07 RV RB Jaarrekening 2021

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 15 juni 2022

Agendanummer 00

Commissievergadering ABM 9 juni 2022

Agendanummer 07

Vaststelling jaarrekening 2021 en bestemming batig rekeningsaldo 2021 Voorstel: 1. De jaarrekening 2021 vast te stellen; 2. in het kader van "Begrotingsrechtmatigheid" in te stemmen met de overschrijdingen zoals aangegeven in de jaarrekening; 3. -/- € 61.447,00 toe te voegen aan de Reserve Restantbudgetten; 4. € 17.645,00 toe te voegen aan de Reserve Maatschappelijke Begeleiding; 5. € 175.169,00 toe te voegen aan de Risicoreserve Coronacrisis; 6. € 34.237,00 toe te voegen aan de Reserve Mutaties Decembercirculaire; 7. € 105.647,00 toe te voegen aan de nieuw te vormen Reserve Versterking Dienstverlening Gemeenten; 8. € 150.000,00 toe te voegen aan de Reserve Verbetering Kwaliteit en Leefbaarheid Landelijk Gebied; 9. € 1.015.770,15 toe te voegen aan de Algemene Reserve; 10. € 277.374,00 over te hevelen van de Risicoreserve Coronacrisis naar de Algemene Reserve. Samenvatting: Overeenkomstig artikel 197 van de Gemeentewet bieden wij u de gemeenterekening over het dienstjaar 2021 ter vaststelling aan. De exploitatie 2021 van de gemeente Rucphen sluit met een positief saldo van afgerond € 1.437.000,00. Dit saldo is in positieve zin aanzienlijk beïnvloed door een aantal eenmalige zaken en daarnaast door het over de jaargrens doorlopen van projecten, waardoor niet alle budgetten werden besteed. Evenals in 2020 is de invloed van de Coronacrisis op het resultaat beperkt.

Hiervoor zijn meerdere redenen: • Hoewel een aantal activiteiten geen doorgang kon vinden zijn betalingen aan bepaalde instellingen wel (deels) doorgegaan. Het gaat hier bijvoorbeeld om doorbetaling aan zorgaanbieders, leerlingenvervoer, deeltaxi en compensatie aan verenigingen. • Vrijvallende capaciteit vanwege projecten die niet of maar beperkt doorgang konden vinden, kon ingezet worden voor extra werkzaamheden als gevolg van Corona. Als projecten worden doorgeschoven dan dient het budget hiervoor beschikbaar te blijven in 2022. In het raadsvoorstel is opgenomen om deze budgetten via de resultaatsbestemming over te brengen. • Voor meerkosten als gevolg van Corona werden bijdragen van het rijk ontvangen. • Het deel van de rijksbijdragen dat (nog) niet nodig was om de extra kosten te dekken is gestort in de Risicoreserve Corona. In 2021 is voor een bedrag van € 277.374,00 aan Corona gerelateerde kosten ten laste van de algemene middelen gekomen. De middelen die van het rijk zijn ontvangen voor Corona zijn in de Risicoreserve Corona gestort. Aan de raad wordt voorgesteld dit bedrag van deze reserve over te hevelen naar de Algemene Reserve. Voor een uitgebreide toelichting op de baten en lasten met betrekking tot Corona wordt verwezen naar paragraaf 5.8 van de jaarrekening. Hier wordt ook een overzicht gegeven van de Corona-

2

gerelateerde risico’s en de stand van de Risicoreserve Corona. Hieruit blijkt dat na overheveling van genoemd bedrag de reserve nog voldoende groot is om deze risico’s het hoofd te bieden. Motivering: De jaarrekening 2021 is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De jaarrekening is ingedeeld volgens de programma’s van de begroting 2021. Op grond van artikel 200 van de Gemeentewet dient deze jaarrekening vóór 15 juli 2022 aan Gedeputeerde Staten te worden ingezonden. Middelen: Batig saldo en verklaring In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt onderscheid gemaakt in het “saldo van baten en lasten” en het “resultaat”. Saldo van baten en lasten Het saldo van baten en lasten bestaat uit de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente Rucphen (o.a. algemene uitkering en lokale heffingen) -/- de (netto) kosten van de programma’s, overhead en vennootschapsbelasting. In 2021 bedraagt het voordelig saldo afgerond € 1.076.000,00. Resultaat Het resultaat geeft de mutatie in het eigen vermogen weer. Een negatief resultaat wil echter niet zeggen dat de gemeente het “slecht gedaan heeft”. In dit resultaat zitten namelijk eenmalige uitgaven die bekostigd worden uit reserves. Hierover zijn door uw raad expliciet besluiten genomen. Structurele lasten worden overigens niet gedekt door bijdragen uit reserves.

