07b Groenbeleidsplan 'Groen R Groenbeleid gemeente Rucphen'

We kiezen voor een inrichting en beheer, waarmee zo veel mogelijk waarden van het groen worden behouden, toegevoegd of versterkt. Het groen draagt op die manier maximaal bij aan verschillende opgaven. Groen kan veel functies vervullen: wateropvang, hittedemping, verhoging van biodiversiteit en recreatie. Recreatie kent vele vormen, alle activiteiten die mensen doen om te ontspannen, in dit geval in het groen. Het gaat dan bijvoorbeeld om bewegen, spelen, sporten, tuinieren en elkaar ontmoeten. Al die functies vinden we belangrijk, omdat ze bijdragen aan een leefbare gemeente voor onze inwoners en dieren. Goede inrichting en beheer kunnen die functies ondersteunen en meer waarde geven. Daarom zorgen we bij het inrichten en beheren van het groen dat: - Groen met minder kwaliteit wordt verbeterd, zodat het meer waarde heeft en bijdraagt aan verschillende opgaven. Zo kan een park bij de juiste inrichting en het juiste beheer een prettige plek zijn voor haar bezoekers en tegelijk waardevol zijn voor planten en dieren. Dus bijdragen aan gezondheid, sociaal welzijn en biodiversiteit;

- Nieuw groen bijdraagt aan de verschillende opgaven die op een plek het belangrijkst zijn, rekening houdend met de omgeving. De juiste inrichting en beheer zijn afhankelijk van de locatie en de behoefte van mens, dier en plant op die plek. Op plekken in de kernen met veel verharding, kan de toevoeging van groen optimaal bijdragen aan verkoeling en waterberging. Op andere locaties is eerder behoefte aan mogelijkheden om te spelen of sporten; - Groen van goede kwaliteit behouden blijft en goed wordt beheerd. Principe 3 De gemeente wordt natuurinclusief aangelegd en beheerd

Rucphen wordt aantrekkelijker voor diverse planten en dieren. We zijn een gemeente waar gebouwd, ingericht en beheerd wordt met respect voor de biodiversiteit. De bebouwde omgeving kan rijk zijn aan vrij levende planten en dieren. Omdat een steeds groter deel van ons land bebouwd wordt, is het zaak om biodiversiteit in deze gebieden te vergroten. Daarnaast zijn sommige dieren en planten hiervan afhankelijk. De biodiversiteit in Rucphen is de laatste jaren gegroeid. Deze trend willen we voortzetten. Het groen wordt zo ingericht en beheerd dat de biodiversiteit vergroot. Dit betekent dat we:

Een groene en leefbare gemeente maak je met vele handen. We slaan graag de handen ineen met bewoners, ondernemers, woningbouwcorporaties, kennisinstellingen en andere organisaties, waaronder andere overheden. We moedigen onze inwoners, bedrijven en organisaties aan hun eigen buitenruimte, zoals tuinen en daken, groener te maken en te beheren. We werken samen en leren van elkaar bij het groener maken van de openbare ruimte. De gemeente geeft duidelijke kaders voor aanleg, onderhoud en beheer. Binnen de gemeente werken we aan een sterke samenwerking omtrent het groen. Het delen van kennis met bewoners en partijen vinden we ook belangrijk. We zorgen dat de kennis die we opdoen bij het groener maken van de openbare ruimte toegankelijk wordt voor iedereen. We leren van elkaar en daarnaast kunnen volwassenen en kinderen zich nog verder ontwikkelen door natuureducatie. Door te beseffen welke rol planten in ons leven spelen wordt het plantenleven om ons heen steeds meer gewaardeerd. Er zijn veel plekken in onze gemeente waar je kunt leren over de natuur, bijvoorbeeld de Heemtuin, de schooltuinen en de groene speeltuinen.

