05 RV RB Programmabegroting 2025 incl meerjarenraming

RAADSVOORSTEL Raadsvergadering 13 november 2024

Agendanummer 05

Programmabegroting 2025 inclusief meerjarenraming 2026 - 2028 Voorstel: 1. De Programmabegroting 2025, alsmede de meerjarenraming 2026 t/m 2028 vast te stellen; 2. Kredieten beschikbaar te stellen tot een totaalbedrag van € 4.908.527,00 ten behoeve van in de Programmabegroting 2025 genoemde investeringen en daarvoor de 1 e begrotingswijziging 2025 vast te stellen; 3. Ten behoeve van de eenmalige claims een bedrag van € 205.423,00 uit de algemene reserve te storten in de reserve Kadernota; 4. Te verklaren dat de gemeentebegroting 2025 inclusief de meerjarenramingen en het financiële beleid, voldoet aan de daaraan te stellen wettelijke eisen. Samenvatting: Wij bieden u een structureel sluitende begroting aan voor het begrotingsjaar 2025 met een meerjarenraming die niet structureel sluitend is in de jaren 2026 en 2027, maar in 2028 opnieuw positieve cijfers laat zien. Uitgangspunt hierbij is de Kadernota 2025 die u in de raadsvergadering van 3 juli 2024 heeft vastgesteld en alle besluiten en wijzigingen tot en met de raadsvergadering van 6 november 2024, vooruitlopend op uw besluitvorming. De afgelopen zomerperiode is kritisch gezocht naar besparingen en bezuinigingen. Deze zijn verwerkt in deze begroting. De belangrijkste wijzigingen na de behandeling van de Kadernota worden in dit voorstel toegelicht.

Tot slot zijn de gevolgen van de septembercirculaire 2024 van het Gemeentefonds verwerkt. Daarnaast geven wij een toelichting op het weerstandsvermogen, de ontwikkeling van de opbrengst en voorlopige tarieven van de gemeentelijke heffingen en de lastendruk voor onze inwoners. Motivering: De Kadernota 2025 vormt de basis voor de Programmabegroting 2025 De Kadernota 2025 is op 3 juli 2024 aan uw raad ter vaststelling aangeboden. Hierin zijn de ramingen meerjarig geactualiseerd en zijn de claims en voorgenomen investeringen doorgerekend. Door vaststelling van de begroting stelt u budgetten vast en kredieten beschikbaar voor het jaar 2025. De (belangrijkste) afwijkingen ten opzichte van de Kadernota lichten wij hieronder toe. Besparingen en bezuinigingen De afgelopen zomerperiode is kritisch gezocht naar besparingen en bezuinigingen. Het uitgangspunt was om zoveel mogelijk te besparen zonder nadelige gevolgen voor de uitvoering. Het resultaat van deze opdracht is een structurele besparing van € 793.022,00 in 2025 aflopend naar € 749.256,00 in 2028. De grootste besparingen/bezuinigingen zijn o.a. een besparing op energielasten, een verhoging van inkomsten uit rente en het voor 50% inzetten van de ruimte onder het plafond BTW-compensatiefonds als verwachte inkomst. Exploitatie ABR B.V. 2026 e.v.

Bij de behandeling van de Kadernota 2025, hebben wij uw raad toegezegd de exploitatiebijdrage van het Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. meerjarig te verwerken in onze begroting 2025. Wij hebben ons in onze programmabegroting 2025 vooralsnog gebaseerd op de meerjarenbegroting

2

2024 en verder van ABR. Zodra de definitieve cijfers van de begroting 2025 bij ons bekend zijn, zullen wij die door middel van de 1e bestuursrapportage 2025 actualiseren. Onderhoudskosten Watertuin Een van de componenten van de huurprijs zijn de onderhoudskosten die de Gemeente Rucphen heeft als verhuurder van Zwembad de Watertuin. Op basis van ervaringscijfers van het afgelopen jaar, blijkt dat de onderhoudskosten structureel kunnen worden verlaagd ten gunste van het begrotingssaldo. Kosten jeugdzorg 2024 e.v. In juli 2024 is een prognose gemaakt voor de kosten van niet-vrij-toegankelijke jeugdzorg voor 2024. De uitkomsten hiervan laten zien dat we in 2024 € 6.1 mln. aan kosten verwachten te maken (2023: € 5.9 mln.). In de begroting 2025 is nu € 5.4 mln. opgenomen, inclusief de claims uit Kadernota 2025. Met de informatie die we nu hebben lijkt dit bedrag niet langer reëel. In de begroting is daarom structureel € 400.000,00 toegevoegd ten laste van het begrotingssaldo. Aangepaste begroting RWB Op basis van de gewijzigde begroting van de Regio West-Brabant (RWB), die door het Algemeen Bestuur gewijzigd is vastgesteld, komt structureel € 95.178,00 ten gunste van het begrotingssaldo. De reden hiervan is de aanbesteding van het kleinschalig collectie vervoer (KCV / deeltaxi). De kosten vallen lager uit bij de nieuwe vervoerder waardoor we meerjarig een voordeel kunnen opnemen.

