07b 1e bestuursrapportage 2023 Gemeente Rucphen

1e bestuursrapportage 2023 van de gemeente Rucphen

2

3

Inhoudsopgave 1e bestuursrapportage 2023 Gemeente Rucphen

Inhoudsopgave 1e bestuursrapportage 2023 Gemeente Rucphen...................................................... 3 1.

Inleiding .................................................................................................................................... 4

2.

Programmabegroting 2023 ........................................................................................................ 5 2.0. Programma 0: Bestuur en Ondersteuning ....................................................................................... 5 2.1. Programma 1: Veiligheid .............................................................................................................. 5 2.2. Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat................................................................................ 5 2.4. Programma 4: Onderwijs ............................................................................................................. 6 2.5. Programma 5: Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................... 7 2.6. Programma 6: Sociaal domein ...................................................................................................... 8 2.7. Programma 7: Volksgezondheid en milieu ...................................................................................... 9 2.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ............................... 11

3.

Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................... 14

4.

De Financiële positie ................................................................................................................ 16 4.1

Reserves ................................................................................................................................. 16

4.2

Investeringen .......................................................................................................................... 18

5.

Financiële mutaties .................................................................................................................. 21

6.

Voorstellen .............................................................................................................................. 32

4

1.

Inleiding

Hierbij bieden wij u de 1e bestuursrapportage 2023 aan. In hoofdstuk 2 brengen wij u op de hoogte van de afwijkingen in realisatie ten opzichte van de programmabegroting 2023, alsmede van de politiek/bestuurlijk relevante ontwikkelingen. Hoofdstuk 3 behandelt de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De algemene uitkering is voor 2023 opnieuw berekend aan de hand van de Decembercirculaire 2022. De uitkomst van deze nieuwe berekening is dat er voor 2023 € 86.770,00 aan extra middelen wordt ontvangen. De hoofdstukken 4 en 5 bevatten voorstellen tot aanpassen van respectievelijk reserves, kredieten en exploitatiebudgetten. De financiële consequenties vindt u terug in tabel 1 van hoofdstuk 5. Het saldo van de oorspronkelijke begroting bedroeg € 2.625.799,00. Na verwerking van alle mutaties bedraagt het begrotingssaldo 2023 € 1.795.649,00. De post voor onvoorziene uitgaven is dit jaar nog niet aangesproken en bedraagt € 55.000,00.

5

2.

Programmabegroting 2023

2.0. Programma 0: Bestuur en Ondersteuning 0.1 – Bestuur Promotiebeleid Samen met de gemeenteraad, inwoners, bedrijven, verenigingen, professionele partners en de ambtelijke organisatie bouwen we letterlijk en figuurlijk verder aan onze mooie gemeente. In ons collegewerkprogramma hebben wij uw raad toegezegd in 2023 een breed promotiebeleid op te stellen om deze ambitie te realiseren. Ter ondersteuning van deze activiteit hebben we een externe partij betrokken bij het op te stellen beleid. De kosten voor deze opdracht bedragen € 20.000,00 en zijn verwerkt in hoofdstuk 5. 0.2 – Burgerzaken Verkiezingen Op 15 maart 2023 hebben de Provinciale Staten en Waterschapsverkiezingen plaatsgevonden. Het opkomstpercentage in onze gemeente is als volgt: 49,2% Provinciale Staten en 46,0% Waterschap. Een stijging in opkomst ten opzichte van de verkiezingen in 2019 (Provinciale Staten: 46,6% en Waterschap 43,3%). 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden In 2022 zijn we gestart met het project oneigenlijk in gebruik genomen gronden. Het project loopt nog door in 2023. Zolang het project lopende is kan er nog geen uitsluitsel worden gegeven over de definitieve financiële gevolgen in positieve of negatieve zin. We ronden het project in het vierde kwartaal 2023 af.

2.1. Programma 1: Veiligheid 1.1 - Crisisbeheersing en brandweer Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) Het algemeen bestuur (AB) van de VRMWB heeft een eerste begrotingswijziging voor 2023 aangeboden. Hierin is het principeakkoord CAO 2023 – 2024 verwerkt, waardoor de totale personele lasten van de VRMWB met € 3,4 mln. toenemen ten opzichte van de vastgestelde beleidsbegroting 2023. Ook zijn de kapitaallasten geactualiseerd en is de beroepssterkte aangepast om uitvoering te geven aan het door gemeenten vastgestelde ‘Dekkings- en Spreidingsplan’ van de regio, zoals besloten in het AB van oktober 2022. Als gevolg hiervan stijgt onze bijdrage in 2023 van € 1.172.948,00 naar € 1.229.292,00; een mutatie van € 56.344,00. Deze mutatie is in een separaat voorstel ter zienswijze aan uw raad voorgelegd. Jaarrekeningresultaat 2022 VRMWB Na resultaatbestemming bedraagt het te verdelen resultaat 2022 van de VRMWB € 9.641.000,00, waarvan € 162.872,00 wordt terugbetaald aan Gemeente Rucphen. Dit bedrag komt ten gunste van het begrotingssaldo 2023. Deze € 162.872,00 bestaat voor € 13.714,00 uit het positief behaalde resultaat over 2022 en € 149.157,00 is het gevolg van het opheffen van de egalisatiereserve kapitaallasten. Door het opheffen van de egalisatiereserve vertalen toekomstige afwijkingen op het investeringsplan zich direct in een wijziging van de gemeentelijke bijdragen.

Dit vraagt van gemeenten wellicht extra beheersmaatregelen.

2.2. Programma 2: Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 - Verkeer en vervoer Wegen De actualisatie van het beleidsdocument wegen wordt in december 2023 ter vaststelling aan uw raad aangeboden. Conform de Wegenwet en de Wegenverkeerswet is de gemeente verplicht de openbare ruimte te onderhouden, in stand te houden en de bruikbaarheid te garanderen. Aanpassing planning reconstructies Het is noodzakelijk om de planning van enkele projecten aan te passen vanwege het nog steeds niet (ook niet middels inhuur) in kunnen vullen van twee openstaande functies op het gebied van civiele techniek. Het gevolg daarvan is dat de voorbereiding van de integrale reconstructies van de Raadhuisstraat en Sprundelseweg in Rucphen en de Vorenseindseweg in Sprundel moeten worden doorgeschoven naar 2024. In

6

de Kadernota 2024 komen we hier bij uw raad op terug door middel van een integrale afweging voor het meerjarig investeringsprogramma. Tijdelijke maatregelen sluipverkeer Vooruitlopend op reconstructie zijn zowel op de Zundertseweg als de Vorenseindseweg tijdelijke afwaarderende maatregelen genomen om sluipverkeer tegen te gaan. Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan Rucphen (GVVP) Het concept Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan Rucphen 2023-2033 heeft tot medio mei 2023 ter inzage gelegen. Na het verwerken van de inspraakreacties en het collegebesluit leggen wij het voorstel aan uw raad voor in de vergadering van 27 september 2023. Verkeerskundige gebiedsanalyse Zegge – Majoppeveld Een extern adviesbureau is gevraagd om een gebiedsanalyse met betrekking tot het verkeer uit te voeren voor het gebied Zegge – Majoppeveld (Roosendaal). De uitkomsten van het onderzoek leggen wij uw raad voor in de vergadering van 1 november 2023. 2.2 – Parkeren Een uitspraak van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is aanleiding om aan de Nota Parkeernormen 2017 een addendum toe te voegen. Het raadsvoorstel is aan uw raad voorgelegd in de raadsvergadering van juni 2023. Te zijner tijd wordt de Nota Parkeernormen volledig herzien. 2.5 - Openbaar vervoer De provincie Noord-Brabant heeft een aanbesteding gestart voor de openbaar vervoer concessie vanaf juli 2025.

Als gemeente hebben we een zienswijze ingediend als reactie op het door de provincie opgestelde ontwerp Programma van Eisen. Eind maart 2023 hebben wij uw raad hierover per brief geïnformeerd.