- Bij de aanleg of bij het opnieuw inrichten van de openbare ruimte kiezen voor natuurinclusieve bermen, parken, bos- en bosplantsoenen, graslanden, plantsoenen, straten en pleinen. Het toepassen blijft altijd maatwerk; - Ecologisch beheren wordt buiten de dorpen de norm. Binnen de kernen wordt ingezet op een beheer wat de biodiversiteit versterkt en vergroot. Belangrijk is dat het past bij het gebruik van de openbare ruimte; - Ook bij private tuinen en bedrijventerreinen zijn mogelijkheden om de biodiversiteit te verhogen. Principe 4 Aan groen werken we samen

We werken samen met bewoners, ondernemers, woningbouwverenigingen, kennisinstellingen en andere organisaties in de regio aan het versterken van de groene structuur en de groene elementen in wijken en buurten.

Om als groenliefhebber en inwoner van de gemeente Rucphen mee te mogen denken aan dit groenbeleidsplan, zorgt er voor dat we de beleving van bestaand en nieuw groen in onze gemeente, nog beter kunnen laten aansluiten op de wensen en leefstijlen van inwoners en gebruikers Mevr. Sylvia Vergouwen

37

4.1 Wat gaan we doen

We willen een gemeente zijn waar iedereen in de directe omgeving thuis of op het werk zich kan omgeven in groen. Dat begint bij het gebouw en loopt via groene straten, plantsoenen en (wandel- en fiets)routes naar het buitengebied. Wat we daarvoor vanaf nu gaan doen is soms gericht op een bepaald groen element, en soms op alle groene elementen in onze gemeente. We gaan het volgende doen voor alle groene elementen in onze gemeente: Principe 1 We zorgen voor genoeg gevarieerd groen voor iedereen

- Minimaal 75m2 groene openbare ruimte per te ontwikkelen woning We hanteren een groennorm van het toevoegen van 75m2 groene openbare ruimte bij de realisatie van een woning volgend uit een planologische procedure. Of het nu één woning betreft of een nieuwe wijk. Op basis van die norm gaan we aan de slag voor nieuw en/of beter groen in de dorpen. Nieuwe wijken worden vanaf de aanleg ingericht op basis van de groennorm, neergelegd in de beleidsregel groennormering; - Groen, tenzij… We voegen groen toe door bij ieder project of initiatief de mogelijkheden af te wegen om verharding te vervangen door groene ruimte. We werken dan vanuit het uitgangspunt ‘Groen tenzij’. Daarbij houden we rekening met de beschikbare ruimte onder de grond en de mogelijkheid om daar innovatief mee om te gaan; - Kwaliteit door passend en goed beheer Goed beheer is essentieel. Het beheer bepaalt uiteindelijk de kwaliteit van het park. Het beheer staat continu onder druk, door dat groen levend is. Onderzoeken hoe we het groen slimmer en beter kunnen beheren is een continu proces; - Meer bomen door slimme ordening ondergrond Het gebruik in de ondergrond bepaalt in het bebouwd gebied wat er bovengronds mogelijk is. We zullen slim omgaan met kabels en leidingen om ruimte te maken voor groen, bijvoorbeeld door kabels en leidingen plaatselijk in mantelbuizen aan te brengen.

We maken daarover afspraken met nutspartijen bij nieuwe ontwikkelingen en grijpen kansen aan voor de aanpak van kabels en leidingen als straten open moeten; - We verbinden groen met elkaar We koppelen losliggende snippers groen, zowel binnen als buiten de dorpen, aan elkaar en realiseren samenhangend groen zodat er routes en rondjes ontstaan voor mens en dier; - We ontwikkelen groene aantrekkelijke fiets- en wandelverbindingen langs cultuurhistorisch waardevolle lijnen om de dorpen en het landelijk gebied met elkaar te verbinden.

