07 RV RB Centrumregeling Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en aanverwante taken

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 18 september 2024

Agendanummer 00

Commissievergadering MA 3 september 2024

Agendanummer 07

Centrumregeling Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en aanverwante taken gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht. Voorstel: 1. Kennis te nemen van de Centrumregeling beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg (oggz) en aanverwante taken gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht. 2. Geen zienswijze in te dienen over de Centrumregeling bij het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom. Samenvatting: Binnen de regio Bergen op Zoom wordt sinds 2015 op basis van een convenant samengewerkt op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In de Norm van Opdrachtgeverschap (NvO), vastgesteld door de VNG, staat dat gemeenten ook na de doordecentralisatie van beschermd wonen regionaal moeten blijven samenwerken. Deze Centrumregeling vervangt het huidige convenant en voldoet aan de NvO. Het biedt een sterke basis voor nu en in de toekomst. In coproductie met de regio gemeenten is een Centrumregeling opgesteld en regionaal bestuurlijk akkoord bevonden. De beoogde ingangsdatum van de Centrumregeling is 1 januari 2025. Wij leggen volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) deze regeling aan u voor. Ons advies is om géén zienswijze in te dienen.

Motivering: Via raadsinformatiebrieven bent u regelmatig geïnformeerd over de stand van zaken in onze regio. Wij hebben een start gemaakt met de transformatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Deze transformatie is gebaseerd op de uitgangspunten in de rapportage van de commissie Dannenberg “Van beschermd wonen naar een beschermd thuis”. Het doel van de ‘doordecentralisatie’ is dat gemeenten nog meer ruimte krijgen om, op basis van hun lokale situatie, zorg en ondersteuning op maat en dichtbij voor hun meest kwetsbare inwoners te organiseren. De financiering loopt op dit moment nog via de centrumgemeente Bergen op Zoom, maar het Rijk heeft de intentie deze middelen uit te keren aan alle gemeenten, door middel van de Wet Woonplaatsbeginsel beschermd wonen. Deze Wet maakt gemeenten verantwoordelijk voor het beschermd wonen van hun eigen ingezetenen. Nu is het nog zo dat de gemeente waar iemand zich meldt inhoudelijk en financieel verantwoordelijk is voor het verstrekken van beschermd wonen. Vanaf de invoering van de Wet Woonplaatsbeginsel beschermd wonen is echter de gemeente van herkomst hiervoor verantwoordelijk, ongeacht waar iemand zich meldt en ook ongeacht of iemand in een andere gemeente een plek voor beschermd wonen krijgt toegewezen. In de Wet Woonplaatsbeginsel verplicht het Rijk de gemeenten om te blijven samenwerken op deze dossiers.

Het daarmee samenhangende verdeelmodel zorgt ervoor dat de financiële middelen voor (de nieuwe instroom) beschermd wonen (klassiek) aan individuele gemeenten worden uitgekeerd. Dit nieuwe verdeelmodel heeft een ingroeipad van tien jaar, zodat de noodzakelijke veranderingen geleidelijk en zorgvuldig doorgevoerd kunnen worden. De Wet Woonplaatsbeginsel is voor de derde keer uitgesteld en is nu voorzien per 1 januari2026. Gedurende deze transitieperiode, maar ook daarna, is regionale samenwerking essentieel en op een aantal punten ook verplicht gesteld door het Rijk. Naast de verplichting om samen te werken,

2

heeft samenwerking ook zeker een meerwaarde zoals het realiseren van hogere ambities (realiseren transformatie beschermd wonen / maatschappelijke opvang, in stand houden regionaal aanbod van voorzieningen, vergroten van kwaliteit en variëteit dienstverlening voor inwoners), solidariteit (in geld en toegang tot voorzieningen), efficiënter werken en organisatorische voordelen. In de regio is onderzocht welke samenwerkingsconstructie het best passend is voor onze regio. Er heeft een impactanalyse plaatsgevonden door de VNG en er is afstemming geweest met de VNG en de gemeenten Den Bosch en Breda. Hieruit blijkt dat een centrumregeling de beste en logische samenwerkingsvorm is voor onze regio, die voldoet aan de uitgangspunten benoemd in de door u vastgestelde regiovisie beschermd wonen / maatschappelijke opvang, (maart 2023). Op 21 november2023 is er een regionale raadsbijeenkomst georganiseerd waarbij de raadsleden uit de 6 gemeenten aan de hand van een presentatie zijn meegenomen in het proces van deze centrumregeling en de inhoud tot nu toe. Binnen onze regio hebben we in de centrumregeling nieuwe (financiële) samenwerkingsafspraken opgenomen rondom de regionale taken van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie.

We hebben in deze nieuwe afspraken onder andere afgesproken dat gemeenten zelf de lokale toegang organiseren voor beschermd wonen en dat we handelen op basis van financiële solidariteit. Met de regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang, 20232028, die onderdeel uitmaakt van deze regionale samenwerking, geven we verder invulling aan onze regionale doelen en ambities voor de komende jaren in het ondersteunen van kwetsbare inwoners. Op dit moment wordt er regionaal samengewerkt op basis van een convenant waarbij een aantal taken zijn gemandateerd aan Bergen op Zoom. Inmiddels hebben zich echter zowel landelijk als in de regio ontwikkelingen voorgedaan waardoor de huidige samenwerkingsvorm (en de daarbij behorende samenwerkingsafspraken) niet voldoen aan de verplichtingen die vanuit het Rijk worden gesteld. Zo moeten in het kader van de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regeling afspraken worden gemaakt over een aantal onderwerpen die in de huidige samenwerkingsafspraken nog niet zijn opgenomen en wordt vanuit de Norm voor Opdrachtgeverschap een aantal (afspraak)voorwaarden gesteld die vragen om aanscherping van de huidige regionale samenwerking(s)afspraken). Deze afspraken zijn opgenomen in de ontwerp centrumregeling die is bijgevoegd bij dit voorstel. Middelen: Aan het treffen van een Centrumregeling zijn op zich zelf geen kosten verbonden.

Binnen de Centrumregeling worden wel (samenwerkings)afspraken gemaakt met betrekking tot de financiering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang, Oggz en aanverwante zaken, hoe om te gaan met eventuele tekorten en overschotten. Vervolg: In oktober/november 2024 zal het voorlopig besluit tot vaststelling van de ontwerpregeling aan uw raad worden voorgelegd. Rucphen, 18 juni 2024 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. E.A.C.M. Kolen.

mr. M. van der Meer Mohr.

3

Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Centrumregeling beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en aanverwante taken gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht.

RAADSBESLUIT Centrumregeling Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en aanverwante taken gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht 18 september 2024

De raad van de gemeente Rucphen, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 juni 2024, overwegende dat met de centrumregeling de regionale samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang binnen de gemeenten Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht, Steenbergen, Rucphen en Halderberge voort kan worden gezet, gelet op het feit dat de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) verantwoordelijk is voor kwetsbare inwoners en hierin dient te moeten samenwerken met de regiogemeenten op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang, gehoord de commissie Maatschappelijke Aangelegenheden op 3 september 2024, besluit: 1. Kennis te nemen van de Centrumregeling beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en aanverwante taken gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen en Woensdrecht. 2. Geen zienswijze in te dienen over de Centrumregeling bij het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Rucphen in zijn openbare vergadering van 18 september 2024, de griffier,

de voorzitter,

J.J.H. Lahaije.

mr. M. van der Meer Mohr.