09 RV RB Vaststelling Landschapsontwikkelingsperspectief 'DaaRbuiten'

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 11 maart 2026

Agendanummer 09

Commissievergadering EROM 25 februari 2026

Agendanummer 08

Vaststelling Landschapsontwikkelingsperspectief 'DaaRbuiten' Voorstel: 1. De ingediende zienswijzen gedeeltelijk gegrond te verklaren, overeenkomstig de conclusies in de Nota van Zienswijzen (bijlage b.); 2. De wijzigingen zoals opgenomen in de Nota van Zienswijzen vast te stellen; 3. Het Landschapsontwikkelingsperspectief ‘DaaRbuiten’ (bijlage c.), gewijzigd vast te stellen; 4. Het Landschapsontwikkelingsplan vastgesteld door de gemeenteraad op 28 mei 2009 en de Structuurvisie Landschap vastgesteld door de gemeenteraad op 26 juni 2012 na inwerkingtreding van het Landschapsontwikkelingsperspectief ‘DaaRbuiten’, in te trekken. Samenvatting: Het huidige landschapsontwikkelingsplan (2009) en de Structuurvisie Landschap (2012) is door veranderende wet- en regelgeving en ontwikkelingen op het gebied van agrarische bedrijfsvoering, landgebruik, klimaat en biodiversiteit verouderd geraakt. Samen met de Omgevingsvisie Rucphen 2.0, het nog vast te stellen TOV beleid (beleid teelt ondersteunende voorzieningen) en de vastgestelde groene beleidsplannen Groen R en BOOM geeft het Landschapsontwikkelingsperspectief ‘DaaRbuiten’ (hierna: LOP ‘DaaRbuiten’) vorm aan de kaders voor de toekomstige landschappelijke ontwikkeling van ons buitengebied.

Hoewel de aanwezigheid van een aantrekkelijk landschap misschien vanzelfsprekend lijkt, is een duidelijke borging essentieel voor het behoud en de verdere ontwikkeling ervan. Dit perspectief sluit aan bij en bouwt voort op landelijke en provinciale kaders, evenals op diverse gemeentelijke beleidskaders. Het ontwerp-LOP ‘DaaRbuiten’ heeft vanaf 3 september 2025 zes weken ter inzage gelegen. Er zijn vijf zienswijzen van belanghebbende organisaties ontvangen. Twee zienswijzen zijn namens één organisatie ingediend, waardoor het totaal aantal insprekers op vier ligt. Deze zienswijzen hebben geleid tot aanpassingen in het beleid. Het LOP ‘DaaRbuiten’ is nu gereed om gewijzigd vastgesteld te worden door uw raad. Motivering: Het LOP ‘DaaRbuiten’ zorgt voor een actualisatie van het landschapsontwikkelingsplan (2009) en Structuurvisie Landschap (2012) Gekoppeld aan de Structuurvisie Landschap (vastgesteld in 2012) heeft het Landschapsontwikkelingsplan (vastgesteld in 2009) de afgelopen jaren de koers bepaald voor de ontwikkelingen in het buitengebied. Veranderende wet- en regelgeving en ontwikkelingen op het gebied van agrarische bedrijfsvoering, landgebruik, klimaat en biodiversiteit zorgen ervoor dat dit Landschapsontwikkelingsplan (2009) en Structuurvisie Landschap (2012) geactualiseerd dienen te worden.

2

De laatste jaren is een aanzienlijke ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van duurzaamheid, klimaat en biodiversiteit. We sluiten hiermee aan bij de landelijke standaard. Dit hebben we verankerd in het groenbeleidsplan Groen R en het boombeleid BOOM. Daarnaast zijn we ons ook bewust van een ander gebruik van het landschap. Het LOP ‘DaaRbuiten’ maakt het (groene) drieluik volledig. De gemeente Rucphen heeft met deze documenten een groene basis bij ontwikkelingen en initiatieven voor de komende jaren. Met het LOP ‘DaaRbuiten’ werken we aan een moderne vertaling van het karakteristieke Brabantse landschap, afgestemd op het huidige gebruik en toekomstbestendig gemaakt voor toekomstige ontwikkelingen. Uit ervaring blijkt dat het combineren werkzaamheden ‘werk met werk maken’ veelal de meest effectieve aanpak is om doelstellingen te realiseren. Daarom richten we ons bij de uitvoering van projecten eerst op het combineren van werkzaamheden en het ‘laaghangend fruit’, oftewel de relatief eenvoudig en snel realiseerbare onderdelen. Met het LOP DaaRbuiten zetten we in op: Toekomstperspectief voor agrariërs Het agrarisch gebruik van het buitengebied behouden we. We werken toe naar een duurzaam systeem dat zowel economisch vatbaar is alsook het landschap en de natuur versterkt. Bodem en water zijn hierbij sturend in het landgebruik.