Personeelsbegroting Voor de berekening van de meerjarige loonkosten hanteren we de percentages met betrekking tot de loonvoet sector overheid uit de meicirculaire van het Gemeentefonds. Op basis van deze loonvoet sector overheid zijn de loonkosten geactualiseerd. Actualisatie GRP Begroting 2025 De rioolheffing wordt zoals bekend 100% kostendekkend berekend. Als gevolg van geactualiseerde toegerekende kosten, wordt vanaf 2025 in alle jaren minder BTW lasten in de rioolheffing opgenomen. Deze kunnen we niet meer doorbelasten in de heffing, waardoor we minder inkomsten ontvangen. De reden hierachter is een afname van het aantal investeringen. Actualisatie afvalstoffenheffing 2025 ev. Ook de afvalstoffenheffing kent 100% kostendekking. Jaarlijks worden de aantallen en tarieven geactualiseerd. We verwachten vanaf 2025 minder kosten voor het grondstoffencentrum. De BTWlasten kunnen we niet meer in de heffing opnemen en daardoor valt een deel van de inkomsten weg. Continuering van de Dorpsbus In mei 2024 hebben wij de evaluatie ‘Pilot de Dorpsbus’ vastgesteld en bent u hierover geïnformeerd in de raadsbrief van 29 mei 2024. De evaluatie heeft aangetoond dat de Dorpsbus voor vervoer van deur tot deur duidelijk een meerwaarde biedt voor onze kwetsbare inwoners. De huidige dienstverlening is niet (volledig) beschikbaar voor iedere inwoner van onze gemeente.

De Dorpsbus wordt volledig beschikbaar gemaakt voor iedere inwoner van onze gemeente om als structurele dienstverlening in te kunnen zetten. De structurele kosten voor het continueren van de dorpsbus bedragen € 26.000,00. Daarnaast wordt een structurele inkomst geraamd met betrekking tot de ritgelden van € 4.000,00. Per saldo komt structureel € 22.000,00 ten laste van het begrotingssaldo.

3

Algemene uitkering Gemeentefonds Op basis van de septembercirculaire 2024 is een berekening gemaakt voor de algemene uitkering van het Gemeentefonds. Voor het begrotingsjaar 2025 wordt het jaar negatief bijgesteld t.o.v. de meicirculaire 2024 met een bedrag van € 462.201,00. De jaren daarna worden wel positief bijgesteld met respectievelijk € 272.683,00 in 2026; € 269.964,00 in 2027 en € 169.193,00 in 2028. De genoemde bedragen zijn inclusief de taakmutaties die in paragraaf 2.4 van de Programmabegroting nader worden toegelicht. Actualisatie renteontwikkeling Na verwerking van alle financiële mutaties na de kadernota 2025, is de liquiditeitenprognose opnieuw bepaald. Op basis hiervan zijn de geraamde rentebedragen met betrekking tot het aantrekken van langlopende geldleningen geactualiseerd. Diverse mutaties leiden tot aanpassing van de begrotingssaldi Naast bovenstaande mutaties zijn meerdere kleine aanpassingen van ramingen ontstaan in de periode tussen de vaststelling van de Kadernota 2025 en de Programmabegroting 2025. Het betreft hier o.a. structurele mutaties uit de 2e bestuursrapportage 2024 en de actualisatie van het grondbedrijf. Vaststellen van het investeringsprogramma 2025 voor een totaalbedrag van € 4.908.527,00 Uw raad wordt voorgesteld door vaststelling van de Programmabegroting, tevens de bedragen voor investeringen beschikbaar te stellen (d.m.v.

