07e Uitvoeringsprogramma

Uitvoeringsprogramma Sociale Basis Gemeente Rucphen 17 juni 2025

1

Inhoudsopgave 1.

Inleiding .............................................................................................................................................................................................................1

2.

Overkoepelende acties......................................................................................................................................................................................4

3.

Acties Sint Willebrord ........................................................................................................................................................................................8

4.

Acties Rucphen ...............................................................................................................................................................................................10

5.

Acties Sprundel ...............................................................................................................................................................................................11

6.

Acties Zegge....................................................................................................................................................................................................12

7.

Acties Schijf .....................................................................................................................................................................................................12

1

1. Inleiding In 2025 heeft de gemeente Rucphen - met input van lokale en gemeentelijke partners – de volgende visie opgesteld ter versterking van de sociale basis. “In de gemeente Rucphen streven we naar een sterke sociale basis. Dit betekent dat de samenleving veerkrachtig, inclusief en samenredzaam is. Een samenleving waar mensen actief zijn in de gemeenschap en in een prettige omgeving wonen. In zo'n samenleving voelen inwoners zich verbonden met elkaar. Ze zorgen voor elkaar, nemen verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving en doen actief mee. Inwoners hoeven niet vaak hulp te vragen aan de gemeente, omdat ze informatie en ondersteuning makkelijk kunnen vinden in hun eigen netwerk en in de buurt. Inwoners hebben zelf de regie en weten waar en wanneer ze hulp moeten vragen als dat nodig is. Als er hulp nodig is, kunnen inwoners rekenen op een betrokken gemeente. De gemeente helpt waar nodig, maar let er ook op dat inwoners zelfredzaam blijven. De gemeente ondersteunt de sociale basis vanuit het perspectief van de gemeenschap. Zo kan iedereen in Rucphen fijn en gezond samenleven.” Bron: Beleidsvisie Versterken Sociale Basis (2025)

De opgestelde doelstellingen en thema’s uit de beleidsvisie (zie tabel 1, p.3) zijn vertaald naar concrete acties. Deels zijn de acties overkoepelend voor de gehele gemeente Rucphen, deels verschillen ze per dorpskern aangezien de behoeften verschilt per dorpskern.

Net als bij het opstellen van de visie is ook bij het uitwerken van de concrete acties ter uitvoering van de doelstellingen nauw samengewerkt met zowel lokale als gemeentelijke partners. Dit is gedaan in twee fysieke bijeenkomsten. Tijdens de eerste bijeenkomst zijn bestaande acties, initiatieven en samenwerkingen geïnventariseerd die bijdragen aan het versterken van de sociale basis. In de tweede bijeenkomst is gekeken welke onderdelen nog ontbreken of versterking nodig hebben om dichter bij het geschetste toekomstbeeld uit de visie te komen. De concrete acties die hieruit voortvloeiden, zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Ook bestaande initiatieven die bijdrage aan het versterken van de sociale basis zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Dit is geen limitatieve lijst. De acties die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma worden naast de gemeente uitgevoerd door verschillende stakeholders die actief zijn binnen de sociale basis. Het sociaal domein is een dynamisch veld dat voortdurend in ontwikkeling is. Het uitvoeringsprogramma sociale basis vraagt daarom om een dynamische aanpak die rekening houdt met nieuwe ontwikkelingen. De gemeente stelt nu een programma op voor twee jaar, waarbij we tussentijds kunnen bijsturen. Over twee jaar evalueren we het programma waarbij we het indien nodig aanpassen, bijstellen of herzien (op onderdelen).