2.4. Programma 4: Onderwijs 4.2 – Onderwijshuisvesting Heilinde Na afstemming met het inkoopbureau is een architectenselectie georganiseerd. Vier architecten hebben op 26 januari 2023 hun visie gepresenteerd. De beoordelingscommissie heeft de kwaliteit en de visie op de opgaven van de vier bureaus beoordeeld en een projectmanagementbureau heeft vervolgens een gunningsadvies opgesteld. Op 6 februari heeft de stuurgroep definitief besloten om de architectenopdracht te gunnen. De geselecteerde architect heeft op 28 maart de visie uit de architectenselectie aan u gepresenteerd, aangevuld met de eerste ontwerpstappen die tussen 9 februari en 28 maart gezet zijn. Via verschillende raadsbijeenkomsten is en wordt uw raad steeds meegenomen in het proces. Op 13 december 2023 kunt u het raadsvoorstel verwachten waarin we om uw steun vragen voor het definitief ontwerp en een taakstellend krediet, zodat met de realisatie van de nieuwbouw voor basisschool Heilinde daadwerkelijk gestart kan worden in 2024. Uitbreiding Vinkenbos In 2021 heeft bouwheer Borgesiusstichting opdracht gegeven aan een projectmanagementbureau om hen te ondersteunen bij het project rondom Kindcentrum Vinkenbos. De planning waar tot 25 januari 2023 op is gekoerst binnen dit project richtte zich op een raadsvoorstel op 8 maart 2023.

Mede naar aanleiding van de feedback die het college op 17 januari 2023 van uw raad heeft ontvangen heeft de stuurgroep van het project uitbreiding IKC Vinkenbos op 25 januari 2023 besloten om een tussenstap te maken. Dat heeft gevolgen voor de planning van het project. Via verschillende raadsbijeenkomsten wordt uw raad steeds meegenomen in het proces. Zo hebben we op 2 maart 2023 scenario’s geschetst die nader zijn uitgewerkt tussen 2 maart en 9 mei. De geplande datum voor behandeling in de raad van 20 juni haalt het college niet. Op 24 mei vindt er nog een stuurgroep plaats waarin het ontwerp ter vaststelling voorligt. Dat geldt ook voor de samenwerkingsovereenkomst en de kostenverdeling. Vanuit zorgvuldigheid hechten we eraan dat in de stuurgroep over definitieve documenten wordt besloten. Zodat we deze vervolgens aan u kunnen voorleggen. U ontvangt hiertoe nog een raadsinformatiebrief.

7

Scholen in kern Rucphen In november 2022 is een adviesbureau gestart met het traject om te komen tot een actualisatie van het IHP voor de kern Rucphen. Op 4 mei 2023 zijn nieuwe prognoses van de ontwikkeling van het aantal leerlingen in alle kernen van de gemeente Rucphen ontvangen. Tot aan de zomervakantie werken we samen met partners uit onderwijs in kinderopvang binnen de kern Rucphen aan een actualisatie van het IHP. Onder leiding van het adviesbureau doorlopen we het plan van aanpak. Belangrijk moment is het bespreken van het concept IHP binnen de projectorganisatie. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 5 september 2023 presenteren we het concept IHP, waarna we u op 1 november om steun zullen vragen voor het geactualiseerde IHP. Daarbij worden de financiële kaders geschetst die vanuit het IHP van belang zijn voor de kadernota en de begroting voor 2024 en verder. 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Bestrijding van voortijdig schoolverlaten: NEET NEET is een internationale term en staat voor Not in Employment, Education or Training. Het gaat om jongeren die tot de werkloze of de niet-beroepsbevolking behoren en niet deelnemen aan een reguliere opleiding of cursus.

In 2022 zijn we voor het eerst gestart met een actieve benadering van deze jongeren tussen 18 en 23 jaar met het doel om de ze in beeld te brengen en indien mogelijk door te geleiden naar school, werk en/of hulpverlening. In februari 2023 zijn de jongeren opnieuw benaderd. Vorig jaar waren er 22 NEET-jongeren, dit jaar waren het er 20. Op basis van de vergelijking met vorig jaar, zien we 8 dezelfde namen terugkomen. Ook nu zien we weer dat een aantal jongeren in een zorgtraject zit. Een aantal is ZZP'er of zit op een particuliere opleiding. En sommige zijn tot nu toe niet bereikbaar voor NEET of willen geen ondersteuning. Later aansluiten is voor deze jongeren altijd nog mogelijk. Voorschoolse educatie Voor VVE-peuters met een zorgvraag is in 2021 een project gestart met als doel deze peuters en hun ouders optimale ondersteuning te bieden. Hiervoor zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen jeugdprofessional, VVE-aanbieder en het consultatiebureau. In het kader van dit project ontvangt Kober in 2023 subsidie waarmee een zorgcoördinator wordt aangesteld. Deze zorgcoördinator stelt in overleg met ouders en pedagogisch medewerkers voor zorgpeuters VVE een plan van aanpak (handelingsplan) op en voert dit ook uit. Indien nodig worden er hulpverlenende instanties betrokken.

De zorgcoördinator vormt de brug tussen kind, ouders/verzorgers, pedagogisch medewerkers en behandelaars van hulp- en zorgverlenende externe instanties en zorgt voor passende zorg en begeleiding. Het streven is om zo vroeg mogelijk de juiste ondersteuning/hulp in te zetten. Daarnaast coacht de zorgcoördinator de pedagogisch medewerkers, zodat zij knelpunten in de ontwikkeling van kinderen vroegtijdig signaleren. Tevens coacht de zorgcoördinator de pedagogisch medewerkers bij de uitvoering van het handelingsplan. Daarnaast blijft de jeugdprofessional VVE betrokken voor de ambulante begeleiding van ouders.

2.5. Programma 5: Sport, cultuur en recreatie 5.2 – Sportaccommodaties Nieuwbouw zwembad / exploitatie zwembad de Watertuin Voor de exploitatie van het zwembad is medio 2022 het Accommodatiebedrijf Rucphen (gemeentelijke BV) opgericht. Vanaf 1 maart 2023 is het zwembad “De Watertuin” geopend voor gebruikers en verenigingen. Op 31 maart heeft de officiële opening plaatsgevonden. Eind eerste kwartaal 2023 was er nog geen uitsluitsel van de belastingdienst m.b.t. de winstbeogendheid van de B.V. 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groenonderhoud 2024 e.v. Om het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau B te bereiken en te behouden gaan we werken met een beeld- en frequentiebestek. Op 19 april 2023 heeft uw raad besloten om de werkzaamheden in het groenonderhoud per 1 januari 2024 te laten uitvoeren door een combinatie van WVS en een commerciële partij. De WVS voert het groenonderhoud uit in alle dorpen exclusief St. Willebrord. In St. Willebrord wordt de commerciële partij ingezet.

8

Capaciteit Het is noodzakelijk om de planning van enkele projecten aan te passen vanwege beschikbare personele capaciteit binnen het cluster groen ten opzichte van het geplande werk. Actieplan biodiversiteit In het tweede deel van 2023 wordt het actieplan biodiversiteit ter besluitvorming aan uw raad aangeboden. De bomenstrategie wordt, vanwege de verwevenheid, in het actieplan biodiversiteit geïmplementeerd. De bomenstrategie kan gezien worden als een uitvoerend kader van het actieplan biodiversiteit.

2.6. Programma 6: Sociaal domein 6.1 – Samenkracht en burgerparticipatie Inburgering Vanaf 1 januari 2022 voert het Werkplein de Wet Inburgering 2021 uit voor de De6. Onderdeel van die wet is dat inburgeraars de eerste zes maanden dat zij een uitkering ontvangen financieel worden ontzorgd. Het afgelopen jaar is het financieel ontzorgen ondergebracht bij de Kredietbank Nederland, maar dit leverde al snel problemen op en sluit niet aan op de inburgeringspraktijk. Daarom is besloten om vanaf 1 januari 2023 over te gaan op maatwerk, dit is gerichter en effectiever. 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Cliëntervaringsonderzoek (CEO) De regionale aanbesteding voor het cliëntervaringsonderzoek (CEO) is gestaakt, daar de inschrijvingen boven het Europese drempelbedrag uitkwamen. We zijn wel verplicht het onderzoek uit te voeren en gegevens bij het Rijk aan te leveren. Dit betekent dat we voor 2023 lokaal moeten inkopen. Het geoffreerde bedrag is hoger dan de huidige raming voor 2023. Ook meerjarig verwachten we dat ons huidige budget niet toereikend is. We voegen meerjarig een bedrag van € 2.100,00 toe aan het budget. 6.4 - WSW en beschut werk Herpositionering WVS Vanaf 2023 wordt binnen WVS een duidelijker onderscheid gemaakt tussen de door WVS te verrichten dienstverlening (WVS Diensten) en de uitvoering van ontwikkeltrajecten (WVS Academie).

