Programmabegroting 2022-2025 incl corr tabellen 17-11-2021.pdf

Programmabegroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025

Voorwoord De Programmabegroting 2022 kent dezelfde uitgangspunten als de Kadernota. Deze uitgangspunten zijn samen te vatten in de woorden ‘behoedzaam koers houden’. Koers houden, omdat we blijven zorgen voor een sluitend meerjarenperspectief, we gestaag doorwerken aan de uitvoering van de laatste onderdelen van het coalitieakkoord en van genomen raadsbesluiten, en aan het op orde brengen van de organisatie. Behoedzaam, omdat we in het licht van de komende gemeenteraadsverkiezingen kiezen voor een vrijwel beleidsneutrale programmabegroting en we een aantal opgaven hebben (Energietransitie, Transitievisie Warmte, Omgevingswet, sociaal domein, bedrijfsvoering) die op termijn structureel dekking vragen. Sinds de vaststelling van de Kadernota heeft de wereld niet stil gestaan. We hebben een aantal onontkoombare nieuwe ontwikkelingen verwerkt in de programmabegroting. De belangrijkste hiervan zijn de uitkomsten van de Septembercirculaire van het Rijk, hogere uitvoeringskosten ICT en een verschuiving in de kosten op het sociaal domein. Per saldo resulteert dit in een positief meerjarig begrotingssaldo.

Meerjarig begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

51.570

18.991

30.155

88.079

Winstwaarschuwing Hoewel deze saldi ruimte lijken te bieden voor nieuw beleid, geven we als college nadrukkelijk een winstwaarschuwing. In deze begroting hebben we alleen uitgaven opgenomen die we in al de kadernota hebben aangekondigd, waarover de raad sindsdien heeft besloten, óf die we nu op ons af zien komen en waarvan we de consequenties op inhoud en financiën vrij exact kunnen duiden. We verwachten vanaf 2022 echter structurele meerkosten die van deze positieve saldi negatieve kunnen maken. We denken bij deze kosten aan de organisatie van het sociaal domein, de Digitale Agenda en de gevolgen van de klimaatadaptatie voor met name het onderhoud aan de openbare ruimte. Het past bij het budgetrecht van de raad om hierin straks een integrale afweging te maken. Wat ons betreft ligt dit het meest voor de hand na de coalitievorming bij de komende verkiezingen in de kadernota en/of in de begroting. Behoedzame en koersvaste aanpak Het voorgaande heeft ons gebracht tot een behoedzame en koersvaste aanpak voor deze begroting. Dit betekent dat in deze begroting alleen uitgaven staan die we als onvermijdelijk zien en waarvan we een concreet effect voorzien. Daarnaast houden we koers dor te werken aan de randvoorwaarden voor het overdragen van een gezonde (financiële) organisatie aan volgende colleges.

De belangrijkste ontwikkelingen voor 2022 in het fysieke en sociale domein en in de bedrijfsvoering lichten we hieronder toe. Fysiek domein Samen met onze inwoners zetten we in 2022 op Rozendaalse schaal stappen naar een toekomst met duurzame energie. We werken verder aan de Uitvoeringsagenda Energietransitie en gaan aan de slag met de Transitievisie Warmte. Daarnaast gaan we inventariseren welke maatregelen nodig zijn om ons dorp voor te bereiden op de klimaatadaptatie. Dit geldt bijvoorbeeld een aanpak om onze bomen meer klimaatbestendig te laten zijn. Verder brengen we in kaart hoe we tot een meerjarenaanpak voor het wegenonderhoud komen. Hierbij doen we voorstellen voor de opgetreden meerkosten voor beklinkering. De invoering van de Omgevingswet is een ander onderwerp dat in 2022 aandacht vraagt. Sociaal Domein In het sociaal domein blijft verandering de constante. We verwachten de eerste resultaten te zien van het investeren in de sociale basis, waarmee we in navolging van de gemeente Rheden de zelfredzaamheid van inwoners willen stimuleren. Hierdoor vindt er een verschuiving plaats van maatwerk naar algemene voorzieningen. Een andere belangrijke ontwikkeling is dat we samen met Rheden de samenwerkingsafspraken over de dienstverlening in het sociaal domein in 2022 herzien.

Dit moet een meer passende bekostigingsstructuur en verbeterde samenwerkingsrelatie opleveren tussen Rheden en Rozendaal. Tot slot werken we in 2022 aan een

2

toekomstbestendige Rozendaalse organisatie van het sociaal domein. We verwachten eind 2021 hierover een advies. Bedrijfsvoering Ook in 2022 blijven we werken aan het orde brengen én houden van de bedrijfsvoering. Naast de continue aandacht voor meer grip, professioneel opdrachtgeverschap, planmatig werken en goed werkgeverschap, willen we de organisatie van de informatiefunctie/ICT en van het sociaal domein in Rozendaal vormgeven. Juist deze gebieden vragen een impuls van het opdrachtgeverschap en deze competenties moeten terugkomen in de wijze waarop wij het informatie- en het sociaal domein inrichten. Deze twee onderdelen vormen bouwstenen voor een toekomstbestendige, gezonde organisatie die meerwaarde levert voor bestuur en bestuurden. Laatste begroting van de huidige coalitie Deze begroting is de laatste van de huidige bestuursperiode. Met voldoening kijkt het college van B&W terug op de resultaten die wij samen met u als raad geboekt hebben. Én we kijken ernaar uit om door te werken aan de afronding van het coalitieakkoord. Met deze begroting denken wij een goede basis te hebben gelegd voor een nieuwe, stabiele bestuursperiode. 12 oktober 2021 Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Rozendaal, de secretaris, de burgemeester, B. Boelens drs. E. Weststeijn

3

Inhoudsopgave OPBOUW EN LEESWIJZER....................................................................................................................................................... 5 PROGRAMMA’S ..................................................................................................................................................................... 7 PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING.................................................................................................................................... 8 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID ........................................................................................................................................................... 16 PROGRAMMA 2: VERKEER EN VERVOER ............................................................................................................................................. 19 PROGRAMMA 3: ECONOMIE ........................................................................................................................................................... 21 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS ..........................................................................................................................................................

23 PROGRAMMA 5: OPENBAAR GROEN, SPORT, CULTUUR EN RECREATIE...................................................................................................... 28 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ................................................................................................................................................... 32 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU.................................................................................................................................. 41 PROGRAMMA 8: VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN STEDELIJKE VERNIEUWING ................................................................. 45 FINANCIEEL MEERJARIG PERSPECTIEF .................................................................................................................................. 52 RECAPITULATIESTAAT EN OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ..................................................................................................... 53 ONTWIKKELING FINANCIEEL MEERJARIG PERSPECTIEF......................................................................... FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. PARAGRAFEN .......................................................................................................................................................................

55 INLEIDING .................................................................................................................................................................................... 55 PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................................................................... 56 PARAGRAAF 2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................................................................. 59 Meerjarig overzicht van Reserves en Voorzieningen .......................................................................................................... 64 PARAGRAAF 3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................................................................ 67 PARAGRAAF 4 FINANCIERING .......................................................................................................................................................... 69 PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING .....................................................................................................................................................

