06 SCAN RV Jaarrekening 2022 en bestemming batig rekensaldo 2022

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 20 juni 2023

Agendanummer 06

Commissievergadering ABM 1 juni 2023

Agendanummer 07

Vaststelling jaarrekening 2022 en bestemming batig rekeningsaldo 2022 Voorstel: 1. De jaarrekening 2022 vast te stellen; 2. in het kader van "begrotingsrechtmatigheid" in te stemmen met de overschrijdingen zoals aangegeven in de jaarrekening; 3. € 1.324.608,00 toe te voegen aan de reserve restantbudgetten; 4. € 148.662,00 toe te voegen aan de reserve personele knelpunten; 5. € 225.526,00 toe te voegen aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffing; 6. € 5.922,00 toe te voegen aan de reserve activiteitensubsidies; 7. € 65.324,00 toe te voegen aan de reserve mutaties decembercirculaire; 8. € 189.808,00 toe te voegen aan de reserve Coronacrisis; 9. € 175.000,00 toe te voegen aan de reserve verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied; 10. € 9.851,00 toe te voegen aan de reserve dekking kapitaallasten; 11. € 1.917.850,76 toe te voegen aan de reserve integraal huisvestingsplan. Samenvatting: Overeenkomstig artikel 197 van de Gemeentewet bieden wij u de gemeenterekening over het dienstjaar 2022 ter vaststelling aan. De exploitatie 2022 van de gemeente Rucphen sluit met een positief saldo van afgerond € 4.063.000,00. Dit saldo is in positieve zin aanzienlijk beïnvloed door een aantal eenmalige zaken en daarnaast door het over de jaargrens doorlopen van projecten, waardoor niet alle budgetten werden besteed. In de paragraaf "Middelen" wordt hierop verder ingegaan.

Hoewel Corona alweer iets uit het verleden lijkt werden we ook in het begin van 2022 nog geconfronteerd met de gevolgen hiervan. Evenals in voorgaande jaren heeft dit geen negatieve invloed op het resultaat gehad. Voor een aantal zaken werden bijdragen ontvangen vanuit het rijk. Daarnaast konden gereserveerde middelen die voor Corona zijn ontvangen in 2019 t/m 2021 worden ingezet. De Risicoreserve Corona bedroeg per eind 2022 nog € 577.000,00. Ook de oorlog in Oekraïne heeft in 2022 gevolgen gehad voor onze gemeente. Er werden ontheemden opgevangen en er werd leefgeld verstrekt. In het kielzog van deze oorlog volgde de energiecrisis. De energieprijzen stegen explosief en we werden geconfronteerd met een relatief nieuw fenomeen: energiearmoede. Inwoners met een laag inkomen kwamen in aanmerking voor een energietoelage. Onze eigen energiekosten waren bijna 30% hoger. Daarnaast werden we geconfronteerd met een inflatie van ca. 10%. De gevolgen voor het resultaat bleven echter bepgrt ~1j vanwege compensatie door het rijk en omdat contracten nog doorliepen. -

L~~C~HER!•' -.—.

Motivering: j De jaarrekening 2022 is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). [ .........

'.

.........""

jaarrekening is ingedeeld volgens de programma's van de begroting 2022. Op grond van artl ;

06 _ Zak

1

!d.G.

F..U..'.

2 /'J...

200 van de Gemeentewet dient deze jaarrekening vóór 15 juli 2023 aan Gedeputeerde Staten te worden ingezonden. Middelen: In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt onderscheid gemaakt in het saldo van baten en lasten en het resultaat. Saldo van baten en lasten Het saldo van baten en lasten bestaat uit de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente Rucphen (o.a. algemene uitkering en lokale heffingen) -/- de (netto) kosten van de programma's, overhead en vennootschapsbelasting. In 2022 bedraagt het voordelig saldo afgerond € 2.685.000. Resultaat Het resultaat geeft de mutatie in het eigen vermogen weer. Een negatief resultaat wil echter niet zeggen dat de gemeente het "slecht gedaan heeft". In dit resultaat zitten namelijk eenmalige uitgaven die bekostigd worden uit reserves. Hierover zijn door uw raad expliciet besluiten genomen. Structurele lasten worden overigens niet gedekt door bijdragen uit reserves. Het resultaat wordt berekend door van het saldo van baten en lasten de mutatie in de reserves af te trekken. De mutatie in de reserves in 2022 is per saldo -/- € 1.378.000 zodat het resultaat afgerond € 4.063.000 bedraagt. De mutaties in de reserves vloeien voort uit door uw raad genomen besluiten. Voor een toelichting op de mutaties in de reserves wordt verwezen naar paragraaf 6.3 van de jaarrekening.