38

Langs die verbindingen planten we veel bomen aan met een grote soortendiversiteit, passend bij het landschap. Vooral soorten met een hoge ecologische waarde passen we toe. We kiezen voor kruidenrijke vegetaties in plaats van gemaaide gazons voor meer ecologische diversiteit, kleurrijkere routes en betere bestandheid tegen droogte. De routes naar het landelijk gebied worden zo niet alleen aantrekkelijker, maar brengen zo ook een koeltenetwerk dat frisse lucht de dorpen in brengt; - Groengebieden zijn goed bereikbaar De bereikbaarheid van parken vergroten we door ze beter te verbinden met de omgeving. De parken worden aan wijken verknoopt via duidelijke groene straten waarover het prettig wandelen en fietsen is. Daarnaast vergroten we de toegankelijkheid van bestaand groen door meer delen toegankelijk te maken, door de plek bijvoorbeeld meer recreatieve functies te geven; - We maken multifunctioneel groen We zetten kijkgroen om naar gebruiksgroen. Dit doen we door op cruciale plekken programma toe te voegen, het aanleggen van nieuwe paden en toepassen van goed beheer. Niet elke berm of plantsoen kan een parkje worden, maar we gebruiken de groenruimte zo veel mogelijk meervoudig; - Wijken zijn onderscheidend door hun groene identiteit We versterken de uitgesproken eigen karakters van wijken door de parken en plantsoenen passend in te richten.

Bij de beplantingskeuze kan thematiserend gewerkt worden; - We ontwikkelen de hoofdbomenstructuur door nieuwe bomenlanen aan te planten of door bestaande structuren te versterken De hoofdroutes voor auto’s veranderen we in groene lanen met veel bomen aan weerszijden van de weg. Bij terugplanten kiezen we voor dezelfde soort boom als in de rest van de laan, tenzij er een gegronde reden is om hiervan af te wijken. Bij nieuwe laanstructuren wordt ingezet op een mix van soorten om risico’s op ziektes en plagen te verlagen, die mede door klimaatverandering vaker kunnen plaatsvinden. We hanteren de boomstructuren zoals deze zijn opgenomen in het boombeleid; - Groene schoolpleinen We gaan door met het groener maken van schoolpleinen, om steeds meer groene en uitdagende speelplekken in de kernen te krijgen; - 1000+ bomen Groen in de directe woonomgeving wordt als belangrijk ervaren. Bomen hebben door hun omvang een grote impact op een aantrekkelijke groene straat en dragen ook bij aan verkoeling. Het is echter niet altijd mogelijk bomen in de openbare ruimte aan te planten. Daarom stimuleren we de aanplant van bomen in voor- en achtertuinen. Onze inwoners kunnen een boom krijgen voor hun eigen tuin.

De bomen die wij aanbieden hebben een minimale grootte en hebben ecologische waarde. Daarnaast moet de boom 50 jaar kunnen groeien in de voor- of achtertuin waarin hij wordt geplant zonder dat hij te groot wordt; - We realiseren dorpsbossen en landschapsparken De praktijk leert dat het vaak lastig is om in bestaande straten en buurten bomen toe te voegen, bijvoorbeeld door de aanwezigheid van kabels en leidingen, ook worden soms bomen om veiligheidsredenen gekapt. Naast meer bomen binnen de kernen willen we nieuwe dorpsbossen creëren waarmee het bomenbestand wordt uitgebreid en nieuwe kansen worden geboden voor recreatie en biodiversiteit. Nabij enkele kernen liggen dorpsbossen, de meest in het oog springende is het dorpsbos aan de Kapelstraat te Zegge. We gaan nabij de kernen meerdere bossen ontwikkelen; - Groene begraafplaatsen Begraafplaatsen zijn bijzondere en rustige, groene plekken met vaak een lange historie. Het zijn stille plekken om graven te bezoeken en verzorgen. Begraafplaatsen dragen als cultuurhistorische en boomrijke monumenten in belangrijke mate bij aan de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid van de dorpen.

We zetten in op kwalitatief groen en een betere bereikbaarheid van de begraafplaatsen door ze een integraal onderdeel te laten zijn van de groene openbare ruimte; - Groene sportparken Naast de parken in de kernen van de dorpen zijn de sportparken de grootste aaneengesloten groene ruimtes (na)bij de kernen. Sportparken kunnen beter benut worden door meer mensen de kans te geven er gebruik van te maken. Dit kan bijvoorbeeld door het medegebruik van de gebouwen, informeel sporten en voorzieningen voor de buurt mogelijk te maken. Nieuwe sportparken hebben altijd een groene omlijsting met een hoge ecologische waarde en breder recreatief aanbod dat deel uitmaakt van de groene structuur in de gemeente. Als voorbeeld kan hier genoemd worden de uitbreiding van de Binnentuin met het sportlandschap rondom de wieler- en atletiekbaan. Principe 2 We zorgen voor groen dat bijdraagt aan verschillende opgaven