Het resultaat wordt berekend door van het saldo van baten en lasten de mutatie in de reserves af te trekken. De mutatie in de reserves in 2021 is per saldo € 361.000 zodat het resultaat afgerond € 1.437.000,00 bedraagt.

Voor een toelichting op de mutaties in de reserves wordt verwezen naar paragraaf 6.3 van de jaarrekening. Verklaring resultaat De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting waardoor het resultaat is ontstaan noemen we hieronder: Lagere uitgaven voor: • kwaliteitsimpuls buitengebied Rucphen. De middelen blijven beschikbaar voor inzet in 2022; • alternatief vervoer. Door de coronacrisis stond de Dorpsbus langere tijd stil. De Pilot krijgt een vervolg in 2022;

3

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

taakveld Economische Promotie. Door de coronacrisis konden een aantal activiteiten binnen dit taakveld geen doorgang vinden op het gebied van toerisme en promotiebeleid; taakveld onderwijsbeleid en leerling zaken door lagere uitgaven van voor- en vroegschoolse educatie en het niet in hoeven te zetten van de post onvoorzien; sportbeleid en activering omdat de middelen voor de Regeling Sportakkoord 2020-2022 nog niet volledig zijn uitgegeven; taakveld cultuurpresentatie, -productie en -participatie omdat minder subsidie werd aangevraagd uit het coronasteunfonds; openbaar groen door gunstige aanbestedingen en minder inzet WVS-medewerkers; deelprojecten uit het Plan van Aanpak Doorontwikkeling Sociaal Domein 2020 -2024.

Deze projecten zijn jaaroverstijgend; personeelslasten in verband met jaaroverstijgende budgetten voor doorontwikkeling van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling en inhuur regieassistenten; bijdragen aan het Werkplein voor kosten van bedrijfsvoering; inkomensvoorziening; Initiatiefplan Vroegsignalering; armoedebestrijding; participatieproject Kringloper Kledingbank omdat nog geen geschikte locatie kon worden gevonden; bijdrage aan de WVS in de exploitatie; bijdrage aan het Werkplein voor participatieprojecten; woonvoorzieningen, rolstoelen, scootmobielen en overige vervoersvoorzieningen; Beschermd Wonen; riolering door risicogestuurd werken; activiteiten in het kader van de duurzaamheidsagenda/warmte- energietransitie; dierplaagbestrijding door preventieve bestrijding van de eikenprocessierups; project optimalisering Zoeksestraat. Dit wordt in 2022 uitgegeven; overheadkosten door lagere personeelslasten, kosten van ICT en burger- en overheidsparticipatie; overige baten en lasten. Het gaat hier om stelposten en de post voor onvoorziene uitgaven.

Hogere inkomsten voor: • taakveld bestuur door een vrijval van de pensioenvoorziening voor wethouders; • gemeenteleges, en leges voor kadastrale informatie en nutsvoorzieningen; • verkeer en vervoer door de verkoop van een vrachtwagen en inkomsten van Nederland Schoon; • groencompensatie; • afvalstoffenheffing door toename aantal ledigingen, huishoudens en milieustraatbezoeken; • de bouw van woningen aan de Ettenseweg en Pierestraat in het kader van Ruimte voor Ruimte; • de Algemene Uitkering als gevolg van de Decembercirculaire. Hogere uitgaven voor: • taakveld bestuur door een storting in de wachtgeldvoorziening voor het college; • uitvoeren veiligheidsplan in verband met corona; • leerlingenvervoer; • jeugdprofessionals; • WMO Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding; • Jeugdzorg; • de milieustraat door een groter aanbod van grof huishoudelijk afval.

4

Lagere inkomsten voor: • taakveld inkomensregelingen door een lagere rijksbijdrage voor BUIG en BBZ; • project optimalisering Zoeksestraat. Dit wordt in 2022 ontvangen; • anterieure overeenkomsten; • omgevingsvergunningen. Voor een meer gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar paragraaf 6.1.2 en de paragrafen “verschillenverklaring per taakveld” in hoofdstuk 1, algemene dekkingsmiddelen in hoofdstuk 2 en overhead in hoofdstuk 3.van de Programmaverantwoording. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio dat de verhouding weergeeft tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. Als we de middelen die niet als dekking gebruikt kunnen worden buiten beschouwing laten spreken we van de gecorrigeerde ratio; het uitgangspunt is een gecorrigeerd ratio tussen 1,0 en 1,4. De gecorrigeerde ratio voor de jaarrekening 2021 is 2,2, dat is ‘uitstekend’. Indien de ratio op enig moment groter is dan 1,4, dan is sprake van vrij besteedbare ruimte binnen de Algemene reserve. De financiële ruimte bij een ratio van 2,2 is bijna € 2,2 mln. In paragraaf 5.2 vindt u meer informatie over het weerstandsvermogen. Voor de aan Corona gerelateerde risico’s is een aparte reserve gevormd. De stand hiervan is per 31 december 2021 bijna € 1,4 mln. De benodigde weerstandscapaciteit voor Corona is berekend op € 370.000,00.

