09 RV RB Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 11 februari 2026

Agendanummer 09

Commissievergadering MA 27 januari 2026

Agendanummer 08

Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West Voorstel: 1. Kennis te nemen van de ontwerptekst van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio WestBrabant West. 2. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpregeling, omdat het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling voor jeugdzorg vanaf 1 januari 2027 wettelijk verplicht is en deze aansluit bij de bestaande regionale samenwerking. Samenvatting: De negen gemeenten in West-Brabant West werken al meer dan tien jaar samen op het gebied van jeugdzorg. Deze samenwerking krijgt nu een stevige juridische basis met een Gemeenschappelijke Regeling (hierna GR), zoals de wet vanaf 1 januari 2027 verplicht. Met deze regeling kopen de gemeenten gezamenlijk jeugdzorg in, bewaken zij de kwaliteit en zorgen zij voor continuïteit in de ondersteuning. Daarnaast ontwikkelen de gemeenten samen het regionale beleid waar dat nodig is. De GR sluit aan bij de nog vast te stellen Regiovisie Jeugd 2026-2030, waarin het werken dichtbij het gezin, het voorkomen van problemen en normale ondersteuning centraal staan. De GR wordt ingericht als openbaar lichaam met een eigen bestuur en begroting, zodat alle gemeenten gelijkwaardig meebeslissen. Begin 2026 nemen de gemeenteraden kennis van het ontwerp. Het voorstel is om geen zienswijze in te dienen. In het najaar van 2026 vragen we om definitieve instemming.

Als alles volgens planning verloopt, treedt de GR op 1 januari 2027 in werking. De ontwerpregeling is voorbereid in overleg met management, directie en bestuur in de regio, en in samenwerking met beleidsmedewerkers, juristen en controllers van de negen gemeenten. De bestaande middelen voor regionale inkoop vormen de basis. In deze fase is de ontwikkeling van organisatorische kosten, samenhangend met de GR, zowel tijdens de overdrachtsfase als daarna, nog onduidelijk. Met deze GR verankeren we de samenwerking, borgen we de kwaliteit van de jeugdzorg en creëren we een stabiele, toekomstbestendige structuur voor onze regio. De gemeenteraad wordt gevraagd kennis te nemen van de ontwerpregeling GR Jeugdregio WestBrabant West en geen zienswijze in te dienen. Motivering: Inleiding De negen gemeenten in West-Brabant West werken al tien jaar samen op het gebied van jeugdzorg. Deze samenwerking is robuust: we kopen gezamenlijk jeugdzorg in van het Zorg Inkoop en Informatie Team (het Zi2t) en maken gezamenlijk beleid waar nodig. Vanuit het Rijk gelden inmiddels aanvullende eisen, vastgelegd in de Hervormingsagenda Jeugd en de recent aangenomen Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. Deze wet wijzigt de Jeugdwet per 1 januari 2027 en verplicht regio’s onder meer tot het opstellen van een regiovisie en het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling (hierna: GR) voor jeugdzorg.

De nieuwe, nog vast te stellen

2

regiovisie vormt de inhoudelijke basis voor de samenwerking in onze regio, de GR is het juridische instrument om deze samenwerking te borgen. Voor onze regio-indeling verandert niets, we blijven samenwerken met de 9 gemeenten, maar een GR ontbreekt nog. Ambtelijk en bestuurlijk is de afgelopen periode hard gewerkt aan het opstellen van deze regeling. Beoogd maatschappelijk effect De wet verplicht gemeenten om de samenwerking in de jeugdzorg officieel te regelen. Met het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) voldoen we aan deze wettelijke taak. De GR helpt ons om als negen gemeenten de jeugdzorg beter te organiseren. Hierdoor blijft specialistische jeugdhulp beschikbaar voor kinderen, jongeren en gezinnen in de hele regio. De samenwerking in één vaste structuur zorgt voor meer duidelijkheid voor inwoners professionals en professionals. Ook zorgt de GR voor een zorgvuldige en doelmatige inzet van middelen. Met deze regeling richten we de regionale jeugdzorg stabiel, toekomstbestendig en rechtmatig in. Uitwerking De GR wordt vormgegeven als een openbaar lichaam met rechtspersoonlijkheid. Deze keuze is noodzakelijk om zelfstandig contracten te kunnen sluiten met zorgaanbieders, een eigen begroting en jaarrekening te voeren, bestuurlijke gelijkwaardigheid tussen gemeenten te waarborgen en risico’s en verantwoordelijkheden regionaal te verdelen.

De taken van de GR zijn breed en strategisch van aard. Zij omvatten de gezamenlijke inkoop van (hoog)specialistische jeugdzorg, het contract- en accountmanagement met aanbieders, het monitoren en analyseren van gegevens om tijdig te kunnen bijsturen, het organiseren van het regionaal expertteam voor complexe casuïstiek en het faciliteren van beleidsvorming voor de vormen van jeugdzorg die regionaal worden ingekocht. Deze taken vormen een duidelijk vertrekpunt én een stip op de horizon voor de verdere ontwikkeling van de samenwerking. Waar nodig wordt gezamenlijk beleid gemaakt op basis van de Regiovisie West Brabant West en in de toekomst kunnen, dankzij de keuze voor een openbaar lichaam, eenvoudiger extra taken worden toegevoegd. Consequenties van het voorstel Met het instellen van de Gemeenschappelijke Regeling leggen de negen gemeenten hun samenwerking op het gebied van jeugdzorg vast in een duidelijke juridische structuur. De GR krijgt een eigen bestuur en rechtspersoonlijkheid, waardoor zij zelfstandig contracten kan afsluiten en een eigen begroting voert. Dit versterkt de transparantie en borging van afspraken. De regeling is flexibel en kan in de toekomst worden uitgebreid met extra taken, zodat de samenwerking wendbaar en toekomstbestendig blijft.