- We brengen groen de wijk in We zorgen dat meer bomen worden geplant, en dat plantsoenen, plantvakken, wadi’s en moestuinen worden aangelegd in de buurt. Hierbij wordt rekening gehouden met de stedenbouwkundige opzet van de buurt en de beschikbare ruimte in straten (op trottoirs en parkeervakken), op pleinen en op gazons die weinig worden gebruikt. Voor de ondergrond wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van nieuwe methoden, waarbij ruimte is voor zowel boomwortels als kabels en leidingen.

- We dragen bij aan de klimaatopgave Waar nodig voegen we groen toe om de regenbestendigheid te vergroten in tuinen, op daken, langs straten (in verlaagde plantvakken) en in parken. Het vasthouden van water is een manier om tijdens droogte voldoende water beschikbaar te hebben voor de groei van planten. Tijdens hittegolven is de aanwezigheid van water cruciaal voor verdamping en daardoor verkoeling van de omgeving. Een bodem met een goede opbouw en samenstelling is daarvoor ook essentieel; - Ons groen is gebruiksgroen We zorgen voor voldoende mogelijkheden om te bewegen voor jong en oud, in een groene omgeving. Natuur dichtbij nodigt uit tot actief zijn, spelen en ontdekken. Dat kan bedacht of aangelegd zijn zoals in een natuurspeeltuin of in moestuinen. Maar kinderen kunnen ook bomen, struiken en takken als speeltoestel gebruiken. We laten daarom in overleg met bewoners geschikte oude klimbomen staan en snoeien zo dat ze geschikt blijven om in te klimmen; - We planten bomen waar dat kan en gewenst is Uitgangspunt hierbij is het boombeleid. Voorwaarde is steeds dat een boom een goede groeiplaats krijgt. Dan kan de boom uitgroeien tot een gezond volwassen exemplaar waar mensen lang van kunnen genieten, met een hoge natuur waarde, de mogelijkheid om veel CO2 vast te leggen en met een belangrijke rol bij klimaatadaptatie (voor schaduw en opname regenwater).

Om bomen minder kwetsbaar te maken voor ziekten en plagen is het van belang verschillende soorten toe te passen; - Kwalitatieve toevoegingen Bij het planten van bomen en struiken kijken we eerst naar de plekken waar weinig groen in de openbare ruimte is. We kiezen dan voor bomen die een passende kroonomvang hebben en zo zorgen we voor verkoeling door voldoende schaduw. We houden dan rekening met de huidige inrichting van de openbare ruimte en hoe bewoners die ruimte gebruiken. We zorgen voor een evenwicht tussen schaduw- en zonplekken. Op locaties in de dorpen waar veel geluid is planten we bomen en struiken om de geluidbeleving te verminderen en stille (groene) plekken in de kernen te bevorderen. Principe 3 De gemeente wordt natuurinclusief aangelegd en beheerd

- Een fijnmazige structuur met ecologische kwaliteit We benutten de groene structuur om parken, plantsoenen en het buitengebied met elkaar te verbinden. We zorgen dat dit bijdraagt aan een grotere biodiversiteit. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt de groene structuur opgenomen in het stedenbouwkundig plan. Zo zorgen we onder andere dat daar geen nieuwe ecologische knelpunten ontstaan.

