06b Kadernota 2026
Tekst van het document
Kadernota 2026
2
3
Inhoudsopgave 1.
Voorwoord ................................................................................................................................. 5
2.
Samenvattend meerjarenperspectief ......................................................................................... 6
3.
Beheers- en beleidsmatige ontwikkelingen ................................................................................ 8
3.1. Claims per programma.................................................................................................................. 8 3.2. Toekomstige ontwikkelingen ........................................................................................................ 18 4.
Investeringsprogramma 2026 – 2029 ...................................................................................... 19
5.
Financiële ontwikkelingen ....................................................................................................... 29
5.1. Inleiding ................................................................................................................................... 29 5.2. Opbouw financiële positie ............................................................................................................ 29 5.3. Uitgangspositie .......................................................................................................................... 30 5.3.1. Primitieve begroting .............................................................................................................. 30 5.3.2. Vaststelling programmabegroting 2025 – 2028......................................................................... 30 5.3.3. Raadsbesluiten met gevolgen voor de financiële positie 2026 – 2029 .......................................... 30 5.3.4. Uitgangspunt voor de kadernota ............................................................................................. 30 5.4. Relevante kostenontwikkelingen................................................................................................... 30 5.4.1. Ontwikkelingen loonkostenbudget ........................................................................................... 30 5.4.2.
De ontwikkelingen in het benodigde kapitaallastenbudget, inclusief de effecten van het liquiditeitenverloop ......................................................................................................................... 30 5.4.3. De kostenontwikkelingen uit deelname in gemeenschappelijke regelingen ................................... 31 5.5. Relevante ontwikkelingen rondom de belangrijkste opbrengstencomponenten ................................... 33 5.5.1. Beleidsuitgangspunten lokale heffingen ................................................................................... 33 5.5.2. Onroerende zaakbelastingen .................................................................................................. 33 5.5.3. Overige heffingen, rechten en leges ........................................................................................ 34 5.5.4. Ontwikkelingen gemeentelijk belastinggebied ........................................................................... 35 5.5.5. Algemene uitkering gemeentefonds ........................................................................................ 36 5.5.6. Dividend Bank Nederlandse Gemeenten................................................................................... 39 5.5.7. Aanvullende maatregelen om het meerjarig tekort te verkleinen ................................................. 39 5.6.
Benodigd weerstandvermogen en risicomanagement ...................................................................... 40 5.7 Voorstel vrijval reserve IHP .......................................................................................................... 43 Bijlage 1 Uitgangspunten ................................................................................................................ 45 Bijlage 2 Totaal claims in één oogopslag ......................................................................................... 47
4
5
1.
Voorwoord
Met de Kadernota 2026 leggen wij aan uw raad een zorgvuldig afgewogen en transparant overzicht voor van de financiële ontwikkeling in de jaren 2026–2029. Met uw vaststelling van deze nota leggen wij samen de basis voor de begroting 2026, waarbij wij in onderling samenspel duidelijke kaders formuleren en scherp zicht bieden op de keuzes en risico’s die onze koers bepalen. In deze nota zijn alle uitgangspunten en onzekerheden helder benoemd, zodat u in uw kaderstellende rol, over de volle breedte geïnformeerd, deze kunt meewegen. Ons collegewerkprogramma blijft de leidraad voor uitvoering en beleid: wij koesteren gezonde financiën én intensieve samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Tegelijk constateren wij dat de opgave groter wordt. In lijn met het advies van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben wij daarom de onroerendezaakbelasting geactualiseerd naar de inflatieverwachting, zodat wij gezamenlijk de ruimte behouden om onze ambities na te jagen zonder overhaast te moeten bijsturen. Desondanks vormt het tekort voor de jaren 2028 en 2029 – met name door onvoorspelbare kosten in de jeugdzorg – een stevige uitdaging waarvoor wij verantwoordelijkheid dienen te nemen. In dat licht nemen wij de aanbevelingen uit het recente begrotingsadvies van de VNG nadrukkelijk ter harte.
De VNG benadrukt dat de financiële afspraken vanuit het rijk, onder andere naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2025, slechts een tussenstap vormen en dat volledige structurele duidelijkheid pas op zijn vroegst in 2027 wordt verwacht. Voor de jaren 2026 en 2027 streven wij naar een sluitende begroting. Tegelijkertijd volgen wij het advies om voor de jaren 2028 en 2029 een tekort te presenteren gelet op de nog onzekere inkomsten en hervormingen in de jeugdzorg en de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor Wmo vanaf 2027. Vooruitlopend op het tweede advies van de commissie Van Ark (begin 2027), nemen wij in de meerjarenraming een claim voor Jeugdzorg op, zodat wij bij een passende rijksbijdrage het jeugdstelsel structureel in balans kunnen brengen. Daarbij hanteren wij het uitgangspunt dat medebewindstaken – zoals jeugdzorg – in beginsel voor rekening van het rijk zijn, conform artikel 108 lid 3 van de Gemeentewet. In 2026 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats. Daarmee markeert dit jaar een belangrijk politiek moment. De nieuwe gemeenteraad en het daaropvolgende college krijgen te maken met wederom stevige financiële en maatschappelijke opgaven. Het is van belang dat dit nieuwe bestuur kan voortbouwen op een helder kader met doordachte scenario’s, zodat zowel ambities als voorzieningen voor onze inwoners realistisch en toekomstbestendig blijven.
Wij zijn ons ervan bewust dat we binnen de beschikbare middelen steeds meer prioriteiten moeten wegen. Tegelijk blijft het van groot belang oog te houden voor de investeringen die onze leefomgeving en dienstverlening versterken. De uitvoering van de nota buitensport, de toekomstbestendige huisvesting van scholen, de verduurzaming en instandhouding van gemeentelijke gebouwen, alsook onze rol als aantrekkelijke werkgever met moderne faciliteiten, vragen blijvende aandacht en afgewogen investeringskeuzes. In deze Kadernota presenteren wij een pakket gerichte maatregelen waarmee wij op korte termijn tegemoetkomen aan de noodzaak van een structureel sluitende begroting. Daarnaast blijven wij investeren in alternatieve scenario’s voor de meerjarenraming, zodat ons college bij veranderende omstandigheden snel kan bijsturen en onze financiële weerbaarheid gewaarborgd blijft, en voeren we o.a. de opdracht beheersbaar houden kosten Jeugdzorg uit. Wij onderzoeken vooral de mogelijkheden om binnen het programma Sociaal Domein te komen tot structurele besparingen. Wij vragen uw raad deze Kadernota 2026 vast te stellen als verbindend kader voor de begroting 2026. Indien u via amendementen eigen accenten of randvoorwaarden wilt toevoegen, staan wij open voor uw initiatieven en betrokkenheid.
Op basis van uw besluit – ongewijzigd of geamendeerd – zal ons college de begroting voor het komende jaar opstellen. Zo versterken wij samen de slagvaardigheid, financiële gezondheid en maatschappelijke impact van onze gemeente, zodat wij ook in financieel uitdagende tijden invulling kunnen geven aan onze gezamenlijke ambitie en wettelijke taken. Met vertrouwen zien wij uit naar uw actieve inbreng en de constructieve keuzes die onze gemeente verder brengen.
6
2.
Samenvattend meerjarenperspectief
In deze kadernota geven wij u een actueel inzicht in onze financiële positie en de ontwikkelingen voor de komende jaren. De uitgangspunten die hiervoor zijn toegepast leest u terug in bijlage 1. Het meerjarenperspectief ziet er als volgt uit: Omschrijving
2026
2027
2028
2029
Begrotingssaldo meerjarenraming 2026-2029 uit de Programmabegroting 2025, inclusief wijzigingen t/m 2 juli 2025
-542.492
65.291
407.035
925.942
Totaal claims t.l.v. algemene dekkingsmiddelen (3.) Totaal bezuinigingen (3.)