Alternatieven De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg verplicht alle jeugdzorgregio’s om uiterlijk per 1 januari 2027 een formele Gemeenschappelijke Regeling (GR) in te stellen. De verplichting tot regionale samenwerking via een formele regeling (zoals de GR) komt voort uit de Hervormingsagenda Jeugd. Er zijn drie mogelijke vormen: een openbaar lichaam, een centrumgemeenteconstructie of een bedrijfsvoeringsorganisatie. Voor onze regio is een openbaar lichaam de beste keuze, gelet op de toekomstbestendigheid en vooruitlopend op bestuurlijke ambities. Openbaar lichaam Deze vorm sluit volledig aan bij de wettelijke eisen en bij onze manier van samenwerken. Een openbaar lichaam heeft rechtspersoonlijkheid en een eigen bestuur. Daardoor kan het zelfstandig

3

contracten afsluiten, beleid vormen en een eigen begroting voeren. Dit zorgt voor duidelijke afspraken, bestuurlijke gelijkwaardigheid en een stabiele structuur voor de lange termijn. Centrumgemeenteconstructie Bij deze vorm voert één gemeente alle taken uit. Dat past niet bij onze regio, waar we al tien jaar werken vanuit gelijkwaardigheid. Bovendien legt deze constructie alle risico’s bij één gemeente, terwijl de wet gezamenlijke besluitvorming vereist. Bedrijfsvoeringsorganisatie Deze vorm is bedoeld voor uitvoerende taken zoals administratie of ICT. Zij mag geen strategische besluiten nemen. Voor jeugdzorg is juist beleid en inkoop op regionaal niveau nodig. Daarom is deze vorm niet geschikt. Middelen: Aan dit voorstel zijn geen extra kosten verbonden. In de voorgestelde gemeenschappelijke regeling zijn alle financiële bepalingen in lijn met het bestaande regionale beleid. De GR beschikt te zijner tijd over een eigen begroting, die wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Kosten worden doorbelast aan gemeenten op basis van een verdeelsleutel; de uitwerking hiervan volgt via de eerste begroting van de GR. In artikel 10 van de GR is vastgelegd dat hierover unanimiteit vereist is. Deze unanimiteit is een waarborg voor een zuiver en afgewogen besluit, passend bij tien jaar samenwerking op basis van gelijkwaardigheid en solidariteit.

De bestaande middelen voor regionale inkoop (Zi2T) vormen de financiële basis, ook voor organisatorische kosten. Op dit moment is onzeker of dat voldoende is voor zowel de overgangsfase als de lange termijn. Wel geldt dat een openbaar lichaam eigen planning- en controlverplichtingen heeft, waaronder het opstellen van een begroting en jaarrekening. Dit vraagt om enige aanvullende ambtelijke inzet. Ook kunnen, afhankelijk van de uit te werken verdeelsleutel, herverdeeleffecten tussen gemeenten ontstaan. Gemeenteraden kunnen in de P&C-cyclus van de GR hun zienswijzen daarop geven. Vervolg: Na vaststelling wordt de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West gepubliceerd op de website van de gemeente en via de regionale kanalen. Zo worden inwoners en partners geïnformeerd over de Gemeenschappelijke Regeling. De boodschap is dat de negen gemeenten de samenwerking formaliseren met de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West. Verdere communicatie over de uitvoering en de voortgang wordt door het college verzorgd binnen de regionale samenwerking.

Rucphen, 16 december 2025 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. E.A.C.M. Kolen.

mr. M. van der Meer Mohr.

Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West

RAADSBESLUIT Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West 11 februari 2026 De raad van de gemeente Rucphen, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 december 2025, gelet op • De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg, die alle gemeenten verplicht per 1 januari 2027 een formele Gemeenschappelijke Regeling (GR) voor jeugdzorg in te stellen. • De bestaande samenwerking van de negen gemeenten in West-Brabant West, die al meer dan tien jaar gezamenlijk jeugdzorg inkopen, beleid ontwikkelen en de kwaliteit van zorg bewaken. • Het belang van een stabiele, toekomstbestendige en juridische structuur om specialistische jeugdhulp en ondersteuning dicht bij het gezin te organiseren en continuïteit en kwaliteit te waarborgen. • De ontwerptekst van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West, die is voorbereid in overleg met management, directie, bestuur, beleidsmedewerkers, juristen en controllers van de negen gemeenten. • De nog vast te stellen regionale Regiovisie Jeugd 2026-2030, waarin het werken dichtbij het gezin, het voorkomen van problemen en het bieden van normale ondersteuning centraal staan. gehoord de commissie Maatschappelijke Aangelegenheden op 27 januari 2026, besluit: 1. Kennis te nemen van de ontwerptekst van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio West-Brabant West. 2.

Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpregeling, omdat het instellen van een Gemeenschappelijke Regeling voor jeugdzorg vanaf 1 januari 2027 wettelijk verplicht is en deze aansluit bij de bestaande regionale samenwerking.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Rucphen in zijn openbare vergadering van 11 februari 2026, de griffier,

de voorzitter,

J.J.H. Lahaije.

mr. M. van der Meer Mohr.