08 IS 17 b&w Monitor sociaal domein

Gemeenteraad Rucphen Postbus 9 4715 ZG RUCPHEN

Rucphen, Onderwerp:

Onze referentie:

AZ15/009623-D21/1137591

Uw referentie:

0A15/-199892843

Behandelaar:

S. Teuns

Telefoonnummer:

0165-349902

FEB. 2021

12 4 Monitor sociaal domein vierde kwartaal 2020 (brief)

Geachte raad, Zoals we met u hebben afgesproken ontvangt u hierbij de monitor Sociaal Domein over het vierde kwartaal 2020. Deze monitor wordt geagendeerd voor de vergadering van de commissie MA van 9 maart. U wordt dan in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rucphen, de burgemeester, de secretaris,

Ij /

II /

Marjolein van der Meer Mohr

Sandor Michielse

Binnentuin 1 Postbus 9 4715 ZG Rucphen T: 0165 34 95 00 F: 0165 34 13 75 Banknummer: 2850 07 319 IBAN: NL37BNGH0285007319 KvK-nr. 20164997 Gemeente Rucphen

Rucphen

Schijf

Sprundel

St. Willebrord

Zegge

gemeente©rucphen.n1 www.rucphen.n1

Sociaal Domein Rucphen Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

In deze monitor vindt u de feiten en cijfers van het laatste kwartaal van 2020. We sluiten hiermee een bijzonder jaar af. Langzaam maar zeker beginnen de effecten van corona zich te vertalen in onze cijfers maar puur cijfermatig bezien, blijft de invloed beperkt. Kijken we verder dan zien we dat "de rek" er een beetje uit begint te raken. De veerkracht van onze samenleving wordt zeer op de proef gesteld en eigenlijk iedereen begint corona-moe te worden.

Zoals gebruikelijk, bevat de monitor vier domeinen. Mocht u direct naar een domein willen gaan dan kunt u op het betreffende onderwerp klikken hieronder.

Omvat o.a. arrangementen door aanbieders, hulp en ondersteuning door Jeugdprofessionals en jeugdbescherming.

Participatie: Omvat o.a. werk en participatie, voorzieningen m.b.t inkomen en inkomensondersteuning (bijv. schuldhulpverlening), beschut werken en WSW.

Maatschappelijke ondersteuning: Omvat o.a. huishoudelijke ondersteuning, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, begeleiding en mantelzorg.

• •

Sarnenkracht

.n. burgerparticipatie:

Omvat algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie. Hieronder valt o.a. vrijwilligersondersteuning, mantelzorgondersteuning, sociaal cultureel werk en algemeen maatschappelijk werk.

Gemeente Rucphen

Vervolg op pagina 2

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Jeugdhulp Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet. Met de overheveling van de Jeugdwet naar gemeenten is de verantwoordelijkheid uitgebreid met: • • •

(geïndiceerde) jeugdzorg; gesloten jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren (jeugd-Ggz) Ggz in het kader van jeugdstrafrecht (forensische zorg), jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Aantal personen per leveringsvorm Jeugd 600 501 500 397

384

400

424

448

502

524

459

388

300

200

:1.-!.

100 10

11

1-10-2018 1-1-2019 Jeugdhulp: PGB

1-4-2019

1

1

1

1-7-2019 1-10-2019 1-1-2020

Jeugdhulp: NVTZ

1-4-2020

Jeugdhulp: JP

1-7-2020 1-10-2020 1-1-2021

Totaal aantal unieke jeugdigen

Deze tabel laat zien hoeveel jeugdigen ondersteuning van onze Jeugdprofessionals, een PGB, of niet vrij toegankelijke jeugdhulp ontvangen. In het vierde kwartaal ontvangen 524 jeugdigen ondersteuning en begeleiding. Het aantal jeugdigen dat ambulante begeleiding ontvangt van de jeugdprofessional is minimaal gestegen. Het aantal meldingen is niet toegenomen door Corona. Wel zien we een verzwaring van de problematiek. We hebben veel te maken met situaties waarbij complexe scheidingen, veiligheid, ggz, verstandelijke beperkingen en opvoedproblematiek een rol spelen. Daarnaast zijn onze jeugdprofessionals betrokken bij de regievoering in de lopende zaken. De Coronamaatregelen hebben impact op alle inwoners en dus ook op onze jeugd. Vanuit de lokale toegang krijgen wij echter geen signalen of hulpvragen die Corona gerelateerd zijn. Naast de contacten via de toegang zorgen we dat onze jongerenwerker in gesprek blijft met de jongeren.