Ontwikkelen aantrekkelijk en verbindend landschap We behouden en versterken de unieke landschapskarakteristieken in onze gemeente. We versterken het landschap door de realisatie van nieuwe landschapselementen en streven naar agrarische natuur op de perceelsgrenzen. Daarbij streven we naar de realisatie van 10% groenblauwe dooraardering van het landschap en een klimaatrobuust ingericht landschap. Recreatie en toerisme als kans Recreatie en toerisme dragen bij aan de levensvatbaarheid van (verbreding van) agrarische bedrijven. Initiatieven zijn kleinschalig en voegen zich naar het landschap. We verbeteren onze wandel- en fietsroutes en daar waar kan voegen we deze toe. De ontwikkelingen dragen bij aan de waardering van ons buitengebied. Perspectief voor (voormalige) erven We geven ruimte voor transformatie naar andere functies. Deze functies moeten passen in het landschap en bijdragen aan de vitaliteit van het landelijk gebied. Deze speerpunten geven samen richting aan de ontwikkeling van het buitengebied. Bij de uitwerking is nadrukkelijk gekeken naar samenhang en onderlinge versterking. Het sluit aan bij Omgevingsvisie Rucphen 2.0 en het ontwerp TOV beleid In september 2025 heeft u de Omgevingsvisie 2.0 ‘Rucphen 2040’ vastgesteld. Het LOP ‘DaaRbuiten’ heeft een duidelijke koppeling met de Omgevingsvisie.

Voor de visievorming op het landschap en de bijhorende landschapstypen is gezamenlijk op getrokken. Het LOP vertaalt de landschappelijke ambities uit de Omgevingsvisie naar concrete doelen en maatregelen voor het behoud, de versterking en de ontwikkeling van het landschap. Dit gebeurt in samenhang met landbouw, natuur, klimaat en recreatie. Daarnaast is er een nadrukkelijke koppeling met gemeentelijke beleidsstukken, zoals Groen R (groenbeleid) en het ontwerp-TOV beleid. Het LOP ‘DaaRbuiten’ en het ontwerp-TOV beleid zijn in samenhang tot stand gekomen. In het ontwerp-TOV beleid is de visie op het landschap en de bijhorende landschapstypen uit het LOP ‘DaaRbuiten’ opgenomen. Het aanwezige landschapstype

3

en de bijhorende landschapspakketten bepalen het kader voor de landschappelijke inpassing van de teeltondersteunde voorzieningen. Het uitvoeringsprogramma wordt verder uitgewerkt 2.2 Een uitvoeringsprogramma wordt verder uitgewerkt In hoofdstuk 5 (Het uitvoeringsprogramma) van het LOP ‘DaaRbuiten’ worden verschillende projecten benoemd die bijdragen aan de (gedeeltelijke) realisatie van de opgaven. Op dit moment is er nog geen prioritering aangebracht in de projecten. Vanwege beperkte capaciteit in de ambtelijke organisatie is ervoor gekozen dit uitvoeringsprogramma aansluitend op de vaststelling van het LOP DaaRbuiten nader uit te werken en in de reguliere cyclus van planning en control voor te leggen aan het college. Het Landschapsontwikkelingsperspectief is opgesteld met het groene platform en andere stakeholders Een betrokken groene platform Binnen de gemeente Rucphen kennen we het groene platform. In dit overlegorgaan zitten alle groen betrokken partijen binnen de gemeente Rucphen. Dit zijn naast de gemeente ook terrein beherende organisaties (zoals Natuurmonumenten, Brabants landschap, Staatsbosbeheer, defensie, Landgoed Schijf), ZLTO, Waterschap, Brabant Water en natuurbelangenverenigingen (o.a. NatuurWerkgroep Rucphen e.o. en de Agrarische Natuur Vereniging Tussen Baronie en Markiezaat (ANV)).

Bij de ontwikkeling van het LOP ‘DaaRbuiten’ is in verschillende sessies invulling gegeven aan de groene ambities in het buitengebied. Deze sessies vonden plaats in de reguliere overleggen van het groene platform of in kleinere bijeenkomsten waar een gedeelte van de partijen aanwezig was. Gedane aanbevelingen zijn grotendeels verwerkt. Individuele aanbevelingen vanuit deze partijen die in tegenstrijd zijn met het algemeen belang zijn niet verwerkt. Stakeholders zorgen voor werkbaarheid In verschillende (informele) sessies, zoals de bijeenkomsten voor de Omgevingsvisie 2.0 en het TOV beleid is naast het Groene platform met aanvullende stakeholders, bestaande uit de ZLTO, Treeport en Fruitport, agrariërs en inwoners (roadshow omgevingsvisie) gesproken over het landschap. Hierbij is informatie aangeleverd en zijn wensen aangedragen die afhankelijk van eventuele tegenstrijdigheden met het algemeen belang wel of niet in het LOP ‘DaaRbuiten’ zijn verwerkt. Deze bijdragen versterken het behouden van een (be)werkbaar landschap. Het LOP ‘DaaRbuiten’ is afgestemd in de ambtelijke organisatie en er heeft een raadsinformatieavond plaatsgevonden. Alle input is afgewogen om te komen tot het LOP ‘DaaRbuiten’. Een overzicht van de wijzigingen is bijgevoegd (bijlage d). Inwoners, bedrijven en andere belanghebbende (organisaties) hebben de gelegenheid gehad om op het ontwerp te reageren.

