07 RV Financiële verordening gemeente Rucphen 2025 (artikel 212 Gemeentewet)
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 14 mei 2025
Agendanummer 00
Commissievergadering ABM 17 april 2025
Agendanummer 07
Financiële verordening gemeente Rucphen 2025 (artikel 212 Gemeentewet) Voorstel: 1. de ‘Financiële verordening Rucphen 2025’ (artikel 212 Gemeentewet) vast te stellen. Samenvatting: We stellen uw raad voor de Financiële verordening Rucphen 2025 vast te stellen om begrotingsonrechtmatigheid bij over- en onderschrijdingen van baten (meer of minder ontvangen dan begroot) en onderschrijdingen van lasten (minder uitgeven dan begroot) te voorkomen. Daarnaast hebben we ons financieel beleid vergeleken met de andere De6 gemeenten en waar mogelijk aangepast om zowel efficiënter te werken als structurele besparingen te realiseren. Motivering: Met de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording (2023) hebben we onze financiële verordening aangepast aan de hand van de modelverordening van de VNG. Op basis van onze huidige verordening 1 zijn alle over- en onderschrijdingen van baten (meer of minder ontvangen dan begroot) en alle onderschrijdingen van lasten (minder uitgeven dan begroot) onrechtmatig wanneer ze niet tijdig aan uw raad zijn gemeld. ‘Tijdig’ is in onze huidige verordening gedefinieerd als “door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage”. De laatste mogelijkheid hiervoor is de Financiële slotwijziging die in de vergadering van december wordt behandeld. Dit document bevat de mutaties tot en met eind oktober.
Alle mutaties daarna kunnen niet meer in de begroting worden verwerkt. Bij de jaarrekening 2023 zorgde dit voor een begrotingsonrechtmatigheid van € 4,8 mln. Deze conclusie is uit proportie. We hebben eind oktober nog geen definitief beeld van alle mogelijke over- en onderschrijdingen van baten en alle onderschrijdingen van lasten. Daarbij ontvangen we in de decembercirculaire nog baten die we niet meer in dat jaar kunnen uitgeven. In de huidige situatie worden we hier wel op beoordeeld d.m.v. een begrotingsonrechtmatigheid. Dit willen we vanaf 2025 ondervangen door de financiële verordening zodanig aan te passen dat de jaarrekening wordt gezien als een tijdige melding aan uw raad voor deze categorie. De verordening aanpassen voor één artikel is niet efficiënt. We hebben ons financieel beleid vergeleken met de andere De6 gemeenten. Dit me twee hoofdoelen: efficiëntie en besparingen. De punten waarop wij het meest afwijkend zijn hebben we beoordeeld. Waar we efficiënter kunnen werken en/of waar we besparingen kunnen realiseren zijn opgenomen in de nieuwe verordening. Begrotingsonrechtmatigheden kunnen worden voorkomen Op basis van onze huidige verordening zijn alle over- en onderschrijdingen van baten (meer of minder ontvangen dan begroot) en alle onderschrijdingen van lasten (minder uitgeven dan begroot) onrechtmatig wanneer ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld.
Die tijdigheid willen we verruimen door het volgende lid toe te voegen:
1
Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212 Gemeentewet) Rucphen 2023 (d.d. 27 september 2023)
2
Over- en onderschrijdingen van baten of onderschrijdingen van lasten zijn rechtmatig wanneer deze tijdig worden gerapporteerd aan de raad. Het uitgangspunt voor tijdigheid is dat dergelijke begrotingsafwijkingen worden gemeld en toegelicht in de eerstvolgende bestuursrapportage. Afwijkingen die ontstaan na de financiële slotwijziging worden gemeld en toegelicht in de jaarrekening. Door het opnemen van dit lid zijn over- en onderschrijdingen van baten en onderschrijdingen van lasten nog steeds tijdig gemeld wanneer deze in de jaarrekening worden toegelicht. Als dit artikel van kracht was bij jaarrekening 2023 zouden er geen onrechtmatigheden zijn. Voor alle duidelijkheid. Dit geldt niet voor overschrijdingen van lasten (meer uitgeven dan begroot). Deze blijven wel in de basis onrechtmatig. We willen aansluiten op het financieel beleid van omliggende gemeenten We hebben onze huidige verordening vergeleken met de andere gemeenten binnen De6 (afbeelding 1). De punten waarop we het meest afwijken zijn in onderstaande tabel weergegeven. We hebben de verschillen geanalyseerd en op basis daarvan stellen we voor de verordening aan te passen. Gemeente
Rucphen
Etten-Leur
Halderberge
Moerdijk
Roosendaal
Zundert
drempelbedrag post onvoorzien
55.000
X
200.000
X
X
50.000
toelichting bij tussenrapportages
10.000
50.000
X
50.000
100.000
40.000
activagrens
5.000
25.000
20.000
25.000
15.000
40.000
Afbeelding 1