2

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Participatiewet De Participatiewet is er op gericht om zoveel mogelijk mensen deel te laten nemen (participeren) in de samenleving. Met de komst van de Participatiewet (2015) is een aantal wetten samengevoegd; de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wsw (Wet sociale werkvoorziening) en het deel van de Wajong (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten) daar waar het jongeren betreft die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. De taken m.b.t deze wet worden vaak regionaal opgepakt via het werkplein of de Sociale werkvoorziening (SW). Werkplein Inwoners uit de gemeenten Zundert, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal en Rucphen kunnen zich voor werk, een uitkering of andere inkomensondersteunende maatregelen melden bij het Werkplein Hart van West-Brabant. We ontvangen van het werkplein maandelijks informatie over de stand van zaken.

Werk en inkomen mAantal personen met een uitkering 386

362 317

366

355 299

297

1-jan-19

1-apr-19

357

356

k.Aantal uitkeringen 389

374

360

355

298

298

297

301

1-okt-19

1-jan-20

1-apr-20

1-jul-20

314

326

1-okt-20

1-jan-21

1 1-okt-18

1-jul-19

J

In het vorige kwartaal was er als gevolg van de Coronacrisis voor het eerst weer een duidelijke stijging in het aantal uitkeringen te zien. Die stijgende lijn zet dit kwartaal verder door. Het Werkplein ging voor 2020 uit van een bestandstoename van 7,5% ten opzichte van 1 januari 2020. Rucphen sluit 2020 echter af met een stijging van maar liefst 9,8% ten opzichte van begin dit jaar.

3

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

De Coronacrisis en de daaropvolgende economische recessie zijn ook van invloed op de samenstelling van het uitkeringsbestand. Zo is de verwachting dat doelgroepen A en B de komende tijd zullen toenemen. Voor Rucphen zien we in het vierde kwartaal op aantallen een gelijke toename in zowel doelgroep A, B als C. Doelgroep C blijft de grootste groep van de uitkeringsgerechtigden, maar door de toename in doelgroep A en B is het aandeel van doelgroep C wel wat afgenomen. Op 31 december 2020 zat nog 70% van onze klanten in deze doelgroep.

450 400 350 300 250

273

269

278

• categorie C is categorie B

200

• categorie A

150

• niet ingedeeld

100 82

78

56

50

24 e

22 e

0 le kwartaal 2019

2e kwartaal 2019

3e kwartaal 2019

4e kwartaal 2019

le kwartaal 2020

2e kwartaal 2020

3e kwartaal 2020

4e kwartaal 2020

Sociale Werkvoorziening (SW) Met de invoering van de Participatiewet (1 januari 2015) is de instroom in de Sociale Werkvoorziening (SW) afgesloten. Degenen die een SW-dienstverband hadden, blijven hun rechten behouden. Dit betekent een geleidelijke afbouw van het SW-bedrijf WVS. Op 1 oktober 2020 bedroeg het aantal SE 212,9. Het gaat in totaal om 246 personen met een Wsw-status.

