08b 1e bestuursrapportage 2025 Gemeente Rucphen

Dit wordt gevolgd door de fase van bestuurlijke oordeels- en besluitvorming waarin de besturen zich een oordeel vormen over de mogelijke scenario’s voor organisatie- en samenwerkingsvormen, een voorgenomen besluit nemen (juni/juli) over de voorkeursoptie voor de organisatie- en samenwerkingsvorm en na het inwinnen van gemeentelijke zienswijzen komen tot een definitief besluit (najaar 2025). Alle gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze te geven op het voorgenomen besluit over de richting van de samenwerking, alvorens de AB’s overgaan tot het nemen van een definitief besluit. Dit kan gedurende de wettelijk voorgeschreven periode van 3 maanden (7 juli-7 oktober). De directie van de beide GGD-en zijn beschikbaar om waar nodig de AB-leden bij te staan bij het toelichten van de voornemens aan de raden/raadscommissies. Transitievisie warmte / Warmteprogramma Het warmteprogramma is een verplicht programma onder de Omgevingswet dat uiterlijk 31 december 2026 door ons moet worden vastgesteld. Het warmteprogramma is de opvolger van de transitievisie warmte (TVW) waarin we beschrijven hoe we de komende 10 jaar omgaan als gemeente met het aardgasloos maken van woningen en buurten. Het programma moet iedere 5 jaar worden herijkt. Er wordt gestart met de opstelling van het programma in 2025 en het zal in 2026 afgerond worden.

We stellen op dit moment een plan van aanpak op om te komen tot het warmteprogramma en evalueren de TVW. 3.7.3. Financiële mutaties

Omschrijving Werkprogramma OMWB 2025 SPUK-regeling Verduurzaming Bedrijventerreinen Totaal mutaties Programma 7

Mutaties begrotingssaldo 33.076,00 0,00

Onvoorziene uitgaven

Jaar 2025 2025

33.076,00

Werkprogramma OMWB 2025 Er heeft een structurele aframing van het werkbudget Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) plaatsgevonden met € 33.076,00. Dit hebben wij besloten bij de vaststelling van het werkprogramma 2025 in maart 2025. De reden is een structurele onderbesteding. Dit bedrag komt ten gunste van het begrotingssaldo 2025. SPUK-regeling Verduurzaming Bedrijventerreinen Om bedrijven versneld te laten verduurzamen, heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) de Specifieke Uitkering 'Bedrijfsmatig Vastgoed' opgezet. Deze zogeheten SPUKregeling bestaat uit twee programma's: een ontzorgingsprogramma voor micro- en kleine ondernemer en een programma gericht op het organiseren van verduurzaming van bedrijventerreinen. Voor het tweede programma heeft de Provincie Noord-Brabant de Brabantse regio’s de mogelijkheid geboden een subsidieaanvraag in te dienen om aanspraak te maken op de middelen. In totaal is een bedrag van €1.058.000,00 voor West-Brabant beschikbaar. Verdeeld over de 16 gemeenten gaat het om € 62.078,00 per

24

gemeente. Voor gemeente Rucphen gaat het om bedrijventerrein De Nijverhei en aangezien de verenigingsgraad van De Nijverhei al op orde is, zetten we de middelen in voor verduurzaming. We ramen de bedragen aan zowel de inkomsten- als uitgavenkant. Deze mutatie heeft geen effect op het begrotingssaldo.

25

3.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 3.8.1. Voortgang programma Omgevingsvisie 2.0 Een omgevingsvisie is een integrale visie die strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving bevat. In 2023 is gestart met de opstelling van de Omgevingsvisie 2.0. In deze versie verschuift de focus van conserverend naar vooruitstrevend en toekomstgericht. In het eerste kwartaal 2025 is verder gewerkt aan de integraliteit tussen de diverse programma’s. Naar aanleiding van de reacties wordt de conceptversie van de Omgevingsvisie verder uitgewerkt. De Omgevingsvisie 2.0 wordt vanaf juni 2025 ter inzage gelegd en in september 2025 ter besluitvorming aan uw raad aangeboden. Omgevingsplan: Stand van zaken en vervolgstappen In de tweede helft van 2025 wordt de opdracht gegund aan een partij om te komen tot een omgevingsplan. In het derde kwartaal wordt uw raad actief betrokken bij de speerpunten die in de selectiecriteria gesteld gaan worden. Fazantendonk-Vosdonkseweg De gronden worden in 2025 verkocht, onder de voorwaarde dat de koper deze gronden ontwikkelt volgens het vastgestelde woonprogramma en de uitgewerkte stedenbouwkundige visie. Kaaistraat-Valkendonk & Kaaistraat-Vosdonkseweg In 2025 wordt een marktpartij geselecteerd die bereid is de gronden zelfstandig, of in samenwerking met de gemeente, te ontwikkelen voor woningbouw.