39

- Meer biodiversiteit in bebouwd gebied Als we de openbare ruimte inrichten doen we dat natuurinclusief. Dat betekent dat we werken aan de versterking van de biodiversiteit. Bij nieuwbouw(wijken) nemen we neststenen of voorzieningen op voor vogels en vleermuizen. Een mooi voorbeeld dat al tot resultaat heeft geleid zijn de nestkasten in de wijk tussen de Noorderstraat en Koekoekstraat te Sprundel; - Landschappelijke identiteit en kwaliteit borgen en versterken We inventarisaren en waarderen via de Groene Kaart maar ook op basis van landschappen, verkavelingen en landschapselementen; De waarden worden in ons omgevingsplan en wijzigingen daarvan beschermd: op zo’n manier dat bij elkeruimtelijke afweging de cultuurhistorische waarde óók van groen en landschap een factor is. We zetten extra aandacht op het beschermen en herstellen van de landschapswaarden. De overgangen dorp-landelijk gebied worden zachter door bij elke uitbreiding bewuster aandacht te hebben voor het groen vormgeven aan de wijk- of dorpsrand; - Ecologisch beheer, daar waar kan Bij beheer van de groene openbare ruimte is ecologisch beheer de norm als het past bij het gebruik. Dit zorgt voor groen van ecologische kwaliteit. Het ecologische beheer is erop gericht om diverse typen groen te ontwikkelen met hoge soortenrijkdom.

Dat zie je terug in: - Bloemrijk grasland met veel soorten insecten; - Natuurlijke oevers, poelen en watergangen met ruimte voor veel soorten dieren en planten; - Bosschages en bossen met veel soortenrijkdom en variatie in opbouw. We beheren dit op ecologische basis; - Van groene woestijn naar bloemenzee Hier kiezen we steeds vaker voor extensief beheerde kruidenvegetaties in plaats van strak gemaaide gazons. Kruidenrijke vegetatie bieden veel meer diversiteit, plekken voor dieren om te schuilen, veel meer bloemen voor insecten, en zijn bovendien beter bestand tegen droogte. Gazons moet bovendien veelvuldig worden gemaaid. Voor een goede kruidenrijke vegetatie is het juist de opgave om zo min mogelijk te beheren. Kiezen voor kruidenrijke mengsels is ook het leren houden van ‘bruin’: in de winter is het geen strak groen beeld, maar daar staat het spectaculaire lente- en zomerbeeld tegenover. We vormen grasbermen om tot bloemrijke bermen. Uitzonderingen hierop zijn plekken die vanuit verkeersveiligheid kort gemaaid moeten worden.

40

Principe 4 Aan groen werken we samen

- Groene samenwerking We werken samen met bewoners, bedrijven, kennisinstellingen, ontwikkelaars en woningbouwcorporaties aan het groener maken van onze gemeente. Voor de openbare ruimte geeft de gemeente duidelijke kaders voor aanleg, onderhoud en beheer; - Samen komen we verder: groenparticipatieprojecten Inwoners krijgen kansen om zelf hun omgeving te vergroenen en klimaatbestendig in te richten. Onze inwoners kunnen groen adopteren, een geveltuin aanleggen of zelf een groen initiatief ontplooien; - Spelregels Voor het groen dat (mede)beheerd wordt door bewoners maken we goede afspraken over de manier waarop dat gebeurt; - Sleeping beauty’s We vragen onze inwoners om betekenisvolle groenplekken in de directe woonomgeving aan te dragen die niet vergeten mogen worden en wakker gekust moeten worden; - Zelfwerkzaamheid van onze inwoners stimuleren We stimuleren en motiveren eigenaren om hun tuinen zo groen mogelijk in te richten, zo dat ze een paradijs vormen voor bijen en vlinders. Gebouwen hebben daken met planten, geveltuinen, groene gevels met klimplanten en zijn aantrekkelijk voor insecten, vleermuizen en vogels. Het groen op kavels en gebouwen draagt bij aan een verlaging van de temperatuur in de kernen op hete dagen en zorgt dat het riool minder belast wordt tijdens hoosbuien.

We gaan het volgende doen voor het groener maken van gebouwen en kavels: - We zorgen dat nieuwe en bestaande daken nuttig gebruikt worden. Een dak kan ingericht worden als groen dak, ook kan een groen dak gecombineerd worden met zonnepanelen; - Vooral op plekken binnen de kernen die erg versteend zijn en waar weinig schaduw is, stimuleren we om gevels, daken en tuinen groener te maken. Zo kan op natuurlijke wijze voor verkoeling worden gezorgd; - We geven het goede voorbeeld door bij de ontwikkeling, de inrichting en het beheer van de openbare ruimte aandacht te hebben voor biodiversiteit; - We zorgen voor meer samenwerking tussen tuineigenaren. Dat biedt de kans om meer binnentuinen klimaatbestendig en groen te maken; - Het groene hart van onze gemeente We hebben ook aandacht voor de Heemtuin. Deze bijzondere tuin wordt met zorg beheerd en heeft veel waarde voor mensen en dieren. Daarnaast heeft de Heemtuin o.a. een cultuurhistorische en educatieve waarde; - Dorpsommetjes Voor de bewoners van de dorpen in de gemeente is het hebben van voldoende aantrekkelijk groen voor dagelijks