Algemene Dekkingsmiddelen Kosten programma's (lasten -/- baten) Overheadkosten Heffing vennootschaosbelastinq

50.834.080 -41.025.775 -7.124.766 1.303

Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

-6.150.043 7.527.752

Verklaring resultaat Een saldo van ruim € 4 min mag gerust fors genoemd worden. Het is moeilijk om hier een korte verklaring voor te geven; het resultaat bestaat uit een groot aantal plussen en minnen op een groot aantal taakvelden. Wat wel opvalt is dat er de laatste jaren een flinke groei is van het aantal decentralisatie- en specifieke uitkeringen, dit als gevolg van nationale en internationale ontwikkelingen. Enkele voorbeelden hiervan zijn Corona, de oorlog in Oekraïne en als gevolg hiervan de hoge prijzen van energie en grondstoffen, klimaat, duurzaamheid en de omgevingswet. Deze middelen worden vaak in 1 keer verstrekt en mogen gedurende meerdere jaren uitgegeven worden. Dit verklaart ook waarom in dit voorstel aan een groot deel van dit saldo een specifieke bestemming wordt gegeven; dit heeft te maken met het doel waarvoor deze middelen zijn ontvangen. De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting waardoor het resultaat is ontstaan noemen we hieronder: Lagere uitgaven voor: • taakveld openbare orde en veiligheid in verband met het project kwaliteitsimpuls buitengebied Rucphen. De middelen blijven beschikbaar voor inzet in 2023; • taakveld onderwijsbeleid en Ieerlingzaken m.b.t. voor- en vroegschoolse educatie en vanwege het niet in hoeven te zetten van de post onvoorzien;

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

• • • • •

taakveld onderwijsbeleid en leerlingzaken m.b.t. onderwijsvertraging door Covid; taakveld sportbeleid en activering in het kader van de regeling Sportakkoord 2020-2022; taakveld sportaccommodaties voor planmatig onderhoud van De Vijfsprong; taakveld openbaar groen en (openlucht) recreatie voor groenonderhoud wandelplaatsen en plantsoenen; taakveld samenkracht en burgerparticipatie voor project zorginfrastructuur; taakveld wijkteams doordat eenmalige middelen voor doorontwikkeling van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling nog niet ingezet zijn; taakveld wijkteams doordat deelprojecten van het plan van aanpak sociaal domein pas de komende jaren worden afgerond; taakveld inkomensregeling omdat in het kader van TOZO verstrekte voorschotten werden terug ontvangen; taakveld inkomensregeling omdat er in 2022 geen locatie werd gevonden om de Kledingbank te realiseren; taakveld inkomensregeling omdat de voor energietoeslag ontvangen middelen niet meer in december konden worden verstrekt; taakveld begeleide participatie doordat de jaarrekening van het WVS met een positief saldo kon worden afgesloten; taakveld begeleide participatie doordat in 2021 door het WVS ontvangen Covid-gelden aan de deelnemende gemeente werden uitgekeerd; taakveld arbeidsparticipatie voor inburgeringsvoorzieningen en Vluchtelingenwerk Nederland in verband met de nieuwe wet inburgering; taakveld