Rucphense Vaartkant (Middengebied centrumplan Rucphen) De lopende procedure wordt in het tweede kwartaal van 2025 hervat. De selectiecriteria worden geactualiseerd en aangescherpt om te voldoen aan de vereisten van transparantie en gelijke behandeling, zoals voorgeschreven in het Didam-arrest. Hierdoor kan de ontwikkeling met de eerder geselecteerde partijen worden voortgezet. Sloop van de Vijfsprong Om ons te begeleiden bij het afstoten van de Vijfsprong hebben wij een adviesbureau in de arm genomen. Op basis van een marktconsultatie en de daarop gebaseerde verkoopstrategie hebben wij besloten om de opstallen zelf te slopen en de kavel als bouwrijpe grond te koop aan te bieden. Op deze manier is de verwachting dat de verkoopbaarheid en de opbrengst, het hoogst zullen zijn. Wij hebben uw raad voorgesteld om voor de sloop een krediet beschikbaar te stellen en de betreffende kavel toe te voegen aan de actieve grondexploitatie “Leisuregebied Binnentuin”. Deze toevoeging zorgt ervoor dat de financiële effecten van de Vijfsprong op een transparante manier worden meegenomen in het totaalbeeld van het exploitatiegebied maar ook dat de opbrengst bijdraagt aan het exploitatieresultaat. In de raadsvergadering van 26 maart 2025 heeft u een amendement aangenomen om de procedure tot zelf slopen tot nader order aan te houden.

De aanhouding aan het college inzake het zelf slopen vervalt, indien er op 1 september 2025 geen of geen geldige en onvoorwaardelijke inschrijvingen zijn ontvangen. Het college kan dan alsnog uitvoering geven aan het geheel zelf slopen van complex De Vijfsprong en de betreffende kavel als bouwrijpe grond te koop aanbieden. Volkshuisvestingsprogramma Tijdens raadsinformatiebijeenkomsten op 19 november 2024 en 25 februari 2025 bent u op de hoogte gebracht van de voortgang en inhoud van het concept-volkshuisvestingsprogramma. In september 2025 wordt het volkshuisvestingsprogramma ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd, gelijktijdig met de omgevingsvisie. Woningbouwmonitor In het eerste kwartaal van 2025 zijn 24 woningen opgeleverd.

26

3.8.2. Nieuwe ontwikkelingen Rucphen Noord-West Het project Rucphen Noord-West is aangemeld bij de Provincie Noord-Brabant om mee te doen in een woningbouwversnellingstraject. Er kan een versnellingscoach aan de gemeente worden toegewezen op het moment dat we aan de criteria voldoen. Fonds bovenwijkse bijdragen Alle gemeenten in De6 verband (behalve gemeente Rucphen) hebben een fonds waarin ontwikkelaars van woningbouwprojecten een bijdrage storten per te bouwen woning. In onze gemeente loopt een onderzoek naar de mogelijkheden om dit ook te introduceren. De opbrengsten moeten worden aangewend voor (bovenwijkse) investeringen in de openbare ruimte. De resultaten van dit rapport met aanbevelingen worden in het derde kwartaal van 2025 verwacht. Uw raad is het bevoegd orgaan om een dergelijk fonds/programma vast te stellen en wordt actief betrokken. Het voordeel van deze methodiek dat ontwikkelaars bijdragen aan investeringen in de openbare ruimte waar ook de nieuwe inwoners profijt van hebben. Voor gemeente is dit instrument zeer geschikt om te komen tot investeringen in de openbare ruimte waar anders geen/te weinig budget voor is. Onder de nieuwe Omgevingswet kan een financiële bijdrage voor de fysieke leefomgeving opgenomen worden in een programma. In dit programma wordt de bijdrage per nieuw te ontwikkelen gebouw bepaald en wordt ook het investeringsprogramma opgenomen.