gebruik, het dagelijkse ommetje van belang. Samen met deze bewoners gaan we actief proberen dorpsommetjes te realiseren. Bij het realiseren van dorpsommetjes hebben we oog voor natuur- en landschapswaarden en kijken we of een combinatie met de realisatie van dorpsbossen en/ of landschapsparken mogelijk is. We zetten in op het herstellen of verbeteren van de relatie tussen de dorpen en het landelijk gebied. Door routes te realiseren of te herstellen (ommetjes), dorpsbossen en landschapsparken te realiseren; - Onderzoek combi recreatie – natuur in de NNB gebieden In het noordelijk deel van de Rucphense Bossen bestaat er de behoeft om recreatieve mogelijkheden te ontplooien in of nabij NNB gebieden. We krijgen signalen dat er in (delen van) die gebieden sprake is van recreatieve overdruk. We onderzoeken de effecten van druk op de natuurwaarden en verkennen samen met onze partners de eventuele maatregelen die nodig zijn.

Groen, tenzij

‘Groen, tenzij’ betekent dat we de openbare ruimte in onze gemeente zien als een ruimte die in de basis groen is. In de ontwerppraktijk die er nu is, zien we openbare ruimte nog te vaak als verharde ruimte, waar we eventueel groen aan kunnen toevoegen of kunnen ‘uitsparen’. Hierdoor is op veel plekken te veel verharding, zoals te brede stoepen zonder ruimte om te verblijven of te spelen. Of brede asfaltvlaktes die verkeerskundig niet nodig zijn. ‘Groen, tenzij’ draait onze visie op de openbare ruimte om. Straten en pleinen worden groen, behalve als andere functies dat onmogelijk maken. Functies als: voetgangersruimte, fietspaden of ondergrondse infrastructuur. Op die manier maken we onze gemeente stap voor stap gezonder, natuurvriendelijker en een prettigere plek om te leven. Dat kan door groene gevels toe te passen of een bestaande tuin te veranderen in een openbare. We gebruiken ‘groen, tenzij’ ook andersom. In gebieden waar genoeg groen is, voegt meer groen niet vanzelfsprekend kwaliteit toe. Daar is het belangrijk om ons te richten op het verhogen van de biodiversiteit, de gebruiksmogelijkheden of de ruimtelijke kwaliteit. In zulke gebieden focust het beleid zich op het beter gebruik maken van het bestaande groen en niet op het groener maken van de omgeving. We passen verharding toe waar dat vanuit gebruik en/ of beheer nodig en wenselijk is.

Denk aan wegen, straten, fietspaden, stoepen, parkeerplekken en pleinen. Er kan ook bewust gekozen worden voor (behoud) van verharding vanuit ruimtelijke kwaliteit en cultuurhistorisch oogpunt.

Een gemeente net zo groen van binnen als van buiten Dhr. Cees Terpstra

41

Onbetaalbaar Financiën

42

Gemeentehuis te Rucphen

43

5 Financiën In dit hoofdstuk wordt een basale omschrijving gegeven van de financiële impact van het voorliggende groenbeleidsplan. - De budgetten zijn in evenwicht met het groenareaal en het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau. Areaal uitbreiding leidt structureel tot een toename van de beheerkosten.

Niet ingecalculeerde situaties en risico’s Er kunnen zich situaties voordoen die van financiële invloed zijn, maar niet eerder zijn voorzien.

- De kern van het uitvoeren van groenbeheer is het ‘vooruit’ werken, met als doel achterstallig onderhoud te beperken en voorkomen. Onder deze werkzaamheden vallen naast controle ook renovatie en inboet.