-2.854.194 689.199
-2.994.307 625.196
-3.093.597 619.075
-3.128.617 625.038
Ontwikkelingen in het benodigde kapitaallastenbudget, inclusief de effecten van het liquiditeitenverloop (5.4.2) Kostenontwikkelingen uit deelname in gemeenschappelijke regelingen (5.4.3 )
-102.434
-204.501
-221.179
-226.591
-29.268
-33.818
-42.568
-138.839
Onroerende zaakbelastingen (5.5.2 )
504.000
504.000
504.000
504.000
Overige heffingen, rechten en leges (5.5.3)
16.000
16.000
16.000
16.000
Algemene uitkering gemeentefonds (5.5.5)
2.704.826
2.441.127
925.721
1.139.280
4.000
4.000
4.000
4.000
322.645
253.370
196.041
115.000
712.282 -6.755 705.527
676.358
-685.472
-164.787
676.358
-685.472
-164.787
Dividend Bank Nederlandse Gemeenten (5.5.6) Aanvullende maatregelen om het meerjarig tekort te verkleinen (5.5.7) Totaal geraamd saldo 2026-2029 Kadernota 2026 Incidentele baten en lasten Reëel en structureel begrotingssaldo
Om te kunnen beoordelen of een begroting inderdaad structureel sluitend is, zijn de saldi van de kadernota 2026 gecorrigeerd met de geraamde incidentele baten en lasten, en incidentele stortingen in en onttrekkingen aan reserves. Voor de provincie is dit een toetsingsnorm. Zowel in het ‘Hoofdlijnenakkoord 2022-2026’ als in het ‘Collegewerkprogramma 2022-2026’ is opgenomen dat de begroting meerjarig sluitend moet zijn. De tabel laat zien dat het jaar 2026 en 2027 reëel en structureel sluitend zijn, maar de jaren daarna niet. Het geraamde saldo is als volgt bepaald. Het startpunt van de Kadernota 2026 is de meerjarenraming uit de Programmabegroting 2025, aangevuld met wijzigingen uit raadsbesluiten tot en met 2 juli 2025. Om het beheer in de organisatie op peil te brengen en te houden en om uitvoering te geven aan de gevolgen van wetgeving en beleidsambities worden door ons (eenmalige) claims gevraagd. Deze zijn op programmaniveau terug te vinden in onderdeel 3.1. Ook zijn per programma bezuinigingen doorgevoerd, welke tegen de claims worden afgezet. Een vast onderdeel van de Kadernota is het investeringsprogramma (hoofdstuk 4). De kapitaallasten uit de investeringen zijn meerjarig doorgerekend. Om alles te kunnen betalen is geld nodig, waarvoor we meerjarig moeten lenen. De rentelasten hiervan zijn doorgerekend.
Ook de kostenontwikkelingen uit deelname in gemeenschappelijke regelingen komen jaarlijks terug. In de raad van 11 juni jl. heeft uw raad de begrotingen voor 2026 behandeld. De financiële consequenties hieruit worden verwerkt in dit document. In de periode 2022–2025 hebben we de ozb-opbrengst, conform het hoofdlijnenakkoord, met een vast percentage van 2% per jaar laten stijgen. In de periode 2022-2024 is de consumentenprijsindex (CPI) met 17% (afgerond) toegenomen. We willen de ozb-opbrengst met 13,46% laten stijgen in 2026 om te corrigeren voor inflatie. Daarnaast is het gebruikelijk om de omzet toeristenbelasting te koppelen aan de ozb-stijging, wat een voordeel oplevert. Onze belangrijkste inkomstenbron is de Algemene uitkering van het gemeentefonds. De uitkomsten voor de algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2025 zijn meegenomen. Als er aanvullende mutaties
7
plaatsvinden dan worden deze verwerkt in de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds. Deze zullen wij verwerken in de Programmabegroting 2026. Tot slot worden door ons een aantal aanvullende maatregelen voorgesteld om het meerjarig tekort zo klein mogelijk te maken. We verlagen de post onvoorzien naar € 0,00 en storten een extra bedrag in de reserve dekking kapitaallasten vanuit de algemene reserve. Bij een negatief begrotingssaldo 2026 kunnen we aanvullend 10% van het vrij besteedbare deel van de algemene reserve inzetten. Op dit moment is dit niet aan de orde. Na vaststelling van de kadernota worden de financiële mutaties opgenomen in de begroting 2026 en meerjarenraming 2027 t/m 2029, die aan uw raad ter besluitvorming zal worden aangeboden in de vergadering van 12 november 2025.
8
3.
Beheers- en beleidsmatige ontwikkelingen
In dit onderdeel wordt per programma inzicht gegeven in de structurele en eenmalige budgetten, de claims, die gevraagd worden om het beheer in de organisatie op peil te brengen en te houden, en om uitvoering te geven aan de gevolgen van wetgeving en beleidsambities. Vervolgens worden deze afzonderlijk toegelicht.
3.1. Claims per programma 0.
Programma Bestuur en ondersteuning
Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Onderwerp claim
2026
KN26-1 Opleidingskosten MS365
30.000
KN26-2 Noodzakelijke vervanging beheersoftware voor de werkplekken
20.000
2027
2028
2029
KN26-3 Anti-discriminatievoorziening en preventie
19.654
19.677
19.701
19.724
KN26-4 Prijsstijgingen IT-contracten
25.226
26.630
28.072
29.742
KN26-5 Aanbestedingen hard- en software
61.000
107.000
153.000
199.000
KN26-6 Noodzakelijke vervanging beheersoftware voor de werkplekken
9.000
9.000
9.207
9.419
KN26-7 Nieuwe licentievoorwaarden door overname
9.700
9.923
10.151
10.384
KN26-8 Wachtwoordmanager
20.000
20.200
20.402
20.606
KN26-9 DNS Security
12.000
12.120
12.241
12.363
KN26-10 Bezuinigingen programma Bestuur en ondersteuning
-112.796
-57.728
-53.138
-53.579
Totaal claims Programma 0
93.784
146.822
199.636
247.659
waarvan eenmalig
50.000
Totaal claims Programma 0 tlv algemene dekkingsmiddelen
43.784
146.822
199.636
247.659
KN26-1 Opleidingskosten MS365 Om als organisatie goed te kunnen werken met de nieuwe moderne werkplek is kennis van Microsoft 365 essentieel. MS365 vormt de basis voor samenwerken, gegevensopslag en digitale communicatie, en is inmiddels de standaard binnen overheden. Het bieden van gerichte opleidingen tijdens de overstap naar MS365 is daarom onvermijdelijk en onuitstelbaar. Zonder voldoende kennis bij medewerkers en beheerders wordt de volle potentie van MS365 niet benut, wat kan leiden tot inefficiënt werken, datachaos, een verhoogde druk op team ICT en mogelijk zelfs veiligheidsrisico’s. Daarom is het noodzakelijk om te investeren in: • Basisopleidingen voor alle medewerkers, zodat zij effectief en veilig kunnen werken met de nieuwe omgeving; • Verdiepende opleidingen voor applicatiebeheerders en systeembeheerders, zodat zij MS365 optimaal kunnen beheren en ondersteunen. Deze opleidingen zijn een randvoorwaarde voor een succesvolle en veilige overstap naar de moderne werkplek en kosten eenmalig € 30.000,00 om langdurige problemen en inefficiënties te voorkomen. Om de kosten behapbaar te houden, wordt gekeken naar een train-de-trainer-aanpak. Dit betekent dat een aantal medewerkers intensief wordt opgeleid, zodat zij hun kennis vervolgens intern kunnen overdragen aan collega’s.
Hierdoor wordt niet alleen bespaard op externe opleidingskosten, maar wordt ook duurzame kennisopbouw binnen de organisatie gewaarborgd. KN26-2 Noodzakelijke vervanging beheersoftware voor de werkplekken De software die de gemeente gebruikt voor het beheren van werkplekken, het installeren van software en het ondersteunen van medewerkers op afstand, wordt per 31 december 2026 niet meer ondersteund. Dit betekent dat we voor die tijd een vervangende oplossing moeten hebben. Er is in de markt eigenlijk maar één reëel alternatief wat we vanaf 2026 willen gebruiken. Deze migratie is onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar.