Het schrappen van de post onvoorzien uit de verordening geeft flexibiliteit We stellen voor om het lid over de post onvoorzien 2 geheel te schrappen uit de verordening. In plaats daarvan willen we jaarlijks bij het vaststellen van de begroting bepalen hoe groot deze post moet zijn. Onder de huidige verordening zijn we gebonden aan € 55.000,00 en wordt automatisch een beslag op deze begrotingsruimte gelegd; ook wanneer dit onnodig of onwenselijk is. Door het schrappen van dit lid laten we het vaste bedrag los en creëren we meer flexibiliteit. Uit onze De6 vergelijking blijkt dat meerdere gemeente ervoor kiezen om de post onvoorzien niet in de verordening op te nemen. Opname in de verordening is niet nodig, omdat we ook al op grond van BBV 3 verplicht zijn een post onvoorzien op te nemen in de begroting. Ook is het bedrag niet voorgeschreven (de post mag zelfs € 0 zijn). Ter onderbouwing is in onderstaande tabel weergegeven waarvoor de post onvoorzien is ingezet. Te zien is dat deze de afgelopen jaren nooit volledig is besteed, maar wel beslag legt op het saldo. jaar
bedrag
reden
2020
20.171,00 naheffing belasting
2023
48.000,00 interim secretaris
2024
2.500,00 gestolen beeldje Neerhofplein Sprundel
Het verhogen van de rapportagegrens zorgt voor een hoger abstractieniveau. Onder de huidige verordening moeten we bij tussentijdse rapportages rapporteren op afwijkingen vanaf € 10.000,00. Vergeleken binnen De6 zorgt onze rapportagegrens voor een tussenrapportage 2 3
Artikel 4, lid 2: In de begroting wordt een post onvoorzien van € 55.000,00 opgenomen. Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
3
met een relatief hoog detailniveau. Wij stellen voor de rapportagegrens te verhogen naar € 25.000,00. Hiermee willen we bereiken dat er meer op hoofdlijnen wordt gerapporteerd. Omliggende gemeenten hanteren namelijk minimaal € 40.000,00 als rapportagegrens. Het verhogen van de activagrens geeft meer flexibiliteit. De activagrens is het grensbedrag vanaf waar we een investering activeren. Die investering (het actief) zetten we op onze balans en wordt afgeschreven in de termijn die daar voor staat. Voor investeringen is altijd een krediet nodig. Op dit moment ligt onze activagrens op € 5.000,00. Vanaf dit bedrag spreken we over een investering en moet er een krediet worden aangevraagd. Omdat een krediet meerjarig op de begroting drukt, kan alleen uw gemeenteraad een krediet beschikbaar stellen. Het gros van de kredieten wordt in de begroting opgenomen en beschikbaar gesteld. Voor grote nieuwe kredieten volgt er bijna altijd een raadsvoorstel. We zien vooral bij kleine investeringen een knelpunt ontstaan, omdat er geen uitgaven mogen worden gedaan voordat het krediet beschikbaar is gesteld door uw raad. Met een beperkt aantal raadsmomenten kan er niet snel worden geschakeld, terwijl de lasten op de begroting vaak beperkt zijn. We stellen daarom voor de activagrens te verhogen naar € 25.000,00.
Dit betekent dat kleinere investeringen voortaan in één keer ten laste worden gebracht van de exploitatie. We kiezen voor € 25.000,00, zodat de grensbedragen voor incidentele baten en lasten, afwijkingen bij tussenrapportages en de activagrens gelijk zijn. Door de afschrijvingstermijn aan te passen sluiten we beter aan op de economische levensduur Vergeleken met de andere gemeenten binnen de De6 (afbeelding 2) constateren we dat onze afschrijvingstermijnen voor wegen en groen een stuk korter zijn. Voor vervoersmiddelen is deze juist relatief lang. In de nieuwe verordening willen we de volgende afschrijvingstermijnen aanpassen: Reconstructie / aanleg wegen van 30 jaar naar 40 jaar Renovatie groen van 15 jaar naar 30 jaar Vervoermiddelen van 10 jaar naar 7 jaar Gemeente
Rucphen
Etten-Leur
Halderberge
Moerdijk
Roosendaal
Zundert
afschrijvingstermijn (jaren) wegen: reconstructie/aanleg
30
40
40
25
40
vervoermiddelen
10
8-10
8-10
10
5-10
40 7
groen: renovatie
15
X
30
20
30
30
Afbeelding 2
Belangrijk is om de afschrijvingstermijn los te zien van klein of groot onderhoud. Het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor wegen betekent niet dat de weg 40 jaar niet wordt onderhouden. Dit is vastgelegd in een beheerplan en is afhankelijk van het beeldkwaliteitsniveau. Wat dit wel betekent is dat de eerste aanleg / volledige reconstructie van een weg over 40 jaar wordt afgeschreven. Dit past bij de economische levensduur van de weg. Technisch kan deze zelfs nog langer mee. Ditzelfde geldt voor groenrenovatie, wat vaak tegelijkertijd met een aanleg of reconstructie wordt ingericht of aangepakt. Een afschrijvingstermijn van 30 jaar is hier realistisch. Voor vervoersmiddelen constateren we dat onze afschrijvingstermijn niet aansluit op de economische levensduur. Vergeleken met de regio hanteren we een langere afschrijvingstermijn. Een kanttekening hierbij is dat Rucphen geen onderscheid maakt in type voertuig, waar andere gemeenten dit wel doen.