maatwerkvoorzieningen, onderdeel woonvoorzieningen; taakveld maatwerkdienstverlening 18+ doordat deelprojecten van het plan van aanpak sociaal domein pas de komende jaren worden afgerond; taakveld maatwerkdienstverlening 18- doordat deelproject'gomplexe zorgvragen' van het plan van aanpak sociaal domein nog niet is afgerond; taakveld geëscaleerde zorg 18- door een afname in arrangementen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering; taakveld riolering als gevolg van risicogestuurd werken; taakveld afval door een afrekening van de milieustraat over 2021; taakveld milieubeheer omdat een deel van de projecten waarvoor in 2022 eenmalige middelen van het rijk zijn ontvangen (energiearmoede en nationaal isolatieprogramma) doorlopen in 2023; taakveld ruimte en leefomgeving door uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet; taakveld ruimte en leefomgeving voor planschades; taakveld wonen en bouwen in verband met nog in te zetten middelen voor inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging Bouwen; taakveld overhead door lagere personeelslasten, kosten van ICT en informatieveiligheid, organisatieontwikkeling, burger- en overheidsparticipatie en Wet Open Overheid; taakveld overige baten en lasten door stelposten waarvoor nog beleid gemaakt moet worden.

Hogere inkomsten voor: • taakveld bestuur door een vrijval van de pensioenvoorziening voor wethouders; • taakveld crisisbeheersing en brandweer door een rijksbijdrage voor crisisnoodopvang; • taakveld verkeer en vervoer in verband met werken voor derden bij project Irenestraat/Clausstraat; • taakveld verkeer en vervoer voor project Nederland Schoon; • taakveld arbeidsparticipatie vanwege een hogere uitkering voor opvang van ontheemden uit Oekraïne;

4

• • •

taakveld ruimte en leefomgeving in het kader van Ruimte voor Ruimte; taakveld algemene uitkering door een hogere uitkering als gevolg van de Decembercirculaire; taakveld belasting overig in verband met de definitieve oplegging van toeristenbelasting 2021.

Hogere uitgaven voor: • taakveld crisisbeheersing en brandweer door crisisnoodopvang; • taakveld openbare orde en veiligheid als gevolg van hogere personeelskosten; taakveld verkeer en vervoer in verband met werken voor derden bij project • Irenestraat/Clausstraat; taakveld verkeer en vervoer voor project Nederland Schoon; • taakveld maatwerkvoorzieningen, onderdeel rolstoelen, scootmobielen en overige • vervoersvoorzieningen; • taakveld maatwerkdienstverlening 18+ voor WMO huishoudelijke ondersteuning en begeleiding; taakveld maatwerkdienstverlening 18- door een verdere toename in arrangementen voor • jeugdzorg en een groter aantal zorgdagen voor jeugdzorgplus; • taakveld overhead door hogere energietarieven. Lager inkomsten voor: taakveld onderwijsbeleid en leerlingzaken m.b.t.

onderwijsvertraging door Covid; • taakveld onderwijsbeleid en leerlingzaken in verband met een afrekening van de • rijksbijdrage onderwijsachterstanden over 2019 t/m 2022; taakveld sportbeleid en activering in het kader van de regeling Sportakkoord 2020-2022; • taakveld inkomensregeling omdat in het kader van TOZO verstrekte voorschotten werden • terug ontvangen en dienden te worden terugbetaald aan het rijk; • taakveld arbeidsparticipatie voor inburgeringsvoorzieningen; • taakveld riolering door lagere ontvangsten voor rioolheffing; • taakveld milieubeheer omdat een deel van de specifieke uitkeringen die in 2022 zijn ontvangen voor energiearmoede en het nationaal isolatieprogramma, pas in 2023 wordt uitgegeven en verantwoord; taakveld wonen en bouwen door minder aanvragen voor omgevingsvergunningen • (bouwen). Voor een meer gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar paragraaf 6.1.2 en de paragrafen "verschillenverklaring per taakveld" in hoofdstuk 1, algemene dekkingsmiddelen in hoofdstuk 2 en overhead in hoofdstuk 3 van de Programmaverantwoording. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio dat de verhouding weergeeft tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit.