9
De kosten hiervoor bedragen eenmalig € 20.000,00 en de structurele kosten bedragen € 9.000,00 hoger dan de huidige situatie. KN26-3 Anti-discriminatievoorziening en preventie Met de inwerkingtreding van de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen (Wga) in 2009, is iedere gemeente verplicht haar inwoners toegang tot een anti-discriminatievoorziening (Hierna: Adv) te bieden. In de afgelopen jaren heeft de gemeente Rucphen diverse Adv’s gehad waarbij we vooral de laatste jaren samen met de gemeenten Drimmelen, Woensdrecht en Zundert, probeerden onze Adv zo klein en eenvoudig mogelijk te organiseren en in te richten. Onze huidige Adv Commissie Ombudsman heeft mede n.a.v. landelijke ontwikkelingen in een recent overleg met de drie gemeenten aangegeven dat ze vanaf 2025 niet meer aan de gestelde eisen van een anti-discriminatievoorziening kan voldoen. Gelet op de landelijke ontwikkelingen en strengere eisen die aan een Adv worden gesteld wordt dan ook geadviseerd om de anti-discriminatievoorziening te beleggen bij één van de professionele Adv’s die al in deze regio werkzaam zijn en daar specifiek op toegerust zijn. Het huidige budget voor 2026 bedraagt € 2.186,00. De kosten van een professionele Adv bedraagt € 0,91 per inwoner. Uitgaande van 24.000 inwoners komt dit neer op een bedrag € 21.840,00.
Er is dus een structureel aanvullend budget nodig van € 19.654,00 in 2026, wat ten laste komt van het begrotingssaldo. KN26-4 Prijsstijgingen IT-contracten In de gemeentelijke begroting is rekening gehouden met een jaarlijkse prijsstijging van 2,3%. Voor IT-diensten en -contracten blijkt dit percentage echter niet voldoende. Leveranciers hanteren namelijk een hoger indexatiepercentage, gebaseerd op landelijke inkoopvoorwaarden die gemeenten volgen. Voor 2026 geldt dat de gemeente op basis van de actuele inkoopvoorwaarden (GIBIT 2023) te maken krijgt met een indexatie van 4,4%. Dit is 2,1% meer dan het percentage waarmee in de begroting rekening is gehouden. Dit betekent dat we in 2026 naar verwachting een bedrag van € 25.226,00 tekortkomen in de exploitatiebegroting voor ITkosten, wat oploopt naar € 29.742,00 in 2029. Deze prijsstijgingen sluiten aan bij het advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) die gemeenten aanraadt dit hogere percentage toe te passen. KN26-5 Aanbestedingen hard- en software Op basis van het Meerjarenplan Dienstverlening en Informatievoorziening 2025 – 2028 is in deze Kadernota op het investeringsprogramma een jaarlijks krediet opgenomen van € 375.000,00. In dit plan zijn alle geplande vervangingen van hard- en software binnen onze gemeente opgenomen.
Normaliter bedraagt de jaarlijkse investering € 265.000,00, maar dit plan laat zien dat, vanwege het verplicht aan moeten besteden van een aantal bedrijfskritische applicaties, er de komende vier jaar extra middelen benodigd zijn. Om deze kosten over de jaren te verdelen, betekent dit dat vanaf 2026 tot en met 2029 jaarlijks € 110.000,00 aan extra krediet beschikbaar moet worden gesteld. Deze investeringen zorgen voor cumulatief structurele kosten van € 45.000,00. Het betreft hier een stijging in de onderhoudskosten n.a.v. de nieuwe aanbestedingen. KN26-6 Noodzakelijke vervanging beheersoftware voor de werkplekken Zie toelichting KN26-2. KN26-7 Nieuwe licentievoorwaarden door overname Sinds de overname van VMWare door Broadcom eind 2023 is het productaanbod aangepast. Dit gebeurde onder andere door de bestaande doorlopende licenties te schrappen en in plaats daarvan over te stappen naar abonnementen. De Europese Commissie is momenteel een onderzoek gestart naar mogelijke problemen met de nieuwe licentievoorwaarden en de verhoogde prijzen, nadat verschillende brancheorganisaties hierover klachten hebben ingediend. De huidige licenties van onze gemeente lopen nog tot begin 2026, echter vooralsnog hebben we in de toekomst geen andere keuze dan dit abonnement af te nemen. De software is essentieel voor de servervirtualisatie in onze organisatie.
Servervirtualisatie is een technologie die het mogelijk maakt om meerdere virtuele servers op één fysieke server te draaien. Het stelt ons in staat om kosten te besparen en sneller in te spelen op veranderingen, zoals het draaien van verschillende toepassingen en diensten zonder dat we extra fysieke servers nodig hebben. Deze prijsverhoging was niet voorzien en kan niet worden uitgesteld of vermeden. Voor een nieuw driejarig contract wordt een jaarlijkse prijs van € 16.833,00 verwacht, wat in totaal € 50.496,00 kost. Dit is een aanzienlijke stijging ten opzichte van het huidige contract, dat € 21.492,00 kost voor drie jaar (€ 7.164,00 per jaar). Dit betekent een prijsverhoging van € 9.669,00 per jaar vanaf 2026.
10
KN26-8 Wachtwoordmanager Met de intreding van de Europese richtlijn NIS2 (Network and information security 2-richtlijn) in oktober 2024 worden informatiebeveiligingseisen voor gemeenten verscherpt. De NIS2 is gericht op het vergroten van digitale weerbaarheid en het beperken van de gevolgen van cyberincidenten in de EU. De NIS2 (wordt omgezet in NL in de cyberbeveiligingswet) stelt strengere eisen aan het authenticatieproces. Om veilige toegang tot systemen te kunnen faciliteren, zijn bepaalde functionaliteiten van een wachtwoordmanager noodzakelijk. Zo dient een wachtwoordmanager verdachte signalen in het authenticatieproces te kunnen signaleren. De bestaande wachtwoordkluis bevat deze functionaliteit niet. Om rechtmatige toegang tot systemen te garanderen en daarmee te voldoen aan de nieuwe cyberbeveiligingswet is een nieuwe wachtwoordkluis noodzakelijk. De structurele kosten bedragen € 20.000,00 per jaar. KN26-9 Domain Name System (DNS) Security DNS-kwetsbaarheden zijn zwakke plekken in het domeinnaamsysteem (zoals gemeenterucphen.nl) die door aanvallers kunnen worden misbruikt om de netwerkbeveiliging in gevaar te brengen. Hierdoor kunnen ze bijvoorbeeld cruciale servers aanvallen, gebruikers naar frauduleuze, gevaarlijke sites leiden of gevoelige gegevens stelen. DNS kan gezien worden als het ‘telefoonboek’ van het internet.
Opkomende bedreigingen zoals AI-gestuurde DNS-aanvallen vormen nieuwe uitdagingen voor netwerkbeveiliging. DNS security is nodig om op het eerste niveau toegang te blokkeren naar malafide of door ons aangewezen websites/categorieën en zo dreiging tegen te gaan. Tevens is het een opmars naar de moderne werkplek, omdat overal gewerkt kan worden en we geen controle hebben d.m.v. de firewall. Door DNS security in te zetten wordt de verbinding al geblokkeerd wanneer er een aanvraag wordt gedaan en zal de verbinding met de malafide website of dienst niet tot stand komen. De aanschaf is uit oogpunt van security onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar. DNS security is onderdeel van de verplichte overheidsmaatregel 8.23 uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2. Deze overheidsmaatregel omvat het toepassen van webfilters waarbij de toegang tot externe websites behoort te worden beheert om blootstelling aan kwaadaardige inhoud te beperken. De structurele kosten bedragen € 12.000,00 per jaar. KN26-10 Bezuinigingen programma Bestuur en ondersteuning Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma. 1. Programma Veiligheid Programma 1 Veiligheid Onderwerp claim
2026
2027
KN26-11 Uitbreiding 2Fte BOA
149.000
155.000
KN26-12 Dieren noodopvang
17.200
KN26-13 Bezuinigingen programma Veiligheid Totaal claims Programma 1
2028
2029
17.372
17.545
17.721
-23.999
-15.858
-13.886
-12.974
142.201
156.514
3.659
4.747
142.201
156.514
3.659
4.747
waarvan eenmalig Totaal claims Programma 1 tlv algemene dekkingsmiddelen
KN26-11 Uitbreiding 2 fte Boa De Boa’s zijn een onmisbare schakel in het waarborgen van de leefbaarheid en veiligheid binnen de gemeente. Er is geconstateerd dat de inzet van de Boa’s de afgelopen jaren fors onder druk is komen te staan door een structureel tekort aan capaciteit. Dit blijkt al uit de ruim 330 gemaakte overuren in 2024. Deze druk is niet zonder gevolgen. De hoeveelheid aan taken en meldingen is flink toegenomen, terwijl het team niet is meegegroeid. Hierdoor komt niet alleen de uitvoering van het Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH)programma in het geding, maar vooral ook de zichtbaarheid van de Boa’s in de wijk – en dat is een groot gemis ook in relatie tot de maatschappelijke zelfredzaamheid die steeds meer gevraagd wordt.