Dit uitvoeringsprogramma is als volgt opgebouwd:

2 1. Overkoepelend gemeente Rucphen: acties van gemeente en lokale partners op overkoepelend niveau. 2. Dorpskernen: acties van gemeente en lokale partners per dorpskern, toegespitst op de lokale context en behoeften. Er is al veel in gang gezet en zowel bestaande als nieuwe initiatieven krijgen binnen de beschikbare middelen de ruimte om verder te groeien. Met dit uitvoeringsprogramma zetten we samen met onze partners een volgende stap in het versterken van de sociale basis. De gemeente vervult hierin een faciliterende rol, waarbij keuzes worden gemaakt op basis van beschikbare capaciteit in tijd, middelen en financiën. Samen met lokale partners nemen we verantwoordelijkheid om de sociale basis verder te ontwikkelen.”

3 Bron: Beleidsvisie Versterken Sociale Basis (2025) Tabel 1: Doelstellingen en acties

Thema’s en doelstellingen 1. Actiever gemeenschapsleven a. Versterken onderlinge verbinding tussen lokale partners b. Creëren van passend aanbod aan voorzieningen c. Passende ondersteuning bieden aan vrijwilligers d. Inzet van professionals

2. Meer (kunnen) meedoen a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners b. Ondersteuning op maat per dorpskern 3. Beter eigen regie kunnen voeren a. Informatie over voorzieningen en activiteiten brede verspreiden b. Vroegtijdig hulpvragen signaleren 4. Meer oog hebben voor elkaar a. Organiseren van activiteiten om verbinding te stimuleren b. Passende ondersteuning bieden aan mantelzorgers c. Tegengaan van eenzaamheid onder zowel jongeren als ouderen

Samenvatting uit beleidsvisie Het brede aanbod van ondersteuning leidt soms tot versnippering; sterke samenwerking tussen lokale partijen vraagt om meer onderling vertrouwen en kennisdeling. Voorzieningen moeten afgestemd zijn op de behoeften van inwoners, met een belangrijke rol voor actieve bewoners en vrijwilligers; de gemeente faciliteert en stimuleert dit met inzet op preventie en langdurige betrokkenheid. Vrijwilligers vormen het fundament van de sociale basis, maar moeten beter ondersteund worden met onder andere scholing en begeleiding door professionals om hun inzet duurzaam en effectief te houden. Professionals in het sociaal domein hebben door hun nabijheid tot inwoners een sleutelrol in het signaleren van hulpvragen. Continuïteit en vertrouwen tussen hen en de gemeente zijn belangrijk voor hun blijvende impact. De zorgnetwerken in de dorpskernen zijn een goed voorbeeld waarin professionals en vrijwilligers laagdrempelig contact met elkaar hebben. Toegankelijke voorzieningen bevorderen ontmoeting en welzijn, waarbij het belangrijk is dat deze aansluiten bij de behoeften van verschillende doelgroepen. Omdat elk dorp uniek is, moet het aanbod van voorzieningen en ondersteuning daarop worden afgestemd, waarbij inzet van lokale krachten en samenwerking tussen dorpen belangrijk zijn.

De bekendheid van het bestaande aanbod is onvoldoende; betere en bredere informatievoorziening is nodig om inwoners te bereiken. Een goede samenwerking en vertrouwen tussen betrokken partijen maakt het mogelijk om hulpvragen van inwoners in een vroeg stadium te herkennen. Laagdrempelige ontmoetingen en intergenerationele activiteiten dragen bij aan sociale samenhang en het gevoel van erbij horen in de gemeenschap. Mantelzorgers zijn onmisbaar maar lopen risico op overbelasting. Ondersteuning moet goed vindbaar, gevarieerd en op maat zijn, gebaseerd op hun behoeften. Eenzaamheid blijft moeilijk zichtbaar en vraagt om een benadering die aansluit bij verschillende leeftijdsgroepen en ondersteuningsbehoeften.

4

2. Overkoepelende acties Thema’s en doelstellingen X 1. Actiever gemeenschapsleven a. Versterken onderlinge verbinding tussen lokale partners & d. Inzet professionals 1. Actiever gemeenschapsleven c. Passende ondersteuning bieden aan vrijwilligers 1. Actiever gemeenschapsleven c. Passende ondersteuning bieden aan vrijwilligers

Acties

Wie gaat het uitvoeren?