Aantal personen met Wsw-status 360 340

346 343 329

320

325

320 320

313 309

300

298

296

290

280

280 280 277 274 267

260 •

240 -

'',(`) ' ,12>

r

ti' )

>Y(') C'

1'

t

< <?"(

r

)

•\'§s

>>:

262 25

r

T

b

,>>• cb

1'

, ,c) •jb<‘

1'

>c) '219

46

>c5

.s;

>s;

.1)(s

'2><

;"

4

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Beschut werk Beschut werk is er voor mensen die alleen in een "beschutte" (beschermde) werkomgeving kunnen werken. Het gaat om mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking. Zij hebben meer begeleiding nodig dan van een reguliere werkgever verwacht kan worden. Wij zijn wettelijk verplicht om beschut werk aan te bieden aan de doelgroep. De indicatie kan een inwoner zelf aanvragen door een aanmelding bij het UWV of via het werkplein. De 9 gemeenten in onze regio organiseren beschutte werkplekken via WVS. Voor de gemeente Rucphen zijn op 1 oktober 2020 13,29 werkplekken ingevuld. Het te realiseren aantal beschutte werkplekken ligt voor Rucphen op 16 voor het hele jaar 2020. Om aan de taakstelling te voldoen moeten er wel voldoende geïndiceerden zijn. Voor onze gemeente geldt dat elke inwoner die een indicatie heeft, geplaatst is. Meer gedetailleerde informatie kunt u vinden op: Loonkostensubsidie Voor inwoners die als gevolg van een arbeidsbeperking niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, kan de gemeente loonkostensubsidie inzetten. Loonkostensubsidie compenseert de werkgever bij verminderde productiviteit van een werknemer. De loonkostensubsidie die een werkgever van de gemeente krijgt, is het verschil tussen het wettelijk minimumloon en de loonwaarde van de werknemer.

Op dit moment ontvangen gemeenten via een gebundelde uitkering (BUIG) van het Rijk middelen voor de inzet van loonkostensubsidies. De budgetten worden vooraf door het Rijk verdeeld over de gemeenten. Deze financiering gaat, waarschijnlijk vanaf 1 januari 2022, veranderen. De verdeling van de middelen voor loonkostensubsidies wordt dan gebaseerd op wat gemeenten er mee realiseren: wat gemeenten vanaf dit jaar aan loonkostensubsidie inzetten is van invloed op hun budget vanaf 2022. Hiermee worden gemeenten gestimuleerd om loonkostensubsidies vaker in te zetten, zodat meer mensen die vallen binnen de doelgroep banenafspraak of die zijn aangewezen op beschut werk aan het werk komen.

5

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Schuldhulpverlening Per 2017 is gestart met het bijhouden van de cijfers volgens een vast format. Onderstaande cijfers hebben betrekking op het vierde kwartaal van 2020.

In het vierde kwartaal van 2020 hebben zich in totaal ii personen aangemeld voor schuldhulpverlening. Vorig jaar lag het aantal aanmeldingen in het vierde kwartaal Op 24.

Aantal aanmeldingen schuldhulpverlening

80 70 60 50 40 30 20 10 0

2017

2018 le kwartaal

2e kwartaal

2019 3e kwartaal

2020 4e kwartaal

wo% van de aanmeldingen kwam daadwerkelijk op gesprek.

73% van het aantal aanmeldingen is

27% van het aantal aanmeldingen is

succesvol doorgestuurd naar PlanGroep (per kjanuari onze nieuwe partner)

doorverwezen naar flankerende hulpverlening

Percentage kinderen aanwezig 0%

Ja Nee Onbekend

6

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Percentage recidive 100%

•

I

50/0

u.

71%

73%

90% 80% 70% 60%

56% 78%

65%

50%

Nee

40%

Ja

30% 44%

20% 10%

Onbekend

220/o

32%

24%

24%

2019

2020

0% 2016

2017

2018

Het aantal aanmeldingen voor schuldhulpverlening blijft, ondanks de corona-crisis, nagenoeg gelijk. De gemiddelde schuld is wel toegenomen. Oorzaak hiervoor is a behoorlijk hoge schuld die het gemiddelde fors omhoog brengt. De recidivecijfers zijn ook nagenoeg gelijk gebleven. Opmerking hierbij is dat recidive niet altijd betekent dat iemand voor de 2e keer in aanmerking komt voor schuldhulpverlening. Het kan nl. ook zijn dat iemand in le instantie zich wel heeft gemeld maar om meerdere redenen niet voldeed aan de toelating. Die aanmelding wordt wel geregistreerd, komt iemand daarna terug en wordt er wel voldaan aan de toelating dan wordt die aanmelding ook geregistreerd maar wordt deze wel gezien als recidive

