07b Programmaverantwoording 2023

Inhoud Inleiding ............................................................................................................................................... 6 JAARVERSLAG ....................................................................................................................................... 7 De Programmaverantwoording ................................................................................................................ 9 De Programma’s ............................................................................................................................. 9 Programma 0: Bestuur en ondersteuning ................................................................................ 10 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 10 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 10 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 11 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 11 De taakvelden ..................................................................................................................

11 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 13 Programma 1: Veiligheid ....................................................................................................... 16 Het beoogd maatschappelijk effect ..................................................................................... 16 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 16 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 16 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 17 De taakvelden .................................................................................................................. 17 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 19 Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat ......................................................................... 21 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 21 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma .........................................................

21 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 21 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 22 De taakvelden .................................................................................................................. 22 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 23 Programma 3: Economie ....................................................................................................... 24 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 24 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 24 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 25 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 25 De taakvelden .................................................................................................................. 26 Beleidsindicatoren ............................................................................................................

27 Programma 4: Onderwijs ...................................................................................................... 28 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 28 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 28 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 29 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 29 De taakvelden .................................................................................................................. 29 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 31 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie ............................................................................... 33 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 33 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 33 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ...........................................................

34 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 34 De taakvelden .................................................................................................................. 35 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 37 Programma 6: Sociaal domein ............................................................................................... 38 3

Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 38 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 38 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 39 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 40 De taakvelden .................................................................................................................. 43 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 50 Programma 7: Volksgezondheid en milieu ............................................................................... 56 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 56 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 56 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 57 De taakvelden ..................................................................................................................

57 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 62 Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .......................... 63 Beoogd maatschappelijk effect ........................................................................................... 63 Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma ......................................................... 63 Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld ........................................................... 63 Verschillenverklaring per taakveld ...................................................................................... 64 De taakvelden .................................................................................................................. 64 Beleidsindicatoren ............................................................................................................ 66 Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen .................................................................................. 69 Inleiding.............................................................................................................................. 69 Overzicht algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................

69 Lokale heffingen................................................................................................................... 69 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds .................................................... 70 Treasury ............................................................................................................................. 74 Overige baten en lasten (inclusief onvoorzien) ......................................................................... 76 Overzicht van de kosten van overhead ............................................................................................. 79 Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting ..................................................................... 81 De Paragrafen ............................................................................................................................... 82 Lokale heffingen................................................................................................................... 82 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................... 91 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................

96 Financiering ......................................................................................................................... 98 Bedrijfsvoering................................................................................................................... 100 Verbonden partijen ............................................................................................................. 105 Grondbeleid ....................................................................................................................... 111 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ................................................................ 116 JAARREKENING ................................................................................................................................. 117 De Programmarekening................................................................................................................ 118 Batig saldo en verklaring ..................................................................................................... 119 Batig saldo en verklaring ................................................................................................. 119 Toelichting resultaat .......................................................................................................

119 Eenmalige budgetten ...................................................................................................... 122 Incidentele lasten en baten.................................................................................................. 124 Structurele mutaties reserves .............................................................................................. 128 Onvoorzien ........................................................................................................................ 129 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen ...................................................................... 130 De balans met toelichting ............................................................................................................. 132 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................. 134

4

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ............................................. 134 Balans ........................................................................................................................... 134 Rechtmatigheidsverantwoording van burgemeester en wethouders ....................................... 136 Vaste activa....................................................................................................................... 137 Verloop van de boekwaarde van de investeringen (exclusief grondbedrijf) ............................. 138 Historie geïnvesteerde bedragen ...................................................................................... 139 Overzicht investeringen 2021 t/m 2023 ............................................................................. 140 Vlottende activa ................................................................................................................. 141 Voorraden ..................................................................................................................... 141 Vorderingen ................................................................................................................... 142 Liquide middelen ............................................................................................................

145 Overlopende activa ......................................................................................................... 145 Eigen vermogen ................................................................................................................. 146 Reserves ....................................................................................................................... 146 Passiva ............................................................................................................................. 149 Voorzieningen ................................................................................................................ 149 Vaste schulden ............................................................................................................... 150 Kortlopende schulden ...................................................................................................... 151 Overlopende passiva ....................................................................................................... 152 Financieringspositie ............................................................................................................ 153 Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen .............................................................

154 Gebeurtenissen na balansdatum........................................................................................... 156 Financiële positie ......................................................................................................................... 157 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten .................................................................................... 157 In 2023 gevoteerde kredieten .............................................................................................. 159 Toelichting per investering .................................................................................................. 159 Financiering ....................................................................................................................... 171 Stand en verloop van reserves en voorzieningen .................................................................... 171 Begrotingsrechtmatigheid exploitatie en investeringen ..................................................................... 172 Begrotingsrechtmatigheid .................................................................................................... 172 Kredietoverschrijdingen ......................................................................................................

173 Instemmingsvoorstel .......................................................................................................... 174 Rechtmatigheidsverantwoording van burgemeester en wethouders .......................................... 174 SiSa verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ............................................................... 176 OVERIGE GEGEVENS.......................................................................................................................... 199 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................................... 200 Overzicht van lasten en baten per taakveld........................................................................................ 201 Collegeverklaring ENSIA 2023 inzake Informatiebeveiliging DigiD en Suwinet ........................................ 205 Totaallijst risico’s gemeentelijke exploitatie........................................................................................ 208

5

Inleiding Het jaarverslag en de jaarrekening vormen de jaarstukken. Hiermee laat ons college zien wat er is gebeurd met het geld dat in de begroting is toegezegd. Voor het jaarverslag leveren alle afdelingen teksten aan die beschrijven wat er is bereikt en waar eventuele verschillen zitten. Het onderdeel jaarrekening is een financiële opsomming die leidt tot het rekeningresultaat. Uw raad bepaalt wat er met het rekeningresultaat gebeurt via de resultaatbestemming. Uw raad heeft hier een controlerende rol. Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 zijn opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Bij de opstelling is aansluiting gezocht bij de programmabegroting. Dit betekent dat het document is ingedeeld op basis van de programma’s van de begroting 2023. Het jaarverslag / jaarrekening 2023 bestaat uit 10 hoofdstukken: Jaarverslag Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5:

De Programma’s Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen (en bedrag onvoorzien) Overzicht van de kosten van overhead Bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting De Paragrafen