71 PARAGRAAF 6 VERBONDEN PARTIJEN................................................................................................................................................ 78 PARAGRAAF 7 GRONDBELEID .......................................................................................................................................................... 84 PARAGRAAF 8 INFORMATIEVEILIGHEID .............................................................................................................................................. 85 FINANCIËLE OVERZICHTEN ................................................................................................................................................... 88 GEPROGNOSTICEERDE BALANS ......................................................................................................................................................... 89 INVESTERINGSSTAAT ...................................................................................................................................................................... 90 STRUCTURELE TOEVOEGINGEN EN ONTTREKKINGEN AAN RESERVES..........................................................................................................

90 EMU-SALDO ............................................................................................................................................................................... 91 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ........................................................................................................................................................ 91

4

Opbouw en leeswijzer In vervolg op de Kadernota geven wij met deze begroting de verbetering van de P&C-cyclus verder vorm. In deze begroting staan wij – meer specifiek dan voorheen - stil bij de sturende vragen: - wat we willen bereiken; - wat gaan we daarvoor doen; - wat mag het kosten. Hierbij willen wij als college zo scherp mogelijk beschrijven wat de opdracht van de raad is voor 2022. Zo gaan we meer expliciet in op de aandachtspunten voor het komende jaar door deze af te zetten tegen de reguliere aanpak. Hiermee willen wij de raad in staat stellen om de kaders helder vorm te geven, prioriteiten te stellen en uiteindelijk ook om effectiever de controlerende taak uit te oefenen. Wij laten deze begroting uitwerken in ambtelijke werkprogramma’s. Hiermee willen wij komen tot een maar planmatige en projectmatige aanpak van activiteiten. Met deze aanpak zetten wij een vervolgstap gezet in een ontwikkelproces van de P&C-cyclus die jaren in geleden in gang is gezet. Dat omvat ook de ambitie om de andere P&C-documenten (waaronder de tussenrapportages) een sterker evaluatief karakter te geven. De nieuwe opzet is een ontwikkelproces, waarin het college de raad uitdrukkelijk uitnodigt om mee te denken over de wijze waarop de P&C-cyclus nog beter kan bijdragen aan een scherp geformuleerde maatschappelijke resultaten.

Het college is van oordeel dat deze begroting een goede basis biedt om ook de toekomstige jaarstukken, en zo nodig de tussentijdse rapportages verder te ontwikkelen. Ook zijn de laatste aanbeveling van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) toegepast. De begroting bestaat grofweg uit 4 delen:  de programma’s;  het financieel meerjarig perspectief;  de paragrafen;  de financiële overzichten. Programma’s In de acht programma´s wordt een uiteenzetting gegeven over het te voeren beleid en zijn ook de baten en lasten per taakveld inzichtelijk gemaakt. We volgen in onze programma-indeling en taakvelden de indeling uit het BBV. Deze uniforme indeling helpt om tot betrouwbare informatie voor interne sturing en externe vergelijkbaarheid te komen. Onderdeel van die indeling is de voorgeschreven uitwerking van de volgende vragen: 1. Wat willen we bereiken? Bij de eerste W-vraag: ‘wat willen we bereiken’ zijn op hoofdlijn de te behalen doelen opgenomen. 2. Wat gaan we daarvoor doen? Hier wordt geconcretiseerd welke acties er in 2022 (of verder) nodig zijn om te bereiken wat onder vraag 1 als doel geformuleerd is. 3. Wat mag het kosten? De financiële implicaties worden in beeld gebracht, daar waar mogelijk (ook in tabelvorm) afgezet tegen de uitgangspunten in de Kadernota.

Tot slot wordt per Programma geconsolideerd inzicht gegeven in: - de baten en lasten van de meeste recente jaarrekening; - de baten en lasten van het huidige jaar (stand turap 2 van 2020); - de baten en lasten van het aankomende begrotingsjaar; - de baten en lasten van de drie jaren daaropvolgend.

5

Ook wordt inzicht geboden in de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves die betrekking hebben op het programma, en geven we een toelichting op relevante afwijkingen ten opzichte van de vorige meerjarenbegroting. Beleidsindicatoren Onder de programmainformatie worden de voorgeschreven wettelijke beleidsindicatoren per programma uitgewerkt en zo nodig toegelicht (vanaf pagina 50). Deze wettelijke indicatoren hebben nauwelijks raakvlak met de opgaven die we in de programma’s beschrijven. Voor de leesbaarheid worden de beleidsindicatoren daarom niet weergegeven bij de programma-informatie maar in een losse Bijlage wettelijke beleidsindicatoren. Om de cijfers iets meer in perspectief te plaatsen is ook het gemiddelde van gemeenten < 25.000 inwoners opgenomen. Verbonden partijen Binnen elk programma wordt in de lopende tekst benoemd welke verbonden partijen een bijdrage aan het programma leveren. Deze Verbonden partijen worden in lijn met de voorschriften uit het BBV geconsolideerd behandeld in de Paragraaf Verbonden partijen. Financieel Meerjarig Perspectief In dit hoofdstuk wordt een samenvatting gegeven van alle lasten en baten op de programma’s. Daarnaast wordt inzicht geboden in de financiële ontwikkeling van het meerjarig perspectief, eventuele investeringen en de manier waarop daar invulling aan kan worden gegeven.

Paragrafen In de paragrafen worden vanuit een dwarsverband op de programma’s diverse onderwerpen behandeld doe de bedrijfsvoering in brede zin betreffen. Het gaat in de paragrafen niet om de ‘wat’, maar om de ‘hoe-vraag’. Er zijn zeven voorgeschreven paragrafen: - hoe gaan we om met belastingen (lokale heffingen) (paragraaf1)? - hoe worden risico’s beheerst en welk effect heeft dat op het weerstandsvermogen (paragraaf 2)? - hoe onderhouden we onze bezittingen en openbare ruimte (paragraaf 3)? - hoe lopen de geldstromen en onze vermogenspositie (paragraaf 4)? - hoe is de bedrijfsvoering geregeld (paragraaf 5)? - met wie vormen wij verbonden partijen en hoe zijn de afspraken geregeld (paragraaf 6)? - hoe is ons grondbeleid (paragraaf 7)? We hebben een achtste, niet verplichte, maar wel gewenste, paragraaf hieraan toegevoegd over informatieveiligheid en privacy: - hoe waarborgen wij de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van onze (digitale en fysieke) informatie en hoe gaan wij om met persoonsgegevens (paragraaf 8)? Financiële overzichten Tot slot zijn er een aantal overzichten opgenomen die door het BBV worden voorgeschreven en die vooral voor de provinciaal toezichthouder relevante informatie bevatten.

6

Programma’s

7

Programma 0: Bestuur en ondersteuning 0.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Binnen dit programma geven we vorm en inhoud aan de ondersteuning van het gemeentebestuur (gemeenteraad en college van B&W). Deze ondersteuning door de organisatie is de voorwaarde om de in andere programma’s beschreven maatschappelijke resultaten te boeken. We beogen het gemeentebestuur in staat te stellen op efficiënte, transparante en democratische wijze besluiten te nemen en de gemeenteraad om invulling te kunnen geven aan zijn kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol. Op basis van afspraken met de raad werken we volgens het concept van een ‘beheergemeente 2.0’. Daaronder verstaan we dat we op een kostenbewuste, wendbare en moderne wijze voldoen aan de wettelijke verplichtingen, waarbij we in afstemming van de raad een ‘plus’ kunnen aanbrengen (de 2.0). De primaire ambitie is om onze wettelijke taken goed uit te voeren. Dit programma vertoont enige overlap met de (verplichte) paragraaf Bedrijfsvoering en overige paragrafen zoals Informatieveiligheid en Privacy. Waar dit programma zich meer op de kaders voor de beleidsmatige inzet richt (wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat mag het kosten) voorziet de paragraaf Bedrijfsvoering in achtergronden en cijfers die ingaan op de aanpak om meer grip te krijgen op risico’s van financiële en juridische aard.