In het kader van de Academie wordt dit jaar gezamenlijk met het Werkplein een arbeidsonderzoekcentrum ingericht, waar onderzoek kan plaatsvinden naar de mogelijkheden van inwoners en de beste manier om hen te begeleiden en te ontwikkelen naar betaald werk. Beschut werk Iedere gemeente krijgt jaarlijks een taakstelling van het Rijk voor het aantal te realiseren plaatsen beschut werk. Aan deze taakstelling zijn vanuit het Rijk financiële middelen gekoppeld in de vorm van een begeleidingsvergoeding (€ 8.100,00 per plaatsing). Op dit moment is de taakstelling beschut werk voor de De6 nagenoeg gevuld. De verwachting is dat de instroom in 2023 hoger zal zijn dan in voorgaande jaren door de ketensamenwerking. De inschatting is dat er op De6-niveau tussen de 27 en 40 inwoners kunnen worden geplaatst, terwijl de taakstelling 9 is. Omdat we het belangrijk vinden dat zoveel mogelijk inwoners mee kunnen doen, is besloten om boven de taakstelling te plaatsen. De begeleidingsvergoeding voor de extra plaatsingen wordt bekostigd uit het Participatiebudget van de De6. In 2023 is er voldoende ruimte binnen het Participatiebudget om dit op te vangen. In 2024 en verder wordt bij de opmaak van de begroting van het Werkplein gekeken of dit binnen het Participatiebudget past. 6.5 – Arbeidsparticipatie Kledingbank Rucphen Op 1 maart 2023 opende De Kledingbank Rucphen haar deuren.

Er maken 85 deelnemers gebruik van deze voorziening. Daarnaast zijn via het Werkplein drie inwoners actief bij de kledingbank. 6.74c - Gesloten plaatsing JeugdzorgPlus Almata is de JeugdzorgPlus-aanbieder in onze regio. Zij is landelijk 1 van de 11 specialistische jeugdhulpaanbieders met het aanbod gesloten jeugdhulp voor jongeren met complexe problematiek en opereert in West-Brabant West, West-Brabant Oost en Zeeland. Door het Rijk is opdracht gegeven om te komen tot kleinschaligheid binnen JeugdzorgPlus. Deze transformatie vraagt een investering zowel in tijd, als in

9

geld. Hierdoor is er sprake van een tekort in 2023. Om de zorgcontinuïteit op korte termijn te kunnen blijven garanderen, is in de drie jeugdhulpregio’s besloten om dit tekort voor 2023 eenmalig te dekken. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt de bijdrage voor onze gemeente € 15.956,00. 6.82a - Jeugdbescherming Doorontwikkeling Jeugdbescherming Brabant (JBB) Sinds begin 2022 geeft JBB middels het programma JB Bruist uitvoering aan een bestuurlijke opdracht die zij van de vijf jeugdhulpregio’s in Brabant heeft gekregen. In het plan “Doorontwikkeling 2022-2025” borduren zij voort op de positieve effecten en opbrengsten die reeds zijn gerealiseerd. JBB zet in op het verlagen van de werk- en regeldruk en werklast van de jeugdbeschermers. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over de wijze van financiering. De gemeenten financieren JBB (en alle andere GI’s) momenteel op basis van het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen dat zij uitvoeren. We betalen een tarief per maatregel (‘PxQ’). Hiermee volgt de financiering het aantal maatregelen; een ontwikkeling die grillig en niet nauwkeurig te voorspellen is. Met een combinatie van een tarief per maatregel en een beschikbaarheidsfinanciering geeft JBB aan in staat te zijn om de schommelingen in het aantal maatregelen te ondervangen.

2.7. Programma 7: Volksgezondheid en milieu 7.2 – Riolering Uit camera-inspecties is gebleken dat de technische staat van de riolering van een deel van de Pastoor van Loonenstraat te Schijf dermate slecht is, dat rioolvervanging noodzakelijk is in 2023. Uitstel van rioolvervanging is niet wenselijk vanwege risico op calamiteiten door instorting van riolering. Door rioolvervanging te combineren met aanleg van regenwaterriool worden er tegelijk twee riolen in dezelfde sleuf aangelegd. Deze wijze van uitvoering is kosteneffectief. Hiermee wordt invulling gegeven aan klimaatbeleid ‘Klimaatbestendig Rucphen’ en ons Gemeentelijk Riolerings Programma (GRP) 2023-2026. De kosten worden gedekt binnen de beschikbare GRP-kredieten. Dit project is aanbesteed en de uitvoering vindt plaats in het 2e kwartaal 2023. Aanpassing planning reconstructies Het is noodzakelijk om de planning van enkele projecten aan te passen vanwege het nog steeds niet (ook niet middels inhuur) in kunnen vullen van twee openstaande functies op het gebied van civiele techniek. Dit geldt behalve voor genoemde projecten binnen programma 2 ook voor de voorbereiding van het project ‘Rioolvervanging en afkoppelen Rucphen Noord’. Door het uitstellen van het project ‘Rioolvervanging en afkoppelen Rucphen Noord’ neemt de kans op verzakking toe.

Echter omdat deze riolen in woonstraten liggen en een kleine diameter hebben, achten wij de kans op verzakking klein en beschouwen wij dit als een verantwoord risico. Overigens zal de rioolvervanging van een gedeelte van de riolering van de Jan van Eyckstraat meteen worden meegenomen bij de uitvoering van het project Sint Martinusstraat. Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie De Baronie In samenwerking met de gemeenten van de werkregio ‘Water- en Klimaatkring de Baronie’ is het “Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie De Baronie, 2023-2025” opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma betreft zowel de inzet van de Waterkring als de Klimaatkring, waarbij de inzet van de Waterkring is gericht op de opgaven in de (afval)waterketen en de inzet van de Klimaatkring is gericht op omgang met de extremere weersomstandigheden en de gevolgen hiervan. De financiële consequenties voor het opvolgen van het uitvoeringsprogramma zijn binnen het beleid klimaatbestendig Rucphen en het GRP opgenomen. Binnen de samenwerking zijn in december 2022 subsidieaanvragen gedaan, hiervoor wenden we naast de Impulsgelden ook de provinciale Bijdragenregeling aan. Beoordeling en mogelijke toekenning hiervan zal plaatsvinden in 2023.

10

7.3 – Afval Transitie Saver Sinds 1 januari is Saver operationeel binnen onze gemeente. De transitie is over het algemeen succesvol verlopen. Daarnaast is de samenwerking met Saver en de deelnemende gemeenten goed. Door de samenwerking met andere gemeenten hebben we de mogelijkheid om kennis te delen en samen op te trekken in beleidskwesties, waardoor onze dienstverlening efficiënter, goedkoper en minder kwetsbaar wordt. Verder heeft Saver op aandringen van ons als gezamenlijke gemeenten toegezegd om aan de slag te gaan met een Service Level Agreement (SLA), waarbinnen afspraken worden gemaakt over de verschillende onderdelen van de dienstverlening. Dit stelt ons in staat om de dienstverlening beter te monitoren. 7.4 – Milieubeheer Uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid De aanvullende uitvoeringsmiddelen klimaat- en energiebeleid, de zogenaamde CDOKE regeling ofwel ‘Jettengelden’, die we vanaf 2023 als specifieke uitkering gaan ontvangen, zijn als volgt verdeeld; voor 2023 betreft het een bedrag van € 417.598,00, in 2024 tenminste € 421.386,00 en in 2025 tenminste € 425.174,00. Deze structurele middelen dienen voor minimaal 90% te worden ingezet voor apparaatskosten voor de uitvoering van klimaat- en energiedoelen. Hieronder vallen o.a.