Jaarrekening Hoofdstuk 6: Hoofdstuk 7: Hoofdstuk 8: Hoofdstuk 9: Hoofdstuk 10:

De Programmarekening De balans met toelichting Financiële positie Begrotingsrechtmatigheid exploitatie en investeringen Sisa verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen

Overige gegevens • Controleverklaring van de onafhankelijke accountant • Overzicht van lasten en baten per taakveld • Collegeverklaring ENSIA 2023 inzake Informatiebeveiliging DigiD en Suwinet • Totaallijst risico’s gemeentelijke exploitatie

6

JAARVERSLAG

7

8

De Programmaverantwoording De Programma’s In hoofdstuk 1 leggen we verantwoording af over de programma’s zoals deze zijn uitgevoerd in dienstjaar 2023. De programmaverantwoording is ingedeeld op basis van de programma’s uit de begroting 2023. Dit bevordert de herkenbaarheid en leesbaarheid. Elk programma bestaat uit de volgende onderdelen: • Het beoogd maatschappelijk effect • Ontwikkelingen en speerpunten binnen het programma • Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld • Verschillenverklaring per taakveld • De taakvelden • Beleidsindicatoren Speerpunten binnen het programma Bij ieder programma worden de speerpunten benoemd die voor dat programma relevant zijn. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2023 waren twee documenten leidinggevend: het hoofdlijnenakkoord 2022-2026 ‘Samen verder bouwen’ en het collegewerkprogramma (CWP). Gedurende de collegeperiode worden de speerpunten herhaald in onze begroting en jaarstukken. Beleidsindicatoren Gemeenten zijn verplicht een vaste basisset beleidsindicatoren op te nemen in de Programmabegroting en de Programmaverantwoording. Hierdoor is het eenvoudiger om gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. De gegevens halen we op uit waarstaatjegemeente.nl. Vervolgens presenteren we de meest recente gegevens bij het programma.

9

Programma 0: Bestuur en ondersteuning Beoogd maatschappelijk effect Een bestuurskrachtige gemeente die effectief de maatschappelijke opgaven voor de toekomst tot uitvoering brengt met veel oog voor de leefbaarheid van haar dorpen en goede dienstverlening aan haar burgers.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Vanuit het hoofdlijnenakkoord zijn de volgende speerpunten opgenomen: Participatie versterken We willen inwoners, bedrijven en verenigingen meer en beter meenemen in onze plannen. We bedenken aan de voorkant goed wie we op welke manier betrekken. Initiatieven uit de samenleving ondersteunen we met raad en daad. Regionaal samenwerken Voordelen van regionaal samenwerken combineren we met de kracht van ons lokaal bestuur. We gaan voor een verbeterde afstemming met buurgemeenten over planvorming die elkaars grondgebied raken. Activiteiten uit het collegewerkprogramma 2022-2026: • We stellen een ‘Visie op verbinding’ op voor de deelgebieden communicatie, representatie, profilering en participatie. Deze visie bevat een uitvoeringsprogramma voor 2023–2025; • We stellen een breed promotiebeleid op en voeren dit uit; • We gaan periodiek op bezoek bij bedrijven, maatschappelijke organisaties en professionele (samenwerkings-)partners; • Aan de hand van de leidraad Participatie bepalen we welke vorm van participatie het best geschikt is; • Participatie speelt bij veel onderwerpen en gaat dus veel medewerkers aan.

We ontwikkelen bijbehorende vaardigheden; • We stimuleren het zelf organiserend vermogen en we maken initiatiefnemers duidelijk hoe en wanneer zij ondersteuning kunnen krijgen; • We stellen een Jeugdraad in; • We benutten de systemen voor E-dienstverlening optimaal waarbij we oog houden voor de (nietdigitale) mens; • We zorgen ervoor dat systemen voor meldingen in de buitenruimte optimaal werken (totstandkoming Fixi) en zorgen er voor dat we meldingen tijdig en goed kunnen afhandelen; • We vernieuwen het product Burgerlijke Stand; • Via het project 'Betrouwbaar Rucphen ontwikkelen we de bewustwording voor de pijlers privacy, integriteit, informatiebeveiliging en interne veiligheid. Het raakt daarbij zowel de bestuurlijke als de ambtelijke weerbaarheid; • In het kader van informatieveiligheid gaan we bedrijfskritische applicaties sneller onderbrengen ‘in de cloud. Dit betekent dat we deze niet langer op de eigen servers beheren, maar op de servers van de verschillende leveranciers; • We ontwikkelen de organisatie op basis van de 7 pijlers van de organisatieagenda (‘ons huis’) waarbij we samenwerken aan resultaat én mens; • We organiseren meer slagkracht en verminderen de kwetsbaarheid passend binnen de arbeidsmarkt en de beschikbare middelen; • Beleid is er op gericht om opgaven te realiseren en problemen op te lossen.

Toekomstig beleid stellen we praktisch en pragmatisch op; • Om de opgaven aan te kunnen blijven we samenwerken in de regio. Zo kunnen we zelfstandig blijven en zorgen voor onze inwoners. We kijken per opgave welk schaalniveau het beste past om een opgave te realiseren; • We passen de gemeenschappelijke regelingen aan in verband met een wijziging van de Wet Gemeenschappelijke regelingen. We benutten daarbij de kansen voor meer sturing en (mede)zeggenschap; • We verbeteren het invullen van het opdrachtgeverschap ten aanzien van regionale samenwerkingsverbanden; • We onderzoeken de schaalgrootte voor de taken en rollen op het gebied van de WMO (van De6 naar D9); • We voeren de verstedelijkingsagenda West Brabant West lokaal uit;

10

• • •

We maken afspraken over de regionale woningbouwprogrammering in het samenwerkingsverband. Wonen West Brabant -West; We maken regionale afspraken en informeren elkaar over detailhandel en bedrijventerreinen in het samenwerkingsverband Regio West-Brabant (RWB); We actualiseren de visie op vastgoed.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Bestuur Burgerzaken

Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

1.771.304

1.999.578

397.725 -235.568

602.492 -379.273

1.822.793 -141.518 572.459 -405.357

1.933.461

2.222.797

1.848.377

Verschillenverklaring per taakveld 0.1 – Bestuur De lagere last op het taakveld bestuur wordt o.a. veroorzaakt doordat de werkelijke salariskosten lager zijn dan begroot (afgerond € 164.000,00). Hier staat tegenover dat de werkelijke aanwending ten laste van de voorziening wachtgeld wethouders in 2023 € 16.013,40 lager is. De hogere baten worden veroorzaakt door een gedeeltelijke vrijval van de pensioenvoorziening wethouders van € 124.642,52. Deze vrijval is gebaseerd op de actuariële waarde berekeningen per 31 december 2023, die door een extern bureau opgesteld zijn. Dit met de verplichting om de voorziening steeds toereikend te houden en aan de toekomstige verplichtingen te voldoen. Tevens heeft een gedeeltelijk vrijval plaatsgevonden met betrekking tot de voorziening wachtgeld wethouders. Deze vrijval wordt veroorzaakt doordat de werkelijke aanwending in 2023 € 16.013,40 lager uit is gevallen en deze middelen niet benodigd zijn voor de toekomstige aanwendingen in de voorziening. 0.2 - Burgerzaken De lagere lasten op dit taakveld worden o.a. veroorzaakt doordat het budget kosten van kadastrale informatie niet volledig benodigd was, € 9.656,07 resteert op dit budget. Tevens is op het budget BGT een restantbudget over van € 8.044,50. De hogere baten op dit taakveld worden met name veroorzaakt door een hogere opbrengst van € 30.667,07 voor leges nutsvoorzieningen.

De taakvelden 0.1 – Bestuur Promotiebeleid In vergadering van 27 september 2023 heeft uw raad het ‘Promotiebeleid 2023’ vastgesteld. Tijdens de begrotingsbehandeling van 8 november 2023 heeft uw raad het budget voor promotie opgehoogd naar € 84.000,00 1. Tijdens de raadsinformatieavond van 21 mei 2024 hebben wij het concept uitvoeringsprogramma 2024 gepresenteerd waarbij er ruimte was voor uw raad om input te geven. Inmiddels is dit uitvoeringsprogramma door ons college vastgesteld en in uitvoering.

1

De lasten van het promotiebeleid worden verantwoord onder taakveld 3.4 Economische promotie

11

Betrouwbaar Rucphen 2 In 2023 hebben we verschillende acties georganiseerd om bewustwording van de organisatie een boost te geven op het gebied van privacy, integriteit, interne veiligheid en informatiebeveiliging. Denk aan: • bewustwordings-controles ten aanzien van het vergrendelen van het beeldscherm; • het faciliteren van de clean desk policy; • online training Veilig Publieke Taak (VPT), weerbaarheid in het kader van ondermijning; • e-learning op het gebied van privacy, informatiebeveiliging, interne veiligheid en integriteit; • uitreiken van anti-skimkaarten. Informatieveiligheid 3 Versnelling van het cloudbeleid voor bedrijfskritische applicaties In 2023 is gestart om de bedrijfskritische applicaties onder te brengen in de cloud. Deze werkzaamheden lopen door tot 2025. We maken een tempoversnelling om de software die geïnstalleerd is op servers en computers in het eigen gemeentehuis naar de cloud te migreren. Door de applicaties bij de leverancier onder te brengen worden de risico’s van een grote data-hack verspreid en dus verkleind. Grote leveranciers zijn meer gespecialiseerd op beveiliging van hun datacenter, beveiligingsupdates kunnen veel sneller geplaatst worden en 24/7 monitoring van de netwerken is eenvoudiger te bewerkstelligen.

Uitbreiding van de formatie De werkzaamheden die nodig zijn bij systeembeheer om de informatieveiligheid te kunnen waarborgen nemen steeds meer toe. Om deze reden is de formatie in 2023 uitgebreid van 0,5 fte naar 1 fte. Regionaal samenwerken Regio West-Brabant (RWB) De bijdrage aan de RWB (inclusief REWIN) bedroeg € 562.302,00 over 2023. De focus van de Regio WestBrabant ligt op economie en ruimte. In 2023 is de RWB gestart met het opstellen van een nieuw actieprogramma dat in april 2024 is vastgesteld. Aanpassing gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen in werking getreden. Deze wijziging heeft als voornaamste doelstelling de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken, via een versterking van de kaderstellende en controlerende rollen van de gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen Hierdoor is een wijziging van alle Gemeenschappelijke Regelingen noodzakelijk. Dit moet voor 1 juli 2024 gebeuren. De ontwerpwijzigingen zijn in december 2023 aan uw raad voorgelegd om uw raad de mogelijk te geven een zienswijze in te dienen. De aangepaste regelingen na zienswijzen zijn op 15 mei jl. behandeld. 0.2 – Burgerzaken Op de afdeling Gemeentewinkel hebben inwoners direct contact met de overheid.

De gemeentewinkel is het natuurlijke knooppunt voor overheidsinformatie en publieke dienstverlening. Hierbij kan gedacht worden aan de burgerlijke stand, aan persoonsinformatie (de basisregistratie personen/BRP) en aan burgerzakenproducten via de verschillende kanalen van de gemeente zoals de balie, telefoon of website. Naast de directe dienstverlening aan inwoners houden medewerkers zich onder andere bezig met persoonsinformatiemanagement, identiteitsmanagement en de organisatie van de verkiezingen. Verkiezingen Op 15 maart 2023 zijn de provinciale- en waterschapsverkiezingen gehouden met een opkomstpercentage van 49,0%. Hiermee voldeed Rucphen aan het landelijk beeld. Door de val van het kabinet zijn er tussentijdse Tweede Kamerverkiezingen georganiseerd. Ondanks de korte voorbereidingstijd zijn de verkiezingen in de gemeente vlekkeloos verlopen. Het opkomstpercentage was met 74,8% hoog in de gemeente Rucphen. Cadeau bij geboorte Het stripboek Rick en Roos in Rucphen is speciaal ontworpen als voorleesboekje voor onze nieuwe inwoners. In het boekje fietsen Rick en Roos door de dorpskernen en vertellen het verhaal van onze gemeente. Ouders krijgen een boekje toegestuurd na de geboorte van hun kind.