Het ontwerp-LOP ‘DaaRbuiten heeft vanaf 3 september 2025 gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Geïnteresseerden zijn in de gelegenheid gesteld het beleid digitaal te bekijken of fysiek in te zien in het gemeentehuis. Zij konden hierop schriftelijk of mondeling reageren. Daarnaast is het ontwerp-beleid toegezonden aan organisaties die deelnamen aan het Groene platform en de stakeholderbijeenkomsten. Het TOV beleid kan enkel vastgesteld worden als het LOP ‘DaaRbuiten’ ook wordt vastgesteld. Het LOP ‘DaaRbuiten’ en het TOV beleid zijn gelijktijdig ontwikkeld en zorgvuldig op elkaar afgestemd. In het TOV beleid worden beleidskeuzes gemaakt over waar en onder welke voorwaarden permanente teeltondersteunende voorzieningen buiten het agrarisch bouwvlak

4

wenselijk en aanvaardbaar zijn. Deze keuzes zijn gebaseerd op de visie op het landschap, landschapstypen en ontwikkelingsrichtingen van het buitengebied, zoals die in het LOP ‘DaaRbuiten’ zijn opgenomen. Als het LOP ‘DaaRbuiten’ niet wordt vastgesteld, betekent dit dat het TOV beleid ook niet kan worden vastgesteld. Daardoor kan er geen medewerking worden verleend aan (reeds wachtende) initiatieven voor TOV’s buiten het bouwvlak. Middelen: In hoofdstuk 5 (Het uitvoeringsprogramma) van het LOP ‘DaaRbuiten’ wordt een opsomming gegeven van projecten die bijdragen aan de gedeeltelijke realisatie van de opgaven. Voor de uitvoering van het LOP worden op dit moment nog geen middelen gevraagd. Er zal een apart uitvoeringsprogramma door het college worden uitgewerkt. Voor een aantal projecten zal dekking voor de begeleiding van de projecten (capaciteit) noodzakelijk zijn. Het LOP schetst de gewenste ontwikkelrichting voor het landschap. Aan de realisatie hiervan is geen vaste looptijd verbonden. De uitvoering is afhankelijk van zowel de beschikbare ambtelijke capaciteit als de financiële mogelijkheden. Bij financiële capaciteit moet allereerst worden gedacht aan gemeentelijke middelen vanuit beschikbare budgetten, kredieten en de inzet van groenreserves.

Daarnaast zijn mogelijk ook middelen beschikbaar bij derden zoals provincie, waterschap of terreinbeherende organisaties en kan gebruik gemaakt worden van subsidiemogelijkheden zoals de subsidieregeling “realisering Natuurnetwerk Brabant” van het Groen Ontwikkelfonds Brabant. Bij het uitvoeringsprogramma zal een voorstel worden opgenomen over de omvang van de bijbehorende budgetten of kredieten en op welke manier die ingevuld of gevraagd gaan worden. Vervolg: Het LOP ‘DaaRbuiten’ zal een dag na publicatie inwerking treden. Tegen het besluit van uit raad staat geen bezwaar of beroep open. Er zal een apart uitvoeringsprogramma inclusief de daarbij behorende voorstel over de omvang van bijbehorende budgetten of kredieten worden uitgewerkt en in de reguliere cyclus van planning en control voor worden gelegd.

Rucphen, 3 februari 2026 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. E.A.C.M. Kolen.

mr. M. van der Meer Mohr.

Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Nota van Zienswijzen c. Landschapsontwikkelingsperspectief ‘DaaRbuiten’ d. Overzicht wijzigingen

RAADSBESLUIT Vaststelling Landschapsontwikkelingsperspectief 'DaaRbuiten' 11 maart 2026 De raad van de gemeente Rucphen, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 3 februari 2026, overwegende: • dat er participatie heeft plaatsgevonden; • dat het ontwerp gedurende 6 weken ter inzage heeft gelegen; • dat er 5 zienswijzen zijn ingediend; gelet op: • het participatietraject; • de Nota van Zienswijzen; gehoord de commissie Economie, Ruimtelijke Ordening en Milieu op 25 februari 2026, besluit: 1. De ingediende zienswijzen gedeeltelijk gegrond te verklaren, overeenkomstig de conclusies in de Nota van Zienswijzen (bijlage b.); 2. De wijzigingen zoals opgenomen in de Nota van Zienswijzen vast te stellen; 3. Het Landschapsontwikkelingsperspectief ‘DaaRbuiten’ (bijlage c.), gewijzigd vast te stellen; 4. Het Landschapsontwikkelingsplan vastgesteld door de gemeenteraad op 28 mei 2009 en de Structuurvisie Landschap vastgesteld door de gemeenteraad op 26 juni 2012 na inwerkingtreding van het Landschapsontwikkelingsperspectief ‘DaaRbuiten’, in te trekken.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Rucphen in zijn openbare vergadering van 11 maart 2026, de griffier,

de voorzitter,

J.J.H. Lahaije.

mr. M. van der Meer Mohr.