11
De toegenomen drukte komt onder andere voort uit: Een sterk stijgend aantal meldingen vanuit onze samenleving Van 1 mei 2022 tot en met 1 mei 2023 zijn er 715 Boa gerelateerde fixi meldingen gedaan. Van 1 mei 2023 tot en met 1 mei 2024 1.010 en van 1 mei 2024 tot en met 1 mei 2025 zijn 1.700 Boa gerelateerde fixi meldingen gedaan. Dit is een toename van 137,76% ten aanzien van het aantal Boa gerelateerde fixi meldingen. Naast de Boa gerelateerde fixi meldingen komen nog meldingen van social media, de mail, telefoon en de meldkamer binnen. Inzet op personen met onbegrepen gedrag Een groeiende uitdaging binnen het werkveld van de Boa’s zijn de situaties waarin sprake is van personen met onbegrepen gedrag. Deze casuïstiek is vaak complex, onvoorspelbaar en vraagt om een zorgvuldige benadering. Boa’s zijn steeds vaker noodzakelijk bij dergelijke meldingen, waarbij een nauwe samenwerking met zorg- en veiligheidspartners essentieel is. Deze specifieke casuïstiek legt extra druk op de beschikbare capaciteit en onderstreept het belang van voldoende en goed toegeruste handhavers in de openbare ruimte. Controles in het kader van de Basisregistratie Personen (BRP) en de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) Op dit moment worden er 40 BRP controles uitgevoerd en ongeveer 15 LAA controles per jaar ten opzichte van totaal 30 het jaar ervoor.
Hiernaast wordt er ingezet op het wegwerken en bijtrekken van een achterstand welke is ontstaan door een capaciteitsprobleem. Overzicht knelpunten: • Uitbreiding van taken en bevoegdheden; • Inzet bij juridische handhavings- en overlastzaken; • Voorlichtingsactiviteiten op álle scholen binnen onze gemeente; • Toegenomen inzet binnen integrale samenwerkingen en overlegstructuren; • Aanwezigheid en controles bij evenementen; • Ondersteuning bij ongevallen, zoals het verlenen van eerste hulp, zorgdragen voor een veilige omgeving en zorgdragen voor afzettingen; • Aanpak en signalering ondermijning inclusief inzet bij integrale actiedagen; • Verplichte jaarlijkse fysieke en theoretische her- en bijscholing; • Ondersteuningsmomenten bij onvoorziene ad-hoc situaties zoals ontruimingen en sluitingen; • Situaties met (zwaar)vuurwerk (niet alleen rondom de vuurwerkperiode). Deze opsomming maakt duidelijk dat de Boa’s voortdurend worden gevraagd om op meerdere fronten tegelijk te opereren. Waar de Boa’s enerzijds moeten optreden als toezichthouder, verbinder en aanspreekpunt, ontbreekt het anderzijds aan de tijd om deze cruciale taken goed en structureel uit te voeren. Het wijkgericht werken – een speerpunt van het beleid – komt hierdoor onvoldoende tot zijn recht.
Met name de zichtbaarheid in de gemeente en een aanspreekpunt zijn in de wijken voor de inwoners, ondernemers en verenigingen verplaatst naar de achtergrond. Dit is een groot gemis in een tijd waar wereldwijde spanningen het onderwerp van de dag zijn, wordt paraatheid en flexibiliteit steeds meer van de overheid verwacht. Om de gestelde ambities te realiseren is uitbreiding van de capaciteit geen wens maar een noodzaak. Alleen met een versterkt team kan ingezet worden op preventie, de verbinding met de inwoners, de maatschappelijke zelfredzaamheid vergroten en adequaat reageren op de groeiende complexe maatschappelijke (weerbaarheids- )vraagstukken. Het versterken van het Boa-team is dan ook investeren in veiligheid, leefbaarheid en weerbaarheid van de inwoners binnen de gemeente. Zonder uitbreiding dient er geschrapt te worden in de bovenstaande werkzaamheden. De uitbreiding van de Boa capaciteit met 2fte heeft betrekking op een periode van twee jaar. Bij de Kadernota 2028 wordt opnieuw een (integrale) afweging gemaakt om de uitbreiding van de Boa capaciteit structureel op te voeren. KN26-12 Dieren noodopvang Dierennoodopvang is een wettelijke taak voor de gemeente. Deze taak wordt voor ons al jaren uitgevoerd door Stichting asiel Roosendaal (Arduin). Alternatieve mogelijkheden om invulling te geven aan deze wettelijke taak
12
zijn in onze regio niet aanwezig. In 2024 is met Arduin een nieuwe overeenkomst gesloten waarbij de financiering van dierennoodopvang is aangepast van een bedrag per dier naar een vast bedrag per inwoner per jaar van € 1,27. Hiermee stijgt onze jaarlijkse bijdrage. In de Jaarrekening 2024 en 1e Bestuursrapportage 2025 heeft u hier al kennis van kunnen nemen. De andere vijf gemeenten die samenwerken met Arduin hebben eveneens deze aanpassingen doorgevoerd. Op basis van deze nieuwe systematiek is het noodzakelijk dat het budget voor 2026 en verder structureel verhoogd wordt zodat onze bijdrage op basis van de nieuwe overeenkomst geborgd is. KN26-13 Bezuinigingen Programma Veiligheid Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma. 2. Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat Onderwerp claim
2026
KN26-14 Actiewagen
12.500
KN26-15 twee motorstampers
13.000
KN26-16 Vervanging aanhangwagen
7.500
KN26-17 Aggregaten
2027
2028
2029
8.000
KN26-18 Vuilwaterpomp (t.b.v. calamiteiten)
7.500
KN26-19 Trilplaat elektrisch
9.000
KN26-20 Bezuinigingen programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat
-105.000
-105.000
-105.000
-105.000
Totaal claims Programma 2
-72.000
-97.000
-88.500
-105.000
waarvan eenmalig
33.000
8.000
16.500
Totaal claims Programma 2 tlv algemene dekkingsmiddelen
-105.000
-105.000
-105.000
-105.000
KN26-14 Actiewagen Vervanging van de actiewagens van de servicedienst, bouwjaar 2003 en ouder. Technisch is vervanging noodzakelijk. Gezien de verminderde inzet worden twee beperkt uitgeruste actiewagens vervangen door één aan de moderne eisen voldoende actiewagen. KN26-15 twee motorstampers Vervanging van de motorstampers van de servicedienst, geruime tijd economisch afgeschreven en technisch is vervanging noodzakelijk. KN26-16 Vervanging aanhangwagen Vervanging van een aanhangwagen van de servicedienst, bouwjaar 2003. Technisch is vervanging noodzakelijk. KN26-17 Aggregaten Vervanging aggregaten voor gebruik elektrisch gereedschap op locatie, technisch noodzakelijk. KN26-18 Vuilwaterpomp (t.b.v. calamiteiten) Vervanging vuilwaterpomp (inzet bij calamiteiten), technisch noodzakelijk. KN26-19 Trilplaat elektrisch Vervanging elektrische trilplaat, technisch noodzakelijk. KN26-20 Bezuinigingen Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma.
