsterdam
Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam T (020) 308 48 oo E info@ioresearch.n1
isto 6# research
('•
www.ioresearch.n1