- Verkoop snippergroen Het verkopen van snippergroen behoort in enkele gevallen tot de mogelijkheden. Hiervoor een kaart opgesteld op basis waarvan de te verkopen stroken staan aangegeven. De kosten voor de aanvragen zijn in overeenstemming met de door de raad vastgestelde bedragen.

- Het kiezen voor de juiste beplanting op de juiste plaats leidt ertoe dat de levensduur toeneemt. Overlast en voortijdige renovatie van beplantingen worden op deze wijze in de toekomst geminimaliseerd. Beplanting is een levend product en afhankelijk van groeiomstandigheden en weersinvloeden. De beplanting kan hierdoor uitvallen. Het kan noodzakelijk zijn dat er hiervoor aanvullend budget nodig is, dit zal dan separaat via de P&C cyclus worden aangevraagd. - De kosten voor het aanbrengen van extra beplanting conform de groenstructuurkaart (en) binnen projecten. Is dit de gemeente, dan zal de gemeente de kosten hiervoor dragen en moet een kostenpost in een project worden opgenomen. Binnen projecten geinitieerd vanuit het cluster groen kunnen de gemeentelijke groenreserves ingezet worden. Het inzetten van de groenreserves dient ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.Wanneer het een particuliere initiatiefnemer betreft zal deze de kosten voor zijn rekening moeten nemen. - Jaarlijks is een bedrag nodig voor licenties voor de beheersoftware. Door te investeren in het up-to-date houden van deze software wordt bereikt dat de gehouden inspecties eenvoudig kunnen worden vertaald in uit te voeren maatregelen. Dit past binnen het jaarlijkse beheerbudget. - De mogelijkheden inzetten voor financiering uit Europese en nationale fondsen/ subsidies.

Mogelijkheden worden onderzocht voor financiering van de vergroening door Europese of nationale fondsen of door het betrekken van private partijen (of bewoners).

44

Snippergroen met bomen erop, leidt ertoe dat deze bomen niet meer mee tellen voor het totaal aantal gemeentelijke bomen. Conform het boombeleid zullen deze bomen gecompenseerd moeten worden. Per boom wordt er dan ook € 1.500,- in rekening gebracht. De gemeente plant hiervoor een nieuwe boom aan. De verkoopopbrengsten worden geïnvesteerd in het versterken van de groene kwaliteit van het betreffende dorp. - Projecten Openbare Ruimte In (her)inrichtingsprojecten in de openbare ruimte worden bomen, hun groeiplaatsen en nazorg, vanuit de projectgelden gefinancierd. Daarmee wordt het dagelijks beheerbudget niet belast. - BBV-regels De laatste wijziging in de regels rondom de BBV heeft opgeleverd dat er in principe op alle producten van de gemeente moet worden afgeschreven. Dit principe kan ook op de aanschaf van beplantingen worden toegepast. - Maatwerk Gedurende een proces van besluitvorming kan de gemeente afwijkende maatregelen in uitvoering brengen, of kiezen voor maatwerk omdat omstandigheden zich daartoe lenen. Het kiezen voor bijvoorbeeld gemiddeld zwaardere maten van vervangende bomen of het uitvoeren van extra renovaties, levert extra kosten op waarmee nu geen rekening wordt gehouden.

De Binnentuin (Bernhardstraat) te Rucphen

45

Het gras is altijd groener... Communicatie

46

.

Oude Vaart te Sint Willebrord

47

6 Communicatie Groen is een visitekaartje voor de gemeente, het geeft de gemeente een gezonde uitstraling, creëert recreatiemogelijkheden, zorgt voor een variatie aan flora en fauna en fleurt bovendien de wijken op en is klimaat adaptief. De gemeente is zich bewust van haar verantwoordelijkheid om het groen continu op een kwalitatief hoger peil te brengen en onderneemt hier dan ook initiatieven toe. Communicatie over groen binnen de gemeente Rucphen vindt op verschillende niveaus plaats. Het gaat hierbij niet alleen om informeren, maar ook het betrekken van inwoners bij planvorming en het positief beïnvloeden van de beeldvorming over het groen in Rucphen. Inwoners spelen een steeds belangrijkere rol bij het uitvoeren van het gemeentelijk groenbeleid. Het groen bepaalt immers in grote mate de kwaliteit van de woonomgeving. Inwoners zijn een belangrijke bron van informatie en tevens een partner bij het uitvoeren van het groenbeleid. 6.1 Interne communicatie