salarissen en sociale lasten voor ambtelijk personeel, kosten voor ingeleend personeel of het afnemen van technisch- of beleidsonderzoek. Daarnaast mag maximaal 10% van deze middelen gebruikt worden voor overige kosten die te maken hebben met de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid van de gemeente. In ons geval zullen de middelen worden ingezet voor de uitvoering van het lokale klimaat- en energiebeleid en werkzaamheden die voortkomen uit de Transitievisie Warmte, de Visie op Zonne- en Windenergie en het verder uitvoeren van de duurzaamheidsagenda. De Regionale Energie Strategie (RES) 2030 West-Brabant Op het gebied van energietransitie zijn er binnen de Regionale Energie Strategie (RES) een aantal ontwikkelingen. Inmiddels zijn netcongestie en een overschot aan zonne-energie erg actueel. Dit heeft geresulteerd in het Programmeren en Prioriteren (PeP) proces en het Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK). We houden uw raad op de hoogte van de consequenties welke specifiek voor gemeente Rucphen gelden. Programmeren en Prioriteren (PeP) Dit proces is ingericht met oog op de beschikbare netcapaciteit voor de korte termijn (2023-2027). Met dit PePproces kunnen nieuwe opwek initiatieven, die door een gemeente worden aangedragen, worden getoetst op de afspraken die gemaakt zijn binnen de RES1.0.

Ook omdat steeds duidelijker wordt dat de beschikbare ruimte in Brabant te beperkt is om overal enkelvoudig ruimtegebruik te realiseren is dit proces opgestart. Dit biedt kaders voor de regio om te bepalen in welke mate initiatieven wenselijk zijn. Voor onze gemeente heeft dit alles concreet geleid tot een vertraging op de uitwerking van de (middel)lange termijndoelstellingen van de RES 1.0. Tevens zet de RES dit jaar het proces in gang om te komen tot de RES 2.0, waarin de opgave minder centraal staat, maar meer de landschappelijke inpassing en waarin ook vraag en aanbod meer op elkaar afgestemd worden. Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK) In het PMIEK zal getracht worden om een prioritering aan te brengen tussen de diverse projecten in Brabant en vormt daarmee belangrijke input voor de nieuwe investeringsplannen van de netbeheerders. Daarnaast vergt het PMIEK ook inzet van overheden om mee te werken aan de benodigde ruimtelijke procedures voor de uitbreidingen van het elektriciteitsnetwerk. De eerste PMIEK van Noord-Brabant richt zich vooral op elektriciteit, vanwege de zeer schaarse ruimte op het elektriciteitsnetwerk. Transitievisie Warmte Voor onze gemeente is door een extern onderzoeksbureau een analyse van de gebouwde omgeving gemaakt.

Uit deze analyse is naar voren gekomen dat we voor onze gemeente niet wijkgericht aan de slag zullen gaan, maar dat we gaan varen op een gemeente brede aanpak. Deze gemeente brede aanpak vertaalt zich in een doelgroepgerichte aanpak, waarbinnen een prioritering is aangebracht. Deze prioritering vormt de basis voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Op basis van deze prioritering in doelgroepen zijn voor onze gemeente Meerjarige Uitvoeringsplannen (MJUP’s) per doelgroep opgesteld door een extern bureau. Met deze MJUP’s zijn specifieke rijksmiddelen aangevraagd via het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Deze zogenaamde NIP-

11

gelden zullen worden uitgekeerd in 3 tranches (2023, 2024, 2025) en zijn gebaseerd op het aantal woningen in een verdeelsleutel. Hierbij zal de eerste tranche in 2023 € 667.950,00 bedragen. Deze specifieke middelen dienen te worden besteed om woningen met label D, E, F of G te isoleren en stellen ons in staat om een eerste stap te maken in de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Energiearmoede Voor de aanpak van energiearmoede zoeken we continue naar de juiste balans tussen zorgvuldigheid (het bereiken van de juiste groep mensen die het meest geholpen worden met de aanpak) en snelheid (de urgentie is hoog). Momenteel loopt er een pilot binnen de gemeente waarbinnen kleine energiebesparende maatregelen worden toegepast bij 100 koopwoningen met een laag energielabel en hoog energiegebruik. De bevindingen uit deze pilot zullen we gebruiken om nog gerichter te sturen op de juiste doelgroep inzake de aanpak van energiearmoede, zodat ook echt de juiste groep de benodigde hulp krijgt. Voor deze aanpak op grotere schaal loopt momenteel de voorbereiding op een regionale Europese aanbesteding. Het doel is om deze herfst te kunnen starten met de uitrol van de aanpak. Deze aanpak betreft een combinatie van koopwoningen en huurwoningen van Thuisvester.

Daarnaast gaan we ook werken met een witgoed-regeling voor een specifieke doelgroep binnen het huurdersbestand van Thuisvester, namelijk de huurders die al in een goed geïsoleerde woning wonen (waarbij energiebesparende maatregelen dus weinig effect meer hebben) maar die toch hulp kunnen gebruiken om de energierekening te verlagen. In het kader van gedragsverandering zetten we in op voorlichtingsacties en de inzet van lokale energiecoaches. Recentelijk hebben we een tweede energiecoach kunnen werven binnen de gemeente. Deze energiecoaches zullen huisbezoeken op afspraak uitvoeren bij inwoners die behoefte hebben aan meer advies en ondersteuning over het onderwerp energiebesparing. Stimuleringsbijdrage voor energiebesparende maatregelen Naast de verenigingen die we in beeld hadden, is er nog een vereniging die aan de voorwaarden van deze bijdrage voldoet: Schildersclub St. Joseph. Zij ontvangt daarom een bijdrage van € 3.500,00. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) De gemeente Rucphen stelt jaarlijks een werkprogramma voor de OMWB vast. In dit werkprogramma worden jaarlijks de door de OMWB te leveren prestaties vastgelegd, met de daaraan gekoppelde prijzen en tarieven. Uitgangspunt voor de inbreng van Rucphen is het bedrag uit de gemeentelijke begroting. Voor 2023 betreft dit een bedrag van € 316.371,00.

Vanwege diverse ontwikkelingen zijn extra taken aan het werkprogramma 2023 toegevoegd, met bijbehorende kosten, die ten tijde van het opstellen van de begroting niet bekend en/of voorzienbaar waren. Omdat het toch noodzakelijk is dat deze taken in 2023 worden uitgevoerd is het nodig om het begrotingsbedrag voor de OMWB voor 2023 te verhogen. Onderstaande worden de verschillende extra taken opgesomd alsmede de bekostiging: De taken “Omzetten inrichtingenbestand” en “omgevingsfoto geluid” kunnen bekostigd worden uit het reeds beschikbare budget Implementatie Omgevingswet. De taken “Advies water (bedrijven)” en “Toezicht water (IBA’s + bedrijven)” worden ten laste gebracht van de voorziening GRP. De taken “Advies geluid en trillingen (SMT + horeca)” en “Advies luchtkwaliteit en geur (SMT)” kunnen ten laste worden gebracht van de reserve milieurisico’s. De taken “Vergunningverlening totaalsloop (asbest)”, “Toezicht totaalsloop (asbest)” en “Asbest particulieren” komen ten laste van de begrotingssaldi.