2 3

De lasten van ‘Betrouwbaar Rucphen’ worden verantwoord in Hoofdstuk 3: Overzicht van de kosten van overhead De lasten van informatieveiligheid worden verantwoord in Hoofdstuk 3: Overzicht van de kosten van overhead

12

e-Diensten (digitale dienstverlening) In 2023 zijn de e-diensten verder opgepakt en zijn er voorbereiding getroffen om de resterende e-diensten in 2024 uit te rollen. Dit zorgt ervoor dat inwoners steeds meer diensten vanuit huis kunnen regelen. Online waar mogelijk, op het gemeentehuis wanneer nodig. In augustus zijn we gestart met een nieuwe dienst, digitaal aanvragen van rijbewijzen (DAR). Met deze nieuwe dienst is de aanvraag van een rijbewijs vereenvoudigd. Inwoners komen alleen naar het gemeentehuis om het document op te halen. De overige handelingen gaan digitaal en via een aangesloten RDW fotograaf. 0.3 – Beheer overige gebouwen en gronden De huidige Visie op gemeentelijk vastgoed met programma- en uitvoeringsplan is geëvalueerd. In het collegewerkprogramma 2022 – 2026 is opgenomen dat de Visie op gemeentelijk vastgoed in 2023 – 2024 wordt geactualiseerd.

Beleidsindicatoren

Formatie fte per 1.000 inwoners 8,0

7,1

7,0 6,0

5,7

5,7

5,9

6,2

6,2

6,4

6,9

6,3

5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 2020

2021

2022 Begroting

2023

2024

Jaarrekening toegestane formatie ambtelijk apparaat per 1 januari

*Formatie: Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat op peildatum 1 januari. Het uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, ongeacht of die formatieplaatsen worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature.

Bezetting fte per 1.000 inwoners 8,0 7,0 6,0

5,7

5,6

5,6

6,0

6,8

6,2

6,7

5,7

5,5

5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 2020

2021

2022 Begroting

2023

2024

Jaarrekening werkelijke formatie ambtelijk apparaat per 1 januari

*Bezetting: Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is.

13

Apparaatskosten per inwoner euro 450

393

400 350 300

283

267

295

314 312

405

334

279

250 200 150 100 50 2020

2021

2022 Begroting

2023

2024

Jaarrekening

alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur

*Apparaatskosten per inwoner: Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

Externe inhuur percentage van totale loonsom 30%

26%

25%

22%

22%

20% 16%

16% 15%

12%

12%

12%

13%

10% 5% 0% 2020

2021

2022 Begroting

2023

2024

Jaarrekening

het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder arbeeidsovereenkomst of aanstelling

*Externe inhuur: Onder externe inhuur wordt verstaan het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.

14

Overhead percentage van totale lasten 12% 10%

11% 10%

10% 11%

10%

10%

11%

9%

10%

8% 6% 4% 2% 0% 2020

2021

2022 Begroting

2023

2024

Jaarrekening

alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces

*Overhead: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De kosten van overhead worden uitgebreid toegelicht in hoofdstuk 3 van dit document.

15

Programma 1: Veiligheid Het beoogd maatschappelijk effect In de gemeente Rucphen voelen inwoners, ondernemers en gasten zich veilig.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord: Veilige leefomgeving behouden Bij ons staat veiligheid hoog in het vaandel. We blijven daarom ook actief samenwerken met buurtpreventie en politie. De boa-capaciteit zetten we effectief en efficiënt in. We maken ons wel zorgen over ondermijnende activiteiten. Samen met onze zorg- en veiligheidspartners willen we hier zowel in preventieve als in repressieve zin uitvoering aan geven. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • Wij zetten samen met onze (zorg)partners in op de aanpak van personen die dreigen te ontsporen: van preventie tot repressie. Verder betrekken wij onze inwoners en ondernemers actief bij veiligheid in de kernen, wijken en het buitengebied. Daarbij zetten we in op bewustwording, handelingsperspectief, aanspreken, beheersen en waar nodig optreden. Door deze gezamenlijke benadering weten wij risico’s in te schatten en handelen hiernaar; • We actualiseren beleidsdocumenten en/of verordeningen als dat noodzakelijk en/of gewenst is. Hierbij werken we samen binnen het district De Markiezaten; • We stellen een nieuw Integraal Veiligheidsplan op; • Bij het opmaken van beleid, visies of andere kaderstellende producten denkt iemand met ‘veiligheidsbril’ aan de voorkant mee; • Inwoners zijn ook zelf verantwoordelijk.

We helpen hen die verantwoordelijkheid te nemen door meldpunten laagdrempelig te maken en initiatieven zoals buurtpreventie goed te faciliteren. Ook houden wij de wijkspreekuren in stand; • We ondersteunen de buurtpreventie met trainingen en beleggen bijeenkomsten gericht op het vergroten van hun kennis op het gebied van veiligheid en weerbaarheid; • We pakken dagelijkse ergernissen en overlast concreet aan door zichtbaar te zijn, actief aan te spreken en waar nodig te handhaven; • We hebben extra aandacht voor het buitengebied om te voorkomen dat hier leefbaarheids- en/of veiligheidsproblemen ontstaan. De hoogste prioriteit is daarbij toegewezen aan de vitaliteit van de recreatieparken; • We maken onze inwoners bewust van cybercrime en vergroten hun kennis op dit gebied; • We maken de jeugd preventief alert op de gevaren van ondermijning; • We nemen deel in regionale overleggen waar we integraal afstemmen over acties en/of vorm te geven aan beleidsstukken op het gebied van ondermijning. Ook versterken we onze informatiepositie door middel van gegevensuitwisseling; • We ontwikkelen een integrale aanpak voor overlast op straat, burenruzies en overlast door personen met verward gedrag.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

16

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

1.305.270 -15.427 918.749 -28.375

1.422.056 -234.916 1.268.706 -26.050

1.770.811 -639.973 1.322.062 -24.034

2.180.217

2.429.796

2.428.866

Verschillenverklaring per taakveld 1.1 - Crisisbeheersing en brandweer De hogere lasten en baten worden met name veroorzaakt door de crisisnoodopvang. In 2023 is een bedrag van € 597.301,00 ontvangen en is een bedrag aan werkelijke kosten geboekt van € 547.432,00 (beide ten opzichte van een raming van € 219.489,00). Het verschil tussen de inkomst en uitgaaf wordt veroorzaakt doordat we ook de gemaakte uren met betrekking tot de crisisnoodopvang hebben doorbelast. De kosten hiervan zijn versnipperd over de diverse taakvelden waar de betreffende personen werkzaam zijn. 1.2 - Openbare orde en veiligheid De hogere last wordt met name veroorzaakt doordat op dit taakveld voor € 127.314,00 aan hogere salariskosten is geboekt. Hier staat tegenover dat het budget met betrekking tot kwaliteitsimpuls buitengebied Rucphen niet volledig is ingezet, waardoor € 27.144,00 resteert. Het betreft een eenmalig budget voor een meerjarig project. Dit bedrag wordt overgebracht naar 2024 voor verdere inzet in dat jaar. Dit budget wordt bekostigd uit de Algemene Reserve. Tevens zijn binnen dit taakveld nog een aantal budgetten niet volledig benodigd geweest in 2023: Inhuurbudget: restantbudget van € 10.369,00; Uitvoeren veiligheidsplan: restantbudget van € 10.534,00; Buurtbemiddeling: restantbudget van € 8.211,00; Veilig wonen van decentrale bestuurders: restant budget € 7.062,00.