Het groen en natuur heeft onlosmakelijke verbindingen met andere beleidsgebieden van de gemeente, zoals verkeer, kabels en leidingen, openbare verlichting maar ook ruimtelijke ordening en ontwerp. Om de belangen van het groen en bijhorende (natuur)waarden veilig te stellen is het van belang dat iedereen elkaar tijdig informeert over plannen in de openbare ruimte en dat de juiste interne groepen tijdig betrokken worden bij de planvorming. Behalve de beleidsinhoudelijke medewerkers betreft het hier ook het tijdig betrekken van een communicatieadviseur. Zo kan per plan of project tijdig in beeld gebracht worden hoe en op welk niveau de omgeving betrokken kan worden. Binnen de gemeente Rucphen is intensieve communicatie vooral van belang bij het voorbereiden, opstarten en uitvoeren van ruimtelijke projecten. De omgevingstafel, het integraal overleg en het Programma van Eisen zijn hier de basis voor.

48

6.2 Externe communicatie Informatie

De gemeente Rucphen informeert haar inwoners over (onderhouds)werkzaamheden via de gemeentelijke nieuwspagina in de Rucphense Bode, de website www.Rucphen.nl en via social media. Daarnaast wordt een column in de Rucphense Bode opgenomen waarin we onze inwoners informeren en stimuleren tot groene klimaatmaatregelen, biodiversiteitsherstel en duurzaamheid. Participatie

De gemeente Rucphen vindt het belangrijk om meer samen te werken met de omgeving. Inwoners, bedrijven, verenigingen en organisaties worden als partners gezien bij het opstellen en uitvoeren van plannen. Waar mogelijk wordt de omgeving in een vroeg stadium betrokken, zodat deze kan meedenken en meebeslissen. De groenstructuur blijft onder gemeentelijke regie, maar binnen de woongebieden hebben betrokken bewoners en gebruikers een optimale zeggenschap. Voorlichting

Goede voorlichting is belangrijk om de omgeving bewust te maken van het belang van een kwalitatief goede groene openbare ruimte. In Rucphen vinden diverse activiteiten plaats die hieraan bijdragen, zoals excursies in de Heemtuin. Ook binnen het onderwijs wordt hier aandacht aan besteed. Om de bewustwording en bereidheid tot het treffen van maatregelen ten behoeve van duurzaamheid, klimaat en biodiversiteit te bevorderen wordt een column in de Rucphense Bode geïnitieerd. Tevens draagt de gemeente Rucphen actief bij aan het informeren van professionals die binnen Rucphen beroepsmatig met het openbaar groen te maken hebben. Zij dienen op te hoogte te zijn van de geldende wetten en kaders. De gemeente heeft hierin de rol van voorlichter voor (onder andere) nuts- en bouwbedrijven, projectontwikkelaars en architecten. Een belangrijk middel hiervoor zijn de verschillende beleidsplannen en het Programma van Eisen.

Onze Lieve Vrouwestraat te Zegge

49

Bijlagen

A De gemeentelijke groenstructuur

Legenda Hoofdstructuur bomen Nevenstructuur bomen Te behouden en te versterken landschap ‘veenontginningen’ Te behouden en te versterken landschap ‘droogmakerij’ Te behouden en te versterken landschap ‘voormalige plantage’ Te versterken groene verbindingen Te realiseren verbinding Bijenlandschap West - Brabant Zoekgebied creëren ommetjes

B De groenstructuur per kern

Legenda Hoofdstructuur bomen Nevenstructuur bomen Basis groenstructuur Te behouden en/ of te versterken groene verbindingen Het groene hart van het dorp Sportpark Startpunt ommetjes Informele routes

Sint Willebrord

Schijf

Zegge

Rucphen

Sprundel

De Binnentuin - Nijverhei

R