2.8. Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.1 - Ruimtelijke ordening Omgevingswet: van bestemmingsplan naar omgevingsplan De Omgevingswet zal op 1 januari 2024 in werking treden. Op dat moment vormen de bestaande bestemmings-, wijzigings- en uitwerkingsplannen tezamen van rechtswege het tijdelijke omgevingsplan. In het bestemmingsplan zijn op dit moment uitsluitend ruimtelijke regels opgenomen. In het definitieve omgevingsplan kunnen – naast de instructieregels vanuit het Rijk en de provincie – desgewenst andere regels voor de fysieke leefomgeving (bijvoorbeeld voor duurzaamheid, gezondheid of klimaatadaptatie) worden verwerkt. In het tweede kwartaal van 2023 zijn we gestart we met de voorbereidingen om het tijdelijke

12

omgevingsplan om te zetten in een definitief omgevingsplan. Deze voorbereidende werkzaamheden leiden tot een zogenaamd migratieplan omgevingsplan Rucphen. Dit migratieplan beschrijft de acties om de transitie van het tijdelijk omgevingsplan naar het definitieve omgevingsplan in goede banen te leiden. Dit migratieplan is in het vierder kwartaal 2023 gereed. Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) De minister heeft beloofd dat het DSO op 1 januari 2024 voldoende zal werken om van start te kunnen gaan met de Omgevingswet. Op dat moment zullen nog niet alle mankementen zijn opgelost. Dit betekent dat we rekening moeten blijven houden met aanpassingen die kunnen leiden tot extra ICT kosten die nodig zijn om het DSO beter te laten functioneren. Werkvoorraad RO De piekbelasting aan ruimtelijke initiatieven die in 2021 werd waargenomen houdt ook in 2023 aan. Nu duidelijk is geworden dat de Omgevingswet in werking treedt op 1 januari 2024 proberen initiatiefnemers hun plannen nog onder de huidige wet- en regelgeving in procedure te brengen. Onduidelijkheid over het nieuwe wettelijke stelsel van het omgevingsrecht en het feit dat veel ontwikkel- en adviesbureaus nog bezig zijn om hun dienstverlening in te richten op basis van de toekomstige wet zijn hiervoor de voornaamste redenen.

De algemene insteek is om voor alle ruimtelijke initiatieven die voldoende concreet zijn uitgewerkt de procedure onder de huidige wetgeving veilig te stellen. Dit betekent dat we na 1 januari 2024 nog een flink aantal plannen zullen hebben die nog onder de huidige wet- en regelgeving afgehandeld worden. Om te voorkomen dat er last minute nog veel ruimtelijke initiatieven worden ingediend geldt er vanaf 1 juli 2023 een indieningsstop. Plannen die vanaf dit stopmoment binnenkomen, worden niet meer onder de huidige wetgeving in behandeling genomen en zullen aan de vereisten van de Omgevingswet moeten gaan voldoen. Het stopmoment is noodzakelijk om de gemeentelijke organisatie adequaat te kunnen voorbereiden op de komende wetswijziging. Daarvoor is het nodig dat medewerkers voldoende tijd en ruimte krijgen om zich in aanloop naar 1 januari 2024 te kunnen verdiepen in de nieuwe werkwijzen alsook om met hun inzet de laatste organisatorische voorbereidingen te kunnen afronden.

Zoals uit bovenstaande grafiek is af te leiden slaagt de afdeling erin het grootste deel van de ingediende ruimtelijke plannen en alle projectafwijkingen in behandeling te nemen. Het aantal principeverzoeken dat in de wacht staat is toegenomen. De belangrijkste reden hiervoor is dat deze verzoeken zich richten op gebieden waarvoor een gebieds- en ontwikkelvisie opgesteld moet worden. Dit is een vereiste van de provincie die mede is ingegeven vanuit de doelstelling om de regie op de volkshuisvesting vanuit de overheid te verstevigen. Deze belemmering is ook van toepassing op enkele ruimtelijke plannen die op de wachtlijst staan. De verzoeken en plannen blijven hierdoor in de wacht staan en stapelen zich op. Het voorstel is om initiatiefnemers van deze principeverzoeken en plannen schriftelijk te informeren dat hun initiatieven wenselijk zijn, maar nog niet kunnen worden opgepakt omdat de gemeente voor het betreffende gebied eerst een ontwikkelvisie moet opstellen. In deze schriftelijke berichtgeving wordt tevens de verwachte periode aangegeven waarop met de visie voor de ontwikkelrichting van het betreffende gebied wordt gestart. De bepaling van het tijdspad voor het opstellen van visies voor gebiedsontwikkeling vindt plaats aan de hand van prioritering. 8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Kaaistraat-Vosdonkseweg Bestemmingsplan Kaaistraat-Vosdonkseweg te St.

Willebrord is in 2022 vastgesteld. Op deze locatie zijn 17 woningen voorzien. Tegen het vaststellingsbesluit was beroep ingesteld. Het beroep is ingetrokken conform brief van de raad van State d.d. 8 november 2022. Het bouwrijpmaken van deze locatie is in uitvoering.

13

8.3 - Wonen en bouwen Woon-zorgvisie Vanaf 2024 zijn we als gemeenten verplicht om een woon-zorgvisie te hebben die aansluit bij de regionale woningbouwprogrammering. In deze visie moeten we duidelijk maken welke groepen we gaan huisvesten en welke zorg deze groepen behoeven. Het gaat hier vooral om huisvestiging van kwetsbare groepen zoals dak- en thuislozen, uitstromers uit een intramurale (zorg)instelling, statushouders en diverse mensen met sociale of medische urgentie. Tevens hebben we te maken met een vergrijzing. Bij de actualisering van de Woonvisie zal het onderdeel zorg geïntegreerd worden.

14

3.

Algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) Op basis van de decembercirculaire 2022 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is een nieuwe berekening gemaakt van de algemene uitkering 2023. Ten opzichte van de huidige raming, € 40.194.712,00, die op basis van de Programmabegroting 2023 tot stand is gekomen valt het bedrag voor de algemene uitkering € 86.770,00 hoger uit. De verhoging van de algemene uitkering 2023 wordt met name veroorzaakt door actualisatie van maatstaven die gebruikt worden in de berekening van de algemene uitkering. A. Taakmutaties (o.b.v. decembercirculaire 2022) Taakmutatie Wet goed Verhuurderschap In het landelijk Coalitieakkoord is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel goed Verhuurderschap. Het wetsvoorstel zal naar verwachting in juli 2023 in werking treden. Het wetsvoorstel introduceert een landelijke basisnorm voor goed verhuurderschap, in de vorm van algemene regels, waaraan verhuurders en verhuurbemiddelaars zich dienen te houden. Het Rijk stelt middelen ter beschikking om gemeenten financieel te ondersteunen bij de implementatie en uitvoering van het wetsvoorstel.

Deze middelen zijn beschikbaar gesteld in de Miljoenennota 2023, de verdeling van de middelen is nu bekend. De financiering bestaat uit een incidentele bijdrage van € 9,2 miljoen voor de eenmalige kosten die gemeenten maken als gevolg van de invoering van de landelijke regels en het instellen van het meldpunt. Daarnaast bestaat de financiering uit een structurele bijdrage van € 12,4 miljoen voor de structurele kosten als gevolg van de handhaving van de landelijke algemene regels en het meldpunt. De structurele middelen van € 12,4 miljoen zullen vanaf januari 2023 uitgekeerd worden via de algemene uitkering op basis van de vaste verdeelsystematiek. Voor Rucphen is dit een bedrag van € 17.230,00. De incidentele middelen (€ 9,2 miljoen) zullen via een decentralisatie-uitkering uitgekeerd worden. De verdeling van deze decentralisatie-uitkering wordt in de komende meicirculaire verwerkt en met terugwerkende kracht vanaf januari 2023 uitbetaald. B. Decentralisatie uitkeringen Decentralisatie uitkering Wet kwaliteitsborging voor het bouwen In de septembercirculaire 2022 is informatie opgenomen over de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Hierbij is voor de jaren 2022 tot en met 2026 de verdeling van de totaalbedragen over de gemeenten opgenomen. Op verzoek van de VNG en de gemeenten is de verdeelsleutel voor de jaren 2023 en verder gewijzigd.