De taakvelden 1.1 - Crisisbeheersing en brandweer Crisisbeheersing 1 november 2023 is de nieuwe organisatie voor de Bevolkingszorg van start gegaan. De doorontwikkeling van Bevolkingszorg naar gemeentelijke crisisbeheersing is verder geïmplementeerd. Er wordt ingezet op opleiden, trainen en oefenen, en de samenwerking met andere hulpdiensten. Het uitvoeringsplan voor een toekomstbestendige risico- en crisiscommunicatie wordt in 2024 verder geïmplementeerd. Crisisnoodopvang Gelet op de aanhoudend grote behoefte aan opvangplaatsen voor asielzoekers is besloten om De Vijfsprong met ingang van 1 oktober 2023 wederom open te stellen voor de opvang van maximaal 80 vluchtelingen. Deze opvang zal voortduren tot 1 juli 2024. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Op grond van artikel 14 uit de Wet Veiligheidsregio’s stelt een veiligheidsregio eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vast. Dit beleidsplan heeft een wederkerige relatie met het Regionaal Risicoprofiel, Regionaal Crisisplan, Meerjaren Opleiding Training Oefen (MOTO) Beleidsplan en het Dekkings- en Spreidingsplan. Deze documenten zijn in 2023 vastgesteld door uw raad voor de periode 2023–2027. In 2023 was de bijdrage van de Rucphen aan de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant € 1.229.292,00. 1.2 - Openbare orde en veiligheid Er is ingezet op veilige kernen, wijken en het buitengebied.

Door de vele inzet op overlast gevende jeugd, de extra inzet rondom evenementen, extra inzet op één recreatiepark, het stijgend aantal meldingen en het enkele maanden missen van 2 fte boa’s is het ambitieniveau niet bereikt. De boa’s zijn binnen de beschikbare capaciteit die aanwezig was zoveel mogelijk in de dorpen geweest. De wijkspreekuren met de boa en wijkagent zijn zo lang mogelijk stand gehouden, maar zijn uiteindelijk toch gestopt wegens het feit dat er geen inwoners op af kwamen. Integraal veiligheidsplan De Markiezaten Op 19 april 2023 is het districtelijke Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 vastgesteld door uw raad. In het IVP zijn thema’s genoemd die de komende jaren prioriteiten hebben, te weten: • georganiseerde criminaliteit en cybercrime; • zorg en veiligheid; • veilige buurt; • risico en omgeving.

17

Deze thema’s zijn lokaal vertaald naar het actieplan integrale veiligheid. Naast de districtelijke thema’s, is er aandacht voor de lokale thema’s: • ondermijning, met specifieke aandacht voor de Brabantse Norm weerbare overheid, drugshandel, drugsoverlast, mensenhandel en cybercrime; • buurtpreventie; • aanpak overlast personen met onbegrepen gedrag; • vitaal buitengebied, met specifieke aandacht voor vitale recreatieparken. Op basis van bovenstaande thema’s zijn voor 2023 ambities gesteld. Hieronder wordt beschreven wat er in 2023 is bereikt. Aanpak ondermijning Binnen de aanpak van ondermijning hebben we ons in 2023 voornamelijk gericht op preventie door op verschillende manieren de bewustwording te vergroten. Hierbij hebben we ons op onze eigen organisatie gericht, maar ook op de jeugd die woonachtig is binnen onze gemeente. Helaas hebben we door een beperkte juridische capaciteit, beperkte toezichtscapaciteit en een prioritering die zich voornamelijk richtte op de aanpak van één recreatiepark minder ambities waar kunnen maken op het gebied van de aanpak van ondermijning. We hebben door deze beperkte capaciteit vooral reactief geacteerd. Brabantse norm weerbare overheid In de norm is een minimaal niveau opgenomen waaraan je als gemeente moet voldoen om weerbaar te zijn.

De Brabantse norm weerbare overheid wordt regionaal door de verschillende gemeentes opgepakt om ervoor te zorgen dat de dijken even hoog zijn. We zijn hard op weg om hier aan te voldoen, maar we zijn er nog niet. Eind 2024 moeten we voldoen aan het minimum niveau. In 2023 hebben we de volgende normen gehaald: • Bibob-beleid Binnen district De Markiezaten is binnen een werkgroep met daarin een vertegenwoordiging vanuit alle gemeenten gewerkt aan een gezamenlijk beleidsdocument welke de basis heeft gevormd voor vaststelling van geactualiseerd Bibob beleid binnen onze gemeente per 1 januari 2024. • Opleidingsplan In de Brabantse norm weerbare overheid is opgenomen dat het trainen van medewerkers en bestuurders enorm belangrijk is om weerbaar te zijn. Daarom is in districtelijk verband een opleidingsprogramma voor 2024 vormgegeven waardoor binnen allerlei vakgebieden gratis trainingen te volgen zijn voor alle medewerkers van de gemeenten binnen het district. Denk aan identiteitsfraude, het herkennen van signalen op het gebied van ondermijning en integriteit. Vanuit de gemeente Rucphen is hier een actieve bijdrage aan geleverd. • VOG-P Wettelijk bezien moeten we bij specifieke functies geen normale VOG aanvragen bij aanvang, maar een VOG-P (verzwaard). Deze eis hebben we geïmplementeerd. Eveneens hebben we onderzocht hoe een eventuele hertoetsing eruit zou moeten en kunnen zien.