13
3. Programma Economie Programma 3 Economie Onderwerp claim
2026
2027
2028
2029
KN26-21 Toerisme en Recreatie (VTE)
30.000
30.000
KN26-22 Bezuinigingen programma Economie
-20.000
-20.194
-20.394
-20.600
Totaal claims Programma 3
10.000
9.806
-20.394
-20.600
waarvan eenmalig
30.000
30.000
Totaal claims Programma 3 tlv algemene dekkingsmiddelen
-20.000
-20.194
-20.394
-20.600
KN26-21 Toerisme en Recreatie (Vrijetijdseconomie (VTE)) We willen steviger regionaal samenwerken op het gebied van toerisme en recreatie. Hiervoor is een bedrag van € 30.000,00 incidenteel gevraagd voor 2026 en 2027. Middels dit regionale project zijn de effecten lokaal groot. Niet alleen economisch (economische groei, meer overnachtingen (+50%) en bestedingen (+25%) in de nabij gelegen kernen, baankansen), ook fysiek (het heeft invloed op goede bereikbaarheid en gebruik van openbare ruimte, natuur en milieu). Daarnaast is het een belangrijk onderdeel van een aantrekkelijk vestigingsklimaat en het aanbod toerisme en recreatie verbetert de kwaliteit van leven voor onze bewoners (sociale en maatschappelijke waarde). Met een verwachte groei van binnenlands (+13%) en inkomend toerisme (+39%) tot 2035 is regionale samenwerking noodzakelijk om te kunnen sturen op waardevol toerisme. Dit geldt voor zowel lokaal als regionaal. Een recreant kijkt voorbij de gemeentegrenzen en verblijft meerdere dagen in onze regio. Onze leefomgeving verdient het om gericht te sturen op waardevol toerisme. Met als doel kansen benutten, bedreigingen te beheersen en onze behoefte aan recreatie en toerisme te kunnen faciliteren. Recreatie en toerisme als vanzelfsprekendheid meenemen in ruimtelijke opgaven is hierbij cruciaal.
Bij een structurele inzet van de middelen kan een deel van de te verhogen toeristenbelasting in worden gezet. Dit moet dan nader uitgewerkt worden. KN26-22 Bezuinigingen Programma Economie Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma. 4. Programma Onderwijs Programma 4 Onderwijs Onderwerp claim
2026
2027
2028
KN26-23 Cultuureducatie met Kwaliteit
14.401
14.401
14.401 500.000
500.000
-110.631
-111.831
-113.050
-118.798
-96.230
-97.430
401.351
381.202
-96.230
-97.430
401.351
381.202
KN26-24 Stelpost Integraal huisvestingsPlan KN26-25 Bezuinigingen programma Onderwijs Totaal claims Programma 4
2029
waarvan eenmalig Totaal claims Programma 4 tlv algemene dekkingsmiddelen KN26-23 Cultuureducatie met Kwaliteit Wij hebben besloten dat de jaarlijkse kosten van € 14.401,00 voor cultuureducatie voor 2026 tot en met 2028 in de Kadernota 2026 worden opgenomen. Er is door ons een participatie-overeenkomst ondertekend waarin we ons verbonden hebben voor de genoemde termijn. Dit is tevens de laatste periode dat dit traject gaat lopen.
14
KN26-24 Stelpost Integraal HuisvestingsPlan Na de vervangende nieuwbouw van basisschool Heilinde is het eerstvolgende onderdeel van het IHP de scholen in de kern Rucphen. Concreet gaat het om de toekomstige huisvesting van Sint Martinusschool en Het Palet. Voor beide scholen geldt dat het naast de onderwijshuisvesting ook gaat om de huisvesting van aangesloten kinderopvangorganisaties. en eventuele andere kindgerelateerde functies. In de raadsvergadering van 11 juni 2025 behandelt u het raadsvoorstel ‘Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Rucphen – kern Rucphen’. Voor beide scholen is geconcludeerd dat vervangende nieuwbouw de voorkeur verdient. In het raadsvoorstel wordt uitgegaan van een investeringsbedrag van € 16,0 mln. De verwachting is dat de werkzaamheden in 2027 van start zullen gaan. Hierdoor ontstaan in 2028 de afschrijvingslasten. Uit onze berekening volgt dat er vanaf 2028 structureel een stelpost nodig is van (afgerond) € 500.000,00 om de kosten van deze investering te dekken. Hierbij is rekening gehouden met de verwachte stand van de reserve IHP. KN26-25 Bezuinigingen Programma Onderwijs Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma. 5. Programma Sport, Cultuur en Recreatie Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie Onderwerp claim
2026
2027
2028
2029
KN26-26 Optimaliseren binnensport
20.000
KN26-27 Waterlossingen, sloten enz.
0
38.278
39.493
40.753
KN26-28 beheer duikers
42.350
63.500
0
0
KN26-29 Baggeren sloten
118.155
122.468
0
0
KN26-30 Verlengen overeenkomst rijksmonument molen De Hoop Sprundel
12.500
12.500
12.500
12.500
KN26-31 Uitvoeren onderzoek ten behoeve van het investeringsschema Beleidsplan buitensport
5.000
5.000
5.000
5.000
-35.000
-35.100
-35.201
-35.303
Totaal claims Programma 5
163.005
206.646
21.792
22.950
waarvan eenmalig
20.000
waarvan tlv rioolheffing
60.992
83.322
13.116
13.595
Totaal claims Programma 5 tlv algemene dekkingsmiddelen
82.013
123.324
8.676
9.356
KN26-32 Bezuinigingen programma Sport, Cultuur en Recreatie
KN26-26 Onderzoek optimaliseren binnensport In het collegewerkprogramma is opgenomen dat we willen verkennen welke kansen er liggen om de binnensport in de gemeente verder te optimaliseren. We hebben inmiddels met de meeste binnensportverenigingen gesprekken gevoerd, onder andere om te inventariseren hoe de verenigingen draaien en welke uitdagingen ze hebben. Om inzicht te krijgen in hoe we de continuïteit van de binnensport in onze gemeente verder kunnen optimaliseren en waarborgen, willen wij hier in 2026 nader onderzoek naar doen en waar nodig externe expertise voor inschakelen. KN26-27 Waterlossingen, sloten enz. Prognose voor een toename van de kosten op basis van actuele kostenraming. Deze kostenraming is opgesteld in verband met een aanbesteding in 2025 van werkzaamheden (het maaibestek) voor de komende twee jaar. Voor 2025 en 2026 reeds opgenomen in 1e bestuursrapportage 2025.
15
KN26-28 Beheer duikers In 2024 zijn in Schijf de duikers gereinigd en onderhouden. Gebleken is dat de bedragen die structureel geraamd zijn in de begroting onvoldoende zijn om deze kapitaalgoederen goed te onderhouden. Op basis van de praktijkervaring in Schijf en een inschatting van het areaal en de technische staat hiervan, zijn de kosten geraamd voor het overige areaal. Met deze middelen kan naar verwachting invulling worden gegeven aan deze wettelijke taak, regulier beheer in plaats van acteren op meldingen van calamiteiten. In 2026 is onderhoud van de duikers voorzien in Rucphen-Oost, Zegge en Sint Willebrord. Vervolgens in 2027 het gebied Rucphen-West en een kwart van Sprundel. In 2028 wordt als laatste 3/4 van het areaal in Sprundel onderhouden en de kosten hiervan zullen ter zijner tijd worden geraamd. Niet reinigen en onderhouden vergroot de kans op wateroverlast met als gevolg klachten en meldingen gevolgd door dure spoedklussen en mogelijk aansprakelijkheidsstelling als gemeente niet aan haar wettelijke plicht tot beheer van duikers zou hebben voldaan. Bij instorting van duikers door nalatig onderhoud kunnen er ook andere kapitaalgoederen als wegen aangetast worden waardoor er een nog groter gevaar en financieel negatief effect is. KN26-29 Baggeren sloten In 2023/2024 zijn in Schijf, Sint Willebrord en Rucphen-Oost de sloten gebaggerd.
Gebleken is dat de bedragen die structureel geraamd zijn in de begroting onvoldoende zijn om dit beheer te bekostigen. Op basis van de praktijkervaring in 2023/2024 zijn de kosten geraamd voor het overige areaal. Met deze middelen kan invulling worden gegeven aan deze wettelijke taak, regulier beheer in plaats van acteren op meldingen van calamiteiten. In 2026 is baggeren voorzien in Rucphen-West en een deel van Sprundel. In 2027 is baggeren van het resterende areaal van Sprundel gepland. Niet baggeren (reinigen en onderhouden) vergroot de kans op wateroverlast met als gevolg klachten en meldingen gevolgd door dure spoedklussen en mogelijk aansprakelijkheidsstelling als gemeente niet aan haar wettelijke plicht tot beheer van gemeentelijke sloten zou hebben voldaan. KN26-30 Verlengen overeenkomst rijksmonument molen De Hoop Sprundel Uw raad heeft in 2012 besloten om molen De Hoop — een maalvaardig rijksmonument — niet zelf te exploiteren, maar het eigendom, evenals het onderhoud en beheer, over te dragen aan de molenstichting. Tot en met 2025 is een exploitatieovereenkomst van kracht tussen de molenstichting De Hoop Sprundel en gemeente Rucphen. De exploitatie is jaarlijks geëvalueerd en zowel de stichting als de gemeente zijn gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat deze naar tevredenheid is uitgevoerd.