De gemeente bepaalt bij aanvang van het Uitvoeringsprogramma Sociale Basis een tijdslijn voor het uitvoeren van de acties. De gemeente is één van de partners die aansluit bij de zorgnetwerken. Uitgangspunt is dat de zorgnetwerken zelfstandig functioneren.

Sociale basis aanspreekpunt

Korte communicatielijnen binnen de zorgnetwerken worden bewerkstelligd door de zorgnetwerk WhatsApp groepen. De deelnemers nemen gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor de WhatsApp groep en zijn allen beheerder.

Zorgnetwerken

Er worden bijeenkomsten georganiseerd om te kunnen netwerken, kennis te delen en informatie uit te wisselen. Gemeente organiseert de eerste netwerkbijeenkomst. De daaropvolgende bijeenkomsten worden door andere partners uit de sociale basis georganiseerd.

Gemeente Rucphen

Voorbeelden voor thema’s zijn: - Vroegsignalering - Informatievoorziening over organisaties De gemeente gaat sportverenigingen ondersteunen bij het werven en behouden van vrijwilligers. Dit gaan we doen door een sessie te organiseren tijdens een sportcafé.

Lokale partners

Gemeente Rucphen

5 1. Actiever gemeenschapsleven b. Creëren van passend aanbod aan voorzieningen 3. Beter eigen regie kunnen voeren a. Informatie over voorzieningen en activiteiten breder verspreiden. 4. Meer oog hebben voor elkaar b. Passende ondersteuning bieden aan mantelzorgers 3. Beter eigen regie kunnen voeren a. Informatie over voorzieningen en activiteiten breder verspreiden. 3. Beter eigen regie kunnen voeren b. Vroegtijdig hulpvragen signaleren

De gemeente breidt ‘Sjors Sportief/Creatief’ uit naar ‘Max vitaal’, zodat ouderen en volwassenen laagdrempelig kunnen kennismaken met sporten beweegaanbieders in hun buurt.

Gemeente Rucphen

De gemeente brengt het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) en het Digi-Taalhuis actief onder de aandacht bij inwoners die moeite hebben met digitale of basisvaardigheden. Beide voorzieningen zijn ondergebracht in de bibliotheek en bij De Lanteern. Hier krijgen inwoners hulp bij digitale overheidszaken en kan worden doorverwezen naar (taal)lessen of cursussen voor wie extra ondersteuning nodig heeft. Zo zorgen we dat informatie en voorzieningen beter bereikbaar zijn voor wie dat het meest nodig heeft. Gemeente oriënteert zich op het inrichten van toekomstbestendige mantelzorg ondersteuning. Dit is met name gericht op vindplaatsgericht werken en specifieke doelgroepen.

Gemeente Rucphen

1. De gemeente brengt de voorzieningenwijzer actief onder de aandacht.

Gemeente Rucphen Werkplein

2. De VoorzieningenWijzer is een nieuw instrument dat vanaf 1 mei 2025 beschikbaar is. Het helpt inwoners en professionals om inzicht te krijgen in welke landelijke en gemeentelijke regelingen van toepassing zijn op hun specifieke situatie. De tool kan zelfstandig worden gebruikt, of samen met een consulent. In beide gevallen kunnen veel regelingen en toeslagen direct worden aangevraagd. De gemeente brengt ondersteunende Teams in stelling die worden ingezet op scholen en peuteropvang: dit is een Multidisciplinair overleg waarbij school, jeugdhulp, leerplicht en andere partners (TWB/GGD) samenwerken om signalen vroegtijdig op te pakken en hulp af te stemmen. Dit helpt gezinnen bij het (terug)pakken van regie.