Dit onderzoek is afgerond en in 2024 wordt deze werkwijze geïmplementeerd: eens in de 4 jaar moet in het geval van de kritieke functies een herhaalde VOG-P worden aangevraagd. Zorg en Veiligheid In 2023 is gestart met het tweewekelijks lokaal Zorg en Veiligheidsoverleg in Rucphen. Deelnemers aan dit overleg zijn de adviseur veiligheid, beleidsadviseur zorg, wijkagent(en), handhaving, maatschappelijk werk, Wmo, schuldhulp, GGD, Wijk GGZ, Thuisvester en Buurtbemiddeling. In dit overleg worden zorgelijke casussen, casussen die dreigen te escaleren, personen met onbegrepen gedrag, woningontruimingen, uithuisplaatsingen en woningvervuiling besproken. Ook worden afspraken gemaakt over wie wat gaat doen, wanneer en welke partijen er nog meer bij betrokken moeten worden. Eventuele andere signalen worden belegd bij de juiste afdeling/team. Denk hierbij aan signalen van ondermijning of betrokken minderjarigen. Jeugd en jeugdoverlast In 2023 is aan alle basisscholen de mogelijkheid geboden om voor alle groepen 7 een ervaringsdeskundige voorlichting te komen laten geven over het gevaar van vuurwerk. Deze persoon is in het verleden zelf (zichtbaar) slachtoffer geworden van vuurwerk. Ook is aan alle scholen de mogelijkheid geboden om voor alle groepen 8 Halt voorlichting te laten komen geven over met name het afsteken van vuurwerk en de gevolgen daarvan.

Bij beide voorlichtingen is ook aandacht besteed aan groepsdruk. Tijdens alle bezoeken is er een boa, wijkagent, jongerenwerker of collega van het sociaal domein aangesloten om namens gemeente en politie met

18

eenzelfde boodschap af te sluiten en te zorgen dat eventuele vragen direct beantwoord kunnen worden. Deze voorlichting is positief ontvangen door de scholen. In 2023 is door de boa’s veel inzet geweest op overlastgevende jeugd in met name Sint Willebrord en Zegge. Daarnaast is op de basisscholen tijdens de cybertour aandacht geweest voor digitale veiligheid. Deze richtte zich op de groepen 7 en 8. Door de politie en de gemeente is een voorlichting gegeven over sexting en online pesten. Ook de cybertour is positief ontvangen. Cybercrime Evenals in 2022 is in 2023 de e-learning op het gebied van cybercrime (de zogenoemde cyberchallenge) beschikbaar voor inwoners en ondernemers binnen onze gemeente. Daarnaast is door een afvaardiging van gemeenten binnen ons district gewerkt aan een uitvoeringsplan cybercrime. Er zijn voor de jaren 2023 en 2024 namelijk subsidies beschikbaar die ingezet kunnen worden om preventie op het gebied van digitale veiligheid vorm te geven. De subsidies zijn afkomstig van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV). Vitale recreatieparken In 2023 is de aanpak en zijn de overleggen met betrekking tot de vitale recreatieparken voortgezet en geïntensiveerd. In 2023 is een strategie bepaald waarbij de focus is gelegd op één specifiek recreatiepark. De strategie is omgezet naar een plan van aanpak.

Daarnaast zijn er verschillende controles uitgevoerd voor de aanpak van permanente bewoning. Parallel aan de aanpak is een start gemaakt met de visie op de herontwikkeling van het gebied Schijf-Noord. Buurtpreventie In 2023 is de buurtpreventie gefaciliteerd met een training gericht op het vergroten van hun kennis op het gebied van veiligheid. Daarnaast zijn er meerdere bijeenkomsten geweest met de coördinatoren van de buurtpreventie en zijn medewerkers en boa’s met regelmaat aangesloten bij een buurtpreventie overleg in de kernen. Aanvullend krediet openbare orde camera’s Op 12 oktober is aan uw raad een aanvullend krediet gevraagd van € 36.000,00 voor de aanschaf van 5 nieuwe openbare orde camera’s. Dit is door uw raad goedgekeurd en de middelen zijn beschikbaar gesteld ten laste van het begrotingssaldo 2023 en gestort in de reserve dekking kapitaallasten. De camera’s zijn aangeschaft.

Beleidsindicatoren

Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 18

16

16 14

12

12 10 8

13

13 11

10

8

8

8

8

6 4 2 0 2018

2019

2020 Rucphen

2021

2022

Nederland bron : Stichting Halt | 2018 - 2022

*Verwijzingen Halt: Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgende gesprekken met de jongere

19

en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zijn in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.

Misdrijven

per 1.000 inwoners Winkeldiefstallen 6

5 4 3 2 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

1 Diefstallen uit woning

0

Rucphen Nederland

Geweldsmisdrijven

bron: CBS | 2023

*Misdrijven: Het aantal misdrijven per 1.000 inwoners gespecificeerd in diverse categorieën.

Rucphen per 1.000 inwoners

2019

2020

2021

2022

2023

Winkeldiefstallen

0,4

0,4

0,2

0,2

0,2

Diefstallen uit woning

1,6

1,3

1,3

0,9

1,1

Geweldsmisdrijven

3,8

3,7

3,5

3,9

3,6

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

4,0

3,9

4,8

3,9

4,2

Nederland per 1.000 inwoners

2019

2020

2021

2022

2023

Winkeldiefstallen

2,3

2,0

1,8

2,3

2,5

Diefstallen uit woning

2,3

1,8

1,4

1,4

1,3

Geweldsmisdrijven

4,9

4,6

4,4

4,5

4,3

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

5,9

6,3

6,1

5,9

5,8

20

Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat Beoogd maatschappelijk effect De infrastructuur is effectief, veilig, toegankelijk en schoon.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord: Verkeersveiligheid vergroten Nu de omleiding bijna gereed is, gaan we aan de slag met het onderliggende wegennet. Hiermee weren we ongewenst (vracht)verkeer uit de dorpen en verhogen we de verkeersveiligheid. Daarnaast pakken we verkeersknelpunten aan. Mobiliteit bevorderen Onze dorpen willen we toegankelijk en bereikbaar houden. Het is van groot belang dat bestaande busverbindingen (inclusief de dorpsbus) behouden blijven. Tevens maken we ons sterk voor een rechtstreekse busverbinding naar het treinstation Etten-Leur. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • We stellen een Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) op; • Omdat gedrag bijna altijd een rol speelt, nemen we in het GVVP ook mensgerichte maatregelen op. Het gaan dan om voorlichting en communicatie over verkeersveiligheid om de bewustwording te vergroten; • We maken een integraal verkeersplan voor Zegge, zodat de verkeersproblematiek wordt aangepakt/opgelost; • We voeren het Investeringsprogramma (IP) uit waarin staat welke wegen wij in welke volgorde gaan uitvoeren om de ambities te realiseren. De projecten pakken we integraal op.