De verdeling voor 2022 is niet gewijzigd. Het budget Wet Kwaliteitsborging Bouwen wordt met onderstaande mutaties aangepast: Omschrijving bedragen obv septembercirculaire 2022

2023

2024

2025

2026

17.218,00

17.232,00

17.232,00

17.102,00

bedragen obv decembercirculaire 2022

14.246,00

14.258,00

14.258,00

14.150,00

verschil

-2.972,00

-2.974,00

-2.974,00

-2.952,00

C. Overig Extra middelen verkiezingen Op 1 januari 2023 is de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen (NPVV) in werking getreden, waarmee de Kieswet op het punt van de uitslagvaststelling ingrijpend wordt gewijzigd. Doel van deze wet is het creëren van mogelijkheden om tijdig, voor de vaststelling van de uitslag van een verkiezing, eventuele (tel)fouten te constateren en op een transparante en controleerbare manier te corrigeren. De nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen kan kosten met zich meebrengen voor gemeenten. Daarom is in de Ontwerpbegroting 2023 van het ministerie van BZK vanaf 2023 structureel € 3,3 miljoen beschikbaar om gemeenten jaarlijks voor deze kosten te compenseren. Indien de Ontwerpbegroting op dit punt ongewijzigd wordt vastgesteld zullen deze middelen bij komende Voorjaarsnota naar het Gemeentefonds worden overgeheveld en worden toegevoegd aan de algemene uitkering. Verdeling van de middelen zal dan in de meicirculaire 2023 geschieden. In de decembercirculaire 2022 is al wel de voorlopige verdeling van de middelen over de gemeenten gepubliceerd. Voor de gemeente Rucphen komt dit neer op een bedrag van € 5.200,00 per jaar.

15

Aanvullende prijscompensatie 2023 Het kabinet heeft in de Najaarsnota 2022 aangekondigd om bij Voorjaarsnota 2023 een extra prijsbijstelling over 2022 uit te keren, gegeven de uitzonderlijke stijgingen van de prijzen sinds het uitkeren van de prijsbijstelling voor 2022 afgelopen voorjaar. Deze prijsbijstelling geldt ook voor het Gemeentefonds. De extra structurele prijsbijstelling zal worden gebaseerd op cijfers van het Centraal Planbureau (CPB), het zogenoemde Centraal Economisch Plan (CEP) 2023. Daarbij wordt gekeken naar de inflatieontwikkeling over 2022 ten opzichte van CEP 2022 (T-1). Het gaat om circa € 0,3 miljard per jaar tot en met 2025 en circa € 0,4 miljard vanaf 2026. De definitieve bedragen volgen bij Voorjaarsnota en de verdeling van de middelen over gemeenten zal in meicirculaire 2023 worden opgenomen. Meicirculaire 2023 Omdat de meicirculaire 2023 nog niet gepubliceerd is tijdens het opstellen van deze 1e bestuursrapportage 2023, worden de uitkomsten met betrekking tot het jaar 2023 verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2023. De effecten van de meicirculaire 2023 op de jaren 2024 en verder worden verwerkt in de Kadernota 2024.

16

4. 4.1 A.

De Financiële positie Reserves Mutaties reserves en voorzieningen

Pensioenvoorziening wethouders Voor de pensioenvoorziening wethouders zijn de jaarlijkse pensioenbedragen, premies en dotatie vanaf 2023 geactualiseerd. De actualisatie veroorzaakt in 2023 per saldo een mutatie van € 14.046,00 ten laste van het begrotingssaldo. Voor 2024 bedraagt de mutatie € 15.668,00 ten laste van het begrotingssaldo. De mutaties voor 2025, € 6.323,00, en 2026, € 10.404,00, komen ten gunste van het begrotingssaldo. De grotere mutaties in 2023 en 2024 worden veroorzaakt doordat de ingehouden APPA-premiebedragen bij voormalige wethouders die recht hebben op wachtgeld ook in de voorzieningen gestort dienen te worden. Hier staat tegenover dat de pensioenen per 1 januari 2023 worden verhoogd met 11,96% (conform circulaire BZK van 9 december 2022). Reserve Integraal Huisvestingsplan (IHP) Werkbudget Integraal Huisvestingsplan onderwijs Binnen het deelproject ‘actualisatie IHP kern Rucphen’ is een opdracht verstrekt aan een externe partij voor het actualiseren van de prognoses leerlingen aantallen voor de gehele gemeente. Daarnaast heeft een externe adviseur een aanvullende opdracht gekregen om een schouw uit te voeren. Voor beide activiteiten is momenteel geen dekking binnen de begroting. Het budget van € 30.000,00 komt ten laste van de reserve Integraal huisvestingsplan. Met het gevraagde budget kan de projectorganisatie voldoende vaart blijven maken.

Inhuur beleidscapaciteit onderwijshuisvesting 2023 In 2019 is het IHP vastgesteld door de gemeenteraad. Dit plan brengt in bijna alle kernen grote huisvestingsplannen met zich mee. Hiervoor is specialistische kennis nodig, waaronder bouwkundige kennis. Deze capaciteit en specialismen is binnen de organisatie niet beschikbaar. Er wordt gedurende een jaar 2 dagen per week beleidscapaciteit ingehuurd. De kosten, € 101.936,00, komen ten laste van de reserve IHP. Algemene reserve Op 8 maart 2023 heeft uw raad ingestemd met het beschikbaar stellen van de financiële middelen met betrekking tot de stimuleringsbijdrage energiebesparende maatregelen. Met de stimuleringsbijdrage energiebesparende maatregelen kunnen verenigingen kleine aanpassingen doen aan het pand, waarmee het energieverbruik kan worden verlaagd. De stimuleringsbijdrage bedraagt € 3.500,00 en de verenigingen moeten achteraf aangeven hoe zij de stimuleringsbijdrage hebben besteed. Er blijkt nog een vereniging in aanmerking te komen voor de stimuleringsbijdrage, die we eerder nog niet in beeld hadden. Het bedrag van € 3.500,00 komt ten laste van de algemene reserve. Reserve Groenvoorziening In 2023 zijn kleine percelen grond verkocht voor een totale waarde van € 6.198,00. Deze verkoopopbrengst wordt gestort in de reserve groenvoorziening.

Reserve brede impuls combinatiefuncties Verlenging inzet buurtsportcoaches Een van de ambities uit het Collegewerkprogramma is ‘iedereen beweegt mee’. Om dit te bereiken is als actiepunt de verlenging van de buurtsportcoaches opgenomen. De inzet van de buurtsportcoaches is in 2023 verlengd. De bekostiging van deze verlenging, € 125.630,00, vindt plaats uit de middelen die hiervoor van het rijk zijn ontvangen (Brede Regeling Combinatiefuncties). Reserve onderwijsachterstandenbeleid In 2022 is voor het project ‘complexe zorgvragen jeugd’ abusievelijk € 50.000,00 aangewend uit de reserve onderwijsachterstandenbeleid, terwijl de kosten niet zijn gemaakt in 2022. Deze middelen dienen in genoemde reserve beschikbaar te blijven voor 2023. We corrigeren deze fout door een bedrag van € 50.000,00 te storten in de reserve onderwijsachterstandenbeleid ten laste van het begrotingssaldo 2023.

17

Egalisatiereserve afvalstoffenheffing Werkbudget communicatie implementatie Saver N.V. Met ingang van 1 januari 2023 is gemeente Rucphen toegetreden tot Saver N.V. en verzorgen zij de inzameling van verschillende afvalstromen. Ook heeft Saver N.V. verschillende communicatieactiviteiten verzorgd, zoals o.a. een afvalkalender, artikel jaarboek en advertenties in de Rucphense bode. Voor deze activiteiten was nog geen budget beschikbaar gesteld. De totale kosten met betrekking tot de communicatie implementatie Saver N.V. bedragen € 25.738,00. Dit bedrag komt ten laste van de egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Deze reserve is bedoeld voor het opvangen van eenmalige mee- en tegenvallers met betrekking tot afvalstoffenheffing. B. Bestemming batig rekeningsaldo 2022 Het resultaat van de jaarrekening 2022 bedraagt € 4.062.551,76. In deze 1e bestuursrapportage 2023 wordt de besteding van dit resultaat verwerkt. Storting in a. Reserve restantbudgetten