Gemeente Rucphen

Gemeente Rucphen Scholen Peuteropvang Jeugdhulp TWB

6

3. Beter eigen regie kunnen voeren

1. De gemeente zorgt voor adequate informatie over uiteenlopende eigen voorzieningen.

a. Informatie over voorzieningen en activiteiten breder verspreiden. 2. Meer (kunnen) meedoen

2. Alle partners die een rol hebben in de sociale basis zijn zelf verantwoordelijk voor adequate informatieverstrekking over de eigen voorzieningen.

a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners 4. Meer oog hebben voor elkaar

GGD Gemeente Rucphen (Jeugd)zorgverleners Huisartsen Scholen Woningcorporaties Welzijnswerkers

Jaarlijks wordt ten minste één keer een Vitaliteitsdag georganiseerd. De gemeente doet dit samen met de partners afwisselend in de verschillende dorpskernen. Het doel van deze dag is ouderen informeren en bewustmaken van de valrisico's en wat zij daar zelf aan kunnen doen. We doen dit samen met verschillende lokale partners. Naast informeren zijn deze bijeenkomsten ook bedoeld om ouderen – waar nodig – door te leiden naar valpreventieve interventies. Laagdrempelige ontmoetingsplekken zijn belangrijk. Dit kan via dorpshuizen of bijvoorbeeld via koffiecorners of kletskassa’s bij de supermarkt.

Gemeente Rucphen Apotheek TWB Dorpshuizen Fysiotherapeuten Diëtisten Huisartsen Lokale partners

De gemeente deelt informatie en goede ervaringen van inwoners om de bekendheid van alles wat de gemeente doet rondom het thema bestaanszekerheid te vergroten. Denk hierbij aan de verschillende voorzieningen, regelingen en het onderdeel participatie.

Gemeente Rucphen

a. Organiseren van activiteiten om verbinding te stimuleren c. Tegengaan van eenzaamheid onder zowel jongeren als ouderen 3. Beter eigen regie kunnen voeren a. Informatie over voorzieningen en activiteiten breder verspreiden

Er wordt gestart met een pilot in St. Willebrord, bij succes wordt dit uitgerold naar andere dorpskernen.

7 1. Actiever gemeenschapsleven a. Versterken onderlinge verbinding tussen lokale partners 4. Meer oog hebben voor elkaar c. Tegengaan van eenzaamheid onder zowel jongeren als ouderen 3. Beter eigen regie kunnen voeren a. Informatie over voorzieningen en activiteiten brede verspreiden 2. Meer (kunnen) meedoen a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners 2. Meer (kunnen) meedoen

In samenwerking met huisartsen, andere eerstelijnszorgprofessionals en meedenkcoaches biedt de gemeente via Welzijn op Recept een alternatief voor inwoners met psychosociale klachten die geen directe medische behandeling nodig hebben. Via deze route worden inwoners doorverwezen naar de meedenkcoach, die samen met de inwoner zoekt naar passende activiteiten in de wijk of dorpskern. De meedenkcoach helpt inwoners om actief mee te doen in de samenleving en (opnieuw) verbinding te maken met anderen. Dit draagt bij aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van de eigen regie.

Huisartsen Eerstelijnszorg Gemeente Rucphen

Inrichten stevig lokaal team; de gemeente draagt zorg voor een stevig lokaal team waar de inwoner laagdrempelig terecht kunnen voor ondersteuning op het gebied van zorg, welzijn en financiën. Medewerkers binnen dit lokale team werken samen, vindplaats gericht en integraal.

Lokale teams Gemeente Rucphen

In samenwerking met Uniek Sporten en partners uit de gemeente biedt de gemeente inwoners de mogelijkheid om via een individueel traject een passend beweegaanbod te vinden. Dit wordt gedaan door de buurtsportcoach. Daarnaast worden de mogelijkheden binnen Uniek Sporten ook breed uitgedragen door de buurtsportcoach bij lokale partners voor het vergroten van de bekendheid.