De bijdrage per gebouw kan verschillen. Voor een sociale huurwoningen kan een ander tarief vastgesteld worden dan voor een vrijstaande woning of kantoor. De investering kan betrekking hebben op voorzieningen in de openbare ruimte, zoals verkeer, maar ook landschappelijke elementen. 3.8.3. Financiële mutaties

Omschrijving Tegemoetkoming in planschade

Mutaties begrotingssaldo -3.650,00

Actualisatie grondprijzen 2025

61.303,00

Totaal mutaties Programma 8

57.653,00

Onvoorziene uitgaven

Jaar 2025 2025

Tegemoetkoming in planschade In november 2023 hebben wij een aanvraag voor tegemoetkoming in planschade ontvangen. De aanvrager stelt een waardevermindering van zijn onroerend goed te hebben door de inwerkingtreding van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Rucphen 2012, woonwijk Hofstede te Rucphen’. De planschadeclaim is onderzocht door een onafhankelijke planschadeadviseur. Het advies van deze adviseur is om geen tegemoetkoming in planschade toe te kennen. De bijkomende kosten zoals wettelijke rente en de terugbetaling van het betaalde drempelbedrag bedragen € 3.650,00 en komen ten laste van het begrotingssaldo 2025. Actualisatie grondprijzen 2025 Met betrekking tot de verkoop van het perceel op de hoek van de Commandoweg en Sprundelseweg is in 2020 een inkomst geraamd van € 635.322,00. Deze waarde is destijds bepaald op basis van de grondprijzen van dat moment. In 2025 zijn de grondprijzen geactualiseerd en hiermee ook het tarief voor industriegrond. In verband met deze actualisatie dienen we de verwachte verkoopopbrengst te verhogen met € 61.303,00 ten gunste van het begrotingssaldo 2025.

27

3.9. Overige financiële mutaties De volgende wijzigingen zijn programma-overstijgend.

Omschrijving Prognose energie en gas 2025 ev Actualisatie budgetten o.b.v. Financiële slotwijziging 2024

Mutaties begrotingssaldo 67.782,00

Onvoorziene uitgaven

Jaar 2025 en verder

16.011,00

2025 en verder

Subsidieprogramma 2025

1.193,00

2025 en verder

Actualisatie belastingen en verzekeringen

10.585,00

2025 en verder

Actualisatie budgetten

-12.650,00

2025 en verder

Loon- en Prijsontwikkeling 2025 en 2026 SPUK BREED

0,00

2025 en verder

Specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) sport buurtsportcoaches

0,00

2025 en verder

Actualisatie leges Ruimtelijke ontwikkeling

0,00

2025 en verder

Overbrengen restantbudgetten 2024

0,00

2025

Totaal mutaties Overige financiële mutaties

82.921,00

Prognose kosten energie en gas De verbruikstarieven voor energie in 2025 zijn vastgesteld op basis van clickmomenten in de periode 1 februari tot en met 30 november 2024. Deze tarieven zijn afgezet tegen het gemiddeld werkelijk verbruik over de afgelopen drie jaar. De verbruikstarieven voor elektriciteit zijn gedaald met 18%, terwijl de gastarieven met 8% zijn gestegen. De herberekening van de verwachte energielasten heeft een positief effect op het begrotingssaldo, een voordeel van € 67.782,00 in 2025, aflopend naar € 64.020,00 in 2029. Actualisatie budgetten o.b.v. Financiële slotwijziging 2024 In uw vergadering van 11 december 2024 heeft u ingestemd met de Financiële slotwijziging 2024. In die Financiële slotwijziging zaten een aantal wijzigingen met structurele financiële consequenties voor het begrotingssaldo 2025 die in deze bestuursrapportage worden verwerkt. Subsidieprogramma 2025 Het concept-subsidieprogramma 2025 heeft drie weken ter inzage gelegen waarna in december 2024 het subsidieprogramma definitief is vastgesteld. De actualisatie van het subsidieprogramma wordt in 2025 deels bekostigd uit het begrotingssaldo. Actualisatie belastingen en verzekeringen De budgetten met betrekking tot belastingen en verzekeringen zijn versnipperd over de verschillende programma’s in de begroting.