Bedrag 1.324.608,00

b. Reserve personele knelpunten

148.662,00

c. Reserve egalisatiereserve afvalstoffenheffing

225.526,00

d. Reserve activiteitensubsidies

5.922,00

e. Reserve mutaties decembercirculaire

65.324,00

f. Reserve Verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied

175.000,00

g. Risicoreserve coronacrisis

189.808,00

h. Reserve dekking kapitaallasten i. Reserve Integraal huisvestingsplan

9.851,00 1.917.850,76 4.062.551,76

18

4.2

Investeringen

Bij vaststelling van de programmabegroting 2023 is door uw raad een bedrag van € 6.163.303,00 beschikbaar gesteld voor het doen van investeringen. Naast deze kredieten is er nog een aantal (restant)kredieten van voorgaande jaren beschikbaar. Deze zijn beschreven in de jaarrekening 2022, paragraaf 8.2.2.. In deze bestuursrapportage worden de restantkredieten 2022 overgebracht naar 2023. Als uitgangspunt geldt dat afwikkeling van kredieten plaatsvindt binnen 18 maanden na kredietvotering. Hieronder worden eerst de ontwikkelingen met betrekking tot de reeds gevoteerde kredieten beschreven, daarna wordt nog een nieuw krediet voorgesteld. Kapitaallasten, afschrijvingslasten en rentekosten In onderstaande paragraaf gebruiken we de termen ‘kapitaallasten’, ‘afschrijvingslasten’ en ‘rentekosten’ door elkaar heen. Wanneer we spreken over ‘kapitaallasten’ dan bedoelen we rente en afschrijving. Bij de term ‘afschrijvingslasten’ bedoelen we alleen de afschrijving en bij ‘rentekosten’ alleen de rente. A. Ontwikkelingen m.b.t. reeds gevoteerde kredieten Actualisering afschrijvingslasten 2023 De afschrijvingslasten van de reeds gevoteerde en afgewerkte kredieten zijn voor 2023 geactualiseerd. Deze actualisatie betreft vooral kredieten die in 2022 nog niet volledig zijn afgewerkt en waarvan de uitvoering doorloopt in 2023. In totaliteit dalen de afschrijvingslasten met € 356.758,00.

Dit bedrag is opgebouwd uit een daling van de afschrijvingslasten die bekostigd worden uit een reserve, voor een bedrag van € 284.332,00 en het restant van € 72.426,00 aan reguliere afschrijvingslasten. Het bedrag van € 72.426,00 komt ten gunste van het begrotingssaldo 2023. In onderstaande tabel worden de afschrijvingslastenmutaties met betrekking tot reserves opgesomd: Reserve

Bedrag

Reserve dekking kapitaallasten

€

-117.201

Reserve Dorpsontwikkeling

€

-1.499

Reserve omleiding Rucphen/ontsluiting Nijverhei

€

-165.632

Totaal mutaties kapitaallasten m.b.t. reserves

€

-284.332

De actualisatie van de afschrijvingslasten werkt door in de jaren na 2023. In alle jaren ontstaat een positief effect op het begrotingssaldo. Het betreft de volgende positieve effecten: € 183.489,00 in 2024; € 35.067,00 in 2025 en € 36.293,00 in 2026. Het grote voordeel in 2024 wordt veroorzaakt doordat de afschrijvingslast voor de investering van de vervangende nieuwbouw scholen St. Willebrord in 2024 komt te vervallen omdat er in 2023 nog geen investering zal plaatsvinden. Actualisering rente over beginboekwaarde 2023 investeringen (inclusief grondbedrijf) Conform de BBV voorschriften is het verplicht de rentekosten via een omslagmethode door te belasten aan taakvelden waar een boekwaarde van een investering voorkomt. Voor 2023 was een bedrag geraamd van € 492.327,00, het nieuwe rentebedrag is berekend op € 452.657,00 (waarvan € 52.034,00 betrekking heeft op het grondbedrijf). Bijdrageverlening Kleine Oogst de Baronie Een gemeentelijk perceel aan het Kleinheidepad is gedeeltelijk verkocht en de planvoorbereiding is voor realisatie van retentie op het restperceel opgepakt. Het ontwerp heeft ter inzage gelegen en de omgevingsvergunning is verleend in september 2022. In 2022 zijn de planvoorbereiding en het archeologisch onderzoek afgerond, maar is de aanbesteding uitgesteld vanwege aanvraag van provinciale subsidie voor maatregelen in het kader van klimaatadaptatie.

Deze subsidie is in samenwerking met water- en klimaatkring De Baronie aangevraagd. Inmiddels is aan de Baronie-regio € 318.000,00 subsidie toegekend waarvan € 52.950,00 voor retentie Kleinheidepad. De totale kosten om de retentie te realiseren op bedrijventerrein Nijverhei bedragen € 60.000,00. Met de inzet van de subsidiegelden en een gedeelte aan reeds beschikbaar gestelde middelen kan de realisatie hiervan worden uitgevoerd.

19

Omleidingsweg: Realisatie deeltracé Noord-West Begin 2023 is een aanvraag ingediend bij de Provincie Noord-Brabant met betrekking tot een financiële bijdrage voor het project ‘Aanleg ovonde Rucphenseweg c.a.’ en het project ‘Aanleg fietspad gebr. Hoefstraat-ovonde’ in het kader van de Bijdragenregeling regionale mobiliteitsprogramma’s Noord-Brabant. Op beide aanvragen is positief gereageerd en op basis van de aanvragen ontvangt de gemeente Rucphen € 75.298,00 met betrekking tot het project voor de aanleg van de ovonde en € 32.222,00 met betrekking tot het project aanleg fietspad gebr. Hoefstraat-ovonde. Deze inkomst wordt op dit krediet geraamd. In verband met deze inkomst worden de afschrijvingslasten van dit krediet structureel afgeraamd met € 3.708,00 ten gunste van de reserve omleiding. Reconstructie Nachtegaalstraat - Rucphensestraat Door de Water- en Klimaatkring De Baronie is subsidie aangevraagd in het kader van impulsregeling klimaatadaptatie Zuid Nederland. Voor het klimaatbestendig maken van de Nachtegaalstraat – Rucphensestraat is door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een beschikking afgegeven van € 157.789,00. Dit bedrag wordt toegevoegd aan dit krediet (zowel inkomst als uitgaaf). Aanbesteden reconstructie Wilhelminastraat-Hendrikstraat De projectvoorbereiding van de rioolvervanging en reconstructie van Wilhelminastraat-Hendrikstraat is uitgevoerd.

Inmiddels heeft het ontwerp vier weken ter inzage gelegen en heeft in december 2022 een inloopavond plaatsgevonden. Op basis hiervan is het definitief ontwerp in de vorm van tekeningen en bestek uitgewerkt en aanbestedingsgereed gemaakt. Ook de aanbestedingsleidraad is gereed. De geraamde kosten op basis van het bestek worden gedekt door de reeds beschikbaar gestelde middelen in de programmabegroting 2023. In de Programmabegroting 2023 is voor het onderdeel openbare verlichting een krediet opgenomen van € 57.935,00. Dit krediet blijk niet benodigd te zijn en kan worden afgeraamd. Hierdoor komt vanaf 2024 een bedrag aan afschrijvingslasten ten gunste van het begrotingssaldo van € 2.317,00 per jaar. Tevens is in de Programmabegroting 2023 een krediet beschikbaar gesteld met betrekking tot het onderdeel groen in dit project voor een bedrag van € 170.247,00. Van dit beschikbaar gestelde krediet is maar € 45.000,00 benodigd. Het restant van € 125.247,00 kan worden afgeraamd en de vrijvallende afschrijvingslasten vanaf 2024, € 8.350,00 per jaar, komen ten gunste van het begrotingssaldo. B.

Nieuwe kredieten

Inrichting Jongerenontmoetingsplek (JOP) St. Willebrord In de zomer van 2021 is er besloten om een Jongerenontmoetingsplek (JOP) in St. Willebrord te realiseren in nauw overleg met een groep jongeren uit St. Willebrord. Eind mei 2023 heeft de leverancier de JOP daadwerkelijk geplaatst. Het benodigde krediet bedraagt € 17.500,00 voor het ontwerp en € 5.000,00 voor plaatsingskosten van de JOP. Denk hierbij aan een fundering in de vorm van een zandbed of het plaatsen van grote betonnen platen. Gelet op de financiële ontwikkelingen in de civiele wereld is het op dit moment wenselijk om iets meer buffer op te nemen. We stellen voor dit bedrag ten laste te brengen van het begrotingssaldo 2023 en te storten in de reserve dekking kapitaallasten. Op deze manier is er een eenmalig effect op de begroting 2023. Meerjarig verloopt de afschrijving via de genoemde reserve. De afschrijvingstermijn van de jongerenontmoetingsplek bedraagt 10 jaar. Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen In uw vergadering van 19 november 2019 is de volgende motie aangenomen: “Onderzoek aanleg zonnepanelen”. In deze motie wordt aangegeven het onderzoek naar de geschiktheid van onze gemeentelijke gebouwen voor de aanleg van zonnepanelen uit te voeren en aan de uitkomsten financieel invulling te geven. Door middel van een brief hebben wij u hierover geïnformeerd.