Uniek Sporten Buurtsportcoach Gemeente Rucphen

Humanitas organiseert het Thuisadministratieloket: een laagdrempelig spreekuur voor inwoners met vragen over hun (financiële) administratie. Denk aan hulp bij het ordenen van post, het invullen van formulieren of het begrijpen van toeslagen. Waar nodig verwijst Humanitas door naar voorzieningen zoals het IDO of Digi-Taalhuis, en andersom. Zo ontstaat

Humanitas

8 a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners 2. Meer (kunnen) meedoen a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners 2. Meer (kunnen) meedoen a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners 3. Beter eigen regie kunnen voeren b. Vroegtijdig hulpvragen signaleren

een ondersteunend netwerk waarin hulpvragen snel op de juiste plek terechtkomen. De gemeente organiseert een maandelijks inloopspreekuur St. Leergeld. Ouders kunnen op elke 3e woensdag van de maand op een laagdrempelige manier informatie krijgen over de mogelijkheden van St. Leergeld.

Gemeente Rucphen St. Leergeld

De gemeente is gestart met het Volwassenfonds: inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm kunnen hun contributie voor een sport vergoed krijgen. Zo kunnen nu naast kinderen (18-) ook volwassen met een kleine portemonnee sporten.

Gemeente Rucphen

VroegEropaf: schuldhulpverleners nemen outreachend contact (brief, telefoon of huisbezoek) op met inwoners die meerdere betalingsachterstanden hebben. En proberen zo hen te bewegen naar een hulpaanbod. Hierbij zoeken we de samenwerking met lokale partners.

Gemeente Rucphen Maatschappelijk werk Thuisvester Humanitas

3. Acties Sint Willebrord Thema’s en doelstellingen 4. Meer oog hebben voor elkaar c. Tegengaan van eenzaamheid onder

Acties

Wie gaat het uitvoeren?

Basisschool Heilinde onderzoekt of een pilot gestart kan worden waarin burgerschapsontwikkeling praktisch wordt vormgegeven via maatschappelijke betrokkenheid. Leerlingen maken op een laagdrempelige manier kennis met de sociale basis door zich in te zetten

Basisschool Heilinde Verzorgingshuizen Gemeente Rucphen

9 zowel jongeren als ouderen

voor anderen, bijvoorbeeld door activiteiten te organiseren voor bewoners van een nabijgelegen verzorgingshuis. Deze vorm van leren door doen sluit aan bij de wettelijke burgerschapsopdracht in het primair onderwijs, waarin het ontwikkelen van respect, verantwoordelijkheid en participatie in de samenleving centraal staat. De pilot wordt geïnitieerd en uitgevoerd door de school, in samenwerking met lokale partners zoals het verzorgingshuis. De gemeente kan hierin waar nodig faciliteren of verbinden.

4. Meer oog hebben voor elkaar c. Tegengaan van eenzaamheid onder zowel jongeren als ouderen 1. Actiever gemeenschapsleven c. Passende ondersteuning bieden aan vrijwilligers 3. Beter eigen regie voeren a. Informatie over voorzieningen en activiteiten breder verspreiden

Vanuit het jongerenwerk biedt de gemeente ondersteuning bij het opzetten van inwoners initiatieven en diverse jeugd activiteiten zoals het opzetten van een jongerencentrum in Sint Willebrord

Gemeente Inwoners

Organisaties die vrijwilligers inzetten stemmen met elkaar af wat voor campagne er gevoerd gaat worden, hoe vrijwilligerswerk onder de aandacht wordt gebracht en wie welke rol daarin speelt.

Organisaties en verenigingen die vrijwilligers inzetten

10

4. Acties Rucphen Thema’s en doelstellingen 2. Meer (kunnen) meedoen a. Voorzieningen beschikbaar maken voor alle inwoners

Acties

Wie gaat het uitvoeren?

Openen van een Alzheimercafé.

Dementienetwerk Rucphen

Dementienetwerk Rucphen onderzoekt de mogelijkheden om dit op te zetten.