Op basis van de werkelijke kosten 2024 is gebleken dat er structurele onderbesteding is op deze budgetten. In 2025 betreft het een bedrag van € 10.585,00 wat oploopt naar € 11.232,00 in 2028. Deze bedragen komen in de betreffende jaren ten gunste van het begrotingssaldo. Actualisatie budgetten Voor deze 1e bestuursrapportage 2025 is kritisch gekeken naar alle budgetten. Op basis hiervan wordt in 2025 € 12.650,00 ten laste gebracht van het begrotingssaldo. Het betreft hier een mix van eenmalige en structurele mutaties, waardoor de volgende bedragen ten laste van de begrotingssaldi komen: 2026 € 16.429,00; 2027 € 21.944,00 en 2028 € 22.715,00. De grootste mutaties worden hieronder opgesomd: Budget Lease Multifunctionals ➔ door gunstige aanbesteding eenmalig € 10.000,00 t.g.v. begrotingssaldo; Budget fysieke beveiliging ➔ structureel € 8.000,00 t.l.v. begrotingssaldo; Budget inkoopbureau ➔ stijging o.b.v. indexering tarieven afgerond € 6.000,00 structureel t.l.v. begrotingssaldo.

28

Hieronder zijn de mutaties opgenomen/toegelicht die geen effect hebben op het begrotingssaldo 2025, maar wel leiden tot aanpassing van de raming van budgetten (baten en/of lasten). Loon- en Prijsontwikkeling 2025 en 2026 SPUK BREED In 2023 is de specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (SPUK BREED) beschikt voor de periode 2023-2026. Om de gestegen loonkosten en prijzen te compenseren in 2025 en 2026 hebben we van het ministerie een vergoeding ontvangen. De vergoeding in 2025 bedraagt € 20.586,00 en in 2026 € 16.163,00 en wordt verdeeld over de 15 actielijnen binnen SPUK BREED. We ramen de bedragen aan zowel de inkomsten- als uitgavenkant. Deze mutatie heeft geen effect op het begrotingssaldo. Specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) sport buurtsportcoaches Bij de oorspronkelijke budgetaanvraag voor de buurtsportcoaches is geen rekening mee gehouden dat de btw niet kan worden teruggevraagd of gecompenseerd vanwege de btw-vrijstelling voor sport. Het budget voor de buurtsportcoaches moet verhoogd worden met het btw-deel. Daarnaast dienen we een aanvraag in om via de Regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) een compensatie van 18% over het bedrag inclusief btw te ontvangen vanwege het btw-verlies. Voor deze compensatie wordt een inkomstenbudget geraamd.

Hierdoor ontstaat er geen financieel effect. Actualisatie leges Ruimtelijke ontwikkeling Binnen de begroting zijn diverse posten opgenomen met betrekking tot legesopbrengsten ruimtelijke ontwikkeling. Om dit eenvoudiger en efficiënter te maken is de hoeveelheid posten teruggebracht. Omdat het hier een wijziging betreft die programma overstijgend is, dienen we dit te vermelden in deze bestuursrapportage. Deze mutaties hebben geen effect op het begrotingssaldo. Overbrengen restantbudgetten 2024 In 2024 zijn ten laste van de exploitatie eenmalige budgetten beschikbaar gesteld die niet of niet geheel in dat jaar zijn uitgegeven. Van de projecten die doorlopen in 2025 resteert € 665.916,00. Om in 2025 over deze middelen te kunnen beschikken dienen deze te worden overgebracht. In het voorstel tot vaststelling van de jaarrekening 2024 (raadsvergadering 11 juni 2025) hebben wij u voorgesteld deze middelen ten laste van het resultaat te reserveren. Van eenmalige projecten die worden gedekt uit een reserve resteert eind 2024 € 1.590.035,00. Omdat deze projecten over een periode van meerdere jaren worden uitgevoerd dienen ook deze middelen beschikbaar te blijven in 2025.