Meer gedetailleerde informatie hierover kunt u vinden in paragraaf 5.8 van de jaarrekening. Begrotingsrechtmatigheid In het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten wordt begrotingsrechtmatigheid toegelicht: Financiële beheershandelingen dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de door de raad geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. In 2021 is er op Programma 0 Bestuur en Ondersteuning een begrotingsonrechtmatigheid ontstaan; het totale uitgavenbedrag van het programma is € 151.000,00 hoger dan het begrote bedrag. De overschrijding wordt veroorzaakt door de vorming van een voorziening voor de maximale wachtgeldverplichtingen in verband met het vertrek van een wethouder per 1 januari 2022. Ten tijde van het samenstellen van de Financiële Slotwijziging was dit nog niet bekend, waardoor het niet meer mogelijk was de financiële consequenties in de begroting op te nemen. In 2021 is op het krediet voor de realisatie van groene parels een overschrijding ontstaan van € 34.357,00. De projecten ‘Molenerf’ en ‘Dorpspark Rucphen’ zijn middels participatie ontworpen en uitgevoerd. De wensen van onze inwoners zijn zo veel mogelijk ingepast binnen de ontwikkelingen waardoor de kosten hoger uitvielen.

Ook heeft een stijging in materiaalkosten in 2021 er voor gezorgd dat het budget is overschreden. Voor een verdere toelichting op de kredieten wordt verwezen naar paragraaf 8.2.2 Toelichting per investering. Voor een verdere toelichting op hierboven genoemde overschrijdingen wordt verwezen naar hoofdstuk 9 Begrotingsrechtmatigheid. Ten aanzien van deze overschrijdingen zijn wij van mening dat deze als ‘passend binnen het door uw raad uitgezette beleid’ kunnen worden beschouwd. We stellen u dan ook voor om in het kader van de begrotingsrechtmatigheid met deze overschrijding in te stemmen.

5

Accountantscontrole De accountantscontrole op de jaarrekening 2021 is, evenals die van 2020, uitgevoerd door Astrium Overheidsaccountants B.V. Ten tijde van het schrijven van dit voorstel zijn de concept controleverklaring en het concept accountantsverslag nog niet beschikbaar. De accountant is voornemens een goedkeurende accountantsverklaring af te geven voor wat betreft getrouwheid en rechtmatigheid. De controleverklaring wordt nagezonden als deze is ontvangen en in de definitieve jaarrekening die door uw raad wordt vastgesteld opgenomen als bijlage. Het controleverslag wordt na ontvangst ter inzage gelegd. Voor de behandeling in de commissie ABM zullen het definitieve verslag en verklaring beschikbaar zijn. Het batig saldo (€ 1.437.021,15) dient als zodanig in de balans te worden opgenomen. Bij de vaststelling van de rekening kunt u vervolgens een bestemming geven aan het saldo. Op basis van de huidige besluiten en gedragslijnen met betrekking tot bestemming van het batig saldo, wordt voorgesteld dit saldo als volgt te bestemmen: a. -/- € 61.447,00 toe te voegen aan de Reserve Restantbudgetten; b. € 17.645,00 toe te voegen aan de Reserve Maatschappelijke Begeleiding; c. € 175.169,00 toe te voegen aan de Risicoreserve Coronacrisis; d. € 34.237,00 toe te voegen aan de Reserve Mutaties Decembercirculaire; e.