De intentie is dan ook uitgesproken om de samenwerking vanaf 2026 te continueren voor een periode van zes jaar. In het kader van deze voortzetting zal de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan de molenstichting met ingang van 2026 worden verhoogd van € 10.000,00 naar € 12.500,00. Deze stijging is het gevolg van een indexering, waarmee rekening wordt gehouden met kostenstijgingen over de jaren heen. KN26-31 Uitvoeren onderzoek ten behoeve van het investeringsschema Beleidsplan buitensport Op dit moment wordt het bij het Beleidsplan buitensport horende uitvoeringsplan opgesteld. In het uitvoeringsplan worden verschillende werkzaamheden inclusief de bijhorende bedragen gekoppeld aan een uitvoeringsjaar. Dit doen we in gezamenlijkheid met de sportverenigingen. De uitkomsten van het uitvoeringsplan zijn opgenomen in investeringsprogramma van deze Kadernota. Voor het uitvoeringsplan wordt, vanwege specialistische kennis, gebruik gemaakt van adviesbureaus. In het jaar voorafgaand aan de beoogde werkzaamheden wordt (indien noodzakelijk) een onderzoek uitgevoerd door adviesbureaus, waarvoor jaarlijks een budget benodigd is van € 5.000,00. Hier uit voortkomende financiële consequenties worden opgenomen in de Kadernota van dat jaar.
KN26-32 Bezuinigingen Programma Sport, Cultuur en Recreatie Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma.
16
6. Programma Sociaal Domein Programma 6 Sociaal Domein Onderwerp claim
2026
2027
KN26-33 Voortzetting kledingbank
40.000
80.000
2.200.000
2.200.000
95.000
99.560
KN26-34 Kosten niet vrij toegankelijke jeugdzorg KN26-35 Wijkverbinder KN26-36 Bezuinigingen programma Sociaal Domein Totaal claims Programma 6
2028
2029
2.200.000
2.200.000
-266.773
-264.485
-263.406
-263.784
2.068.227
2.115.075
1.936.594
1.936.216
2.068.227
2.115.075
1.936.594
1.936.216
waarvan eenmalig Totaal claims Programma 6 tlv algemene dekkingsmiddelen
KN26-33 Voortzetting kledingbank Per 1 juli 2026 loopt de pilotperiode voor de Kledingbank af. Gedurende de pilottermijn is gebleken dat de Kledingbank op verschillende manieren bijdraagt. De Kledingbank is een belangrijke spil geworden in het maatschappelijk middenveld van de Gemeente Rucphen en weet netwerkpartners goed te verbinden en te betrekken. De Kledingbank vertolkt een rol als sociaal knooppunt op onderwerpen als participatie, inburgering, doorverwijsfunctie en armoedebeleid. Het verzorgt naast de uitgifte van kleding o.a. een werkplek ten behoeve van sociale activering, integratie door middel van vrijwillig taalonderwijs, uitgifte van kerstpakketten, beschikbaarheid van menstruatieproducten en de organisatie van evenementen in het kader van armoedebeleid samen met andere sociale partners (zoals het speelgoedfestival). Dit maakt dat we voor de komende 2 jaar middelen beschikbaar willen stellen voor de voortzetting van De Kledingbank Rucphen om onze inwoners blijvend te ondersteunen. KN26-34 Kosten niet vrij toegankelijke jeugdzorg Een claim voor niet vrij toegankelijke jeugdzorg in de Kadernota is sinds 2018 een jaarlijks terugkerend gegeven geworden. Maar niet eerder was de claim van een dermate grote omvang. De kosten voor jeugdzorg blijven de laatste jaren fors stijgen.
In 2023 en 2024 zien we namelijk een kostenstijging van respectievelijk 30% en 34%, voornamelijk veroorzaakt door de cao-stijging en de indexering van tarieven. Het aantal aanmeldingen voor inzet van een product van zorgaanbieders in de jaren 2022 t/m 2024 steeg met ruim 8,5% van 1.021 naar 1.108 en het aantal jeugdigen in zorg steeg in die periode zelfs met ruim 17% van 566 naar 666. In 2024 was het werkelijk zorgverbruik € 8.183.307,77. Eerder is er voor 2026 € 5.984.243,00 opgenomen in de meerjarenraming. Bij gelijkblijvend zorgverbruik (voortzetting van de lijn uit 2024) constateren we dan een verschil van € 2,2 miljoen. Overigens is dit geen specifieke lokale problematiek, we constateren dat de stijgende jeugdzorgkosten ook regionaal en landelijk spelen. KN26-35 Wijkverbinder Er is behoefte aan een wijkverbinder die zich mede richt op sociale veiligheid en sociale zelfredzaamheid van onze inwoners. We zien immers bijvoorbeeld een hoge score van onze gemeente van personen met onbegrepen gedrag en een toename van complexe problematiek. Deze wijkverbinder is een toevoeging aan de keten van zorg en welzijn en draagt mede zorg voor de totstandkoming van steunstructuren binnen de samenleving. Daartoe trekt deze nadrukkelijk op met andere actoren zoals politie, boa's en woningstichting. Preventie en maatschappelijke weerbaarheid zijn hierbij belangrijke thema's.
Na 1,5 jaar evalueren we of structurele invulling na 2 jaar gewenst is. KN26-36 Bezuinigingen Programma Sociaal Domein Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma.
17
7. Programma Volksgezondheid en Milieu Programma 7 Volksgezondheid en Milieu Onderwerp claim
2026
2027
2028
2029
KN26-37 Indexering GRP-exploitatiebudgetten
16.949
34.686
53.243
72.650
Totaal claims Programma 7
16.949
34.686
53.243
72.650
waarvan eenmalig
-
waarvan tlv rioolheffing
16.949
34.686
53.243
72.650
Totaal claims Programma 7 tlv algemene dekkingsmiddelen
-
-
-
-
KN26-37 Indexering GRP-exploitatiebudgetten Voor het Gemeentelijk Rioleringsprogramma (GRP) 2023–2026 worden de exploitatiebudgetten jaarlijks geïndexeerd. Hierbij wordt aangesloten bij de indexering die ook op investeringen wordt toegepast, conform de door het CBS vastgestelde GWW-index (Grond-, Weg- en Waterbouw). Voor de komende jaren bedraagt deze indexering 3,65% per jaar. 8. Programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwingen Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwingen Onderwerp claim
2026
2027
2028
2029
KN26-38 Stedelijke regio West-Brabant
65.000
65.000
65.000
65.000
KN26-39 Bezuinigingen programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwingen
-15.000
-15.000
-15.000
-15.000
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
50.000
Totaal claims Programma 8 waarvan eenmalig Totaal claims Programma 8 tlv algemene dekkingsmiddelen
KN26-38 Stedelijke regio West-Brabant (SRWB) Op 5 juni 2024 is het Pact van Moerdijk 'Wij zijn West" ondertekend. Dit was het startschot van het uitbouwen van een sterke en gezonde regio op de westflank van Noord-Brabant. We leven in een tijd van arbeidskrapte en afnemende financiële middelen, waarbij door goed samen te werken de (gezamenlijke) uitvoeringskracht wordt vergroot en beter kan worden ingespeeld op de behoeften van inwoners, bedrijven en bezoekers. De bedoeling is dat de overgang van Regio West-Brabant naar SRWB budgettair neutraal zou verlopen. Dit bedrag is gebaseerd op een voorlopige aanname waarbij niet inzichtelijk is wat de besparing bij regio WB is. Dit scenario, van structureel € 65.000,00, is het worstcasescenario, waarbij ons college zich in zal spannen om de kosten voor de SRWB per saldo zo laag mogelijk te laten zijn. KN26-39 Bezuinigingen Programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwingen Deze regel vertegenwoordigt de bezuinigingen en besparingen die de organisatie heeft doorgevoerd op bestaande budgetten binnen dit programma.