Uit het onderzoek is gebleken dat de gemeentewerf Rucphen de enige locatie is waar direct zonder bezwaren zonnepanelen kunnen worden aangebracht. Op het dak van de voertuigenloods kunnen maximaal 80 zonnepanelen worden geplaatst van 405W-P. De verwachte opbrengst bedraagt 27.540 kWh-P per jaar. Voor het plaatsen van deze zonnepanelen is een offerte aangevraagd, deze bedraagt € 32.200,00.

20

We stellen voor dit bedrag ten laste te brengen van het begrotingssaldo 2023 en te storten in de reserves dekking kapitaallasten. Op deze manier is er een eenmalig effect op de begroting 2023. Meerjarig verloopt de afschrijving via de genoemde reserve. De afschrijvingstermijn van de zonnepanelen bedraagt 20 jaar. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed fase 1 Voor de mogelijke verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is in maart en april 2023 een extern onderzoek uitgevoerd. Voor dit onderzoek zijn de betreffende gebouwen geïnspecteerd en de bevindingen vertaald in een adviserende rapportage. Deze rapportage bestaat uit 2 delen. De rapportage voor fase 1 betreft de concrete en rendabele mogelijkheden op de korte termijn, ook wel ‘laaghangend fruit’ genoemd. De rapportage voor fase 2 betreft de mogelijke aanpassingen op middellange en langere termijn. Wij hebben u hierover door middel van een brief over geïnformeerd. Het benodigde investeringsbedrag met betrekking tot de maatregelen ter verduurzaming fase 1 bedraagt € 110.000,00. We stellen voor dit bedrag ten laste te brengen van het begrotingssaldo 2023 en te storten in de reserve dekking kapitaallasten. Meerjarig verloopt de afschrijving via de genoemde reserve. De afschrijvingstermijn van deze investering bedraagt 10 jaar.

21

5.

Financiële mutaties

Na de vaststelling van de begroting 2023 (9 november 2022) hebben wij een aantal besluiten genomen die in de begroting 2023 verwerkt dienen te worden. Daarnaast hebben zich mutaties in budgetten (baten en/of lasten) door autonome factoren voorgedaan. Een aantal besluiten/mutaties heeft gevolgen voor het begrotingssaldo 2023. In de hoofdstukken hiervoor zijn al verschillende mutaties opgenomen, welke in onderstaande tabel met bedragen zijn verwerkt. Naast deze mutaties zijn er nog een aantal die niet terugkomen in de voorgaande hoofdstukken van deze bestuursrapportage. Deze worden in dit hoofdstuk toegelicht en, indien ze effect hebben op het begrotingssaldo, opgenomen in onderstaande tabel. Tabel 1: Overzicht mutaties begroting 2023 Mutaties begrotingssaldo

Onvoorziene uitgaven

Begrotingssaldo 2023 Eerder vastgestelde begrotingswijzigingen

2.625.799,00 -444.315,00

55.000,00 0,00

Begrotingssaldo 2023 tot 1e Berap 2023 Mutaties 1e bestuursrapportage 2023

2.181.484,00

55.000,00

Omschrijving

2023 of 2023 en verder

mutaties Hoofdstuk 3 Algemene uitkering obv decembercirculaire 2022

86.770,00

2023

mutaties Hoofdstuk 4 Pensioenvoorziening wethouders

-14.046,00

2023 en verder

reserve onderwijsachterstandenbeleid

-50.000,00

2023

Actualisatie afschrijvingslasten 2023

72.426,00

2023 en verder

Inrichting Jongerenontmoetingsplek (JOP) St. Willebrord

-22.500,00

2023

Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen

-32.200,00

2023

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed fase 1

-110.000,00

2023

mutaties Hoofdstuk 5 1 Actualisatie budgetten o.b.v. Financiële slotwijziging 2022

-13.412,00

2023 en verder

2 Budget overige huisvesting en kantoorbenodigdheden

-10.000,00

2023 en verder

3 Budget controle der gemeentefinanciën

-2.341,00

2023 en verder

4 Visie (vrijetijds) Economie gemeente Rucphen 2020-2025

-6.500,00

2023 en verder

5 Budget raadsinfosysteem/vergadermodule/audioverslagen

-5.000,00

2023 en verder

6 Opleidingsbudget griffie

-4.550,00

2023

Budget verlenging deelname project Aanpak Externe 7 Veiligheid Spoor West-Brabant

-8.500,00

2023 en verder

8 Budget districtelijk coördinator Mensenhandel

-2.500,00

2023 en verder

130.000,00

2023

9

Degeneratievergoeding en inhuur toezichthouder aanleg glasvezel

10 Opzegging exploitatieovereenkomst LACO

-19.926,00

2023

11 Vrijval budget Vluchtelingenwerk

64.614,00

2023 en verder

12 Promotiebeleid

-20.000,00

2023

13 Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering

-4.480,00

2023 en verder

14 Cliëntervaringsonderzoek (ceo)

-2.100,00

2023 en verder

15 Rentekosten i.v.m. aantrekken kortgeld

-27.728,00

2023

16 Werkprogramma OMWB 2023

-17.600,00

2023

17 Actualisatie huuropbrengst gemeentehuis

-7.000,00

2023 en verder

-32.500,00

2023

19 Ondersteunende software voor opstellen P&C documenten

4.750,00

2023 en verder

20 Actualisatie budgetten

-4.324,00

2023 en verder

21 Verkoop reststrook Kenbelstraatje

9.522,00

2023

18

Opdrachtverstrekking voor actualisatie woonbeleid incl. woon-zorg

22

Langer open houden sporthal 15 januari tot en met 15 april 2023 Jaarrekeningresultaat 2022 Veiligheidsregio Midden-en West 23 Brabant (VRMWB) Jaarrekeningresultaat 2022 belastingsamenwerking West24 Brabant (BWB) Actualisatie personeelsbegroting inclusief CAO Gemeenten 25 2023 22

-22.400,00

2023

162.872,00

2023

7.600,00

2023

-412.117,00

2023 en verder

-11.700,00

2023 en verder

27 Peuteropvang - voorschoolse educatie 2023

12.050,00

2023 en verder

28 Kosten leerlingenvervoer

-95.000,00

2023 en verder

29 Jeugd: Ambulante hulp met spoed

-11.780,00

2023 en verder

Jeugd: Begroting Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Thuiszorg 30 West-Brabant (TWB) 2023

-20.007,00

2023 en verder

31 Jeugd: Toekomst JeugdzorgPlus

-15.956,00

2023

32 Doorontwikkeling Jeugdbescherming Brabant (JBB)

-2.044,00

2023

33 PW: Voorlopig budget BUIG 2023

71.424,00

2023

26 Subsidieprogramma 2023

34 PW: Herziene begroting 2023 WVS

348,00

2023 en verder

Totaal mutaties 1e bestuursrapportage 2023

-385.835,00

0,00

Totaal begrotingssaldo 2023

1.795.649,00

55.000,00

De mutaties voor 2023 worden hieronder toegelicht. 1. Actualisatie budgetten o.b.v. Financiële slotwijziging 2022 In uw vergadering van 14 december 2022 heeft u ingestemd met de Financiële slotwijziging 2022. De structurele gevolgen van deze wijziging worden in deze bestuursrapportage verwerkt. Het betreft de volgende onderdelen: onderdeel uit financiële slotwijziging 2022

bedrag

Deelnemersovereenkomst Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

€

-2.000,00

Actualisatie kleine budgetten

€

778,00