Dit betekent gecombineerd beheer water/riolering, wegbeheer, groenbeheer en klimaat; • We nemen tijdelijke maatregelen in periodes vóór de reconstructies om sluipverkeer tegen te gaan; • We ronden de projecten van de Omleiding Rucphen – Sprundel – St. Willebrord af; • We stellen een beleidsplan wegenonderhoud op en hebben daarbij ook aandacht voor de zandwegen. We definiëren kwaliteitsambities voor toegankelijk, veilig, schoon en aantrekkelijk; • We actualiseren het beleidsplan openbare verlichting (inclusief goede verlichting op fiets- en wandelpaden en oversteekplaatsen); • We willen bereiken dat de Dorpsbus wordt opgenomen in de (provinciale) concessie; • We lobbyen richting provincie voor een rechtstreekse busverbinding naar het treinstation Etten-Leur; • We onderzoeken of de huidige en eventuele nieuwe fietsverbindingen tussen de dorpen en met omliggende gemeenten effectief en veilig zijn ingericht en houden daarbij rekening met moderne vormen van mobiliteit.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

TOTAAL

21

Prim. Beg. 2023

Begr. na wijz. 2023

Rekening 2023

4.589.043 -66.164 1.419

4.990.648 -257.433 1.537

4.884.754 -315.787 1.795

26.650

43.301

26.404 -4.418

4.550.948

4.778.053

4.592.748

Verschillenverklaring per taakveld 2.1 - Verkeer en vervoer Het verschil in lasten tussen de begroting na wijziging en de werkelijke lasten wordt verklaard door: • een hogere doorbelasting van salariskosten (€ 70.499,00); • een hogere last voor openbare verlichting (€ 17.224,00); • een hogere last voor het reinigen van straten (€ 15.750,00); • een lagere last voor planmatig onderhoud wegen (€ 120.288,00); • een lagere last voor onkruidbestrijding en straatvegen (€ 81.608,00); • een lagere last (geen lasten) voor het integraal verkeersplan Zegge (€ 25.000,00); • een lagere last voor gladheidsbestrijding (€ 17.691,00). De hogere baten worden veroorzaakt door hogere degeneratie opbrengsten € 45.769,00.

2.5 - Openbaar vervoer De lagere lasten worden verklaard door een lagere last voor de Dorpsbus (€ 16.898,00).

De taakvelden 2.1 - Verkeer en vervoer Opstellen Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) Het Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan is op 13 december 2023 vastgesteld door uw raad. In dit beleidsdocument is het verkeers- en vervoersbeleid van onze gemeente uiteengezet. Verkeerskundige gebiedsanalyse Zegge – Majoppeveld Een extern adviesbureau heeft een gebiedsanalyse uitgevoerd met betrekking tot het (sluip)verkeer in het gebied Zegge – Majoppeveld (Roosendaal). Dit onderzoek is in februari 2024 afgerond. De uitkomsten van het onderzoek hebben wij middels een raadsbrief aan uw raad voorgelegd. Brabants Verkeersveiligheid Label (BVL) en Totally Traffic (TT) Voor de uitvoering is in 2023 subsidie aangevraagd bij de provincie Noord-Brabant. Deze aanvraag is gehonoreerd. Voor de uitvoering van het BVL is € 24.000,00 subsidie beschikbaar gesteld aan het basis onderwijs en voor TT voor het voortgezet beroepsonderwijs € 2.000,00. Wegenbeleid Op 13 december 2023 heeft uw raad het beleids-/beheerplan wegen 2024 - 2028 vastgesteld. Het beheerniveau is hierin vastgesteld op beeldkwaliteitsniveau B. Vanaf 2024 worden de werkzaamheden uitgevoerd die passen binnen het beheerplan 2024 – 2028. Wegen Planmatig onderhoud Er zijn verschillende wegen voorzien van onderhoud in 2023. In verband met de weersomstandigheden worden er werkzaamheden vanuit 2022 uitgevoerd in 2023.

De voorbereidende werkzaamheden voor het asfalt onderhoud 2024 zijn in 2023 gestart. De volgende wegen zijn in 2023 voorzien van (asfalt)onderhoud: De Molenweg, Heiningen, Muizendreef, Schijfsebaan, Zoeksedijk, Bosstraat, Hogestraat, Klein Zundertseweg, Lokkerstraat, Moervenstraatje, Noodstraat, Scherpenbergsestraat, Hoge Donk, Kastanjestraat, Kruisstraat, Noordhoekstraat, Kozijnenhoek, Helakkerstraat, Scherpenbergsebaan en de Keijtenburgstraat.

22

Onkruidbestrijding en straatvegen Het vegen van straten en beheersen van onkruid op verharding is conform bestek en binnen budget uitgevoerd. In 2022 is gestart met de voorbereiding voor een nieuwe overeenkomst welke medio 2023 van toepassing zou worden. Door omstandigheden is de aanbesteding in 2023 gestaakt en opnieuw in de markt gezet. Hierdoor konden de werkzaamheden in de tweede helft van 2023 niet conform bestek worden gegund waarop uw raad op 27 september 2023 heeft besloten om een aanvullend budget van € 187.359,00 toe te kennen. Met dit bedrag zijn er tot eind 2023 werkzaamheden uitgevoerd. Door efficiënt te werken was het aanvullende budget niet volledig nodig; er resteert nog een bedrag van € 81.608,55. De aanbesteding is eind 2023 gegund voor het uitvoeren van de werkzaamheden in 2024. Openbare verlichting Het beleidsplan openbare verlichting 2023 - 2027 is op 8 maart 2023 door uw raad vastgesteld. De werkzaamheden die passen binnen het beleid zijn in 2023 voorbereid en worden in 2024 uitgevoerd. Gladheidsbestrijding Het jaar 2023 werd qua gladheid gekenmerkt door meerdere korte periodes waarin gladheidsbestrijding nodig was. Het beschikbare budget was toereikend.