Wat gaan we daarvoor doen? In de reguliere taakuitvoering komen elk jaar onderdelen terug die continue aandacht vragen: - Bestuur & democratie: het gaat hier om de ‘standaard’ processen en procedures, die waarborgen dat onze bestuursorganen raad, college van B&W en de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan op efficiënte, transparante en democratische wijze functioneren. De aanschaf van een systeem om structureel de raads- en commissievergaderingen live uit te kunnen zenden in 2021, draagt hieraan bij. - Organisatie: de staande ambtelijke organisatie voert, al dan niet door aansturing in het netwerk, de wettelijke taken uit. In veel gevallen is daarvoor samenwerking met Rheden en in de regio noodzakelijk. De uitvoering van onder meer de belastingtaken, de sociaal domeintaken, een deel van de basisregistraties of financiële administratie zijn uitbesteed. Voor een sterke en wendbare organisatie is verandering en nieuwe ontwikkeling een constante. - Constructieve partner in de regio: we werken samen in de regio, omdat we als kleine gemeente als geen ander de meerwaarde ervaren van het bundelen van krachten. Of dit nu gaat om de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMRAN), MGR Sociaal Domein Midden-Gelderland, of in de samenwerking met Rheden: wij stellen ons op als een soms kritische, maar bovenal constructieve partner.

Hoewel wij ambtelijk niet of nauwelijks capaciteit kunnen inzetten op regionale opgaven, leveren wij met onze bestuurders een volwaardige bijdrage. Bij de uitvoering van onze taken overwegen we voortdurend wat de beste manier is om deze te organiseren. Vooralsnog kiezen we hierbij niet voor één exclusieve samenwerkingspartner maar voor die partner(s) waar de taak het beste past. - Open bestuursstijl: we werken actief aan goede lokale verbindingen tussen burger en bestuur (burgerparticipatie), zowel op het niveau van individuele projecten, als in het algemeen (in 2020 en 2021 bijvoorbeeld via ‘Buurt aan Tafel’ en ‘Samen Oplopen’). Daarnaast werken we aan een vlotte, transparante (digitale) ontsluiting van gemeentelijke informatie. Door te investeren in trainingen ‘helder schrijven’ verbeteren we ook de communicatie met de inwoners. - Adequate dienstverlening: we spannen ons in voor (publieks)dienstverlening aan de inwoners van Rozendaal en overige klanten, die aansluit bij de verwachtingen die onze klanten daarover hebben. Een belangrijk onderdeel van de dienstverlening die we aan inwoners en overige klanten bieden is de dienstverlening aan de balie van ons gemeentehuis.

Tot deze reguliere werkzaamheden behoren het verstrekken van identiteitsdocumenten, rijbewijzen, het organiseren van verkiezingen en de uitvoering van wettelijke verplichtingen voor registratie van persoonsgegevens. Het gaat daarbij om de uitvoering van regelingen zoals het Besluit Burgerlijke stand en de wet Basisregistratie Personen (BRP). Daarbij is inherent aan de werkzaamheden veel aandacht voor aspecten van informatieveiligheid en privacy.

8

-

-

-

Informatievoorziening en digitalisering (overhead): wij streven naar een stabiele ICT-omgeving waarbij wij door gerichte maatregelen de risico’s rondom de informatieveiligheid en de privacybescherming weten te minimaliseren. Daarnaast willen wij met onze digitale dienstverlening blijven inspelen op de eisen die onze omgeving aan de gemeente stelt. Zie ook de paragraaf Informatieveiligheid en privacy. Uitvoering Wet Vennootschapsbelasting (Vpb): op grond van de Wet Vpb laten we de aangifte vennootschapsbelasting door een gespecialiseerd bureau doen. De verwachting is dat we binnen de € 150.000 blijven. Na afronding van project De Del kan bepaald worden wat de totale verplichting is. Resterende ontwikkeling waar we belasting over dienen af te dragen betreft de opbrengsten van de afvalverwerking (niet-zijnde reinigingsrechten). Het gaat daarbij naar verwachting om zeer marginale kosten. Post onvoorzien: Deze post handhaven we op het niveau van voorgaande jaar.

Wat mag het kosten? We voorzien dat de hier beschreven staande aanpak past binnen de staande organisatie en dat zodoende geen aanvullende middelen noodzakelijk zijn. Over de kostenontwikkeling die het gevolg zijn van samenwerkingen in de regio, of met andere gemeenten wordt in de inhoudelijke programma’s 1 tot en met 8 vermelding gemaakt, als er relevante ontwikkelingen zijn. Voor het overige wordt in de paragraaf verbonden partijen toegelicht wat de vooruitzichten zijn over 2022 in begrotingstechnische zin. Voor een nadere toelichting en een compleet overzicht van verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

0.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Bestuur & democratie Wat willen we bereiken? Een krachtig bestuur en goede democratische besluitvorming. Wat gaan we daarvoor doen? - Het organiseren van gemeenteraadsverkiezingen: op 16 maart 2022 vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. Het is onze taak deze op een toegankelijke en rechtmatige wijze te organiseren. Door onduidelijkheden over de coronamaatregelen volgend voorjaar bestaat er nog onzekerheid over hoe deze georganiseerd gaan worden. De kans bestaat dat er bijvoorbeeld weer meerdaagse verkiezingsdagen uitgeschreven worden. Uitwijken naar een andere locatie en meer stembureauleden veroorzaken extra kosten. - Het naar wens van de raad (c.q. partijen) ondersteunen bij de vorming van een nieuw coalitie- of raadsakkoord: in de periode na de verkiezingen willen we graag in overleg met uw raad c.q. de partijen die een nieuw coalitie gaan vormen, bespreken hoe wij u vanuit de organisatie kunnen faciliteren in het proces naar uw coalitie- of raadsakkoord. - Inwerken nieuwe raads- en commissieleden: we faciliteren graag, in samenwerking met de griffie, bij een ‘inwerkprogramma’ (op gepaste Rozendaalse schaal), om eventuele nieuwe raads- en commissieleden snel op vlieghoogte te krijgen.

- Het college van B&W als onderdeel van een lerende organisatie: periodiek hebben wij als college strategische sessies over belangrijke thema’s. Daarin is nadrukkelijk ruimte voor leren en ontwikkelen met het oog op de rol van het college in het samenspel met de raad en een organisatie in ontwikkeling. Wat mag het kosten? Bovenstaande ontwikkelingen vergen weliswaar speciale aandacht in 2022, maar passen vooralsnog binnen de staande budgettaire kaders. Afhankelijk van extra veiligheidsmaatregelen gaat de organisatie van verkiezingen wellicht meer geld kosten. Deze eventuele meerkosten ramen we niet, omdat vanwege de huidige ontwikkeling in de coronapandemie onvoorzienbaar is welke maatregelen noodzakelijk zijn. Als blijkt dat nadere maatregelen nodig zijn voor de organisatie van de verkiezingen waarvoor geen dekking is (uit rijksbijdrage of anderszins), volgt hierover nadere besluitvorming. De overige activiteiten vinden plaats binnen reguliere budgetten en capaciteit.

9

Toekomstbestendige organisatie Wat willen we bereiken? De ontwikkeling naar een uitvoeringsgerichte organisatie heeft geleid tot vergaande uitbesteding van taken. We zien dat er nog een forse opgave ligt voor de organisatie om ook in de toekomst de meerwaarde te laten betekenen voor Rozendalers. Dat geldt zeker ook in het versterken van de bedrijfsvoering. We stellen ons daarom de volgende doelen: - we ontwikkelen een professionele, eigentijdse organisatie door middel van een organisatieontwikkelingstraject. - we willen de Planning- & Controlcyclus verder verbeteren. - we willen het opdrachtgeverschap versterken. - we willen voor de gemeenteraadsverkiezingen in beeld hebben wat structureel nodig is op de vlakken mens, organisatie, ICT en eigentijdse werkomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? - Het organisatieontwikkelingstraject met klantgerichtheid, resultaatgerichtheid en samenwerkingsgerichtheid als de leidende sturingsprincipes, wordt in 2022 voortgezet. - De huidige begroting en de afgelopen Kadernota zijn voorbeelden van de verbeterslag die we maken in de P&C-cyclus. De teksten zijn puntiger en meer resultaatgericht. We zetten deze ontwikkeling voort en breiden deze uit door in 2022 ook de tussenrapportages en de jaarrekening hierin mee te nemen.

- Wij versterken het opdrachtgeverschap door bij onze belangrijkste uitbestede taken, zoals het sociaal domein en andere taken bij Rheden en de ICT bij De Connectie, beter te sturen op de beoogde resultaten en de daarbij behorende middelen. Wij herzien in 2022 (waar nodig) de dienstverleningsovereenkomsten voor onze belangrijkste uitbestede taken (Rheden, De Connectie en de MGR Sociaal Domein Midden-Gelderland); waar onderdelen ontbreken, vullen we deze aan. Door periodieke voortgangsgesprekken gaan wij hier actief op sturen. Met raadsinformatiebijeenkomsten en rapportages komt de raad in positie om de eigen rol bij deze ontwikkelingen te pakken. - Vanuit de visie van beheergemeente 2.0 brengen wij in beeld wat de randvoorwaarden (organisatie, ICT, eigentijdse werkomgeving) zijn om deze visie volwaardig op de lange termijn in de praktijk te brengen. Op enkele kwetsbare plaatsen is versterking van het personeelsbestand vereist om hetzij te voldoen aan wettelijke verplichtingen (P&O), hetzij om cruciale kwetsbaarheden op te kunnen vangen (Inhuur financiën en ziekte en flexibele schil). Om tot de minimale gewenste kwaliteit in de uitvoering te komen is op een aantal plaatsen nadere uitwerking nodig hoe het takenpakket er uitziet en welke interne capaciteit, dan wel externe afspraken noodzakelijk zijn.

Dit speelt concreet in het sociaal domein en rondom digitalisering en informatievoorziening. Daarvoor worden in 2021 inventarisaties gemaakt van de omvang van het takenpakket en de gewenste mate van regie op de uitvoering. Hiervoor is actief samenspel vereist tussen raad, college en organisatie, omdat de inhoudelijke verwachtingen van de raad als opdrachtgever leidend zijn voor de organisatiestructuur (vorm volgt inhoud). Wat mag het kosten? De volgende resultaten willen wij vooralsnog oppakken binnen bestaande capaciteit en budgetten: - het vormgeven van een professionele, eigentijdse organisatie; - het verbeteren van de Planning- & Controlcyclus; - het versterken van het opdrachtgeverschap; - het in beeld brengen van randvoorwaarden voor een toekomstbestendig Rozendaal doen wij vooralsnog met de staande organisatie, maar een toekomstbestendige organisatie zal waarschijnlijk structureel en substantieel extra kosten met zich meebrengen. Constructieve partner in de regio Wat willen we bereiken? Wij willen door goede samenwerking in de regio samen meer bereiken en invloed houden op ontwikkelingen die direct of indirect lokaal van invloed zijn.

10

Wat gaan we daarvoor doen? Voor wat betreft de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen (GMRAN) wordt 2022 het eerste jaar waarin we werken vanuit de nieuwe Regionale Agenda. De raad heeft in de zomer van 2021 de intentie uitgesproken te participeren in de vijf Opgaven. In het najaar van 2022 krijgt de raad de gelegenheid om definitief in te tekenen voor de Opgave-overeenkomsten voor het jaar 2023. Wat mag het kosten? Voor de GRMAN zijn de kosten van het regiobureau en de deelname aan de vijf Opgaven al verwerkt in de begroting. Open bestuursstijl Wat willen we bereiken? De samenleving verandert, inwoners hebben directer toegang tot informatie en willen actiever betrokken worden bij (beleids)ontwikkelingen die hen direct aangaan. De rol van de gemeente verandert daardoor. In Rozendaal zijn de inwoners zeer betrokken bij de gemeente. Niet voor niets wordt het gemeentebestuur gevormd uit louter plaatselijke partijen. We willen de sterke verbinding die het gemeentebestuur heeft met de Rozendalers en haar partners in de regio behouden en waar mogelijk versterken. In de relatie met onze inwoners werken wij langs drie lijnen: 1. Een kracht van onze kleine gemeente is de nabijheid bij onze inwoners: we weten wat er speelt en handelen daarnaar; 2.

Het verhelderen van de kaders voor burgerparticipatie: door hier samen met de raad afspraken over te maken wordt inwoners duidelijk wat ze van participatie en inspraak mogen verwachten. 3. We onderzoeken de mogelijkheden voor vormen van digitale inwonersparticipatie (bijvoorbeeld met een burgerpanel). Wat gaan we daarvoor doen? - De staande aanpak om als open bestuur te functioneren betreft onder meer de inzet van de Buurt aan Tafel-gesprekken. Maar meer en meer wordt van een open overheid ook een digitaal toegankelijke overheid gevraagd. Om daaraan te voldoen wordt – in samenhang met de opgave tot verbeterde dienstverlening en digitalisering geïnvesteerd om te voldoen aan de Wet open overheid (Woo), die als opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur vereist dat overheden niet langer passief, maar ook vaker actief informatie (digitaal) toegankelijk maken. - We willen daarom ook voldoen aan de moderne eisen van digitale toegankelijkheid van onze website. - Verbeterde burgerparticipatie bij een omgevingsaanvraag is een belangrijk doel van de komende Omgevingswet. De aanpak daarvoor is dan ook onderdeel van de implementatie van die Omgevingswet, Programma 8. Zo zal specifiek voor de Omgevingswet in 2022 participatiebeleid worden opgesteld. Waarbij ook de nu geldende Inspraakverordening moet worden herzien.

Wat mag het kosten? Kosten die we maken om te voldoen aan de Woo worden gedekt uit rijksmiddelen. Daarbij gaat het vooral om de investering in het DMS waar de raad op 21 september mee heeft ingestemd. Voor de digitale toegankelijkheid vallen de kosten onder het al geraamde bedrag voor de website. Kosten voor de herziening van het participatiebeleid vallen binnen Programma 8 en worden voorzien te passen binnen de staande capaciteit. Dienstverlening en Burgerzaken Wat willen we bereiken? In aansluiting op de eisen en wensen van onze omgeving (rijksoverheid, maar vooral inwoners en overige klanten) willen we adequate (inclusief digitale) diensten verlenen. Wat gaan we daarvoor doen? Om in het tempo van onze omgeving te voldoen aan de moderne eisen aan gemeenten op het vlak van dienstverlening zijn een aantal investeringen noodzakelijk. Aan de volgende zaken geven we in 2022 prioriteit:

11

-

-

-

-

-

Klantgerichte dienstverlening: Op basis van de enquête die in de herfst van 2021 is uitgezet onder inwoners van Rozendaal beogen we eind 2021/begin 2022 tot een aanpak te komen voor verbeterde dienstverlening voor de inwoners van Rozendaal. De focus ligt daarbij op een voor Rozendaal goede verhouding tussen fysieke en digitale dienstverlening. De openingstijden van het gemeentehuis zijn daarbij onderwerp van evaluatie. De aanpak voor de dienstverlening wordt in het eerste kwartaal van 2022 voor besluitvorming uitgewerkt. Verbeterde digitale dienstverlening: Als overheid wordt van ons verwacht dat we enkele minimale stappen zetten in de digitale dienstverlening. Het gaat daarbij onder meer om het digitaal beschikbaar stellen van producten en de daarvoor randvoorwaardelijke invoering van DigiD. Ook gaat het om een verbeterde website die voldoet aan moderne eisen van (digitale) toegankelijkheid. Afsprakensysteem: Om de interne werkprocessen te verbeteren en de klantgerichter tot dienst te kunnen zijn investeren we in 2022 in een digitaal afsprakensysteem. Inwoners van Rozendaal en andere klanten kunnen zo langskomen op het moment dat hen uitkomt en worden beter geholpen, omdat onze medewerkers zich op de afspraak kunnen voorbereiden.

ICT Burgerzaken: Voor de bedrijfsvoering binnen het onderdeel Burgerzaken is digitale beschikbaarheid en uitwisselbaarheid van informatie meer en meer een randvoorwaarde. Gedane investeringen in ondersteunende ICT-pakketten waaronder voor de organisatie van verkiezingen leiden meerjarig tot een lichte kostentoename. Toename rijbewijzen en reisdocumenten: Voor de komende jaren wordt een significante toename voorzien van de af te handelen rijbewijzen en reisdocumenten. De belangrijkste verklaring daarvoor is dat van een groot aantal documenten komend jaar de termijn van geldigheidsduur verstrijkt.

Wat mag het kosten - Voor de aanpak dienstverlening verwachten we op dit moment geen extra kosten. - De structurele kosten van DigiD betreffen de controle op de beveiliging (‘auditing’) bedragen € 5.000. Dit valt onder de post informatiebeveiliging. - Voor de verbeterde website wordt een bedrag opgenomen van € 14.000 vanaf 2023. - De aanschaf van een digitaal afsprakensysteem past naar verwachting binnen de bestaande begroting. - Toegenomen kosten digitale dienstverlening bedraagt structureel € 7.000, waarmee de post burgerzaken wordt opgehoogd. - De toename in af te handelen rijbewijzen en reisproducten levert extra baten op van € 26.700. Informatievoorziening en digitalisering Wat willen we bereiken? De doelstellingen van de digitale agenda voor 2022 zijn: - de digitale dienstverlening verbeteren; - de risico’s in de bedrijfsvoering verminderen; - de bedrijfsvoering te moderniseren en verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen eind 2021 een digitale agenda op waarmee we de uitdagingen en opgaven voor Rozendaal vanwege de digitalisering oppakken. Voor 2022 voorzien we op basis van die agenda een ambitieus programma, dat bestaat uit de volgende onderdelen: - realisatie van een verbeterde website en invoering van DigiD; - invoering van een Document Managementsysteem (DMS); - inrichting van de organisatie van het informatie-domein (i-domein).

Voor de inrichting van de organisatie van het i-domein gaat het enerzijds om de noodzakelijke aanpak om de ICTinfrastructuur (daarbij gaat het om zaken als serverbeheer en verbindingscapaciteit) op orde te brengen. Dat is nu nog onvoldoende het geval en daartoe zullen we extra inzet moeten plegen in het restant van 2021 en in 2022. In 2021 is op basis van noodzakelijk extern advies in kaart gebracht welke investeringen noodzakelijk zijn om de Rozendaalse infrastructuur veilig en betrouwbaar te organiseren. Daartoe zijn in ieder geval nadere afspraken met partners zoals De Connectie en PinkRoccade noodzakelijk.

12

Daarnaast betekent het veranderende ICT-landschap dat de (interne) organisatie moet meeveranderen. Ook daar richt de externe advisering zich op. Welke rollen moeten in een moderne gemeente die zich aan landelijke standaarden voor informatievoorziening en beveiliging wil houden, zoals de gemeentelijke model-architectuur (GEMMA en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) voor de inrichting en aansturing. Over de verdere ontwikkeling van de organisatie van de informatievoorziening zal eind 2021, of in Q1 van 2022 nadere besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Wat mag het kosten? - De noodzakelijk structurele kosten ten aanzien van de ICT-infrastructuur zijn verwerkt in deze begroting. Kosten ten aanzien van de informatievoorziening worden daar waar het direct gerelateerd is aan een specifiek bedrijfsproces, zoals Burgerzaken, geboekt onder dat betreffende taakveld. Voor het overige (bedrijfsbrede processen) worden de ICT-kosten geboekt onder het taakveld overhead. Voor het overzicht over de kosten Overhead en specifiek ICT, zie paragraaf Bedrijfsvoering. Het totaalbedrag voor ICT kent een kleine toename van € 168.000 naar € 173.000. - De kosten voor de verbeterde website en de invoering van DigiD zijn bij de Kadernota al opgenomen voor deze begroting. De invoering van het DMS is op basis van raadsbesluitvorming op 21 september 2021 verwerkt in deze begroting.

- De digitale agenda zal met name op het vlak van verbeterde infrastructuur (incidenteel) en organisatie (structureel) tot meerkosten leiden. De aanpak voor de digitale agenda wordt nader uitgewerkt en ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Algemene dekkingsmiddelen Wat willen we bereiken? Sluitende meerjarenbegroting, conform eisen van de provinciaal toezichthouder. Wat gaan we daarvoor doen? De uitkering in het gemeentefonds is het belangrijkste dekkingsmiddel voor de Rozendaals begroting. We hebben daarover in de Kadernota een positief effect opgenomen van een toename van € 15 per inwoner vanaf 2023 door de herverdeling van het gemeentefonds. Dat effect zal op basis van recente berichten in ieder geval tot 2026 doorwerken. Daarnaast is in deze begroting het verwachte positieve effect van extra gelden voor de Jeugdzorg verwerkt. Daarbij hanteren we in de meerjarenbegroting de 75%-aanname van het Rozendaalse deel van de toegezegde € 1.3 miljard aan gelden voor de jeugd. Wat mag het kosten? Deze aannames zijn al verwerkt in de Kadernota. Versterken interne controle Wat willen we bereiken? We willen meer grip ontwikkelen op de uitvoering. Daarbij gaat het – vanwege de komende wettelijk verplichte rechtmatigheidsverantwoording (door het college), in het bijzonder om de vraag of de uitgaven rechtmatig tot stand komen.

Wat gaan we daarvoor doen? In 2022 gaan we de volgende aanpak verder uitwerken. - Uitvoering ontwikkeling interne controle. Het betreft de uitvoering van extern advies voor de verbeterde procesinrichting (met samenwerkingspartners) en de inrichting van verbijzonderde interne controle op de meest risicovolle processen. - Vormgeven passende organisatie. Het gaat om de vraag welke organisatie nodig is oom (structureel) te voldoen aan de nieuwe wettelijke verplichting. - Herziene kaderstelling door de raad. Kaders, zoals het controleprotocol en de financiële verordening zullen in 2022 herzien moeten worden. Bovenstaande aanpak wordt in samenwerking met de controlecommissie verder uitgewerkt. Voor nadere toelichting, zie de paragraaf Bedrijfsvoering. 13

Wat mag het kosten? Op basis van externe advisering is een raming gehanteerd voor de meerjaarlijkse kosten die nodig zijn voor de genoemde aanpak. Deze kosten zijn verwerkt in de Kadernota. Overzichtstabel mutaties t.o.v. Kadernota

Cijfers primitieve begroting 2021-2024

2022 1.337.144

2023 1.355.904

2024 1.358.013

2025 1.369.018

Effect meerjarig mutaties bij Kadernota

-1.607

4.423

31.096

74.718

Stand Kadernota

1.335.537

1.360.327

1.389.109

1.443.736

Verschil Kadernota - begroting

38.651

-6.326

14.630

-30.818

Verklaring: Algemene uitkering sept. Circ. In dienst Adviseur RO Geen inhuur Adviseur RO Burgerzaken ICT Hogere storting vz pensioenen Gas/licht/water gemeentehuis Reisdocumenten/rijbewijzen per saldo Verkiezingen ICT Correctie inhuur openbare werken Gelders archief Overige mutaties

86.800 -78.500 54.600 -28.000 -10.000 -6.000 8.000 -4.000 12.000 -5.000 8.751

71.300 -80.306 55.400 -28.000 -10.000 -6.000 8.000 -4.000 12.000 -5.000 -19.721

71.600 -81.992 56.200 -28.000 -10.000 -6.000 8.000 -4.000 12.000 -5.000 1.822

80.500 -83.960 56.200 -28.000 -10.000 -6.000 8.000 -4.000 12.000 -5.000 11.078

Nadere toelichting: Algemene uitkering september circulaire Het meerjarige positieve effect wordt grotendeels verklaard door de toename in het accres (compensatie prijsstijgingen). In het eerste jaar wordt een extra positief effect verklaard door het bevriezen van de opschalingskorting. Invulling vacature RO De permanent invulling van de vacature RO is gerealiseerd. Hierdoor wordt het salarisbudget verhoogd en het inhuurbudget daalt. Een deel van het inhuurbudget was verwerkt in de verschillende kredieten van de projecten. Burgerzaken ICT/ Verkiezingen ICT Door de ontvlechting van de ICT zijn de ICT kosten voor alle burgerzakenapplicaties nu goed apart inzichtelijk te maken. Conform de voorschriften worden deze kosten op dit taakveld verantwoord. Voorheen werden deze kosten bij overhead (ICT) verantwoord. Storting pensioenen De gemeente Rozendaal dient een voorziening voor pensioenen aan te houden voor gewezen wethouders. Door de lage rekenrente de laatste jaren is de storting hoger dan gebruikelijk was. Daarom is deze storting in de begroting verhoogd. Nutsvoorzieningen gemeentehuis In de vorige begroting zijn de kostenbesparingen als gevolg van de geïnstalleerde zonnepanelen te rooskleurig ingeschat. De prijsstijgingen van energie zorgen er mede voor dat deze begrotingspost moet worden opgehoogd.

14

Reisdocumenten/rijbewijzen Een inventarisatie van de vervangingsvraag de komende jaren zorgt voor een toename van de kosten en opbrengsten, wat per saldo tot een voordelig resultaat leidt. Correctie inhuur openbare werken In de begroting over 2021 is het budget voor inhuur van de medewerkers groen van Scalabor verschoven. Daarbij is verzuimd het budget aan te passen. Dat wordt hiermee gecorrigeerd. Gelders archief Al eerder is uw raad geïnformeerd over de andere bekostigingssystematiek van het Gelders Archief. Dit wordt in de begroting 2022 verwerkt.

0.3 Financiële consolidatie

Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten totaal baten

Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

0 23.545 210.123 26.850 90.448 373.323 57.763 0

0 26.650 10.550 28.500 68.970 392.110 54.051 0

0 38.715 10.960 27.262 65.720 391.377 59.331 0

0 38.203 11.120 27.622 55.920 397.248 60.221 0

0 61.434 11.280 27.982 56.000 403.206 61.124 0

0 62.854 11.440 28.342 56.500 409.254 62.041 0

2.603.580 0 0

2.670.064 0 0

2.912.421 0 0

2.943.600 0 0

3.008.923 0 0

3.106.014 0 0

3.385.632

3.250.895

3.505.786

3.533.934

3.629.950

3.736.445

434.476 9.749 25.879 1.656.752 0 3.309 0 0

403.874 11.520 0 1.467.005 0 39.122 0 0

439.782 50.270 0 1.622.873 0 30.576 0 0

447.912 53.860 0 1.658.257 0 31.034 0 0

455.512 64.955 0 1.684.844 0 31.500 0 0

464.900 66.180 0 1.709.360 0 31.972 0 0

Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten totaal lasten

0 0 4.795

0 10.000 0

0 10.000 0

0 10.000 0

0 10.000 0

0 10.000 0

2.134.960

1.931.520

2.153.501

2.201.063

2.246.811

2.282.412

Saldo van baten en lasten

1.250.672

1.319.375

1.352.285

1.332.871

1.383.139

1.454.034

138.958 49.521 89.437

24.456 6.686 17.770

28.589 6.686 21.903

27.816 6.686 21.130

27.286 6.686 20.600

27.207 6.686 20.521

1.340.109

1.337.145

1.374.188

1.354.001

1.403.739

1.474.554

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat

15

Programma 1: Veiligheid 1.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Rozendaal is een veilige gemeente. Binnen dit programma dragen we er zorg voor om die status te behouden en werken we aan de randvoorwaarden om veilig te kunnen wonen, werken en recreëren. We voeren we de wettelijke taken uit op het terrein van openbare orde en veiligheid. We zoeken daarbij de verbinding met andere beleidsterreinen zoals ruimtelijke ordening, verkeer, volksgezondheid en milieu en het sociaal domein/zorg. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren wettelijk verplichte taken uit en continueren de lopende inzet. We voeren taken uit op het gebied van openbare orde (overlast en criminaliteit, handhaving APV etc.), drank & horeca en evenementen (vergunningverlening, voorschriften, toezicht en handhaving), brandpreventie en -repressie en activiteiten in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing. We werken daartoe in vergaande mate samen met politie, Openbaar Ministerie en andere ketenpartners in het veiligheidsdomein, zoals onze Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) en onze buurgemeente Rheden.

Om tot een sluitende keten te komen (van preventie tot repressie en vervolging) en om de koppeling tussen met name de domeinen veiligheid en zorg handen en voeten te geven participeren we in diverse regionale gremia (meest op VGGM-niveau), waaronder het Veiligheidshuis (casusoverleg in de keten zorg- en veiligheid), Veilig Thuis (advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling), het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en het DVO (Districtelijk Veiligheidsoverleg). Op het brede gebied van openbare orde en veiligheid is sprake van een combinatie van eigen, gedeelde, en (soms verplichte) regionale verantwoordelijkheden. We lichten de belangrijkste onderdelen in de reguliere inzet toe. - Openbare orde: de gemeente Rozendaal werkt samen met politie en de BOA’s aan het handhaven van de openbare orde en het tegengaan van overlast. De algemene plaatselijke verordening (de APV) is daarbij het lokale beleidskader. Deze APV is in 2021 herzien. Voor de inzet van BOA’s heeft Rozendaal afspraken gemaakt met de gemeente Rheden en Doesburg. We participeren in Buurtbemiddeling, om zo veel mogelijk conflicten op te kunnen lossen zónder BOA’s of politie. Communicatie is één van de belangrijkste preventieve instrumenten.

We gebruiken ons gemeenteblad ‘In de Roos’ om informatie te delen en bewustwording te verhogen over onder meer het tegengaan van cybercrime en woninginbraken. Tot slot stimuleren en ondersteunen we de WhatsApp-veiligheidsgroepen. De inzet van inwoners zélf is immers onmisbaar in een veilig Rozendaal. - Politie: de burgemeester is vanuit zijn rol als bestuursorgaan verantwoordelijk voor het handhaven van de openbare orde. Hiertoe behoren diverse bestuursrechtelijke bevoegdheden, vooral gericht op preventie. De feitelijke dagelijkse handhaving van de openbare orde wordt verricht door de politie. De burgemeester heeft geen directe invloed op die politie-inzet. Die verantwoordelijkheid berust bij de korpsleiding. Voor het totaal aan activiteiten om de openbare orde te handhaven is goed overleg tussen gemeente en politie van belang. Dit vindt plaats op de schaal van het Basisteam IJsselwaarden (de gemeenten Rheden, Doesburg en Rozendaal). - Crisisbeheersing: de gemeente Rozendaal is zelf verantwoordelijk voor de aanpak en bestrijding van incidenten op het eigen grondgebied. Continue aandacht voor opleiden en oefenen, al dan niet samen met regiogemeenten, is daarbij van groot belang. Met de gemeenten Rheden is in 2015 een overeenkomst gesloten die onderlinge hulp en bijstand regelt in het geval van een ramp.

Afspraken over aanpak en verantwoordelijkheidsverdeling in geval van crises zijn veelal vastgelegd op het niveau van de VGGM. - Brandweer: advies-, handhavings- en uitvoeringstaken zijn in handen van de VGGM. Het algemeen bestuur van de VGGM is de verantwoordelijke voor besluiten die in de volle breedte gaan over passende regionale brandweerzorg, preventie en risicobeheersing, waaronder het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, huisvestingsvraagstukken, aanrijtijden en de meldkamerfunctie. Een ‘buitenbeentje’ in dit programma betreft de wettelijke verplichting tot het opvangen van zwerfdieren. We hebben daarvoor afspraken gemaakt met het Dierentehuis Arnhem en omstreken (‘De Dierenborgh’).

16

Wat mag het kosten? We voorzien dat de hier beschreven bovenstaande aanpak past binnen de staande organisatie en dat zodoende geen aanvullende middelen noodzakelijk zijn. Mogelijk zullen de tarieven voor de opvang van zwerfdieren procentueel fors stijgen vanwege voorziene nieuwbouw van het Dierentehuis in Velp. Vermoedelijk is dat relatief vanwege de beperkte bedragen die hier in absolute zin mee gemoeid zijn. Indien noodzakelijk zal hierover nadere besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 1.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Integrale veiligheid en handhaving Wat willen we bereiken? Veiligheid is een veelomvattend begrip. Het kan gaan over geweld en criminaliteit, maar ook over verkeer of milieu en over sociale aspecten als woonomgeving, overlast en sociale controle. Al die aspecten zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen onze gemeenschap. Inwoners, gemeentebestuur, justitie, politie, VGGM, scholen, verenigingen en allerlei andere partners zijn betrokken bij en (mede) verantwoordelijk voor integrale veiligheid. Het gemeentebestuur heeft daarbij met name een coördinerende en faciliterende rol ten aanzien van veiligheid & leefbaarheid in brede zin, en een handhavende rol in de openbare orde.

Het is van belang periodiek bestaand beleid te actualiseren, om nieuwe inhoudelijke accenten een plek te kunnen geven en daarmee continu te werken aan een veilig Rozendaal. Wat gaan we daarvoor doen? - We herijken de integrale veiligheidsnota 2018-2022 en leggen de raad in het laatste kwartaal van 2022 een nieuw integraal meerjarenveiligheidsplan 2023-2026 voor. Daarmee geven we ook uitvoering aan de (eventuele) voornemens rond veilig wonen en leven zoals die in een nieuw bestuurs- of raadsakkoord terecht kunnen gaan komen na de gemeenteraadsverkiezingen. - We passen, indien en voor zover noodzakelijk, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in het laatste kwartaal van 2022 aan op basis van de vereisten die de Omgevingswet (die waarschijnlijk medio 2022 van kracht wordt) daaraan stelt. - We laten in 2022 een zg. ‘weerbaarheidscan’ uitvoeren in onze organisatie. De scan heeft tot doel de bestuurlijke weerbaarheid van onze gemeentelijke organisatie in kaart te versterken: het gaat om het vergroten van de bewustwording van de (mogelijke) aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit, het kunnen herkennen van ondermijnen en weten hoe te handelen bij bijvoorbeeld pogingen tot beïnvloedingen. Deze weerbaarheidsscan wordt in 2021 en 2022 in (vrijwel) alle VGGM-gemeenten uitgevoerd en wordt gefinancierd vanuit de versterkingsgelden (dus door het rijk).

Wat mag het kosten? Bovenstaande activiteiten worden uitgevoerd binnen de reguliere capaciteit en bestaande middelen en vragen geen extra investering. Efficiënte regionale brandweerorganisatie Wat willen we bereiken? Wettelijke taken van de gemeente in het kader van brandbestrijding vergen een gedegen regionale organisatie van het brandweerapparaat. Gemeentegrenzen zijn hierin niet leidend; gegevens zoals aanrijtijden, efficiënte inzet van mensen en middelen en risicokaarten wel. We beogen dit samen met de regionale partners kwalitatief goed en tegen een redelijke prijs te organiseren. Wat gaan we daarvoor doen? - In 2021 is door het algemeen bestuur van VGGM een nieuwe verdeelsleutel voor de kosten van de brandweer opgesteld. Deze verdeelsleutel is, eenvoudig gezegd, gebaseerd op de uitkering die gemeenten uit het gemeentefonds ontvangen. Die nieuwe verdeelsleutel is uitlegbaar, objectief en toekomstbestendig, maar leidt tot een fors hogere bijdrage voor de Rozendaal. Daartegen heeft de raad zich in 2020/2021 in 17

-

stevige bewoordingen uitgesproken. De portefeuillehouder zal bij gelegenheid blijvend bestuurlijke aandacht vragen voor de positie van Rozendaal. In 2021 is ook een discussie gestart over de kostenverdeling voor de huisvesting van de brandweerkazernes in onze regio. Op dit moment dragen alle gemeenten hun ‘eigen’ huisvestingslasten, terwijl het gebruik van de huisvesting in veel plaatsen ten gunste van de regio komt. Denk hierbij aan kantooraccommodatie, de stalling specialistisch materieel, werkplaatsen etc. De gemeente Rozendaal heeft geen eigen kazerne en wordt bediend door de post Velp, een van de drie posten in de gemeente Rheden. In 2022 plegen we ambtelijk en bestuurlijke inzet om tot een redelijke Rozendaalse bijdrage te komen.

Wat mag het kosten? - De gestaffelde verhoging van de kosten voor de brandweerzorg over de periode van 2022 tot 2025 is bij de Kadernota opgenomen voor deze begroting. - Per 2024 (dus in de meerjarenbegroting) wordt een effect voorzien als gevolg van de discussie over de huisvestingskosten. Omvang van deze ontwikkeling is echter nog te onzeker om in deze begroting op te nemen. Effect coronacrisis In 2020 en 2021 was een deel van de inzet op het gebied van openbare orde toe te rekenen aan corona. De pandemie leidde tot extra uitgaven voor toezicht en handhaving. Ook heeft het impact gehad op het aantal evenementen en daarmee op het aantal vergunningen. Over de wijze waarop ook de komende periode met de coronamaatregelen om te gaan vindt continu afstemming plaats op VGGM-niveau en met onze directe buren. We verwachten vooralsnog voor 2022 geen extra handhavingskosten in relatie tot corona. We verwachten op dit moment ook dat de leges voor evenementenvergunningen in de loop van 2022 weer toegroeien naar het niveau van voor de coronacrisis. Dit programma bevat geen noemenswaardige financiële wijzigingen ten opzichte van de Kadernota.

1.3 Financiële consolidatie Bovenstaande aanpak leidt tot het volgende meerjarige financiële ontwikkeling in Programma 1 Veiligheid Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Baten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal baten

0 6.019 6.019

0 1.000 1.000

0 1.200 1.200

0 1.215 1.215

0 1.230 1.230

0 1.245 1.245

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal lasten

82.777 12.403 95.180

85.950 8.080 94.030

100.000 8.185 108.185

108.050 8.290 116.340

116.100 8.395 124.495

162.650 8.520 171.170

Saldo van baten en lasten

-89.161

-93.030

-106.985

-115.125

-123.265

-169.925

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

-89.161

-93.030

-106.985

-115.125

-123.265

-169.925

0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat

18

Programma 2: Verkeer en vervoer 2.1 Reguliere aanpak Wat willen we bereiken? Binnen dit programma werken we aan resultaatgericht verkeers- en vervoerbeleid gericht op veilig gebruik van de wegen en goede verkeerscirculatie voor alle weggebruikers en een goed openbaar vervoersnet. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder vallen de reguliere werkzaamheden van onze gemeente voor het onderhoud van de wegen (inclusief trottoirs) en fietspaden waarvan wij beheerder zijn, het nemen van verkeersbesluiten als noodzakelijk, alsook het volgen van de verkeersveiligheidsbeleving en oriënteren op kansen voor een veiliger en toegankelijker Rozendaal. Wat mag het kosten? De kosten binnen dit programma worden geboekt op de taakvelden 2.1 Verkeer, wegen en water en 2.5 Openbaar vervoer.

2.2 Nieuwe ontwikkelingen De volgende ontwikkelingen vragen in 2022 in het bijzonder aandacht: Evalueren aanpak Kerklaan-Beekhuizenseweg Wat willen we bereiken? Het is van belang dat de verkeerssituatie op de kruising van de Kerklaan en de Beekhuizenseweg voldoet aan de eisen die we daarvoor stellen vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid en toegankelijkheid. Wat gaan we daarvoor doen? Nog in 2021 zal het project Kerklaan worden afgerond, waarbij met inzet van het door de raad beschikbaar gestelde krediet de noodzakelijke herinrichting kan plaatsvinden. In het eerste kwartaal van 2022 zal – naast eventuele afrondingswerkzaamheden van het project – ook evaluatie plaatsvinden van de ervaren verkeersveiligheid. Deze evaluatie zal aan de raad bij de eerste tussenrapportage kenbaar worden gemaakt. Indien noodzakelijk zal een voorstel worden gedaan ten aanzien van aanvullende maatregelen. Wat mag het kosten? De evaluatie zal op basis van ambtelijke inzet (regulier) worden uitgevoerd en kent zodoende geen meerkosten. Eventuele restanten uit het verleende krediet zullen bij aanvullende maatregelen eerst daarvoor worden ingezet, of kunnen terugvloeien naar de algemene reserve. Heroverwegen aanpak beklinkering Wat willen we bereiken? Deze coalitie wenst te investeren in duurzaam en planmatig onderhoud van de wegen.

Daartoe heeft ook de raad de ambitie uitgesproken om bij het wegenonderhoud uit te gaan van beklinkering van de wegen. Bij de uitvoering van beklinkering van de Moestuin is gebleken dat de uitvoeringskosten aanmerkelijk hoger zijn dan eerder aangenomen. Dit vraagt om een heroverweging. In 2022 zal de vastgestelde aanpak voor het wegenonderhoud heroverwogen worden. Wat gaan we daarvoor doen? In het eerste kwartaal van 2022 wordt aan de raad een voorstel voorgelegd voor de herziene meerjarige aanpak. Daartoe worden de verschillende scenario’s (asfalt/klinkers) tegen elkaar afgezet op basis van recente inzichten.

19

Wat mag het kosten? De kosten voor de uitwerking van de heroverweging in scenario’s vallen binnen het reguliere budget. Deelname aan en uitvoeren van Masterplan Veluwezoom Wat willen we bereiken? Het is voor Rozendaal van belang om de recreatieve waarde van het gebied duurzaam te behouden en de bijzondere natuurwaarde te beschermen. De Veluwezoom is een gebied met zowel nationaal, regionaal als voor Rozendalers een groot belang voor natuur en recreatie. In toenemende mate komen de beide belangen in strijd met elkaar. De natuur komt meer en meer onder druk door de toegenomen behoefte aan en drukte door recreatie en de bijbehorende verkeersbewegingen. Wat gaan we daarvoor doen? Om hieraan bij te dragen wordt met partners, zoals Natuurmonumenten en gemeente Rheden gewerkt aan het Masterplan Veluwezoom. Binnen het programma Verkeer en vervoer kan dit Masterplan voor 2022 impact hebben vanwege de mogelijkheid om (gemotoriseerd) verkeer te beperken. Eind 2021 zullen de scenario’s duidelijk worden en ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Wat mag het kosten? De financiële implicaties zijn afhankelijk van nadere besluitvorming door de raad over de voorliggende scenario’s. Besluitvorming hierover vindt plaats op basis van een in samenwerking met partners uit te werken uitvoeringsplan.

Op basis daarvan zullen ook in het eerste kwartaal van 2022 de eerste financiële implicaties (aldan-niet) meerjarig in beeld komen. Renovatie fietspad begraafplaats Rosendael tot Kluizenaarsweg Wat willen we bereiken? Verduurzamen en veiliger maken van het fietspad vanaf langs de begraafplaats Rosendael tot aan de Kluizenaarsweg. Wat gaan we daarvoor doen? Het bestaande fietspad vervangen. Uitvoering wordt voorzien na vergunningverlening door de Provincie en met inachtneming van Flora en Faunawet in eerste helft van 2022 (na vorstverlet). Wat mag het kosten? Voor de definitieve aanpak voor de renovatiewerkzaamheden wordt nog in de loop van 2021 een raadsvoorstel voorbereid. Dit programma bevat geen noemenswaardige financiële wijzigingen ten opzichte van de Kadernota.

2.3 Financiële consolidatie Werkelijk 2020 Baten 2.1 Verkeer, wegen en water 2.5 Openbaar vervoer totaal baten Lasten 2.1 Verkeer, wegen en water 2.5 Openbaar vervoer totaal lasten Saldo van baten en lasten 0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo toevoegingen en onttrekkingen Geraamd resultaat