4. Meer oog hebben voor elkaar b. Passende ondersteuning bieden aan mantelzorgers c. Tegengaan van eenzaamheid onder zowel jongeren als ouderen 4. Meer oog hebben voor elkaar a. Organiseren van activiteiten om verbinding te stimuleren

1. Stichting Agora brengt lokale, sociale en culturele partners bij elkaar in een bijeenkomst om een soortgelijk evenement zoals ‘Roosendaals treffen’ te organiseren. 2. Tijdens deze vergadering wordt besloten hoe de werkgroep ‘Rucphens Treffen’ er uit gaat zien.

Stichting Agora

11 3. Werkgroep ‘Rucphens Treffen’ werkt toe naar het organiseren van het evenement waarvan de eerste editie plaats zal vinden binnen twee jaar.

5. Acties Sprundel Thema’s en Acties doelstellingen 1. Actiever 1. Dorpswerk Sprundel inventariseert de behoefte voor activiteiten en gemeenschapsleven initiatieven onder jongeren.

Wie gaat het uitvoeren? Dorpswerk Sprundel Het Jeugdhonk

b. Creëren van passend aanbod aan voorzieningen

2. Het Jeugdhonk haalt input op m.b.t. de behoeften van jongeren via een ideeën box waarin jongeren suggesties voor initiatieven kunnen stoppen. 3. Dorpswerk Sprundel organiseert elk jaar de twee beste initiatieven/activiteiten uit de ideeën box.

2. Meer (kunnen) meedoen

Dorpswerk Sprundel inventariseert behoeften voor het inclusiever maken van strandspelen in samenwerking met school ‘Vinkenbos’ en het Jeugdhonk.

a. Voorzieningen maken voor alle inwoners 1. Actiever gemeenschapsleven

Waar mogelijk voert Dorpswerk Sprundel de behoeften door in de strandspelen.

b. Creëren van passend aanbod aan voorzieningen

Het seniorennetwerk pakt uitkomst onderzoek op en voert dit uit met als doel het vergroten van de deelname van de leden aan activiteiten.

Dorpswerk Sprundel Het Jeugdhonk

Seniorennetwerk (voorheen KBO) doet onderzoek waarom slechts 50% van de leden deelneemt aan activiteiten.

School ‘Vinkenbos’ Seniorennetwerk

12

De dorpen Zegge en Schijf konden niet aanwezig zijn op de bijeenkomsten en hebben derhalve geen input kunnen leveren. De acties die in deze dorpen worden uitgezet zijn er op gericht om de informatie zoals opgenomen bij de andere dorpskernen ook op te halen. Dan kan daarna, met de opgehaalde informatie de actielijst voor Zegge en Schijf verder gevuld worden.

6. Acties Zegge Thema’s en doelstellingen X

Acties

Wie gaat het uitvoeren?

Gemeente gaat in gesprek met partners van de sociale basis naar behoefte met betrekking tot sociale basis in Zegge - Wat is er al aan initiatieven en samenwerkingen m.b.t. sociale basis? - Waar is nog behoefte aan?

Gemeente Rucphen

Behoeftes die tijdens de inputsessies naar voren kwamen waren: - Vroegtijdige hulpvragen signaleren; - Organisatie van activiteiten om verbinding te stimuleren. Bovenstaande is afhankelijk van beschikbare capaciteit. Uit de gesprekken volgen acties die landen in het Uitvoeringsprogramma Sociale Basis.

X

Gemeente Rucphen

7. Acties Schijf Thema’s en doelstellingen X

Acties

Wie gaat het uitvoeren?

Gemeente gaat in gesprek met partners van de sociale basis naar behoefte met betrekking tot sociale basis in Schijf

Gemeente Rucphen

13 Wat is er al aan initiatieven en samenwerkingen m.b.t. sociale basis? (zoals het burgerinitiatief Schijf) - Waar is nog behoefte aan? Uit de gesprekken volgen acties die landen in het Uitvoeringsprogramma Sociale Basis. -

X

Gemeente Rucphen