Als we de middelen die niet als dekking gebruikt kunnen worden buiten beschouwing laten spreken we van de gecorrigeerde ratio; het uitgangspunt is een gecorrigeerd ratio tussen 1,0 en 1,4. De gecorrigeerde ratio voor de jaarrekening 2022 is 2,0, dat is 'ruim voldoende'. Indien de ratio op enig moment groter is dan 1,4, dan is sprake van vrij besteedbare ruimte binnen de Algemene reserve. De financiële ruimte bij een ratio van 2,0 is ruim € 1,8 min. In paragraaf 5.2 vindt u meer informatie over het weerstandsvermogen. Voor de aan Corona gerelateerde risico's is een aparte reserve gevormd. De stand hiervan is per 31 december 2022 € 577.000,00. De benodigde weerstandscapaciteit voor Corona is berekend op € 162.500,00.

Begrotingsrechtmatigheid In het Besluit Accountantscontrole Provincies en Gemeenten wordt begrotingsrechtmatigheid toegelicht: Financiële beheershandelingen dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de door de raad geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma's. In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. In 2022 is er op Programma 0 Bestuur en Ondersteuning en 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat een begrotingsonrechtmatigheid ontstaan. De overschrijding op de uitgaven van programma 0 van ruim € 11.000,00 is ontstaan door een hogere storting in de pensioenvoorziening voor gewezen wethouders. Hier staat echter een gedeeltelijke vrijval van de pensioenvoorziening voor wethouders van € 272.546,00 tegenover. Per saldo is er dus geen sprake van een overschrijding. De vrijval is gebaseerd op de actuariële waarde berekeningen per 31 december 2022, die door een extern bureau opgesteld zijn. De overschrijding op de uitgaven van programma 2 van bijna € 189.000,00 wordt veroorzaakt door hogere uitgaven van werken voor derden. Hiervan heeft bijna € 159.000,00 betrekking op de particuliere ontwikkeling van de Irenestraat en Clausstraat. Deze uitgaven worden volledig doorbelast. Ook bij dit programma is er per saldo geen overschrijding.

Voor een totaaloverzicht van de begrotingsafwijkingen per programma wordt verwezen naar hoofdstuk 9 Begrotingsrecht-matigheid. Ten aanzien van deze overschrijdingen zijn wij van mening dat deze als 'passend binnen het door uw raad uitgezette beleid'kunnen worden beschouwd. We stellen u dan ook voor om in het kader van de begrotingsrechtmatigheid met deze overschrijdingen in te stemmen. In 2022 waren er geen kredieten met een overschrijding met meer dan € 10.000,00. Voor een verdere toelichting op de kredieten wordt verwezen naar paragraaf 8.2.2 Toelichting per investering. Accountantscontrole De accountantscontrole op de jaarrekening 2022 is, evenals die van 2021, uitgevoerd door Astrium Overheidsaccountants B.V. Ten tijde van het schrijven van dit voorstel zijn de concept controleverklaring en het concept accountantsverslag nog niet beschikbaar. De accountant is voornemens een goedkeurende accountantsverklaring af te geven voor wat betreft getrouwheid en rechtmatigheid. De controleverklaring wordt nagezonden als deze is ontvangen en in de definitieve jaarrekening die door uw raad wordt vastgesteld opgenomen als bijlage. Het controleverslag wordt na ontvangst ter inzage gelegd. Voor de behandeling in de commissie ABM zullen het definitieve verslag en verklaring beschikbaar zijn.

Resultaatsbestemming Het batig saldo (€ 4.062.551,76) dient als zodanig in de balans te worden opgenomen. Bij de vaststelling van de rekening kunt u vervolgens een bestemming geven aan het saldo. Op basis van de huidige besluiten en gedragslijnen met betrekking tot bestemming van het batig saldo, wordt voorgesteld dit saldo als volgt te bestemmen: a. b. c. d. e. f.

€ 1.324.608,00 toe te voegen aan de reserve restantbudgetten; € 148.662,00 toe te voegen aan de reserve personele knelpunten; € 225.526,00 toe te voegen aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffing; € 5.922,00 toe te voegen aan de reserve activiteitensubsidies; € 65.324,00 toe te voegen aan de reserve mutaties decembercirculaire; € 189.808,00 toe te voegen aan de reserve Coronacrisis;

g. h. i.