29

4.

Algemene dekkingsmiddelen

4.1 Algemene uitkering Gemeentefonds (algemene uitkering) Op basis van de decembercirculaire 2024 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is een nieuwe berekening gemaakt van de algemene uitkering 2025. Ten opzichte van de huidige raming, € 46.780.468,00, die op basis van de Programmabegroting 2025 tot stand is gekomen zijn er geen mutaties. De decembercirculaire 2024 bevat ook geen taakmutaties of decentralisatie-uitkeringen die betrekking hebben op het jaar 2025 of verder. Meicirculaire 2025 Omdat de meicirculaire 2025 nog niet gepubliceerd is tijdens het opstellen van deze 1e bestuursrapportage 2025, worden de uitkomsten met betrekking tot het jaar 2025 verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2025. De effecten van de meicirculaire 2025 op de jaren 2026 en verder worden verwerkt in de Kadernota 2026.

30

5. 5.1

Reserves, voorzieningen en investeringen Reserves

Reserve Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) Afwaarderen boekwaarden Willibrordusschool In de raadsvergadering van 12 juni 2024 heeft uw raad ingestemd met het raadsvoorstel “vervangende nieuwbouw Heilinde”. Een onderdeel van dit raadsvoorstel is het afwaarderen van de resterende boekwaarden die betrekking hebben op de Willibrordusschool. Wanneer het gebouw gesloopt is, dienen de boekwaarden te worden afgewaardeerd. Zoals in de Financiële slotwijziging 2024 is toegelicht dient de afwaardering pas in 2025 plaats te vinden in plaats van 2024. Het bedrag van € 394.643,00 komt in 2025 ten laste van de reserve IHP. Herstelwerkzaamheden aangetaste vloeren betonrot Mariadonk De kosten voor herstel bedragen € 200.000,00, waarvoor een krediet beschikbaar gesteld dient te worden. Het krediet wordt afgeschreven in 20 jaar en de jaarlijkse afschrijvingslast vanaf 2026 komen ten laste van de reserve IHP. Reserve groenvoorziening De NatuurWerkgroep Rucphen en omgeving (hierna NatuurWerkgroep) heeft een zogenoemd ‘Groen- en Klimaatfonds’ geïnitieerd. Met eigen middelen willen zij de inwoners van de gemeente Rucphen middels een subsidieregeling stimuleren en ondersteuning bieden aan activiteiten die leiden tot vergroening en verduurzaming, danwel tot een meer klimaat adaptieve inrichting. In 2025 wordt € 10.000,00 overgemaakt ten laste van de reserve groenvoorziening.

Deze mutatie heeft geen effect op het begrotingssaldo. Reserve verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied In het kader van de overeenkomst Ruimte voor Ruimte met de provincie Noord-Brabant ontvangen wij middelen bij verkoop van Ruimte voor Ruimte titels. De ontvangen middelen kunnen ingezet worden voor verbetering van de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. In 2025 hebben we voor het woningbouwproject aan de Kaaistraat € 100.000,00 ontvangen. Dit bedrag wordt gestort in de reserve Verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied. Reserve groencompensatie Op het Neerhofplein in Sprundel worden verrijdbare boom- en heesterbakken geplaatst. De kosten voor het leveren en plaatsen van de boom- en heesterbakken bedraagt € 24.345,00 en wordt bekostigt uit de reserve groencompensatie. Algemene reserve grondbedrijf De vrij besteedbare reserves waren per 31 december 2023 € 2.057.236,00 groot. Door storting in de reserve voor tussentijdse winstneming van € 196.970,00 (complex 60 Hofstede) en onttrekkingen i.v.m. mutaties in de voorziening van € 11.324,00 en vennootschapsbelastingen van € 49.683,00, is de reserve gestegen naar € 2.193.199,00. De verhouding beschikbare reserve versus benodigde reserve bedraagt 1,5618. Het gewenste ratio weerstandsvermogen wat door uw raad is vastgesteld ligt tussen de 1 en 1,4.