18
3.2. Toekomstige ontwikkelingen In deze paragraaf worden de toekomstige ontwikkelingen aangekondigd die we op dit moment hebben. De toekomstige ontwikkelingen betreffen onderwerpen waarbij we weten dat ze in de toekomst gaan plaatsvinden, maar waarvan we nog geen inzicht hebben welke middelen we hiervoor nodig hebben. (Nationale) aanpak op het gebied van klimaatadaptatie De nationale aanpak op het gebied van klimaatadaptatie gebeurt grotendeels vanuit twee programma’s: de Nationale klimaatadaptatiestrategie (NAS) en het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). De doorwerking hiervan wordt binnen de regionale samenwerking geïnventariseerd. De eerst stappen hierin zijn in 2025 gezet, maar dit loopt door over 2026 en mogelijk verder. Voor de verdere uitwerking dienen aldus nog keuzes gemaakt en besluiten genomen te worden. De kosten zijn nu nog niet in te schatten. Er is geen budget beschikbaar. Kaderrichtlijn water (KRW) In 2025 wordt in samenwerking met het Waterschap een gemeentelijk actieplan voor restopgaven KRW opgesteld met betrekking tot Europese normen aangaande waterkwaliteit. Op basis hiervan zal blijken welke aanvullende maatregelen er in 2026 en 2027 uitgevoerd dienen te worden. De kosten hiervan zijn nu nog niet in te schatten en daarom als toekomstige ontwikkeling aangeduid.
Inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo per 1 januari 2027 De vaste eigen bijdrage in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) wordt, onder voorbehoud van besluitvorming door de Eerste Kamer, vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage per 1 januari 2027. Door de huidige vaste eigen bijdrage van € 21 per maand wordt er veel meer gebruik gemaakt van hulp dan bij de invoering van dit abonnementstarief in 2019 werd verwacht. Ook door mensen die deze hulp particulier kunnen betalen en regelen. Dit heeft geleid tot wachtlijsten en hogere kosten voor gemeenten, die de voorzieningen van deze hulp betalen. Door de dubbele vergrijzing neemt deze druk de komende jaren nog meer toe. Met de invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage verwacht het kabinet de druk op voorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 te verminderen. Het is nog niet bekend welk effect dit gaat hebben voor onze gemeente. Enerzijds omdat dit afhankelijk is van het inkomen en/of vermogen van de inwoners met een Wmo voorziening. Anderzijds omdat het nieuwe tarief ervoor kan zorgen dat inwoners ervoor kiezen een particuliere oplossing te zoeken.
Onderzoek Subsidiesystematiek SKW’s Op dit moment is het subsidieonderzoek om te komen tot objectieve beoordelingscriteria voor de SKW’s in volle gang en is er een ruimtevraag ontstaan. De subsidieregeling is momenteel nog in ontwikkeling en zal vóór de begrotingsbehandeling 2026 aan uw raad worden voorgelegd. Subsidieverzoek bibliotheek De bibliotheek heeft recent een subsidieverzoek voor 2026 ingediend. Op basis van dit verzoek wordt verwacht dat er extra financiële middelen nodig zullen zijn. De exacte impact van het verzoek dient nog nader onderzocht te worden. Omdat de omvang van de extra financiële middelen voor de bibliotheek nog bepaald moet worden nemen we deze ontwikkeling op als een toekomstige ontwikkeling. Bij de opstelling van de programmabegroting 2026 komen we hier inhoudelijk op terug.
19
4.
Investeringsprogramma 2026 – 2029
Het meerjaren investeringsprogramma 2026 – 2029 bevat voornamelijk investeringen die gebaseerd zijn op bestaande beheerplannen. De afschrijvingslasten van de investeringen uit dit investeringsprogramma zijn verwerkt in hoofdstuk 5, paragraaf 5.4.2. van deze kadernota. Het is mogelijk dat door voortschrijdend inzicht nog investeringen worden toegevoegd of juist worden geschrapt uit de indicatieve ramingen 2026 en verder. Bij de samenstelling van de financiële meerjarenramingen voor de verschillende jaren dient dan alsnog een afweging te worden gemaakt.
20
Meerjaren investeringsprogramma 2026-2029 Omschrijving Programma Bestuur en ondersteuning Dienstverlening en informatievoorziening Vervangingsinvestering gemeentehuis
afschr. 5 10 Totaal
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Vervanging 2 getrokken strooiers Vervanging 3 sneeuwschuiven incl. sneeuwschuif SNK Aanhangzoutstrooier Vervanging 3 voertuigen Servicedienst Openbare Verlichting: lichtmasten Openbare Verlichting: armaturen Levensduurverlengend onderhoud wegen (vernieuwing BBV) Maatregelen tbv verkeer en fysieke infrastructuur Rucphen Noord fase 1 (wijkgerichte aanpak) Rucphen Noord fase 1 (wijkgerichte aanpak) Openbare Verlichting Rucphen Noord fase 2 (wijkgerichte aanpak) Rucphen Noord fase 2 (wijkgerichte aanpak) Openbare Verlichting Reconstructie Noorderstraat zuid St. Willebrord Reconstructie Noorderstraat zuid St. Willebrord, Openbare Verlichting Reconstructie St. Janstraat (rozenquartier - pastorie) Reconstructie St.
Janstraat (rozenquartier - pastorie), Openbare Verlichting Voorbereiding reconstructie Vorenseindseweg Voorbereiding reconstructie Vorenseindseweg, Openbare Verlichting Reconstructie Poppestraat Reconstructie Poppestraat, Openbare Verlichting Opwaarderen Pierestraat Rucphen naar woonstraat Opwaarderen Pierestraat Rucphen naar woonstraat, Openbare Verlichting Rucphen Oost fase 1 (Wijkgerichte aanpak) Rucphen Oost fase 1 (Wijkgerichte aanpak), Openbare Verlichting Rucphen Oost fase 2 (Wijkgerichte aanpak) Rucphen Oost fase 2 (Wijkgerichte aanpak), Openbare Verlichting Rucphen Oost fase 3 (Wijkgerichte aanpak) Rucphen Oost fase 3 (Wijkgerichte aanpak), Openbare Verlichting
10 10 7 7 50 25 25 30 40 25 40 25 40 25 40 25 40 25 40 25 40 25 40 25 40 25 40 25
2026
2027
2028
2029
375.000,00 35.000,00 410.000,00
375.000,00 35.000,00 410.000,00
375.000,00 25.000,00 400.000,00
375.000,00 25.000,00 400.000,00
71.616,00 87.006,00 250.000,00 50.000,00
270.000,00 71.616,00 87.006,00 250.000,00 50.000,00
160.000,00 40.000,00 50.000,00 39.881,00 100.490,00 250.000,00 50.000,00 966.268,00 156.500,00
28.037,00 4.500,00
69.864,00 50.368,00 250.000,00 50.000,00
1.002.960,00 162.389,00 140.183,00 22.498,00 157.005,00 25.198,00 183.723,00 29.486,00
918.613,00 147.432,00 189.901,00 30.478,00
246.800,00 25.200,00 159.824,00 25.651,00
799.119,00 128.254,00 184.726,00 29.647,00
923.632,00 148.237,00 135.272,00 21.710,00
21
Meerjaren investeringsprogramma 2026-2029 Omschrijving Opwaarderen Hoefstraat Zegge naar woonstraat Opwaarderen Hoefstraat Zegge naar woonstraat, Openbare Verlichting Reconstructie Rucphensebaan Reconstructie Rucphensebaan, Openbare Verlichting Reconstructie Raadhuisstraat Reconstructie Raadhuisstraat, Openbare Verlichting reconstructie Sprundelseweg + maatregelen Nijverhei reconstructie Sprundelseweg + maatregelen Nijverhei, Openbare Verlichting
afschr. 40 25 40 25 40 25 40 25 Totaal