€ 105.647,00 toe te voegen aan de nieuw te vormen Reserve Versterking Dienstverlening Gemeenten; f. € 150.000,00 toe te voegen aan de Reserve Verbetering Kwaliteit en Leefbaarheid Landelijk Gebied; g. € 1.015.770,15 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Ad a. In de loop van 2021 is een aantal éénmalige budgetten beschikbaar gesteld voor incidentele projecten. Een aantal van deze projecten zijn nog niet geheel in 2021 uitgevoerd. Om nog in 2022 over deze middelen te kunnen beschikken dienen deze budgetten te worden “overgebracht” naar 2022. Het bedrag is negatief in verband met een nog te ontvangen bijdrage. Het gaat als het ware om een inkomstenbudget. Hiervoor geldt dezelfde systematiek als voor een uitgavenbudget; dit budget wordt ook overgebracht, maar dan negatief. Voor een specificatie van deze projecten wordt verwezen naar paragraaf 6.1.3 van de jaarrekening. Ad b. Voor kosten in verband met de invoering van de nieuwe Inburgeringswet zijn rijksmiddelen ontvangen die voor een deel zijn doorbetaald aan het Werkplein. Het bedrag dat hiervan resteert wordt toegevoegd aan de Reserve Maatschappelijke Begeleiding voor mogelijke extra kosten in het 1e jaar na inwerkingtreding van de nieuwe wet. Ad c. t/m e.

De mutaties die uit de Decembercirculaire voortvloeien hebben betrekking op 2021 maar konden, door het tijdstip van publicatie, niet meer worden verwerkt in de (gewijzigde) begroting van 2021. Het gaat om extra middelen in verband met de Coronacrisis, middelen voor Jeugdzorg, kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht en middelen ter versterking van de gemeentelijke dienstverlening. Voor het onderdeel middelen versterking dienstverlening gemeenten wordt een nieuwe reserve gevormd. Een uitgebreide toelichting op de algemene uitkering vindt u in paragraaf 2.4 van de jaarrekening. Ad f. Met de Provincie zijn afspraken gemaakt over middelen die ontvangen worden voor ruimte voor ruimte. De ontvangen middelen kunnen ingezet worden voor verbetering van de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. Eind 2021 zijn een 3-tal bedragen van € 50.000,00 ontvangen van de Provincie. Ad g. Na bovengenoemde reserveringen blijft er nog een bedrag van € 1.015.770,15 over als nader te bestemmen. Wij zijn van mening dat de jaarrekening in de eerste plaats een

6

verantwoordingsdocument is en dat het niet past om op deze plaats aan uw raad een voorstel te doen over de bestemming van deze middelen. Derhalve wordt voorgesteld deze middelen toe te voegen aan de Algemene Reserve zodat ze kunnen worden meegenomen in het proces van integrale afweging. Vervolg: Uw besluit tot het bestemmen van het batig saldo over 2021 wordt in de 1e Bestuursrapportage van 2022 verwerkt.

Rucphen, 17 mei 2022 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. S. Michielse.

mr. M. van der Meer Mohr.

Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Jaarrekening over het dienstjaar 2021 c. Controleverklaring accountant (wordt nagezonden) Ter inzage voor raadsleden: a. Verslag van het onderzoek naar de deugdelijkheid van de rekening als bedoeld in artikel 213 van de Gemeentewet (wordt nagezonden)

RAADSBESLUIT Vaststelling jaarrekening 2021 en bestemming batig rekeningsaldo 2021 15 juni 2022 De raad van de gemeente Rucphen, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 mei 2022, overwegende dat wij van mening zijn dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële positie op 31 december 2021 en van de baten en lasten over 2021 en dat de uitgaven die in de jaarrekening zijn opgenomen rechtmatig zijn gedaan, gelet op artikel 197 van de Gemeentewet, gehoord de Auditcommissie op 7 juni en de commissie Algemeen Bestuur en Middelen op 9 juni 2022, besluit: 1. De jaarrekening 2021 vast te stellen; 2. in het kader van "Begrotingsrechtmatigheid" in te stemmen met de overschrijdingen zoals aangegeven in de jaarrekening; 3. -/- € 61.447,00 toe te voegen aan de Reserve Restantbudgetten; 4. € 17.645,00 toe te voegen aan de Reserve Maatschappelijke Begeleiding; 5. € 175.169,00 toe te voegen aan de Risicoreserve Coronacrisis; 6. € 34.237,00 toe te voegen aan de Reserve Mutaties Decembercirculaire; 7. € 105.647,00 toe te voegen aan de nieuw te vormen Reserve Versterking Dienstverlening Gemeenten; 8. € 150.000,00 toe te voegen aan de Reserve Verbetering Kwaliteit en Leefbaarheid Landelijk Gebied; 9. € 1.015.770,15 toe te voegen aan de Algemene Reserve; 10. € 277.374,00 over te hevelen van de Risicoreserve Coronacrisis naar de Algemene Reserve.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Rucphen in zijn openbare vergadering van 15 juni 2022, de griffier,

de voorzitter,

J.J.H. Lahaije.

mr. M. van der Meer Mohr.