4
Het aanpassen van de afschrijvingstermijnen geeft begrotingsruimte Door de afschrijvingstermijn van wegen en groen te verlengen, schrijven we de investering af over een langere termijn. Het jaarlijks afschrijvingsbedrag wordt hierdoor lager, waardoor er ruimte ontstaat in de meerjarenbegroting. Gebaseerd op de investeringsbedragen uit de begroting 2025 bedraagt de besparing naar verwachting structureel € 12.000,00 bij wegen en € 15.000,00 bij groen. Dit is uiteindelijk afhankelijk van de werkelijk geïnvesteerde bedragen. Bij vervoermiddelen wordt de afschrijvingstermijn juist verkort. Hierdoor schrijven we meer af per begrotingjaar, wat een verwacht negatief effect geeft op het begrotingssaldo van € 1.296,00. Maximaal voordeel door het met terugwerkende kracht doorvoeren van de termijnen Om maximaal voordeel te behalen stellen we voor wij de mutaties op wegen en groen met terugwerkende kracht door te voeren door ook de investeringen van de afgelopen 10 jaren over langere periode af te schrijven. Voor wegen loopt het voordeel in de periode 2025 – 2030 op van € 121.000,00 naar € 162.000,00 en voor groen van € 69.000,00 naar € 135.000,00. Voor voertuigen maken we een aparte afweging o.b.v. nut en noodzaak, omdat de afschrijvingstermijn een stuk korter is en het bedrag een stuk lager. Dit kunnen we pas voorstellen nadat de nieuwe verordening is vastgesteld.
Omdat alleen uw raad kan besluiten om af te wijken van de verordening (ten tijde van de investering) wordt dit voorstel opgenomen in de 1e bestuursrapportage 2025. Hierdoor maken de structurele voordelen onderdeel uit van het begrotingssaldi die als uitgangspunt worden gebruikt bij de Kadernota 2026. We passen de afschrijvingstermijnen aan conform de nota buitensport In de nota buitensport wordt voor specifieke investeringen in meer detail benoemd wat de afschrijvingstermijn is. We hebben onze nota waarderings- en afschrijvingsbeleid 2025 hierop aan laten sluiten. Een volledig en gedetailleerd overzicht van alle wijzigingen vindt u terug in bijlage d: “Was-wordt” lijst Financiële verordening Rucphen 2025. Middelen: Aan het vaststellen van de financiële verordening zijn geen directe financiële consequenties verbonden. Uiteraard heeft de aanpassing van afschrijvingstermijn wel financiële gevolgen, maar die zijn volledig afhankelijk van het investeringsvolume (indirect). In de 1e bestuursrapportage zullen wij u een voorstel doen om de afschrijvingstermijnen met terugwerkende kracht door te voeren. De financiële consequenties hiervan worden verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2025, zodat deze onderdeel uitmaken van de begrotingssaldi die gebruikt worden als uitgangspunt van de Kadernota 2026.
Vervolg: De Financiële verordening gemeente Rucphen 2025 wordt gepubliceerd op overheid.nl. De verordening treedt in werking op de dag na bekendmaking. Rucphen, 25 maart 2025 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,
de burgemeester,
drs. E.A.C.M. Kolen.
mr. M. van der Meer Mohr.
Bijlage(n): a. Financiële verordening Rucphen 2025 b. Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212 Gemeentewet) Rucphen 2023 c. Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212 Gemeentewet) Rucphen 2023 (met wijzigingen) d. “Was-wordt” lijst Financiële verordening Rucphen 2025 e. Nota waarderings- en afschrijvingsbeleid 2025