CConstaterende datRucphen
Koppel je AI →
Document · PDF

08b Volkshuisvestingsprogramma

commissie Economie Ruimtelijke Ordening en Milieu 10 september 2025, gemeente RucphenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling volkshuisvestingsprogramma16.883 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

We merken dat veel ouderen in de gemeente te lang wachten met het nadenken over verhuizen of het aanpassen van hun huidige woning. Hierdoor wordt de verhuisstap vaak te laat gezet of is de woning nog niet voldoende aangepast op het moment dat er zorg nodig is. Dit leidt ertoe dat zorg niet optimaal kan worden geleverd en dat de gemeente hoge kosten moet maken voor woningaanpassingen. Naast het realiseren van passende nieuwbouw is het ook mogelijk om binnen de bestaande voorraad niet-nultredenwoningen aan te passen tot nultredenwoningen, door bijvoorbeeld het plaatsen van een traplift. Een levensloopbestendige woning op zichzelf is echter niet voldoende; ook de directe leefomgeving moet levensloopbestendigheid zijn.

28

Thuis in gemeente Rucphen

Naast aandacht voor zorg, ook vooral aandacht voor welzijn Zorgpartijen benadrukken dat het welzijn van ouderen aandacht verdient, vooral om eenzaamheid te voorkomen. Bij het creëren van een aangename woon- en leefomgeving draait het niet alleen om de fysieke woningen, maar vooral om het sociale cement ertussen. Ouderen zijn vaker aan huis gebonden, waardoor gemeenschapszin steeds belangrijker wordt. Alleen door balans in de driehoek van wonen, zorg en welzijn kunnen we de toekomstige zorgopgaven van inwoners opvangen (zie ook het rechter figuur). Naast ouderen ook veel andere aandachtsdoelgroepen met primaire huisvestingsvraag We zijn ons ervan bewust dat wonen, zorg en welzijn niet alleen over de ouderen in de gemeente gaat. We hebben aandacht voor iedereen die een extra steuntje in de rug op de woningmarkt nodig heeft.

• •

Uitstromers uit instellingen (Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Vrouwenopvang, Jeugdzorg en Detentie) Woonwagenbewoners

De druk op – met name – sociale huur neemt toe door oplopende huisvestingsopgaven vanuit aandachtsgroepen. Dit zijn voornamelijk huishoudens die in aanmerking komen voor sociale huurwoningen.

Figuur 5: De zilveren driehoek waarin welzijn, zorg en gebouwen in balans zijn

Deels wordt dit wettelijk verplicht. In het wetsvoorstel Versterking regie op de volkshuisvesting zijn de maatregelen en doelen opgenomen uit het Rijksprogramma Een thuis voor iedereen. Hierbij zijn verschillende aandachtsgroepen benoemd. Dit zijn groepen mensen die het extra moeilijk hebben bij het vinden van passende en betaalbare woningen. Het gaat om mensen die zich in een kwetsbare situatie bevinden of een specifieke woonbehoefte hebben. Een deel van deze groepen heeft zorg en ondersteuning nodig om meer passend te kunnen wonen. De volgende groepen zijn een aandachtsgroep: • • • • • • •

Arbeidsmigranten Mantelzorgers- en ontvangers Mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking of psychische kwetsbaarheid. Ouderen van 65+ (afsprakenkader ouderenhuisvesting) Statushouders (huisvesting statushouders niet via urgentieregeling maar via huidige wettelijke taakstelling) Studenten Uitstappende sekswerkers

Bron: Stec Groep (2025)

29

Thuis in gemeente Rucphen

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Gemeenten hebben de taak om de gezondheid onder haar inwoners te bewaken, beschermen en bevorderen. Integraal samenwerken vanuit gezondheidszorg, sociaal domein en fysieke inrichting is daarom nodig. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA, opgesteld door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, gemeenten, GGD’en en zorgverzekeraars) is gericht op een integrale lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Het doel is een gezonde generatie in 2040 met weerbare mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, waarin sprake is van een sterke sociale basis.

7.2 Zo zien we het voor ons

‘dragers’. Al met al vraagt dit van ons als gemeente een sterkere afstemming tussen wonen en het sociaal domein.

7.3 Zo bereiken we ons doel We bouwen diverse (geclusterde) woon(zorg)vormen We willen in alle kernen uiteenlopende (geclusterde) woon(zorg)vormen stimuleren en faciliteren. Ten eerste is de behoefte aan extra nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen groot. Ten tweede is er niet één type oudere aanwezig in de gemeente. Er zijn verschillen in leeftijd, zorgvraag en voorkeuren. Ten derde willen we dat ouderen en andere mensen met een zorgvraag zoveel mogelijk in de eigen kern kunnen blijven wonen. Als ouderen willen verhuizen, dan is dat het liefst naar een passende woning in de directe omgeving (in verband met hun netwerk).

Iedereen moet een plek kunnen vinden in onze gemeente. Dit betekent dat mensen met een zorgvraag zo passend mogelijk wonen in alle buurten en kernen, met oog voor het goed kunnen faciliteren van de begeleidings- of zorgvraag. De kernen bieden de ideale schaal om maatwerk te leveren, aan te sluiten bij wat mensen wél kunnen, de eigen kracht en het sociaal netwerk te betrekken en naast individuele voorzieningen ook algemene voorzieningen te ontwikkelen.

Voorbeelden waar we aan denken zijn woonconcepten waarbij nultredenwoningen rondom een gezamenlijke tuin zijn gebouwd en/of waar jongeren (zorggevers) en ouderen (zorgvragers) samenwonen in één complex. Denk aan ‘hofjes wonen’ en ‘intergenerationeel wonen’. We willen in verschillende verschijningsvormen bouwen; grondgebonden, appartement en geclusterd. En ook in verschillende prijsklassen; sociale huur, middenhuur, goedkope koop en dure koop. Bij voorkeur worden deze rollatortoegankelijk (BAT 2) 7 gebouwd (zie ook het thema ‘Nieuwbouw als kwalitatieve aanvulling’).

Dit vraagt ook iets van onze gemeenschap. We willen de lokale sociale basis versterken; dat betekent dat mensen meer verantwoordelijkheid nemen voor zorg en welzijn, en dat gemeenschappen hechter en samenredzamer worden. Dit betekent ook dat we meer naar elkaar omkijken en elkaar helpen waar dat nog niet gebeurt. Door goede sociale samenhang en een mix van verschillende groepen in de wijken, stimuleren we de wederzijdse steun tussen jong en oud en ‘vragers’ en

We kunnen niet beloven dat iedereen tot het eind van diens leven in hun eigen kern kan blijven wonen. Er zit een grens aan de zorg die op kleinschalig niveau kan worden aangeboden. Zwaardere zorg kan bijvoorbeeld niet in elk dorp worden verleend, hiervoor is clustering noodzakelijk. Afhankelijk van het type zorgvraag zal er dus mogelijk verhuisd moeten worden.

7

De definitie hiervan is te vinden in de begrippenlijst aan het eind van dit document.

30

Thuis in gemeente Rucphen

Actie

Uitleg

15. In beeld brengen en realiseren van geschikte locaties voor (geclusterde) huisvesting van zorgbehoevenden

We realiseren woonzorgclusters op strategische plekken in de kernen. Samen met woningcorporatie Thuisvester en zorg- en welzijnspartijen brengen we geschikte locaties in beeld voor de (geclusterde) huisvesting van ouderen en zorgbehoevenden.

