Raadsvoorstel Verordening nadeelcompensatie

Raadsvoorstel

Onderwerp Verordening Nadeelcompensatie Adviseur Programma Portefeuillehouder

: R. Berendsen : Ruimtelijke ontwikkeling : S. Warmerdam

Datum B&W Datum Raad Openbaar

: 14 november 2023 : 12 december 2023 : Ja

Aan de Raad Aanleiding Als onderdeel van de invoering van de Omgevingswet heeft uw op 7 juli 2020 ingestemd met het ambitiedocument Omgevingswet- gemeente Rozendaal. Eén van de acties die hieruit voortvloeit is het opstellen van een nieuwe verordening over de procedures voor nadeelcompensatie. De gemeente Rozendaal kent nu een aparte procedureverordening voor planschade. Onder de Omgevingswet vormt planschade een onderdeel van nadeelcompensatie en kan worden volstaan met één nieuwe verordening Nadeelcompensatie. De overgang is, conform het uitgangspunt in het ambitiedocument, zoveel mogelijk beleidsneutraal ingestoken. Met het vaststellen van deze nieuwe verordening, wordt de bestaande verordening ingetrokken. Als overheid kunnen we rechtmatige besluiten nemen die inwoners en ondernemers onevenredig financieel benadelen. In die gevallen kan er aanspraak gemaakt worden op schadevergoeding. Dit noemen we nadeelcompensatie. Een voorbeeld is het tijdelijk afsluiten van een weg, waardoor een bedrijf moeilijker bereikbaar is. Planschade is een bijzondere vorm van nadeelcompensatie. Het gaat bij planschade om schade als gevolg van handelen in het ruimtelijk domein. Een voorbeeld is het wijzigen van een bestemmingsplan (straks: omgevingsplan), waardoor de gebruiksmogelijkheden op een perceel worden ingeperkt en er financiële schade ontstaat doordat een pand minder waard wordt.

Met de komst van de Omgevingswet verandert een aantal zaken. Zo komt planschade voortaan onder de noemer nadeelcompensatie te vallen. De term ‘planschade’ vervalt dus. Daarnaast wijzigt de manier waarop eventuele schade bepaald wordt. Voorheen was dat op het moment dat het bestemmingsplan initiatieven mogelijk maakte. Hierdoor moest worden uitgegaan van de maximale schade die vanwege het bestemmingsplan zou kunnen worden veroorzaakt. Onder de Omgevingswet wordt uitgegaan van het moment dat voor een initiatief een omgevingsvergunning wordt aangevraagd. Hierdoor wordt de berekening van de schade realistischer. Tegelijkertijd treedt ook de nieuwe regeling voor nadeelcompensatie in de Algemene wet bestuursrecht in werking. In Rozendaal hebben we de procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade vastgesteld voor de afwikkeling van verzoeken om planschade. Hierin staan regels over de procedure die je volgt als je een aanvraag om schadevergoeding indient. Het is nodig om deze verordening aan te passen op de nieuwe wetgeving. Voorgesteld wordt om een nieuwe verordening vast te stellen waarin alle lokale regels over nadeelcompensatie (inclusief planschade) zijn opgenomen. Gevraagde beslissing Vaststellen van de verordening nadeelcompensatie gemeente Rozendaal. Pagina 1 van 4

Raadsvoorstel

Wat willen we bereiken? De vast te stellen verordening zorgt voor een duidelijke procedure bij de afhandeling van verzoeken om nadeelcompensatie na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Argumenten 1.1 Met deze nieuwe verordening kunnen we aanvragen om nadeelcompensatie onder de Omgevingswet afhandelen volgens onze huidige werkwijze. Met het vaststellen van de verordening brengen we de bestaande regelingen over nadeelcompensatie en planschade in overeenstemming met de nieuwe bepalingen uit de Omgevingswet en de Awb. Als we dit niet doen gelden er voor nieuwe situaties na inwerkingtreding van de Omgevingswet geen procedureregels en kunnen we aanvragen niet volgens de voorgestelde procedure afhandelen omdat niet wordt voldaan aan de wettelijke eisen die dan gelden. De procedureregels biedt een verzoeker vooraf duidelijkheid over de afhandeling van het verzoek om schade. Onderdeel van de procedureregels zijn de indieningsvereisten, verschuldigde recht, te volgen procedure, termijnen en het al dan niet inschakelen van een adviescommissie. 1.2 De bepalingen blijven grotendeels hetzelfde, de omzetting van de bestaande verordeningen naar de nieuwe verordening is in beginsel beleidsneutraal. De voorliggende verordening is gebaseerd op het model van de VNG 1.3 Lichtvaardige aanvragen om schadevergoeding worden door de heffing van een recht van € 300,tegengegaan.

Een recht is een bedrag dat betaald moet worden om, in dit geval, een verzoek tot vergoeding van schade in behandeling te nemen. Als een verzoek om schade wordt toegekend, wordt het betaalde recht terugbetaald. Er is hier geen sprake van een belastingheffing, maar van een financiële drempel om lichtvaardige aanvragen om vergoeding van schade tegen te gaan. Een te heffen recht voor het in behandeling nemen van een aanvraag om schade mag wettelijk maximaal € 500,- bedragen. Momenteel geldt er op basis van de Wet ruimtelijke ordening voor het in behandeling nemen van een verzoek om planschade een recht van € 300,-. Omdat het algemene uitgangspunt is om de overgang naar de Omgevingswet beleidsneurtaal door te voeren wordt voorgesteld om het te betalen recht gelijk te houden aan het bedrag dat in de procedureverordening tegemoetkoming planschade is opgenomen. 1.4 In het kader van het overgangsrecht zullen de huidige regelingen van toepassing blijven. Het overgangsrecht wordt geregeld in de wet en houdt in grote lijnen het volgende in. Voor schadeveroorzakende besluiten of handelingen vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet, geldt het oude recht.

Voor specifieke ruimtelijke besluiten (zoals bestemmingsplannen) waarvoor de procedure is gestart vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet maar die worden afgerond ná de inwerkingtreding van de Omgevingswet, geldt dat een verzoek om tegemoetkoming in schade nog binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van het schadeveroorzakende besluit mag worden ingediend. Ook deze verzoeken worden volgens het oude recht behandeld. Pagina 2 van 4

Raadsvoorstel

Kanttekeningen 1.1 Een deel van de schade blijft voor rekening van de aanvrager. De overheid is niet verplicht om iedere schade die zij bij de rechtmatige uitoefening van haar publieke taken veroorzaakt, altijd en in zijn geheel te vergoeden. Dat overheidsingrijpen voor sommige burgers en ondernemingen nadelige gevolgen kan hebben, is namelijk tot op zekere hoogte onvermijdelijk. Zodoende moeten deze gevolgen dus ook tot op zekere hoogte worden geaccepteerd: dit noemen we “normaal maatschappelijk risico”. Burgers en ondernemingen die door rechtmatig overheidsoptreden echter schade lijden die uitgaat boven het normaal maatschappelijk risico en in vergelijking tot anderen onevenredig zwaar worden getroffen, kunnen desgevraagd schadevergoeding ontvangen (artikel 4:126 van de Awb). De hoogte daarvan moet in zo’n geval redelijk zijn. De schadevergoeding dekt dus niet vanzelfsprekend alle schade en ook niet altijd volledig. Sommige schade zal altijd (deels) voor eigen rekening blijven. Wat gaan we daarvoor doen? a) Planning Na vaststelling worden de gewijzigde verordeningen gepubliceerd, zie hiervoor onderdeel d. b) Evaluatie Niet van toepassing. c) Participatie en communicatie Met de voorgestelde wijzigingsbesluiten wordt geen wijziging van beleid doorgevoerd de wijzigingen betreffen uitsluitend een technische omzetting gebaseerd op de VNG-modelverordening.

Om die reden heeft er geen participatie en communicatie plaatsgevonden. d) Publicatie verplicht? De verordening wordt gepubliceerd in het digitale gemeenteblad. De informatie op de website wordt bijgewerkt. Wat mag het kosten? Dit voorstel heeft geen financiele gevolgen maar geeft (nadere) invulling aan de wettelijke bepalingen omtrent nadeelcompensatie. Het college van burgemeester en wethouders,

Bas Pelgrum, gemeentesecretaris

Ester Weststeijn, burgemeester

Pagina 3 van 4

Raadsvoorstel

Bijlage(n) 1. Verordening nadeelcompensatie gemeente Rozendaal

Pagina 4 van 4