De reserve is voldoende groot om de risico’s te kunnen opvangen, zodat er € 227.249,00 kan vrijvallen ten gunste van de algemene reserve. Het ratio weerstandsvermogen komt daarmee op 1,4. 5.1.1 Bestemming batig rekeningsaldo 2024 Het resultaat van de jaarrekening 2024 bedraagt € 3.329.369,07. In deze 1 e bestuursrapportage 2025 wordt de besteding van dit resultaat verwerkt. Storting in a. Reserve restantbudgetten

Bedrag 665.916,00

b. Reserve personele knelpunten

104.665,00

c. Reserve mutaties decembercirculaire

10.000,00

d. Egalisatievoorziening afvalstoffenheffing

45.393,00

e. Algemene reserve

2.503.395,07 3.329.369,07

31

5.2

Voorzieningen

Omschrijving Pensioenvoorziening wethouders

Mutaties begrotingssaldo 0,00

Voorziening afkoopsommen onderhoud graven

3.651,00

Totaal mutaties Voorzieningen

3.651,00

Onvoorziene uitgaven

Jaar 2028 en verder 2025 en verder

Pensioenvoorziening wethouders De pensioenen van politieke ambtsdragers zijn nu apart wettelijk geregeld in de Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa). Het kabinet heeft besloten de pensioenen van politieke ambtsdragers per 1 januari 2028 over te dragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Hiermee komt het jaarlijks actualiseren van de voorziening door de gemeente te vervallen. Tevens komt de jaarlijkse storting in de pensioenvoorziening wethouders vanaf 2028 te vervallen. Per saldo komt in 2028 € 168.147,00 en in 2029 € 168.360,00 ten gunste van het begrotingssaldo. Op basis van de Appa hebben we destijds een pensioenvoorziening wethouders in het leven geroepen. In deze voorziening zijn de pensioenwaarden van de huidige wethouders en een gedeelte van de voormalige wethouders verwerkt. De pensioenen van de voormalige wethouders die niet via deze voorziening lopen, zijn structureel opgenomen in onze begroting. Omdat we per 1 januari 2028 de totale waardeoverdracht van alle politieke ambtsdragers in één keer dienen over te hevelen aan ABP, dienen we de voorziening voor dat moment (uiterlijk 2027) op peil te brengen. Het Ministerie van BZK heeft in 2025 een onderzoeksbureau ingeschakeld om de gevolgen van de overgang voor de decentrale overheden in te schatten.

Het onderzoek richt zich op de omvang van de al opgebouwde Appa-aanspraken, de toekomstige premie en de al beschikbare middelen. Aan de hand van deze gegevens kunnen de financiële gevolgen voor afzonderlijke gemeenten ingeschat worden. Deze inschatting wordt teruggekoppeld aan ons, zodat wij een indicatie krijgen van de mogelijke financiële gevolgen en of we dit al goed uitgewerkt hebben. De verwachting is dat de uitkomsten van dit onderzoek nog in 2025 zullen worden teruggekoppeld richting de gemeente. Het moment van overdracht van de pensioenwaarden zal eind 2027 plaatsvinden, zodat per 1 januari 2028 de pensioenwaarden bij ABP staan. Op basis van de meest recente actuariële waardeberekeningen dienen we de voorziening naar verwachting met een bedrag van € 449.796,00 op peil te brengen in 2027; dit bedrag kan nog wijzigen. We nemen de storting op in de Kadernota 2026 voor het jaar 2027. Voorziening afkoopsommen onderhoud graven Bij de aankoop van een graf heeft men de keuze om de onderhoudsbijdrage af te kopen voor 5, 10 of 20 jaar. Bij afkoop heeft de gemeente de verplichting om de graven gedurende deze periode in stand te houden en te onderhouden. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is het verplicht deze “afkoopsommen” in een voorziening te storten.