7

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Wet Maatschappelijke Ondersteuning Een gemeente moet er voor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen wonen en kunnen meedoen in onze maatschappij. Dit is geregeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Als mensen beperkingen in zelfredzaamheid en/of participatie ervaren, biedt de gemeente ondersteuning, bijvoorbeeld in het huishouden of het onderhouden van sociale contacten. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor beschermd wonen en opvang, ondersteuning mantelzorg en cliëntondersteuning.

Indicaties Wmo begeleiding 450 75

400

417

392

365

412

395

394

411

350 '4 300 250 c — 200

PGB sZIN

.1•••

c 150 100 50 0

28

26

-- 27

24

20

le kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal le kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020

Uit de cijfers over het 4e kwartaal blijkt dat deze stabiel zijn. Zorgaanbieders blijken goed in staat om hun taken uit te voeren.

Aantal personen Wmo begeleiding 300 246

270

257

242

271

272

271

267

RPGB »ZIN

22

n

25

24-

23-

20

15

le kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal le kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal 2019 2019 2019 2019 2020 2020 2020 2020

8

Sociaal Domein

Vierde kwartaal 2020

Huishoudelijke ondersteuning Aantal indicaties huishoudelijke ondersteuning 900

792

800 700 600

489

466

500

572

519

605

587

571

400 300 155—

200 100

156.-

153

— 154

111 111 le kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal 2019 2019 2019 2019

0

• PGB totaal

le kwartaal 2020

156

155—

2e kwartaal 2020

3e kwartaal 4e kwartaal 2020 2020

ft I

153—

ZIN totaal

Bij de huishoudelijke ondersteuning is een stijging te zien. Hierbij dient gekeken te worden naar de stijging van het aantal personen om een realistisch beeld te krijgen van de aantallen. De stijging in het aantal indicaties is een stuk groter dan de stijging in het aantal personen. Dit komt omdat in november een aantal herindicaties zijn uitgevoerd. Deze indicaties zijn dubbel meegenomen in de telling en geven daarom een vertekend beeld. Het gaat hier om in totaal 180 herindicaties.

Aantal personen met huishoudelijke ondersteuning 700 600 492

500

592

544

521

653

632

609

599

400 300 200 100

98

le kwartaal 2019

•

96

2e kwartaal 2019

92

III_ 3e kwartaal 2019

93

_ 85

83

79

72

1111,_

111_ II1__ II1__ _ 4e kwartaal le kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal 2019 2020 2020 2020 2020 • Wrno (HO)

•Wmo (HO+)

9

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Effecten/gevolgen van corona Wmo Ook in het vierde kwartaal zette de tweede golf van Covid-19 besmettingen zich voort. Met de Wmo-aanbieders is op gezette tijden overleg om een vinger aan de pols te houden over de ondersteuning die geleverd werd. Maar dat deze tweede golf van invloed is, is evenals in de eerdere maanden merkbaar, met name in de groepsdagbesteding. We zien ook dat aanbieders hun uiterste best doen om zoveel mogelijk de ondersteuning te blijven leveren voor de meest kwetsbare burgers binnen de gestelde RIVM-/Rijksmaatregelen. Het advies aan de zorgaanbieders bleef om de reguliere zorg zoveel mogelijk te continueren, ook bij de tweede Corona golf. Indien dat niet mogelijk is dan is het toegestaan om alternatieve ondersteuning te bieden mits de ondersteuning bijdraagt aan de resultaten zoals vooraf vastgelegd. Naast het doorbetalen van deze lopende Wmo-indicaties zijn er door het Rijk en de VNG afspraken gemaakt over het compenseren van omzetverlies van zorgaanbieders in de periode van 1 maart tot 1 juli 2020 als gevolg van Corona. Cliënten die gebruik maken van een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo hebben hiervoor een indicatie waarbij in een arrangement of een leveringsplan is vastgelegd hoe er precies uitvoering gegeven wordt aan de betreffende maatwerkvoorziening.