Programma Sport, cultuur en recreatie Rucphen Noord fase 1 (wijkgerichte aanpak), groen Rucphen Noord fase 1 (wijkgerichte aanpak), spelen Rucphen Noord fase 2 (wijkgerichte aanpak), groen Rucphen Noord fase 2 (wijkgerichte aanpak), spelen Reconstructie Noorderstraat zuid St. Willebrord, groen Reconstructie St. Janstraat (rozenquartier - pastorie), groen Voorbereiding reconstructie Vorenseindseweg, groen Groenrenovatie Zwartenburg Groenrenovatie Zwartenburg, spelen Groenrenovatie Gagelrijzen Groenrenovatie Gagelrijzen, spelen Reconstructie Poppestraat, groen Opwaarderen Pierestraat Rucphen naar woonstraat, groen Rucphen Oost fase 1 (Wijkgerichte aanpak), groen Rucphen Oost fase 1 (Wijkgerichte aanpak), spelen Rucphen Oost fase 2 (Wijkgerichte aanpak), groen Rucphen Oost fase 2 (Wijkgerichte aanpak), spelen Rucphen Oost fase 3 (Wijkgerichte aanpak), groen Opwaarderen Hoefstraat Zegge naar woonstraat, groen Reconstructie Rucphensebaan, groen Reconstructie Raadhuisstraat, groen reconstructie Sprundelseweg + maatregelen Nijverhei, groen Vervanging tractor
2026
60.652,00 9.734,00
1.938.062,00
30 10 30 10 30 30 30 30 10 30 10 30 30 30 10 30 10 30 30 30 30 30 7
2027 181.000,00 18.500,00 157.887,00 25.340,00 303.262,00 48.672,00 91.826,00 14.738,00 3.207.165,00
2028
2029
789.433,00 126.699,00
459.130,00 73.688,00 3.262.527,00
3.243.897,00
31.755,00
158.773,00
168.923,00 13.358,00
4.846,00
175.265,00 13.845,00 24.229,00 27.137,00 207.678,00 28.844,00 115.377,00 28.844,00 32.822,00
82.500,00 27.624,00
10.483,00 150.000,00
60.500,00 27.289,00 52.416,00 15.871,00
138.119,00 14.948,00 31.928,00
136.445,00 79.356,00
159.640,00 15.493,00 23.380,00
22
Meerjaren investeringsprogramma 2026-2029 Omschrijving Renovatie openbaar groen
afschr. 15
2026 130.000,00
2027 130.000,00
2028 130.000,00
2029 130.000,00
Uitbreiden, vernieuwen, onderhouden speel- en beweegplekken
10
30.000,00
30.000,00
30.000,00
30.000,00
Uitvoeringskredieten nota buitensport Renovatie sportpark RKSV Rood - Wit (Renovatie C-accommodatie) Renovatie sportpark RKSV Rood - Wit (Renovatie A-accommodatie) Renovatie sportpark RKSV Rood - Wit (Renovatie B-accommodatie) Renovatie sportpark RKSV Rood - Wit (D - veld) Renovatie sportpark RKSV Rood - Wit beregening (incl. pomp en put) Renovatie sportpark RKSV Rood - Wit (leunhek(ken)) Renovatie sportpark SV Sprundel (accommodatie) Renovatie sportpark SV Sprundel beregening (incl. pomp en put) Renovatie sportpark SV Sprundel (leunhek(ken)) Renovatie sportpark RKVV Schijf (accommodatie) Renovatie clubgebouw HV Orion en HC Mistral (renovatie dak) Uitbreiding padelbanen TPV De Bocht Renovatie tennisbanen TPV De Bocht Vervanging ledverlichting TPV De Bocht Renovatie padelbanen TPV Rico AVR'90 Vervanging hoogspringmat AVR'90 vervangen toplaag kunststof rondbaan Subtotaal uitvoeringskredieten nota buitensport
40 40 40 15 15 20 40 15 20 40 40 6/10 7 15 8 15 10
475.000,00
Renovatie hekwerk RKSV Rood - Wit Renovatie hekwerk SV Sprundel Renovatie hekwerk RKVV Schijf Renovatie hekwerk VV DIOZ
20 20 20 20
72.500,00 15.000,00 25.000,00 500.000,00 15.000,00 25.000,00 340.000,00 62.500,00 260.000,00 181.500,00 24.300,00 24.200,00 36.300,00 945.600,00
Totaal Programma Volksgezondheid en milieu Reconstructie Gagelrijzen (riolering fase 2) Subsidie klimaatadaptatie Gagelrijzen Hemelwater voorziening Gagelrijzen
180.000,00 150.000,00
225.000,00 565.000,00
40.000,00 1.635.619,00
1.142.551,00
1.115.108,00
60.000,00
300.000,00
80.000,00 55.000,00 55.000,00 1.645.710,00
80 80 80
550.000,00
550.700,00
846.835,00 -200.000,00
23
Meerjaren investeringsprogramma 2026-2029 Omschrijving Rucphen Noord fase 1 (wijkgerichte aanpak), riolering Rucphen Noord fase 2 (wijkgerichte aanpak), riolering Rucphen Oost fase 1 (Wijkgerichte aanpak), riolering Rucphen Oost fase 2 (Wijkgerichte aanpak), riolering Rucphen Oost fase 3 (Wijkgerichte aanpak), riolering Rucphen Noord-Oost fase 1 (Wijkgerichte aanpak) Rucphen Noord-Oost fase 2 (Wijkgerichte aanpak) Reconstructie Noorderstraat zuid St. Willebrord, riolering Reconstructie Rucphensebaan, riolering Opwaarderen Hoefstraat Zegge naar woonstraat Voorbereiding reconstructie Vorenseindseweg Reconstructie Raadhuisstraat Reconstructie Poppestraat reconstructie Sprundelseweg + maatregelen Nijverhei, riolering
afschr. 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80
Gemeentelijke Rioleringsprogramma 2023 / 2026 Vrij-verval en drainage rioolvervanging of relining (niet integraal) Gemalen BBV's mechanisch en elektrisch IBA mechanisch en elektrisch reparatie vrij-verval regulier Afkoppelen en klimaatadaptie
Totaal grondbedrijf
2028
2029
596.183,00 50.000,00 50.000,00 50.000,00 1.050.467,00 953.564,00 50.000,00 40.000,00 84.500,00
123.584,00 10.000,00
30.000,00
313.110,00
582.935,00 20.000,00 30.000,00
604.190,00
50.000,00 183.000,00 233.918,00 127.824,00 70.559,00 50.000,00 715.301,00 2.200.560,00
51.823,00 103.646,00 372.283,00 132.485,00 73.132,00 51.823,00 785.192,00 2.248.810,00
53.713,00 107.426,00 168.899,00 137.316,00 75.798,00 53.713,00 596.865,00 2.130.916,00
55.671,00 111.343,00 240.526,00 142.323,00 78.562,00 55.671,00 684.096,00 2.020.770,00
nvt
75.000,00 75.000,00 6.269.332,00
75.000,00 75.000,00 7.576.594,00
75.000,00 75.000,00 7.010.994,00
75.000,00 75.000,00 6.854.775,00
nvt
70.588,00 70.588,00
15.760,00 15.760,00
0,00 0,00
0,00 0,00
Totaal Totaal geheel Grondbedrijf Kredieten grondexploitatie
2027
80 80 20 20 10 80 subtotaal GRP 2023 / 2026 Totaal
Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Ontwikkelbudget grondbedrijf
2026 808.424,00
24
Toelichtingen investeringen Automatisering € 375.000,00 Op basis van het Meerjarenplan Dienstverlening en Informatievoorziening 2025 – 2028 is een jaarlijks krediet opgenomen van € 375.000,00. In dit plan zijn alle geplande vervangingen van hard- en software binnen onze gemeente opgenomen. Normaliter bedraagt de jaarlijkse investering € 265.000,00, maar dit plan laat zien dat, vanwege het verplicht aan moeten besteden van een aantal bedrijfskritische applicaties, er de komende vier jaar extra middelen benodigd zijn. Om deze kosten over de jaren te verdelen, betekent dit dat vanaf 2026 tot en met 2029 jaarlijks € 110.000,00 aan extra krediet beschikbaar moet worden gesteld. Daarnaast is in hoofdstuk 3 Claims een structureel cumulatieve claim van € 45.000,00 opgenomen. Het betreft hier een stijging in de onderhoudskosten n.a.v. de nieuwe aanbestedingen. Vervangingsinvestering gemeentehuis € 35.000,00 We maken inmiddels meer dan 10 jaar intensief gebruik van het gemeentehuis. Dat betekent dat we nu op een punt gekomen zijn dat een aantal onderdelen aan het einde van de economische en technische levensduur is gekomen. Om de huidige uitstraling en functionaliteit te behouden dienen we de komende jaren de nodige vervangingsinvesteringen te doen. Hiervoor is een meerjarenplan vervangingsinvestering gemeentehuis 20232033 opgesteld.