€ 175.000,00 toe te voegen aan de reserve verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied; € 9.851,00 toe te voegen aan de reserve dekking kapitaallasten; € 1.917.850,76 toe te voegen aan de reserve integraal huisvestingsplan.

Ad a. In de loop van 2022 is een aantal éénmalige budgetten beschikbaar gesteld voor incidentele projecten. Een aantal van deze projecten zijn nog niet geheel in 2022 uitgevoerd. Om nog in 2023 over deze middelen te kunnen beschikken wordt voorgesteld deze budgetten "over te brengen" naar 2023. Voor een specificatie van deze projecten wordt verwezen naar paragraaf 6.1.3 van de jaarrekening. Ad b. Van het COA is in 2022 een bijdrage ontvangen van € 115.422,00 voor ambtelijke inzet voor de crisisopvang. De hierdoor ontstane capaciteitsproblemen zijn opgelost ten laste van de middelen voor personele knelpunten. Door deze middelen te storten in de reserve personele knelpunten worden de middelen hiervoor weer aangevuld en kunnen deze worden ingezet in 2023. Daarnaast resteren er inhuurbudgetten tot een bedrag van € 478.166,00. Voorgesteld wordt deze budgetten "over te brengen" naar 2023. Hiervan komt slechts € 33.240,00 ten laste van het saldo. Dit bedrag wordt toegevoegd aan genoemde reserve. € 444.926,00 komt ten laste van de reserve sociaal domein. Ad c. Uit de jaarafsluiting van de afvalstoffenheffing blijkt dat er een overschot is van € 225.526,00. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Ad d.

Bij het vormen van de reserve activiteitensubsidie is opgenomen om jaarlijks een eventueel overschot op de stelpost subsidieprogramma toe te voegen aan deze reserve, met dien verstande dat de reserve nooit groter wordt dan € 25.000,00. Door toevoeging van € 5.922,00 is deze reserve weer op het gewenste niveau. Ad e. en f. De mutaties die uit de Decembercirculaire voortvloeien hebben betrekking op 2022 maar konden, door het tijdstip van publicatie, niet meer worden verwerkt in de (gewijzigde) begroting van 2022 of worden ingezet. Derhalve wordt voorgesteld deze middelen te reserveren. Een uitgebreide toelichting op de algemene uitkering vindt u in paragraaf 2.4 van de jaarrekening. Ad g. Op 27 februari 2023 heeft de gemeente Rucphen een beschikking ontvangen met betrekking tot ruimte voor ruimte kavels. Het betreft kavels aan de Hoeksestraat, Waterstraat en Schijf Roosendaalsebaan. Voorgesteld wordt deze bedragen te storten in de reserve verbetering kwaliteit en leefbaarheid landelijk gebied. Ad h. Van het Waterschap is een bijdrage ontvangen in de kapitaallasten van een investering. Om deze investering de komende jaren te kunnen afschrijven ten laste van deze bijdrage wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de reserve dekking kapitaallasten. Ad g. Na bovengenoemde reserveringen blijft er nog een bedrag van € 1.917.850,76 over als nader te bestemmen.

In de raadsvergadering van 15 juni 2022 is besloten de komende jaren eenmalige meevallers te storten in de reserve IHP (Integraal Huisvestingsplan onderwijs), tot het moment dat een nader te bepalen omvang van de reserve is bereikt. Per 31 december 2022 is de reserve groot € 3.772.739,00. Uit een eerste actualisatie van het IHP blijkt dat het bedrag aan benodigde middelen aanzienlijk hoger is. Derhalve wordt voorgesteld het genoemde bedrag te storten in deze reserve.

Vervolg: Uw besluit tot het bestemmen van het batig saldo over 2022 wordt in de le Bestuursrapportage van 2023 verwerkt.

Rucphen, 16 mei 2023 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. S. Michielse.

mr. M. van der Meer Mohr.

Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Jaarrekening over het dienstjaar 2022 c. Controleverklaring accountant (wordt nagezonden) Ter inzage voor raadsleden: a. Verslag van het onderzoek naar de deugdelijkheid van de rekening als bedoeld in artikel 213 van de Gemeentewet