16. Beoordelen nieuwe woonzorginitiatieven met beoordelingskader

In het beoordelingskader bij het thema ‘Nieuwbouw als kwalitatieve aanvulling’ beschrijven we de haalbaarheid van de zorgen welzijnscomponent in relatie tot de omgeving en de visie van de gemeente.

17. We hanteren een flexibele vastgoedbenadering

We hanteren een flexibele vastgoedbenadering bij uiteenlopende woon(zorg)initiatieven. Dit betekent dat we woon(zorg)concepten realiseren die flexibel inzetbaar zijn voor zowel zorg- als nietzorgdoelgroepen op de woningmarkt. Zo verkleinen we risico’s en vergroten we de toekomstbestendigheid van onze woningvoorraad.

Opbouwen van sociale buurten met geclusterde woonzorgplekken De groeiende vraag naar wonen met zorg of ondersteuning vraagt onder andere om een andere inrichting van het zorglandschap. Het is belangrijk dat we rekening houden met de menselijke maat en betaalbaarheid voor mensen die zorg ontvangen. Dit moeten we goed balanceren met de uitvoerbaarheid voor zorgpartijen. Om de uitvoerbaarheid van zorg door zorgpartijen te garanderen, is enige omvang van de zorgorganisatie en clustering nodig. We ontwikkelen daarvoor geclusterde woon(zorg)plekken. Zo’n plek vormt een centrale ontmoetingsplek binnen de kern. Daaromheen wonen mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag, geclusterd of

zelfstandig (gespikkeld). Hiermee leggen we de link tussen informele zorg (zelfzorg, mantelzorg, burenhulp en vrijwilligerswerk) en formele of professionele zorg. Deze link is noodzakelijk voor de vroege detectie van kwetsbare mensen en de ondersteuning van informele zorgverleners. Daarnaast zorgt dit ervoor dat met minder professionele gezichten in de buurt (wat onvermijdelijk is) toch de juiste zorg en ondersteuning geleverd kan worden.

Sociale basis Verdieping: In de gemeente Rucphen streven we naar een sterke sociale basis. Dit betekent dat de samenleving veerkrachtig, inclusief en samenredzaam is; een samenleving waar mensen actief zijn in de gemeenschap en in een prettige omgeving wonen. In zo'n samenleving voelen inwoners zich verbonden met elkaar. Ze zorgen voor elkaar, nemen verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving en doen actief mee in de gemeenschap. Inwoners hoeven niet vaak hulp te vragen aan de gemeente, omdat ze informatie en ondersteuning makkelijk kunnen vinden in hun eigen netwerk en in de buurt. Inwoners hebben zelf de regie en weten waar en wanneer ze hulp moeten vragen als dat nodig is. Als er hulp nodig is, kunnen inwoners rekenen op een betrokken gemeente. De gemeente helpt waar nodig, maar let er ook op dat inwoners zelfredzaam blijven. De gemeente ondersteunt de sociale basis vanuit het perspectief van de gemeenschap. Zo kan iedereen in Rucphen fijn en gezond samenleven.

31

Thuis in gemeente Rucphen

Actie

Uitleg

18. Ontmoeting stimuleren en faciliteren

Ruimte voor ontmoeting is cruciaal voor inwoners en het functioneren van onze dorpen. We stimuleren en faciliteren inwoners bij activiteiten die eenzaamheid bestrijden en saamhorigheid en zelfredzaamheid vergroten. Fysieke ontmoetingsplekken binnen en buiten zijn hiervoor van belang.

19. Samenwerking en afstemming met woonen zorgpartijen

Om de zorgopgaven aan te pakken, is meer overleg, afstemming en kennisuitwisseling nodig. We hebben daarom periodiek (halfjaarlijks) overleg met onze relevante woon- en zorgpartijen.

Figuur 6: Diverse doorstroommaatregelen mogelijk

Bron: Stec Groep (2024)

Actie

Uitleg

20. Opzetten van een doorstroomcampagne

We zetten zelf sterk in op een communicatietraject om bij te dragen aan de noodzakelijke mentaliteitsverandering en om bewoners bewust te maken van het belang van doorstroming. We gaan inwoners actief informeren over verhuismogelijkheden en het langer zelfstandig thuis wonen. Hierbij nemen we ervaringen uit het verleden mee en sluiten we aan op landelijke campagnes (zoals praat vandaag over morgen). We onderzoeken welke set aan doorstroommaatregelen we specifiek in gaan zetten.

21. Afspraken maken met Thuisvester

We maken met Thuisvester afspraken over hoe we de sociale huurvoorraad beter verdelen (woningtype passend bij het type huishouden) en hoe we ouderen makkelijker kunnen laten doorstromen naar corporatiewoningen.

We zetten in op een mentaliteitsverandering met meer bewustzijn voor de toekomstige woonsituatie Naast het bouwen van het juiste product, is het stimuleren en informeren van de bevolking essentieel voor doorstroming en het kunnen verkrijgen van zorg als ze die nodig hebben. Het is belangrijk om inwoners tijdig te laten nadenken over hun toekomstige situatie. Hoe eerder mensen hierover nadenken, hoe minder druk er op de ketel zit als die grotere zorgbehoefte daadwerkelijk realiteit wordt. Het is essentieel dat inwoners zich niet gedwongen voelen, maar juist gestimuleerd worden om na te denken over hun eigen toekomst (zowel over verhuizing als woningaanpassingen). Door hen goed te informeren en bewust te maken van de voordelen, bevorderen we de doorstroming en zorgen we voor een positieve impact op de gemeenschap. Dit is een proces van de lange adem, waarbij de betrokkenheid van meerdere partijen essentieel is. Daarbij bestaat dé doorstroommaatregel niet, maar een combinatie van doorstroommaatregelen kan deze mentaliteitsverandering zeker bevorderen (zie figuur 6).

Thuis in gemeente Rucphen

22. Afspraken maken met marktpartijen

Naast de corporatie vinden we dat de marktpartijen ook een belangrijke rol spelen om deze mentaliteitsverandering te realiseren. We vragen marktpartijen ons hierbij te helpen en sturen bij makelaars en ontwikkelaars erop aan dat zij zich primair richten op het verkopen van nultredenwoningen aan huishoudens uit de gemeente Rucphen. We sturen erop aan dat marktpartijen voor twee derde de woningen verkopen aan bewoners uit de gemeente en voor een derde aan ‘sterke schouders’ van buiten.

23. Monitoren van verhuisstromen

We willen monitoren in welke mate ouderen uit een wijk of kern verhuizen naar nieuwbouw voor ouderen.

We zetten in op meer passende en voldoende huisvesting van specifieke doelgroepen Regionale samenwerking is cruciaal bij het realiseren van huisvesting voor aandachtsgroepen. De opvang en ondersteuning stopt niet bij de gemeentegrenzen. We maken heldere afspraken met regiogemeenten, regionale woningcorporaties en regionale welzijns- en zorgorganisaties over de verdeling van aandachtsgroepen. Ons doel is om kwetsbare inwoners binnen de gemeente gelijkmatig over de wijken te verspreiden, zodat we integratie kunnen bevorderen. Indien de zorgvraag te complex is (als er bijvoorbeeld sprake is van complexe meervoudige problematiek), kiezen we ervoor om huisvesting meer te clusteren, vooral wanneer de doelgroepen geen uitgebreid sociaal netwerk hebben. Dit kan in bestaande bouw of nieuwbouw. Clustering zorgt ervoor dat zij de benodigde zorg en ondersteuning op één centrale plek kunnen ontvangen, wat de efficiëntie en kwaliteit van de zorg ten goede komt.