Jaarlijks wordt aan de voorziening het vooruitbetaalde bedrag onttrokken dat op het onderhoud in dat betreffende jaar betrekking heeft. Bij de jaarrekening wordt het ontvangen bedrag aan “afkoopsommen” gestort in de voorziening. In 2024 was dit € 21.672,00. Omdat bij elke jaarrekening het werkelijke bedrag aan “afkoopsommen” gestort wordt in de voorziening, stijgt de jaarlijkse vrijval ten gunste van de exploitatie ter dekking van de werkelijke onderhoudsuitgaven meerjarig. Door middel van deze bestuursrapportage actualiseren we de meerjarige ramingen van de jaarlijkse vrijval ten gunste van de exploitatie. Voor 2025 betreft dit een bedrag van € 2.788,00 wat extra kan vrijvallen ten gunste van de exploitatie. De jaarlijkse storting in de voorziening op basis van de werkelijke “afkoopsommen” dient ook structureel te worden geactualiseerd op basis van de werkelijke storting van 2024. Hierdoor daalt de storting in 2025 met € 863,00. Per saldo komt een bedrag van € 3.651,00 ten gunste van het begrotingssaldo.

32

5.3

Investeringen

Bij vaststelling van de programmabegroting 2025 is door uw raad een bedrag van € 4.908.527,00 beschikbaar gesteld voor het doen van investeringen. Naast deze kredieten is er nog een aantal (restant)kredieten van voorgaande jaren beschikbaar. Deze zijn beschreven in de jaarrekening 2024, paragraaf 8.2.2.. In deze bestuursrapportage worden de restantkredieten 2024 overgebracht naar 2025. Als uitgangspunt geldt dat afwikkeling van kredieten plaatsvindt binnen 18 maanden na kredietvotering. Hieronder worden eerst de ontwikkelingen met betrekking tot de reeds gevoteerde kredieten beschreven, daarna wordt nog een nieuw krediet voorgesteld. Kapitaallasten, afschrijvingslasten en rentekosten In onderstaande paragraaf gebruiken we de termen ‘kapitaallasten’, ‘afschrijvingslasten’ en ‘rentekosten’ door elkaar heen. Wanneer we spreken over ‘kapitaallasten’ dan bedoelen we rente en afschrijving. Bij de term ‘afschrijvingslasten’ bedoelen we alleen de afschrijving en bij ‘rentekosten’ alleen de rente.

Omschrijving Actualisatie afschrijvingslasten 2025

Mutaties begrotingssaldo 285.528,00

Onvoorziene uitgaven

Jaar 2025 en verder

Aanvullend krediet reconstructie Noorderstraat

0,00

2026 en verder

Klimaatbestendige inrichting overhoek Bernhardstraat

0,00

2026 en verder

Aanpassing fysieke ruimte gemeentewinkel en Politiepost Herstelwerkzaamheden vloeren Mariadonk Totaal mutaties Investeringen

-37.000,00

2025

0,00

2026 en verder

248.528,00

5.3.1. Ontwikkelingen m.b.t. reeds gevoteerde investeringskredieten Actualisering afschrijvingslasten 2025 en actualisering Financiële verordening Gemeente Rucphen 2025 De afschrijvingslasten van de reeds gevoteerde en afgewerkte (investerings-)kredieten zijn voor 2025 geactualiseerd. Deze actualisatie betreft vooral kredieten die in 2024 nog niet volledig zijn afgewerkt en waarvan de uitvoering doorloopt in 2025. Ook heeft uw raad tijdens de raadsvergadering van 14 mei 2025 de Financiële verordening Gemeente Rucphen 2025 vastgesteld. In deze verordening zijn een aantal afschrijvingstermijnen geactualiseerd, zodat ze meer aansluiten bij de realiteit. Het betreft de volgende onderdelen: • Reconstructie wegen van 30 naar 40 jaar; • Renovatie openbaar groen van 15 naar 30 jaar; • Voertuigen van 10 naar 7 jaar. We stellen voor om van de lopende investeringen van deze onderdelen vanaf 2019 de afschrijvingslasten te herzien naar de nieuwe afschrijvingstermijnen. De effecten hiervan zijn meegenomen in de actualisatie van de afschrijvingslasten. In totaliteit dalen de afschrijvingslasten met € 791.208,00. Dit bedrag is opgebouwd uit een daling van de afschrijvingslasten die bekostigd worden uit een reserve, voor een bedrag van € 505.680,00. Door aanwending van de reserves ontstaat een voordeel op het begrotingssaldo 2025 van € 285.528,00.