Voor het leveren van de ondersteuning ontvangen zorgaanbieders per periode van 4 weken een vast bedrag van de gemeente. Naar aanleiding van de aangescherpte maatregelen om de verdere verspreiding van het Coronavirus tegen te gaan, hebben veel zorgaanbieders zich genoodzaakt gezien om de ondersteuning op een aangepaste manier vorm te geven. We hebben hierin tot nu toe veel creativiteit gezien van zorgaanbieders. Het Rijk en de VNG hebben aangegeven dat als zorgaanbieders als gevolg van de coronacrisis op andere wijze zorg gaan verlenen dit ruimte en flexibiliteit vraagt in de verantwoording. Dit betekent dat indien zorgaanbieders minder zorg leveren dan 'normaal' en daardoor te maken hebben met omzetdaling, er van gemeenten gevraagd wordt om deze omzetdaling te compenseren. Deze regeling is in het vierde kwartaal uitgevoerd samen met de gemeenten in De6-verband. Daarbij is vooral gekeken of er sprake was een substantiële teruggang in de indicaties t.o.v. b.v. 2019. Onze gemeente heeft 5 aanvragen ontvangen. Daarvan zijn er 4 afgewezen en is er 1 deels toegekend.

10

Vierde kwartaal 2020

Sociaal Domein

Uit de evaluatie van het dashboard sociaal domein is gebleken dat er behoefte is aan een onderscheid tussen individuele en algemene voorzieningen. We hebben ervoor gekozen de algemene voorzieningen op te nemen in het domein samenkracht en burgerparticipatie. Tot dit domein behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie. Hieronder valt o.a. vrijwilligersondersteuning, mantelzorgondersteuning, sociaal cultureel werk en algemeen maatschappelijk werk. Effecten/gevolgen van corona binnen dit domein Over het algemeen zijn de verenigingen en SKW's blij met de aandacht van de gemeente. Daarbij signaleren we het volgende: • •

• • • • • • •

Over het algemeen laten de verenigingen en SKW's e.e.a. gelaten over zich heen komen, ze zien geen andere mogelijkheid en hopen dat volgend jaar alles goed komt. Veel vragen zijn er over het interen op vermogen/ aantasting van reserve en kosten die gemaakt zijn zonder dat ze gebruik hebben kunnen maken van de voorziening (zaalhuur bijvoorbeeld). Niet vaak gehoord maar voorkomend is het opzeggen van contributie. Belangrijk punt van zorg is het missen van baromzet. Jeugdactiviteiten gaan zo goed en zo kwaad mogelijk door (toernooitjes en extra's worden gemist). De senioren trainen minder dan voorheen. Verenigingen vragen zich af hoe andere verenigingen het hebben. De maatregelen m.b.t. corona maken de onderlinge contacten lastiger. Een andere uitdaging waar de verenigingen mee te maken hebben is: hoe de onderlinge samenhang te behouden, zeker als de maatregelen nog langer gaan duren. Gelukkig blijft het ledenbestand bij de meeste leden nog in stand; ze zien nog geen leden weglopen

Voor de SKW's was het voor corona al moeilijk om het hoofd boven water te houden maar nu de vaste lasten doorlopen en inkomsten ontbreken wordt de situatie nog nijpender. Mocht er nog een 2e compensatieregeling komen dan is een belangrijk aandachtspunt dat we niet contraproductief gaan werken met de landelijke compensatieregelingen. Nu lopen we er tegen aan dat onze compensatieregeling meegenomen wordt als inkomen voor de NOW en TVL waardoor bijvoorbeeld SKW's, een deel van onze compensatie moeten teruggeven aan het Rijk.

Nog vragen? De monitor staat op de agenda voor de commissievergadering 9 maart 2021. U heeft dan gelegenheid om nog vragen te stellen.

11