32

33

Thuis in gemeente Rucphen

Arbeidsmigranten Arbeidsmigranten zijn niet meer weg te denken bij onze bedrijven en zijn nodig voor de economie. We zetten in op goede huisvesting voor deze doelgroep op de meest geschikte locaties. Seizoenarbeiders huisvesten we bij voorkeur bij de desbetreffende agrariër of andere ondernemer. Werknemers uit het buitenland die langdurig in onze gemeente komen wonen, verblijven in de reguliere woningvoorraad. We handelen verder binnen het Afsprakenkader arbeidsmigranten regio West-Brabant (2021).

Andere aandachtsgroepen Voor de overige aandachtsgroepen, zoals (extreme) overlastgevers en/of zorgmijders maken we gericht lokale en regionale afspraken. Voor deze groepen zoeken we naar passende huisvesting op passende locaties. Enerzijds om deze persoon te voorzien van onderdak, toezicht te houden en de nodige hulp te bieden. Anderzijds om de openbare orde en veiligheid in de wijken te herstellen/in ere te houden. In dit volkshuisvestingsprogramma sluiten we aan bij de afspraken zoals we die maken in de regionale woonzorgvisie 8.

Statushouders Het Rijk bepaalt elk half jaar hoeveel statushouders elke gemeente moet huisvesten. Samen met Thuisvester werken we aan het halen van deze taakstelling. We blijven met Thuisvester afspraken maken over de huisvesting van statushouders.

Actie

Uitleg

24. We maken op regionaal niveau fair share afspraken

Op regionaal niveau maken we in samenwerking met woonpartners, zorg- en welzijnsorganisaties en de provincie fair share afspraken over de huisvesting van aandachtsgroepen. Dit doen we in de regionale woonzorgvisie en in de nog op te stellen regionaal afgestemde huisvestingsverordening.

25. We zoeken samen met Thuisvester naar geschikte locaties binnen de gemeente

We maken met Thuisvester afspraken over de toe te voegen woningen voor aandachtsgroepen. We onderzoeken specifiek met Thuisvester locaties die geschikt zijn als doorstroomlocatie.

Woonwagenbewoners In onze gemeente zijn vijf woonwagenlocaties aanwezig, verspreid over Rucphen, Sprundel en St. Willebrord. Momenteel zijn er 28 woonwagenstandplaatsen in de gemeente. Uit onderzoek met woningcorporatie Thuisvester blijkt dat 8 huishoudens binnen de komende vijf jaar behoefte hebben aan een (eigen) woonwagenstandplaatsen in de gemeente. Met Thuisvester zetten we in op woonplekken voor de acht huishoudens. Thuisvester en gemeente geven de woonwagenlocatie aan de Helakkerstraat in 2025 een upgrade. Daarna bekijken we de invulling van lege standplaatsen aan de Helakkerstraat. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om de komende jaren op (een) andere locatie(s) voldoende woonwagenstandplaatsen te realiseren om in de vraag te voorzien. Bij de toewijzing van standplaatsen is wonen in familieverband het uitgangspunt. Binnen de regio West-Brabant worden in 2025 toewijzingscriteria voor woonwagenstandplaatsen opgesteld.

8

Op dit moment wordt er door de woonregio (inclusief Tholen) gewerkt aan een breed integraal afgestemde woonzorgvisie. Het doel hiervan is de meest kwetsbare

inwoners optimaal te ondersteunen met voldoende geschikte woningen op een passende plek, evenwichtig verdeeld, met de juiste zorg en ondersteuning om mee te (kunnen) doen aan de samenleving.

34

Thuis in gemeente Rucphen

7.4 Overzicht van de acties Actie

Uitleg

We bouwen diverse (geclusterde) woon(zorg)vormen 15. In beeld brengen en realiseren van geschikte locaties voor (geclusterde) huisvesting van zorgbehoevenden

We realiseren woonzorgclusters op strategische plekken in de kernen. Samen met woningcorporatie Thuisvester en zorg- en welzijnspartijen brengen we geschikte locaties in beeld voor de (geclusterde) huisvesting van ouderen en zorgbehoevenden.

16. Beoordelen nieuwe woonzorginitiatieven met beoordelingskader

In het beoordelingskader bij het thema ‘Nieuwbouw als kwalitatieve aanvulling’ beschrijven we de haalbaarheid van de zorg- en welzijnscomponent in relatie tot de omgeving en de visie van de gemeente.

17. We hanteren een flexibele vastgoedbenadering

We hanteren een flexibele vastgoedbenadering bij uiteenlopende woon(zorg)initiatieven. Dit betekent dat we woon(zorg)concepten realiseren die flexibel inzetbaar zijn voor zowel zorg- als nietzorgdoelgroepen op de woningmarkt. Zo verkleinen we risico’s en vergroten we de toekomstbestendigheid van onze woningvoorraad.

Opbouwen van sociale buurten met geclusterde woonzorgplekken 18. Ontmoeting stimuleren en faciliteren

Ruimte voor ontmoeting is cruciaal voor inwoners en het functioneren van onze dorpen. We stimuleren en faciliteren inwoners bij activiteiten die eenzaamheid bestrijden en saamhorigheid en zelfredzaamheid vergroten. Fysieke ontmoetingsplekken binnen en buiten zijn hiervoor van belang.

19. Samenwerking en afstemming met woon- en zorgpartijen

Om de zorgopgaven aan te pakken, is meer overleg, afstemming en kennisuitwisseling nodig. We hebben daarom periodiek (halfjaarlijks) overleg met onze relevante woon- en zorgpartijen.

We zetten in op een mentaliteitsverandering met meer bewustzijn voor de toekomstige woonsituatie 20. Opzetten van een doorstroomcampagne

We zetten zelf sterk in op een communicatietraject om bij te dragen aan de noodzakelijke mentaliteitsverandering en om bewoners bewust te maken van het belang van doorstroming. We gaan inwoners actief informeren over verhuismogelijkheden en het langer zelfstandig thuis wonen. Hierbij nemen we ervaringen uit het verleden mee en sluiten we aan op landelijke campagnes (zoals praat vandaag over morgen). We onderzoeken welke set aan doorstroommaatregelen we specifiek in gaan zetten.

35

Thuis in gemeente Rucphen

21. Afspraken maken met Thuisvester

We maken met Thuisvester afspraken over hoe we de sociale huurvoorraad beter verdelen (woningtype passend bij het type huishouden) en hoe we ouderen makkelijker kunnen laten doorstromen naar corporatiewoningen.

22. Afspraken maken met marktpartijen

Naast de corporatie vinden we dat de marktpartijen ook een belangrijke rol spelen om deze mentaliteitsverandering te realiseren. We vragen marktpartijen ons hierbij te helpen en sturen bij makelaars en ontwikkelaars erop aan dat zij zich primair richten op het verkopen van nultredenwoningen aan huishoudens uit de gemeente Rucphen. We sturen erop aan dat marktpartijen voor twee derde de woningen verkopen aan bewoners uit de gemeente en voor een derde aan ‘sterke schouders’ van buiten.