1e begrotingswijziging 2025). Voor 2025 gaat het zoals vermeld in het overzicht “investeringsprogramma 2025”, om een totaalbedrag van € 4.908.527,00 (beslispunt 2). Kredieten voor investeringen door het grondbedrijf worden niet tegelijk met het vaststellen van de begroting beschikbaar gesteld. Hierdoor worden gedurende het jaar, indien aan de orde, voorstellen aangeboden. Eenmalige claims In de Kadernota 2025 was het totaalbedrag aan eenmalige claims opgenomen van € 205.423,00. Dit bedrag aan eenmalige claims blijft in deze begroting 2025 hetzelfde. Tijdens de Benen-op-tafel bijeenkomst op 24 september 2024 hebben wij toegezegd alle claims uit de Kadernota 2025 kritisch tegen het licht te houden. Dit heeft niet tot aanpassing geleid. De claims waren al getoetst op nut en noodzaak en ons college is van mening dat deze nog steeds essentieel zijn voor de organisatie en het succesvol tot uitvoering brengen van het collegewerkprogramma en andere (wettelijke) taken die onze verantwoordelijkheid zijn of aan ons toebedeeld zijn. Omdat de reserve Kadernota niet volledig toereikend is om deze eenmalige claims te bekostigen wordt voorgesteld een bedrag van € 205.423,00 over te hevelen van de algemene reserve naar de reserve Kadernota (beslispunt 3).

Belastingopbrengsten en tarieven Conform de Kadernota en de afspraken in het Hoofdlijnenakkoord hebben wij in de raming van deze begroting rekening gehouden met een stijging van de OZB-opbrengst met 2% per jaar en voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing met kostendekkende tarieven. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar hoofdstuk 5.1 "Lokale heffingen". Weerstandsvermogen In de risicoparagraaf van deze Programmabegroting 2025 is het weerstandsvermogen volledig geactualiseerd. We sluiten de begroting met een ratio van 2.9. Hiermee voldoen we ruimschoots aan het door uw raad vastgestelde beleidskader waarbij is bepaald dat het ratio tenminste tussen 1.0 en 1.4 dient te liggen. Op basis van de tot en met 2028 geraamde uitnamen uit de algemene

4

reserve en de beschreven risico's resteert er een vrij besteedbaar bedrag in totaliteit van € 6.203.554,25 (het verschil tussen 1.4 en 2.9). Het ratio weerstandsvermogen en de nieuwe ontwikkelingen worden uitgebreid toegelicht in hoofdstuk 5 paragraaf 2 van de Programmabegroting 2025. De gemeentebegroting 2025 voldoet aan wettelijke eisen Naast de vaststelling van de begroting en het beschikbaar stellen van bedragen voor het uitvoeren van investeringen is in het conceptbesluit een bepaling opgenomen dat uw raad verklaart dat de gemeentebegroting 2025 inclusief de meerjarenramingen en het financiële beleid, voldoet aan de daaraan te stellen wettelijke eisen (beslispunt 4). De provincie verlangt deze verklaring in de rol van toezichthouder. Middelen: Na verwerking van alle mutaties bieden wij u een structureel sluitende begroting aan voor het begrotingsjaar 2025 met een meerjarenraming die niet structureel sluitend is in de jaren 2026 en 2027, maar in 2028 opnieuw positieve cijfers laat zien. Hieronder is een tabel opgenomen waaruit u het verloop van de begrotingssaldi vanaf de kadernota 2025 kunt aflezen. Om te kunnen beoordelen of een begroting ook structureel sluitend is, dienen de begrotingssaldi te worden gecorrigeerd met de geraamde eenmalige baten en lasten en stortingen in en onttrekkingen aan reserves. Voor de Provincie is dit een toetsingsnorm. Zie tabel hieronder.

Saldo Kadernota 2025

2025

2026

2027

2028

1.683.512,00

-1.039.749,00

-444.659,00

27.158,00

793.022,00

768.739,00

761.952,00

749.256,00

Mutaties na Kadernota 2025: Bezuinigingen / besparingen Exploitatie ABR B.V. 2026 e.v.

-254.999,00

-281.549,00

-281.549,00

Onderhoudskosten Watertuin

61.200,00

62.424,00

63.672,00

63.672,00

Kosten jeugdzorg 2024 e.v.

-400.000,00

-400.000,00

-400.000,00

-400.000,00

Aangepaste begroting RWB

95.178,00

95.178,00

95.178,00

95.178,00

Personeelsbegroting

-27.611,00

18.616,00

-30.902,00

-39.171,00

Actualisatie GRP Begroting 2025

-303.706,00

-118.402,00

-37.374,00

-183.508,00

Actualisatie afvalstoffenheffing 2025 ev.

-39.354,00

-40.141,00

-40.944,00

-41.763,00

Continuering van de Dorpsbus

-22.000,00

-22.260,00

-22.523,00

-22.788,00

Algemene uitkering Gemeentefonds

-462.201,00 -1.412,00

272.683,00 -10.585,00

269.964,00 -25.118,00

169.193,00 -24.102,00

actualisatie renteontwikkeling Diverse mutaties

-31.792,00

-36.448,00

-38.601,00

-67.893,00

Saldo begroting

1.344.836,00

-704.944,00

-130.904,00

43.683,00

Incidentele baten en lasten Totaal structurele begrotingsruimte

9.706,00 1.354.542,00

-6.755,00 -711.699,00

-130.904,00

43.683,00

Uitgangspunt is dat het laagste structurele saldo gedurende de planperiode het bedrag is dat maximaal voor structurele uitgaven kan worden benut. Omdat de jaren 2026 en 2027 negatief zijn, is er in die jaren geen ruimte voor extra structurele uitgaven. Voor nadere toelichting op de incidentele baten en lasten verwijzen wij u naar hoofdstuk 6.3 “overzicht incidentele baten en lasten” van de Programmabegroting 2025.

5

Toekomstige begrotingssaldi en bestuurlijke ambities In deze Programmabegroting 2025 geven wij u een actueel inzicht in onze financiële positie en de ontwikkelingen in de komende jaren. Uiteraard geldt, zeker voor de meerjarenraming, dat de begrotingssaldi worden beïnvloed door besluitvorming en verandering in wet- en regelgeving. De ervaringen uit het verleden leren dat bij de algemene uitkering uit het gemeentefonds, zeker op de langere termijn, rekening moet worden gehouden met fluctuaties. Tevens zijn in deze begroting de toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot het integraal huisvestingsplan onderwijs voor de kern Rucphen niet meegenomen. Vervolg: De vertaling van de diverse (belasting) opbrengsten naar afzonderlijke tarieven zal net als voorgaande jaren gebeuren bij het vaststellen van de belastingverordeningen 2025. Dit voorstel staat geagendeerd voor de raadsvergadering van 11 december 2024. Verder geven wij uitvoering aan de activiteiten en toezeggingen zoals verwoord in deze programmabegroting. Gedurende het jaar leggen wij afwijkingen ten opzichte van de begroting aan u voor in de bestuursrapportages.

Rucphen, 8 oktober 2024 Burgemeester en wethouders van Rucphen, de secretaris,

de burgemeester,

drs. E.A.C.M. Kolen.

mr. M. van der Meer Mohr.

Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Programmabegroting 2025 c. 1e begrotingswijziging 2025

RAADSBESLUIT Programmabegroting 2025 inclusief meerjarenraming 2026 - 2028 13 november 2024 De raad van de gemeente Rucphen, gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 oktober 2024, gelet op artikel 191 van de Gemeentewet,

besluit: 1. De Programmabegroting 2025, alsmede de meerjarenraming 2026 t/m 2028 vast te stellen; 2. Kredieten beschikbaar te stellen tot een totaalbedrag van € 4.908.527,00 ten behoeve van in de Programmabegroting 2025 genoemde investeringen en daarvoor de 1 e begrotingswijziging 2025 vast te stellen; 3. Ten behoeve van de eenmalige claims een bedrag van € 205.423,00 uit de algemene reserve te storten in de reserve Kadernota; 4. Te verklaren dat de gemeentebegroting 2025 inclusief de meerjarenramingen en het financiële beleid, voldoet aan de daaraan te stellen wettelijke eisen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Rucphen in zijn openbare vergadering van 13 november 2024, de griffier,

de voorzitter,

J.J.H. Lahaije.

mr. M. van der Meer Mohr.