In onderstaande tabel worden de afschrijvingslastenmutaties met betrekking tot reserves opgesomd: Reserve

Bedrag

Reserve dekking kapitaallasten

-17.160

Reserve groencompensatie

-14.720

Reserve Integraal huisvestingsplan Onderwijs

-473.800

Totaal mutaties kapitaallasten m.b.t. reserves

-505.680

De actualisatie van de afschrijvingslasten werkt door in de jaren na 2025. In alle jaren ontstaat een positief effect op het begrotingssaldo. Het betreft de volgende positieve effecten: € 105.911,00 in 2026; € 130.721,00 in 2027 en € 143.307,00 in 2028.

33

Actualisering rente over beginboekwaarde 2025 investeringen (inclusief grondbedrijf) Conform de BBV voorschriften is het verplicht de rentekosten via een omslagmethode door te belasten aan taakvelden waar een boekwaarde van een investering voorkomt. Voor 2025 was een bedrag geraamd van € 513.961,00, het nieuwe rentebedrag is berekend op € 560.780,00 (waarvan € 38.016,00 betrekking heeft op het grondbedrijf). Aanvullend krediet reconstructie Noorderstraat Aanpassingen van het rioolontwerp hebben geleid tot een besparing van € 951.000,00 op de kredieten voor vervanging en afkoppelen van riolering in de Noorderstraat. Dit heeft echter ook geleid tot hogere voorbereidingskosten en een verschuiving van uitvoeringskosten. Als gevolg hiervan en door stijging van kosten voor beplanting en betonmaterialen voorzien wij een overschrijding van het krediet voor reconstructie van de Noorderstaat van € 210.000,00. Deze overschrijding is pas aan het licht gekomen nadat het werk was gegund en bij de 2e bestuursrapportage 2024 de rioleringskredieten waren afgeraamd. Van deze € 210.000,00 heeft € 104.000,00 betrekking op het onderdeel wegen en € 106.000,00 op het onderdeel groen. De afschrijvingslasten van de € 104.000,00 bedraagt € 3.467,00 en komt vanaf 2026 ten laste van het begrotingssaldo. De afschrijvingslasten van de € 106.000,00 bedraagt € 7.066,00.

Hiervan komt vanaf 2026 € 5.453,00 per jaar (voor 15 jaar) ten laste van de reserve groencompensatie. Voor de resterende afschrijvingslasten van € 1.613,00 worden de ontvangen impulsgelden klimaatadaptatie groen ingezet. 5.3.2. Nieuwe investeringskredieten Klimaatbestendige inrichting overhoek Bernhardstraat Na aanleg van de omleiding Rucphen is een overhoek ontstaan die gebruikt is als gronddepot. Deze overhoek leent zich voor klimaatbestendige inrichting door aanplant van groen en realisatie van een waterpartij. De kosten voor de aanleg van een waterpartij/retentie bedragen € 32.000,00 en kunnen bekostigd worden uit een reeds beschikbaar gesteld krediet. De kosten voor de aanplanting bedragen € 20.000,00. Voor de bekostiging wordt de reserve groencompensatie ingezet. De jaarlijkse afschrijvingslast van € 1.333,00 komt vanaf 2026 t.l.v. deze reserve. Aanpassing fysieke ruimte gemeentewinkel en Politiepost Om te voldoen aan wetgeving moet de fysieke ruimte van de gemeentewinkel worden afgesloten voor onbevoegden. Tevens heeft de Politie verzocht om hun ruimte die ze gebruiken in het gemeentehuis aan te passen zodat er vijf werkplekken inpassen. U bent hierover geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief. De aanpassingen voor gemeentewinkel en de politiepost worden geschat op € 37.000,00.

We dienen het totale bedrag te activeren op de balans en hierop meerjarig af te schrijven in 20 jaar. Het bedrag van € 37.000,00 wordt gestort in de reserve dekking kapitaallasten ten laste van het begrotingssaldo 2025. Op deze manier is er een eenmalig effect op de begroting 2025. Meerjarig verloopt de afschrijving via de genoemde reserve. Herstelwerkzaamheden aangetaste vloeren betonrot Mariadonk De kosten voor herstel bedragen € 200.000,00, waarvoor een krediet beschikbaar gesteld dient te worden. Het krediet wordt afgeschreven in 20 jaar en de jaarlijkse afschrijvingslast vanaf 2026 komen ten laste van de reserve IHP.