23. Monitoren van verhuisstromen

We willen monitoren in welke mate ouderen uit een wijk of kern verhuizen naar nieuwbouw voor ouderen.

We zetten in op meer passende en voldoende huisvesting van specifieke doelgroepen 24. We maken op regionaal niveau fair share afspraken

Op regionaal niveau maken we in samenwerking met woonpartners, zorg- en welzijnsorganisaties en de provincie fair share afspraken over de huisvesting van aandachtsgroepen. Dit doen we in de regionale woonzorgvisie en in de nog op te stellen regionaal afgestemde huisvestingsverordening.

25. We onderzoeken samen met Thuisvester naar geschikte locaties binnen de gemeente

We maken met Thuisvester afspraken over de toe te voegen woningen voor aandachtsgroepen. We onderzoeken specifiek met Thuisvester locaties die geschikt zijn als doorstroomlocatie.

Thuis in gemeente Rucphen

8. Thema: toekomstbestendige wijken

36

37

Thuis in gemeente Rucphen

De bestaande woningvoorraad en leefomgeving zijn van groot belang voor de woonkwaliteit van onze inwoners. Het overgrote deel van de toekomstige woningvoorraad staat er immers al. We focussen ons daarom niet alleen op nieuwbouw, maar hebben ook volop aandacht voor de bestaande voorraad in bestaande buurten.

8.1 Dit is wat we zien Het knelt in buurten: krapte in betaalbare segment en druk op sociale huur We constateerden al bij het thema ‘Nieuwbouw als kwalitatieve aanvulling’ dat de huidige koopwoningmarkt in de gemeente slecht bereikbaar is voor starters en middeninkomens. Omdat deze woningen in de bestaande buurten minder toegankelijk zijn, wordt de demografische mix in buurten beïnvloed; de samenstelling wordt eenzijdiger. Circa 45% van de huishoudens in de gemeente Rucphen behoort tot de doelgroep van de woningcorporatie, maar slechts 26% van deze huishoudens woont in een corporatiewoning. Daar komt bij dat door krapte op de koopmarkt de groep starters waarschijnlijk vaker uitwijkt naar de sociale huursector dan voorheen. Tussen 2020 en 2023 verdrievoudigde de reactiegraad, terwijl de slaagkans afnam. Dit maakt het voor jonge huishoudens die nog onvoldoende wachttijd hebben opgebouwd moeilijk om een woning toegewezen te krijgen. Bovendien heeft de corporatie te maken met een aanvullende huisvestingsopgave van aandachtsgroepen en urgenten. Grootste verduurzamingsopgave in particuliere huur- en koopsegment In de bestaande woningvoorraad ligt een belangrijke verduurzamingsopgave. Momenteel heeft ongeveer 50% van de woningen in de gemeente minimaal energielabel B. Volgens de Transitievisie Warmte (TVW) is het doel dat alle woningen in 2030

minimaal energielabel B moeten hebben. Dit betekent dat er nog een aanzienlijke verduurzamingsslag nodig is, vooral bij woningen die voor 1970 zijn gebouwd en die zich in het particuliere huur- en koopsegment bevinden. Vanaf 2025 starten we met het warmteprogramma onder de omgevingswet (Transitievisie Warmte 2.0). Hierin werken we toe naar verdere concretisering van de strategieën die nodig zijn om alle woningen in 2050 van het aardgas af te halen. Woningcorporatie Thuisvester heeft na diverse verduurzamingsmaatregelen in de afgelopen jaren nog slechts 77 woningen met lage energielabels (E, F of G) in de gemeente Rucphen. Voor deze complexen zijn vaak al investeringen in energetische verbeteringen in voorbereiding. Landelijk is afgesproken dat er in 2028 geen woningen met energielabels E, F en G meer zijn, met uitzondering van complexen die gesloopt worden voor nieuwbouw. Beter benutten bestaande voorraad biedt kansen In de gemeente Rucphen wonen veel huishoudens in grondgebonden woningen (91%) en minder vaak in appartementen (9%). Vooral de grondgebonden woningen zijn de laatste jaren bijgebouwd. Door toekomstige ontwikkelingen zoals kleiner wordende huishoudens en de groeiende zorgvraag van ouderen verwachten we dat de bestaande voorraad in de gemeente steeds minder aansluit op de toekomstige ontwikkelingen.

Door de vergrijzing neemt de behoefte aan levensloopbestendige woningen toe. Ouder worden gaat veelal samen met verminderde mobiliteit. Traplopen en smalle doorgangen kunnen dan bijvoorbeeld een probleem vormen. Een deel van de groeiende behoefte aan levensloopbestendige woningen kan worden opgevangen met nieuwbouwwoningen, maar een veel groter deel van deze behoefte vraagt om aanpassingen binnen de bestaande woningvoorraad. Circa 70 tot 90% van de totale voorraad is aanpasbaar (Regionale woonzorganalyse, 2024). Gezien de grote koopvoorraad ligt het initiatief om de woning aan te passen veelal bij particuliere eigenaren zelf.

38

Thuis in gemeente Rucphen

In de gemeente Rucphen zijn er kansen om door middel van splitsen van een woning of door het toevoegen van een extra woning op de kavel extra woningen in de bestaande omgeving toe te voegen. Zie ook het onderzoek van Stec Groep in opdracht van de provincie Noord-Brabant. Klik hier. Hoge leefbaarheidsscore, maar druk op leefbaarheid neemt toe De gemeente Rucphen scoort goed op de Leefbaarometer; alle kernen behalen minimaal een voldoende. De druk op de leefbaarheid neemt echter toe door onder andere negatieve sociaaleconomische ontwikkelingen. Met name op de subindicator ‘voorzieningen’ scoren verschillende kernen ondermaats. Dit komt mede door de relatief grote afstand tot bijvoorbeeld scholen (voornamelijk vervolgonderwijs) en openbaar vervoer.

8.2 Zo zien we het voor ons De kwaliteit van de bestaande woningvoorraad is cruciaal voor de algehele woonkwaliteit in de gemeente Rucphen. Daarom streven we naar voldoende spreiding, differentiatie en balans binnen deze voorraad. Ons doel is om zorgzame en zelfredzame gemeenschappen te creëren, waarin inwoners zoveel mogelijk voor zichzelf en voor elkaar kunnen zorgen. We versterken de bestaande woningvoorraad door middel van verduurzaming, aanpassing, sloop en nieuwbouw. We willen dat de bestaande woningen op termijn voldoen aan de kwalitatieve behoeften van onze inwoners. Dit betekent dat woningen passend, duurzaam en levensloopbestendig moeten zijn. We streven naar voldoende geschikte woningen voor zelfstandig wonende huishoudens met afnemende mobiliteit of een zorgbehoefte. De behoefte aan levensloopbestendig wonen wordt deels opgelost binnen de bestaande voorraad en grotendeels door levensloopbestendige nieuwbouw op locaties nabij bestaande (zorg)voorzieningen (zie ook het thema ‘wonen en zorg’).

8.3 Zo bereiken we ons doel We sturen op een goede mix van doelgroepen in de wijken We streven naar een diverse samenstelling van bewoners in de verschillende kernen en buurten in de gemeente, met een mix van verschillende inkomensgroepen, leeftijden en achtergronden. Een juiste verdeling in de woningvoorraad (huur en koop in diverse prijssegmenten) helpt hierbij. Door een variatie in woningprijzen en groottes aan te bieden, wordt het mogelijk voor mensen met verschillende inkomensniveaus en levensstijlen om zich in dezelfde buurt te vestigen. Omdat een groot deel van de voorraad er al staat, zien we nieuwbouw als een belangrijk instrument om hierop te sturen. Het toevoegen van nieuwbouw kan niet in alle buurten vanwege bijvoorbeeld ontbrekende grondposities. We kijken daarom per buurt wat er nodig is. In buurten waar de draagkracht onder druk staat en er al relatief veel sociale huur aanwezig is, vinden we meer betaalbare en dure koop wenselijk. Waar het kan willen we in buurten met relatief veel dure koopwoningen meer sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen toevoegen. Hiervoor gaan we in gesprek met zowel de corporatie als marktpartijen. Het streven naar twee derde betaalbare nieuwbouwwoningen geldt immers op gemeenteniveau (zie ook hoofdstuk ‘Nieuwbouw als kwalitatieve aanvulling’).

Actie

Uitleg

26. Afspraken maken met bouwers, ontwikkelaars en de corporatie over toe te voegen nieuwbouw

We maken met bouwers en ontwikkelaars afspraken over de prijssegmenten en type woningen van een plan in een bepaalde wijk of buurt, waarbij we zoveel mogelijk betaalbare woningen (sociale huur en/of betaalbare koop) toevoegen in wijken waar nu nog weinig betaalbare woningen (sociale huurwoningen en/of betaalbare koop) zijn en andersom. Deze

39

Thuis in gemeente Rucphen

actie gaat samen met actie 9 (optimaliseren planvoorraad op basis van gestelde ambities). We stimuleren verduurzaming onder woningbezitters De transitie naar een meer duurzame samenleving vereist inzet op alle mogelijke vlakken. Daarom richten we ons nadrukkelijk op het energiezuinig maken van de bestaande woningvoorraad om een duurzaam woonklimaat te realiseren. Als gemeente Rucphen zetten we in op een ontzorgingsaanpak voor eigenaren van koopwoningen. We nemen bewoners mee in de stappen om verder te verduurzamen en de energiekosten betaalbaar te houden. In eerste instantie richten we ons op de eigenaren met een koopwoning met energielabels E, F en G. We houden daarbij aansluiting bij het Regionaal Energie Loket Rucphen (REL), waar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties informatie kunnen inwinnen over isoleren, ventileren, energie- en verduurzamingsadvies, zonnepanelen, alle landelijke en lokale subsidieregelingen en financieringsmogelijkheden. Het is van groot belang dat inwoners goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden die de gemeente biedt. Het creëren van bewustzijn onder inwoners is hierbij een belangrijk middel.

Actie

Uitleg

27. Kennis over verduurzaming van de woning en over financiering hiervan verspreiden onder onze inwoners

We informeren inwoners over de mogelijkheden van verduurzaming van de woning via de gemeentelijke website, brieven en het Regionaal Energie loket Rucphen (REL).

We benutten de bestaande voorraad beter De veranderende woningbehoefte vraagt om een goede blik op onze bestaande voorraad. Niet alle opgaven hoeven (en kunnen) met nieuwbouw worden opgelost. We zetten daarom in op het beter

benutten van de bestaande voorraad. Hierdoor sluit de bestaande woningvoorraad beter aan op de (toekomstige) vraag. Splitsen en delen van woningen De ruime woningen in de gemeente Rucphen bieden kansen om deze met meer huishoudens te bewonen. Dit kan door de woning te splitsen of te delen. Het splitsen van deze grote woningen zien we als een middel om meer en beter passende woningen te realiseren. We willen daarom inzetten op het makkelijker maken van woningsplitsing en stellen daar beleid voor op. Specifiek voor woningen in het buitengebied willen we in gesprek met de provincie om te bepalen welke mogelijkheden er zijn. Woningsplitsing is vanwege bouwkundige eisen of andere beperkingen niet altijd mogelijk. Daarom zetten we ook in op woningdeling in onze gemeente. We willen ons onder andere met Thuisvester hierop richten, bijvoorbeeld door het aanbieden van friendscontracten. De kern van friendscontracten is de verhuur van één woning aan meerdere afzonderlijke alleenstaanden met één gezamenlijk huurcontract. Dit is interessant voor bijvoorbeeld de groep jongeren. Friendscontracten vinden we minder geschikt voor kwetsbare doelgroepen. Toevoegen van prémantelzorgwoningen Wonen in nabijheid van verwanten die hulp en steun kunnen bieden is de behoefte van steeds meer families; ook vóór het ontstaan van een mantelzorgvraag. Het prémantelzorgwonen biedt hiervoor uitkomst.

Per 1 januari 2024 is de beleidsregel prémantelzorgwoningen in werking getreden. Deze beleidsregel maakt het eenvoudiger om een prémantelzorgwoning te realiseren. Ons doel is om de bewustwording van deze mogelijkheden te vergroten. We zetten ons in om dit onderwerp en de mogelijkheden die prémantelzorgwoningen bieden onder de aandacht te brengen.

40

Thuis in gemeente Rucphen

Actie

Uitleg

28. Beleidsregels opstellen voor woningsplitsen

We stellen beleidsregels op voor het splitsen van bestaande woningen.

29. Voorwaarden vastleggen waar bij woningdelen aan moet worden voldaan

We stellen voorwaarden op waar verhuurders bij woningdelen aan moeten voldoen.

30. Afspraken maken met Thuisvester over te delen of splitsen woningen

We maken met de corporatie Thuisvester afspraken over mogelijkheden om de sociale huurvoorraad beter te benutten. We maken bijvoorbeeld afspraken over woningdelen en onderzoeken.

31. We brengen prémantelzorgbeleid verder onder de aandacht

Hierbij sluiten we aan bij de doorstroomcampagne en zorgen we ervoor dat de mogelijkheden van prémantelzorgwoningen beter bekend worden bij onze inwoners.

We creëren een levensloopgeschikte en klimaatbestendige leefomgeving Toekomstbestendige wijken gaat over meer dan alleen de ‘stenen’. We streven naar een sterke (sociale) basis voor leefbare en vitale wijken en kernen. We willen op een positieve manier omgaan met initiatieven uit de wijken en stimuleren dat mensen zelf actief zijn of worden in hun wijk. Een leefbare woonomgeving betekent een toegankelijke omgeving (met minder drempels en dementievriendelijke routes) ,met maatschappelijke voorzieningen en ruimte voor ontmoeten in de buurt. Leefbaar betekent ook een groene en klimaatadaptieve omgeving. We willen daarom voldoende en kwalitatief groen binnen onze kernen. Dit stimuleert ontmoeting en beweging én gaat de toename van hittestress

en andere gevolgen van klimaatverandering tegen. De impact van nieuwbouw op riolering is ook van belang mee te nemen en het gemeentelijk rioleringsprogramma Rucphen 2023-2026 is hierbij randvoorwaardelijk. Ditzelfde geldt in bredere zin voor klimaatbestendig bouwen conform het beleid ‘Klimaatbestendig Rucphen’

Actie

Uitleg

32. Acties uitvoeren vanuit beleid duurzaamheid

We blijven acties uitvoeren vanuit het beleid duurzaamheid omtrent een klimaatbestendige leefomgeving.

We sluiten aan bij de Integrale aanpak Positieve Gezondheid Verdieping: We sluiten met dit volkshuisvestingsprogramma aan bij doelen van de Integrale aanpak Positieve Gezondheid die in 2023 is opgesteld. Door het verbreden en versterken van de sociale basis is de sociale cohesie binnen de gemeente krachtiger geworden. We richten ons integraal op positieve gezondheid. Het accent ligt niet op ziekte en kwetsbaarheid, maar op veerkracht en een gezond leven. We willen dat iedere inwoner kan aansluiten en meedoen. Het ondersteunen van gemeente- en buurtgerichte initiatieven, mantelzorgers en vrijwilligers is hierbij van groot belang. In 2040 nodigt de leefomgeving uit om te bewegen, te sporten en te ontmoeten en draagt daarmee bij aan de gezondheid van onze inwoners.

Thuis in gemeente Rucphen

We werken gebiedsgericht waar dat kan We gaan steeds meer gebiedsgericht werken. Dat houdt in dat meerdere thema’s in een buurt of kern worden aangepakt. Dit gaat niet alleen over woningbouw, maar bijvoorbeeld ook over vergroening, de warmte- en energietransitie, voorzieningen en infrastructuur. Op deze manier benutten we koppelkansen optimaal.

Actie

Uitleg

33. We maken aanspraak op de Realisatiestimulans

Naar verwachting treedt in 2026 de Realisatiestimulans in werking. Deze nieuwe regeling van het Rijk stimuleert de bouw van betaalbare woningen met een bijdrage aan gemeenten van circa €7000 per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. We dienen een aanvraag in wanneer de regeling is gestart.

41

42

Thuis in gemeente Rucphen

8.4 Overzicht van de acties Acties

Uitleg

We sturen op een goede mix van doelgroepen in de wijken 26. Afspraken maken met bouwers, ontwikkelaars en de corporatie over toe te voegen nieuwbouw

We maken met bouwers en ontwikkelaars afspraken over de prijssegmenten en type woningen van een plan in een bepaalde wijk of buurt, waarbij we zoveel mogelijk betaalbare woningen (sociale huur en/of betaalbare koop) toevoegen in wijken waar nu nog weinig betaalbare woningen (sociale huurwoningen en/of betaalbare koop) zijn en andersom. Deze actie gaat samen met actie 9 (optimaliseren planvoorraad op basis van gestelde ambities).

We stimuleren verduurzaming onder woningbezitters 27. Kennis over verduurzaming van de woning en over financiering hiervan verspreiden onder onze inwoners

We informeren inwoners over de mogelijkheden van verduurzaming van de woning via de gemeentelijke website, brieven en het Regionaal Energie loket Rucphen (REL).

We benutten de bestaande voorraad beter 28. Beleidsregels opstellen voor woningsplitsen

We stellen beleidsregels op voor het splitsen van bestaande woningen.

29. Voorwaarden vastleggen waar bij woningdelen aan moet worden voldaan

We stellen voorwaarden op waar verhuurders bij woningdelen aan moeten voldoen.

30. Afspraken maken met Thuisvester over te delen of splitsen woningen

We maken met de corporatie Thuisvester afspraken over mogelijkheden om de sociale huurvoorraad beter te benutten. We maken bijvoorbeeld afspraken over woningdelen en onderzoeken.

31. We brengen prémantelzorgbeleid verder onder de aandacht

Hierbij sluiten we aan bij de doorstroomcampagne en zorgen we ervoor dat de mogelijkheden van prémantelzorgwoningen beter bekend worden bij onze inwoners.

We creëren een levensloopgeschikte en klimaatbestendige leefomgeving 32. Acties uitvoeren vanuit beleid duurzaamheid

We blijven acties uitvoeren vanuit het beleid duurzaamheid omtrent een klimaatbestendige leefomgeving.

We werken gebiedsgericht waar kan 33. We maken aanspraak op de Realisatiestimulans

Naar verwachting treedt in 2026 de Realisatiestimulans in werking. Deze nieuwe regeling van het Rijk stimuleert de bouw van betaalbare woningen met een bijdrage aan gemeenten van circa €7000 per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. We dienen een aanvraag in wanneer de regeling is gestart.

9. Verdieping per dorpskern

44

Thuis in gemeente Rucphen

Elke kern in de gemeente Rucphen heeft andere kenmerken (zoals kort geschetst in hoofdstuk 3) en dus ook opgaven. In dit hoofdstuk schetsen we kort de huidige situatie op het gebied van volkshuisvesting en geven we aan welke ontwikkelrichting we voor een bepaalde dorpskern voor ons zien.

Rucphen Hoe staat Rucphen ervoor? De kern Rucphen heeft een relatief groot aandeel senioren; circa 37% is 65 jaar of ouder en tot 2040 vergrijst de kern het sterkst in de gemeente. Tegelijkertijd zijn er voorzieningen aanwezig om ouderen en aandachtsgroepen op te vangen. Het aandeel sociale huurwoningen in de kern is relatief laag (circa 25%). Circa 70% is een koopwoning. Deze zijn in de kern Rucphen relatief duur. De komende jaren staan er in Rucphen veel nieuwbouwwoningen op de planning, met name in het project Rucphen Noord-West. Dit is een aanzienlijk omvangrijk project; er worden circa 250 woningen gerealiseerd. Waar heeft Rucphen behoefte aan? Wat betreft nieuwbouw zetten we volop in op de ontwikkeling van Rucphen Noord-West. We willen hier twee derde betaalbare woningen toevoegen, waarvan circa 30% sociale huur. Op deze manier streven we naar een evenwichtigere verdeling van sociale huurwoningen binnen de gemeente. We willen met nieuwbouw in Rucphen een mix van grondgebonden en nultredenwoningen toevoegen, met name in Rucphen Noord-West. Deze ontwikkeling moet een thuis bieden aan een diverse groep huishoudens, van starters tot senioren. We vinden het belangrijk dat hier ook ruimte is voor (zorg)voorzieningen en ontmoetingsplekken, aangezien de uitbreiding relatief ver van het centrum en huidige voorzieningen ligt.

We willen in de kern, binnenstedelijk, alleen nultredenwoningen toevoegen. Ouderen kunnen zo vanuit hun eigen woning en wijk doorstromen naar een plek dicht bij voorzieningen, waardoor er in de bestaande buurten in de kern een betere demografische mix ontstaat.

Schijf Hoe staat Schijf ervoor? Schijf is een kleine kern met relatief grote koopwoningen. Slechts 16% van de woningvoorraad bestaat uit sociale huur. De kern krijgt te maken met flinke vergrijzing en een toename van het aantal alleenstaanden. In Schijf staan verschillende woningbouwprojecten op de planning. Momenteel zijn er bijna vijftig woningen in uitvoering. Daarnaast wordt de komende jaren gewerkt aan de (her)ontwikkeling van de gebieden ten noorden en aan de zuidkant van Schijf, waarbij er sprake is van meer grootschaligere ontwikkelingen. Waar heeft Schijf behoefte aan? Schijf is een van de kleinste kernen in onze gemeente. Er is in deze kern behoefte aan passende woningen voor starters en ouderen. Voor de ouderen denken we aan kleinschalige inbreidingsplekken waar we nultredenwoningen kunnen toevoegen. Daarnaast willen we in deze kern jonge mensen tot 35 jaar behouden. Dit betekent zowel het bevorderen van doorstroming als het toevoegen van betaalbare woningen (met name sociale huur) die bereikbaar zijn voor jongeren, juist omdat de huizen in Schijf minder goed bereikbaar zijn voor doorstroming. Het toevoegen van woningen voor starters achten we het meest wenselijk bij de ontwikkeling van de gebieden ten noorden en aan de zuidkant van Schijf. We zien mogelijkheden in een gemengde woonvorm waarin starters en ouderen samenwonen.

45

Thuis in gemeente Rucphen

Sprundel Hoe staat Sprundel ervoor? In Sprundel wonen relatief veel gezinnen en blijft tot 2040 de kern met relatief de meeste kinderen. Tegelijkertijd neemt in Sprundel ook de groep ouderen toe. In de kern is relatief weinig sociale huur aanwezig (24%). In Sprundel is er een aantal woningbouwprojecten in voorbereiding, waarvan Vissenberg III met circa 160 woningen en het Rozenquartier met circa 50 woningen relatief grote ontwikkelingen zijn. Waar heeft Sprundel behoefte aan? In aansluiting op de bevolkingsontwikkeling is in Sprundel, naast passende woningen voor ouderen, specifiek ook een groeiende vraag naar eengezins sociale huurwoningen. Deze zijn gewenst voor bijvoorbeeld starters. Bij de woningen die de komende tijd gerealiseerd worden in Sprundel wordt gestreefd naar voldoende woningen die geschikt zijn voor zowel ouderen als jongeren. In Vissenberg III streven we naar een mix in type woningen (in zowel vorm, eigendom en prijs). Specifiek zetten we op de binnenstedelijke locaties in op kleinere appartementen, mogelijk in een hofjesvorm waardoor we in staat zijn om ook een buitenruimte te realiseren.

St. Willebrord Hoe staat St. Willebrord ervoor? St. Willebrord is de grootste dorpskern binnen onze gemeente. In de kern wonen relatief veel jonge huishoudens. De sociaaleconomische status is in deze kern het laagst en het heeft de meeste uitdagingen op het gebied van sociale problematiek. Het aandeel sociale huurwoningen in St. Willebrord ligt boven het gemeentelijke gemiddelde (35% t.o.v. 28%). In deze kern is het grootste aantal appartementen te vinden. De komende jaren staan er in St. Willebrord meerdere projecten op de planning, waarvan een groot aantal binnen het bestaand stedelijk

46

Thuis in gemeente Rucphen

gebied. In totaal staan er momenteel bijna tweehonderd woningen gepland, waarvan het merendeel nultredenwoningen. Waar heeft St. Willebrord behoefte aan? We richten ons op het behoud van jonge mensen in St. Willebrord en de doorstroming van ouderen in de kern. We focussen ons op relatief kleinschalige inbreidingsplekken waarbij we kleinere woningen toevoegen in hogere dichtheden. Zo borgen we de betaalbaarheid. We zetten in op woningen in het betaalbare koop- en het middenhuursegment om doorstroming uit sociale huur mogelijk te maken. Daarbij letten we er in deze kern bij seniorenwoningen gericht op dat de zorgvoorzieningen goed bereikbaar zijn.

Zegge Hoe staat Zegge ervoor? De huursector in Zegge bestaat uit relatief veel sociale huur (29%). Opvallend is de relatief lage prijs van koopwoningen. Koopwoningen in Zegge kunnen daarmee interessant zijn voor starters. In Zegge is een aantal woningbouwprojecten in voorbereiding. De ontwikkeling in Zegge Oost van circa zestig woningen is daar een van. De omvang van deze kern neemt dus de komende jaren toe. Waar heeft Zegge behoefte aan? We zijn als eerste aan de slag gegaan met de woningbouwplannen Zegge-Oost (circa zestig woningen) en de Hoefstraat (zestien woningen). We focussen ons hier met name op woningen voor starters. We zetten niet direct in op andere grotere locaties in de kern. Wel willen we binnenstedelijke verdichting faciliteren zodat ook de ouderen uit de kern kunnen doorstromen.

Uitkomsten uit het woonwensenonderzoek In de uitkomsten van het woonwensenonderzoek is er, naast leeftijd, een onderscheid gemaakt naar kern. We sluiten daarom dit hoofdstuk af met enkele opvallende verschillen tussen deze kernen. Kanttekening hierbij is dat de representativiteit van de uitkomsten voor een kern sterk afhangt van wie de vragenlijst in de kernen heeft ingevuld. • In Rucphen en Zegge ervaren respondenten relatief de meeste problemen bij het vinden van een geschikte woning, met name door een tekort aan het gewenste woningtype en hoge koop- en huurprijzen • In Schijf is de behoefte aan levensloopbestendige woningen relatief het grootst; • In Sprundel is de behoefte aan grondgebonden woningen relatief het grootst; • In Rucphen wonen respondenten het liefst in hun huidige dorpskern; • In St. Willebrord wensen respondenten relatief vaak een actie van de gemeente om een verhuizing mogelijk te maken; • In Zegge willen respondenten relatief vaak naar een gelijkvloerse woning verhuizen als ze in de toekomst meer zorg nodig hebben.

Thuis in gemeente Rucphen

10. Begrippenlijst

47

48

Thuis in gemeente Rucphen

Appartement (meergezinswoning) Een afzonderlijke woning die deel uitmaakt van een groter gebouw. Appartementen is de verzamelterm voor meergezinswoningen. Hieronder vallen flats, galerij-, portiek-, beneden- en bovenwoningen en woningen boven bedrijfsruimten. (Buiten) bestaand stedelijk gebied (BSG) Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Deze begrenzing is ook vastgelegd in de provinciale verordening. Betaalbare koop Landelijk worden met betaalbare koopwoningen woningen bedoeld die een marktwaarde hebben onder de € 405.000 (prijspeil 2025). Gedurende de looptijd van dit volkshuisvestingsprogramma volgen we de landelijke aanpassingen van deze grens. (Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap (CPO/PO) Particulier Opdrachtgeverschap is een vorm van projectontwikkeling, waarbij een particulier opdrachtgever is voor de bouw van een woning. Dit wordt zelfbouw genoemd. Bij Collectief Particulier Opdrachtgeverschap is een groep toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever voor hun eigen nieuwbouwproject. Doorstromers Huishoudens die een andere woning betrekken en daarbij hun huidige woning vrijmaken. Extramuraal Een term die gebruikt wordt binnen de Wet langdurige zorg.

Extramuraal betekend zorg op een locatie, dit kan ‘thuis’ zijn of in een (geclusterde) woonvorm waarbij de huisarts zelf nog de behandeling uitvoert.

Geclusterde woning Een woning die voldoet aan de volgende eisen: • Reguliere woningen. • Intern en extern zonder trap toegankelijk (bij meerlaags is er een lift aanwezig). • Clustering van minimaal twaalf woningen. • Focus op sociaal contact en gemeenschapsgevoel. • Aanwezigheid van ontmoetingsruimte binnen het complex. • Met of zonder Wmo/Zvwzorg nabij of zorg extramuraal (VPT, MPT en PGB). Grondgebonden woningen (eengezinswoning) Een grondgebonden woning is een woning die rechtstreeks toegankelijk is op het straatniveau waarvan een van de woonlagen aansluit op het maaiveld. Grondgebonden woningen hebben meestal een op de grond gelegen tuin en/of erf. Inbreidingslocatie Een inbreidingslocatie is een locatie binnen de bestaande bebouwing. Het tegenovergestelde is uitbreiding, die plaatsvindt aan de grenzen van bestaande bebouwing. Integrale wijkaanpak Een integrale wijkaanpak is een langjarige inzet van maatregelen in een bepaald gebied (wijk of buurt) waar sprake is van een opstapeling van meerder opgaven. Integraal houdt in dat meerdere opgaven in het gebied in samenhang worden aangepakt. Het gaat er vooral om dat betrokken partijen hun eigen taak zo goed mogelijk uitvoeren, dat ze weten wat anderen doen, elkaar respecteren en daar waar nodig onderling afstemming organiseren. Intramuraal Intramuraal is een term die gebruikt wordt binnen de Wet langdurige zorg.

Intramuraal betekent opgenomen in een woonzorglocatie waarbij zowel verzorging als zorg door bijvoorbeeld een arts of

49

Thuis in gemeente Rucphen

ouderengeneeskundige intern door de zorgaanbieder georganiseerd wordt. Koopgarantregeling Koopgarant is een regeling waarmee je met ‘korting’ een woning koopt van een woningcorporatie of een projectontwikkelaar. De woningcorporatie of ontwikkelaar garandeert het huis binnen drie maanden weer van je terug te kopen als je verhuist. Je kunt je woning niet aan iemand anders verkopen. Dankzij deze regeling koop je het huis voor een bedrag dat lager ligt dan de marktwaarde. Zo kun je ook met minder inkomen een eigen woning kopen tegen betaalbare maandlasten. Nultredenwoning Nultredenwoningen zijn woningen waarbij je niet hoeft trap te lopen, zowel binnen het huis als om naar binnen te komen. Vaak gaat het om gelijkvloerse grondgebonden woningen of appartementen. In nultredenwoningen zijn de woonkamer, keuken, badkamer, toilet en tenminste één slaapkamer gelijkvloers. In een wetswijziging van het Bbl worden minimale eisen voor nultredenwoningen en zorggeschikte woningen voorgesteld (zie link). Indien deze wet in werking treedt hanteren we de normen zoals daar omschreven. We willen met initiatiefnemers inzetten op de realisatie van BAT 2 bij nultredenwoningen en BAT 3 bij zorggeschikte woningen. Dit geldt zeker voor appartementen.

Tabel 2: Richtlijnen Bouw Advies Toegankelijkheid (BAT) Aanbod

Gebruiker

Toelichting

BAT 1 (nultreden)

Wandelstokgebruiker

Deze woning is traploos bereikbaar en er zijn in de woning geen trappen. Wel kunnen er drempels aanwezig zijn en kan de douche een hoge instap hebben.

BAT 2

Rollatorgebruiker

Deze woning is traploos bereikbaar, heeft in de woning geen trappen en is vanwege de drempels en breedte van de deuren geschikt voor rollatorgebruik. De douche heeft een lage douchebak of een douchegedeelte zonder opstal.

Rolstoelgebruiker

Deze woning is traploop bereikbaar, heeft in de woning geen trappen en heeft geen drempels. Ook zijn de deuren extra breed. Verder is er geen opstap naar de douchevloer.

Ontvanger van verpleegzorg thuis

Deze woning is traploos bereikbaar en heeft in de woning geen trappen en drempels. Ook zijn de deuren extra breed. Er is geen opstap naar de douchevloer. De individuele zorgverlening is mogelijk door extra ruimte op de slaapkamer en badkamer.

(rollator bewoonbaar)

BAT 3 (rolstoel bewoonbaar)

BAT 4 (geschikt voor verpleegzorg thuis)

50

Thuis in gemeente Rucphen

Middenhuur Een middenhuurwoning heeft een aanvangshuur van minimaal € 900,07 en maximaal € 1.184,83 per maand (prijspeil 2025). We volgen gedurende de looptijd van dit volkshuisvestingsprogramma de landelijke aanpassingen van deze grens. Samenredzaam Samenredzaam is het vermogen van mensen om, met hulp en ondersteuning van hun omgeving, te bepalen wat voor hen belangrijk is en hoe ze dat willen organiseren. Eigen regie gaat over het vermogen om zelf te kunnen bepalen wat je wilt doen en hoe je dat wilt organiseren. Begrippen die vaak in dit verband worden genoemd zijn zelfredzaamheid (zelfstandig mee kunnen doen), eigen kracht (zelf kunnen) en eigen verantwoordelijkheid (zelf moeten of mogen). Als mensen een taak niet zelfstandig kunnen uitvoeren – denk aan zaken als daginvulling, administratie of relaties onderhouden – dan zijn ze wel in staat om zelf te bepalen wat voor hen belangrijk is of hoe ze dat willen compenseren. Sociale huur Binnen de sociale huur gelden vier huurprijsgrenzen: de kwaliteitskortingsgrens (huurprijs tot € 477,20), de eerste aftoppingsgrens (huurprijs van € 477,20 tot € 682,96), tweede aftoppingsgrens (huurprijs van € 682,96 tot € 731,93) en de liberalisatiegrens (huurprijs van t/m € 900,07). Dit zijn de geldende grenzen in 2025. We volgen gedurende de looptijd van dit volkshuisvestingsprogramma de landelijke aanpassingen van deze grenzen.

Vrijesectorhuur Ook wel geliberaliseerde huur. Dit zijn huurwoningen met een huurprijs boven de liberalisatiegrens van € 1.184,83 per maand (prijspeil 2025). We volgen gedurende de looptijd van dit volkshuisvestingsprogramma de landelijke aanpassingen van deze grens.

Verpleging en verzorging (VV) • VV04: Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging • VV05: Beschermd wonen met intensieve dementiezorg • VV06: Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging • VV07: Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, vanwege specifieke aandoeningen, met de nadruk op begeleiding • VV08: Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, vanwege specifieke aandoeningen, met de nadruk op verzorging/verpleging • VV09: Herstelgerichte behandeling met verpleging en verzorging Zorggeschikte woning Een woning die voldoet aan de volgende eisen: • Intern en extern zonder trap toegankelijk. • Rolstoel- en/of rollatortoegankelijk. • Keuken, badkamer, toilet en slaapkamer zonder trappen bereikbaar • Dementievriendelijk. • Ontmoetingsruimte op loopafstand. • Zorg extramuraal: Woningen bestemd voor VPT, MPT en PGB. • Zorg vanuit Wlz. • Deels vanuit Wmo/Zvw is mogelijk (dan is het gespikkeld). Zorg thuis Verzekerden met een indicatie voor Wlz-zorg kunnen ervoor kiezen in een instelling te gaan wonen om de zorg te krijgen die zij nodig hebben. Zij kunnen er onder voorwaarden ook voor kiezen om zorg thuis te ontvangen met een volledig pakket thuis (vpt), een modulair pakket thuis (mpt) of om de benodigde zorg zelf te regelen met een persoonsgebonden budget (pgb). Deze mogelijkheden worden leveringsvormen genoemd.

Een combinatie van mpt en pgb is ook mogelijk.

Thuis in gemeente Rucphen

Colofon Datum: 13 augustus 2025 Projectnummer: 24.105 Opdrachtgever: Gemeente Rucphen Opdrachtnemer: Stec Groep Stec Groep Onderzoek en advies over wonen, werken en leefomgeving Postbus 217, 6800 AE Arnhem Willemsplein 5, 6811 KA Arnhem 026 - 751 41 00 info@stec.nl www.stec.nl

51

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15889894/1