2.2 - Parkeren In de raadsvergadering van 20 juni 2023 heeft uw raad de Nota Parkeernormen 2017, middels een addendum, geactualiseerd om deze in lijn te brengen met de jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State als het gaat om saldering van parkeernormen bij nieuwe ontwikkelingen. 2.5 - Openbaar vervoer De pilot Dorpsbus Sprundel-St. Willebrord is één jaar verlengd. In 2024 dient de pilot te worden geëvalueerd. Deze evaluatie gebruiken we om een goede besluitvormingsprocedure te kunnen uitvoeren over de toekomst van de Dorpsbus. De provincie Noord-Brabant draagt in 2024 nog eenmalig € 6.500,00 bij aan deze pilot. We stellen voor het restantbudget over te brengen naar 2024.

Beleidsindicatoren In de ‘Regeling beleidsindicatoren gemeenten’ zijn geen verplichte beleidsindicatoren opgenomen voor het programma ‘Verkeer vervoer en waterstaat’.

23

Programma 3: Economie Beoogd maatschappelijk effect Er heerst een goed ondernemersklimaat. Toerisme en recreatie zijn actief en levendig. Ook zijn er goede investeringsmogelijkheden in de leisure hotspot De Binnentuin.

Ontwikkelingen en speerpunten binnen dit programma Afspraken uit het hoofdlijnenakkoord: Ondernemerschap faciliteren We zijn een ondernemende gemeente. Bedrijven die willen uitbreiden en/of ontwikkelen, faciliteren we op bestaande of daarvoor juiste locaties. We staan voor een gezonde toekomst van de agrarische sector. Daarbij is een duidelijk langetermijnperspectief van groot belang. Er dient sprake te zijn van een goede balans tussen ondernemerschap en ontwikkelingen als duurzaamheid en klimaat. Activiteiten uit het collegewerkprogramma • Bedrijven die willen uitbreiden en/of ontwikkelen, faciliteren we zodat zij zich kunnen vestigen op ons bedrijventerrein; • We bevorderen een actieve samenwerking tussen bedrijven en onderwijs; • We voeren de Uitvoeringsagenda van de Visie (Vrijetijds)Economie uit. Contacten met ondernemers zoals o.a. door het SEP en andere bijeenkomsten dragen bij aan onderlinge samenwerking/betrokkenheid; • De bedrijvencontactfunctionaris blijft aanspreekpunt voor onze ondernemers en het ondernemersloket blijft; • We actualiseren de marktverordening en het standplaatsenbeleid; • We werken in De6 verband samen op het gebied van arbeidsmarkt (bijv. Civiele techniek); • We stellen een nieuw bestemmingsplan voor het bedrijventerrein Nijverhei op; • Voor de lange termijn zoeken we naar ca.

5 ha uitbreidingsruimte grenzend aan het Bedrijventerrein; • We nemen de gezonde toekomst van de agrarische sector expliciet mee bij de uitwerking van de Omgevingsvisie 2.0 en betrekken hierbij voor zover mogelijk en noodzakelijk de beschikbare visies, plannen en het overige beleid omtrent dit onderwerp wat op nationaal, provinciaal, regionaal én lokaal niveau beschikbaar is; • We onderzoeken de mogelijke eisen t.b.v. duurzaamheid en klimaat die we op kunnen nemen in de koopovereenkomsten van verkoop van bedrijfskavels. Dit zijn extra maatregelen bovenop wat momenteel wettelijk wordt verplicht; • We stoppen met de actieve verkoop van snippergroen. Dit ten behoeve van vergroening, verduurzaming en prioriteren in werkzaamheden. Omgevingsvisie Een van de ambities in de Omgevingsvisie is ruime mogelijkheden voor werken en vrijetijdsbesteding met de volgende prioriteiten: • Nieuwe bedrijvigheid faciliteren we op bedrijventerrein de Nijverhei, tenzij de bedrijvigheid niet passend is op een bedrijventerrein; • Bij een verzoek om uitbreiding van bestaande bedrijven buiten de Nijverhei heeft verplaatsing naar de Nijverhei de nadrukkelijke voorkeur, tenzij de bedrijvigheid niet passend is op een bedrijventerrein; • Vanwege de toegenomen vraag wordt de Nijverhei aan de oostkant uitgebreid met 2,4 hectare.

Voor de lange termijn wordt aansluitend op de Nijverhei nog vijf hectare extra grond gezocht; • Agrarische bedrijven en het buitengebied zijn met elkaar verbonden. Daar waar het kan, werken we mee aan uitbreiding. Uiteraard dient de ontwikkeling wel te passen in het landschap; • De bestemming van de kantorenstrook aan de noordzijde van de Nijverhei wordt verruimd zodat bedrijven hier gevestigd kunnen worden. Een bedrijfsverzamelgebouw behoort tot de mogelijkheden. Vanwege de zichtlocatie worden specifieke voorwaarden gesteld qua ruimtelijke kwaliteit; • Wij werken alleen mee als een nieuwe ontwikkeling past binnen het landschap; • Wij geven startende en kleinschalige ondernemers de kans om vanuit huis te werken, mits dit past binnen een goede woon- en leefomgeving. De regeling bedrijven en beroepen aan huis in de bestaande bestemmingsplannen biedt hiervoor de kaders; • De huidige regels en rechten op het gebied van milieu worden behouden en verwerkt in het omgevingsplan. Dit ter bescherming van de belangen van bedrijven en de omgeving;

24

• • • • •

Wij staan geen coffeeshop toe. Ook voor proeven rondom gereguleerde wietteelt is geen plaats in onze gemeente; Winkels concentreren wij in de dorpscentra. Bestaande winkels buiten de dorpscentra kunnen beperkt uitbreiden, maar worden gestimuleerd om zich te vestigen in de dorpscentra; Nieuwe winkels buiten winkelconcentratiegebieden in de dorpen worden tegengegaan en planologische mogelijkheden worden waar mogelijk uitgesloten; We gaan nieuwe horeca buiten de dorpscentra tegen, tenzij deze horeca van toegevoegde waarde is voor de directe omgeving; We werken, buiten de winkelconcentratiegebieden, zoveel mogelijk mee aan bestemmingswijzigingen van ‘detailhandel’ of ‘horeca’ naar ‘wonen’.

Overzicht taakvelden en baten en lasten per taakveld

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie