presentatie informerende raadsessie 30 september 2025

Scenario’s Opvang Oekraïners Rozendaal (OOR) PROJECT OOR 'DE BOSRANK’ – SEPTEMBER 2025

2

Agenda 1.

Opening en introductie

Loes Hupkes

2.

Ontwikkelingen asielopvang en Oekraïense ontheemden

Geerte de Bruijne VluchtelingenwerkNederland en Laura Nijman

3.

Filmpje opvanglocatie Oekraïense ontheemden ‘de Bosrank’

4.

Dilemma schets + scenario’s GOO

Laura Nijman & Mathieu Wonink

5.

Verdiepende vragen

Loes Hupkes

6.

Taakstelling huisvesting statushouders

Mathieu Wonink

7.

Sluiting

Loes Hupkes

3

4

Lange termijn beleid ontheemden uit Oekraïne PRT Gelderland, subregio Arnhem 11 september 2025

Lange termijn Oek - PRT Gelderland, subregio Arnhem 11-09-2025

5

Situatieschets 

RTB tot en met 04-03-’27 – situatie Oekraïne volatiel. RTB is vangnet tijdelijke bescherming zonder overbelasting nationale asielsystemen. Verlenging tot 04-03-’27 geeft LS tijd systemen voor te bereiden op afwikkelen grote groep ontheemden.



Langetermijnbeleid Oek gericht op oplossen meerdere vraagstukken: 

Perspectief voor samenleving, gemeenten en ontheemden bieden



Terugkeer bevorderen en Oekraïne steunen bij wederopbouw



Uitvoeringsproblemen in migratieketen voorkomen

Lange termijn Oek - PRT Gelderland, subregio Arnhem 11-09-2025

6

Europees kader en nationaal beleid RTB verlengd t/m 4 maart 2027

TW Oek loopt door t/m 4 maart 2028

Raadsaanbeveling:

Nationaal beleid:

›

overgang naar legale statussen

›

›

terugkeer en duurzame re-integratie in Oekraïne

reguliere vergunning 3 jaar + transitie naar reguliere stelsels

›

›

informatievoorziening aan ontheemden

terugkeerbeleid en steun wederopbouw

›

›

coördinatie, monitoring en uitwisseling informatie tussen lidstaten (LS) en Oekraïne

communicatiestrategie richting medeoverheden en ontheemden

›

afstemming met LS (solidarity platform en raadsorganen) en samenwerking met Oekraïne

Lange termijn Oek - PRT Gelderland, subregio Arnhem 11-09-2025

7

Terugkeerbeleid ›

Terugkeerbeleid: drie fasen, vanuit perspectief ontheemden. –

Oriëntatie / informatievoorziening terugkeer (informatiecampagne, verkenning Unity hub etc.);

–

Ondersteuning bij terugkeer (deelname terugkeerprogramma, incl. praktische & financiële hulp);

–

Ontvangst in Oekraïne (lokale partnerschappen, Oekraïense infrastructuur, inzet wederopbouw).

›

Transitiedocument is verblijfsgrond van het vrijwillige terugkeerprogramma.

›

Mogelijke rol gemeenten in informatievoorziening ontheemden. Rijk en VNGInternational starten pilot partnerschappen Nederlandse en Oekraïense gemeenten (lokale capaciteitsopbouw) voor ontvangst terugkeerders.

›

Uitwerking terugkeerbeleid en transitiedocument gebeurt zoveel als mogelijk in samenhang en worden gezamenlijk in besluitvorming gebracht.

Lange termijn Oek - PRT Gelderland, subregio Arnhem 11-09-2025

8

Overzicht transitiepaden

Lange termijn Oek - PRT Gelderland, subregio Arnhem 11-09-2025 * Hier weergegeven zijn de belangrijkste of meest krappe transitiepaden. Overige transities die binnen de voorbereidingstijd kunnen worden uitgevoerd, worden hier niet weergegeven, maar wel beschreven in het transitiepadendocument. ** Verschillende uitvoerders zoals gemeenten en IND moeten in 2025/2026 uitvoeringstoetsen uitvoeren. Deze zijn niet weergegeven in het overzicht, maar worden beschreven in het transitiepadendocument.

9

10

Filmpje https://youtu.be/CSgqAX6um8c

11

Situatieschets  De opvang op locatie De Bosrank loopt tot maart 2026  RTB is verlengd t/m 4 maart 2027  En de plannen van het ministerie voor Nationale Terugkeer Optie  Dilemma: na maart 2026 stoppen of doorgaan met locatie De

Bosrank

12

Verdeelbesluit 

De plekken moeten tot minimaal 1 februari 2026 open zijn om mee te tellen voor het verdeelbesluit onder de spreidingswet



Subregio Arnhem heeft een provinciaal plan opgesteld. Indicatieve opgave

Verdeelbesluit

Oekrainse ontheemden

50

55

Opvang asielzoekers

14 en 1 AMV

0

Rheden heeft deze taakstelling overgenomen 

Ook staat in het verdeelbesluit dat Rozendaal vanwege hun uitzonderlijke historische bijdrage mbt ontheemden Oekraïne uitgesloten is van de verdeling van de restopvang.

Financiering risico's • Financiering uit de RTB dekt de kosten van de exploitatie – geen risico tot maart 2026 • Oekraïense ontheemden krijgen een zorgverzekering via de Regeling Medische zorg Ontheemden uit Oekraïne (RMO) • Maar er zijn belangrijke uitzonderingen waar de gemeente risico loopt op kosten: MEDISCHE ZORG (NIET RMOgedekt) WMO-ondersteuning Jeugdzorg GGD-taken Schuldhulpverlening Maatschappelijk werk

Verantwoordelijkheid

Risico inschatting

Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente

Hoog Zeer hoog Middel Middel Middel

Scenario 1: Geen rol meer spelen in opvang Argumenten vóór: ✅ 

Geen financiële risico's



Ruimte voor andere plannen op de locatie



Toezegging aan omwonenden over termijn opvang nagekomen



Vermindering capaciteitsdruk organisatie

Argumenten tegen: ❌ 

Geen bijdrage aan maatschappelijk probleem



Gemeente neemt geen verantwoordelijkheid in wettelijke taak



Regionale samenwerking onder druk en geen 'uitruil' mogelijkheid



Onzekerheid voor bewoners en wegrukken sociale banden

14

15

Scenario 2: Verlengen huidige opvanglocatie Argumenten vóór: ✅ •

Gemeente voldoet aan wettelijke taak

•

Behouden van goede bestuurlijke verhoudingen met onze buurtgemeenten

•

Continuïteit voor de ontheemden; geen verhuizing noodzakelijk

•

Bestaande infrastructuur en processen zijn al ingericht

•

Bekend terrein voor betrokken instanties

•

Ontheemden hebben al lokale netwerken opgebouwd

•

Kinderen kunnen op dezelfde school blijven

•

Geen nieuwe investeringen nodig in basisvoorzieningen

Argumenten tegen: ❌ 

Communicatie met directe omwonenden over de einddatum



Locatie is niet ontworpen voor langdurige bewoning



Financieringsrisico kosten sociaal domein



Capaciteitsdruk op de ambtelijke organisatie

16

Huisvesting statushouders I •

Wettelijk kader: Huisvestingwet 2014 en de taakstelling

•

Regionale huisvestingsverordening:

Statushouders worden gehuisvest via bemiddeling. Het huisvesten van statushouders en woningruil valt niet onder de 15% als bedoeld in lid 6.

•

Interbestuurlijk toezicht

•

Knelpunten

•

Rozendaalse werkwijze

17

Huisvesting statushouders II •

Provinciaal: 7 procent van sociale huurwoningen naar statushouders

•

Subsidieregelingen van COA en het Rijk (SFT, DSL, Har+, Huisvesting Grote Gezinnen)

•

Plannen van Mona Keizer: schrappen van voorrang op huisvesting •

Advies RvS 17 sept "schrappen van voorrang in strijd met de grondwet"

•

Verlenen van een vergunning is ook een verplichting tot adequate huisvesting

•

Voorrang of urgentie is het compenseren van een ongelijke situatie waarin statushouders zich bevinden

•

Voornemen tot doorzetten en implementatie 1 juli 2026

•

Mogelijke consequenties: overbewoning, onuitvoerbare taakstelling en overvolle AZC's

18

Vervolg Oekraïense ontheemden: 

Besluitvorming door college eind 2025

Huisvesting statushouders: 

Plan van aanpak richting provincie eind 2025

Raadsinformatiebrief over de drie doelgroepen conform de afspraak om iedere andere raadsvergadering de raad te informeren.

19

Verdiepende vragen 

Over welke onderwerpen wilt u doorpraten?

20

Bijlagen

Aandachtspunten per stakeholder (1)

21

Grondeigenaar en verhuurder 

De huurovereenkomst met de grondeigenaar eindigt van rechtswege zonder opzegging door een van de partijen.



Eigenaar units draagt bredere verantwoordelijkheid voor onderhoud e.d.



Duidelijke afspraken over huurperiode en voorwaarden



Afspraken over onderhoud en eventuele aanpassingen



Transparantie over toekomstige plannen met de locatie



Vastleggen van verantwoordelijkheden bij schade



Flexibiliteit bij onvoorziene omstandigheden (zoals verlenging verblijf)

Aandachtspunten per stakeholder (2) Oekraïense bewoners 

Stabiliteit en zekerheid over verblijfsduur



Toegang tot sociale voorzieningen en integratiemogelijkheden



Bereikbaarheid van werk, onderwijs en zorg



Psychologische ondersteuning en begeleiding



Mogelijkheden voor participatie en zelfredzaamheid



Inspraak in beslissingen die hen direct raken

22

Aandachtspunten per stakeholder (3) Omwonenden 

Duidelijke communicatie over plannen en tijdslijnen



Beperking van overlast en waarborgen leefbaarheid



Mogelijkheden voor contact en integratie met Oekraïense ontheemden



Mechanisme voor het melden en afhandelen van klachten



Betrokkenheid bij evaluaties en besluitvorming

23

Aandachtspunten per stakeholder (4) Gemeente Rozendaal: financiële risico's 

Kostenraming voor verschillende scenario's



Inzicht in rijksvergoedingen en compensatieregelingen



Budgettering voor onvoorziene uitgaven en gevolgkosten

24

Aandachtspunten per stakeholder (5) Verantwoordelijkheid college 

Juridische verplichtingen ten aanzien van opvang ontheemden



Balans tussen verantwoordelijkheid en gemeentebelangen



Waarborgen draagvlak binnen de gemeenschap



Transparante besluitvorming en communicatie



Duidelijke taakverdeling met andere overheden



Periodieke evaluatie van de gekozen aanpak

25

26

Aanbevelingen 1.

Een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren naar de verlenging van de huidige opvanglocatie, inclusief gesprekken met grondeigenaar/verhuurder over voorwaarden. Parallel daaraan een inventarisatie te maken van potentiële nieuwe locaties binnen de gemeente, met een globale kostenindicatie. Alleen indien er nieuwe locaties op het oog zijn.

2.

Contact op te nemen met buurgemeenten om de mogelijkheden voor samenwerking in kaart te brengen.

3.

Een consultatieronde te organiseren met zowel de Oekraïense bewoners (indien wenselijk) als omwonenden om hun perspectieven in kaart te brengen.

4.

Een financiële doorrekening te maken van alle drie de scenario's, inclusief risico-inschatting. Dit kan zodra de financiële kaders bekend zijn.

5.

Voor 1 januari 2026 een besluit te nemen over het voorkeursscenario om alle betrokken stakeholders tijdig op de hoogte te kunnen stellen.