Jaarverslag 2022 RIEC Informatieplein GLM.pdf

JAARVERSLAG ONDERMIJNINGSCENTRUM GELDERLAND-MIDDEN

20

Achtergrond

Dit jaarverslag is bedoeld om de belangrijkste ontwikkelingen, acties en resultaten van het RIEC Oost-Nederland in het district Gelderland-Midden te presenteren. De geografische context in Oost-Nederland maakt dat veel werkzaamheden in de aanpak van ondermijning georganiseerd zijn op districtelijk niveau. De beweging om (nog) meer districtelijk te gaan werken, is tevens een ambitie in de Meerjarenstrategie 2022-2025 voor het RIECsamenwerkingsverband. In de districtelijke jaarverslagen zijn onder meer cijfers van de districtelijke informatiepleinen en stuurploegen gedetailleerd weergegeven. Naast de districtelijke jaarverslagen is een centraal jaarverslag opgesteld ter verantwoording van alle inspanningen van het RIEC op regionaal niveau in heel Oost-Nederland. Dit centrale jaarverslag focust vooral op RIEC ON brede thema’s en ontwikkelingen en presenteert informatie uit de vijf districten op geconsolideerde wijze.

1. Inleiding In dit hoofdstuk is een aantal ontwikkelingen geschetst

is gezet hoe en met welke doelen de toegekende midde-

die plaats hebben gevonden in 2022 en daarmee van

len de komende jaren worden ingezet in Oost-Nederland.

invloed waren op het functioneren van het RIEC-

De kaders en ambities uit de meerjarenstrategie zijn rich-

samenwerkingsverband in Oost-Nederland en daarbin-

tinggevend voor de inzet van de financiële middelen. De

nen specifiek in het district Gelderland-Midden.

in het programma vastgelegde prioritering, verdeling en

1.1 Landelijke en regionale ontwikkelingen Structurele financiële middelen

Tijdens Prinsjesdag 2021 is door het kabinet aangekondigd dat op structurele basis financiële middelen voor de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit beschikbaar worden gesteld. Een deel van deze mid-

concretisering is tot stand gekomen na twee inventarisatierondes bij alle partners uit het samenwerkingsverband in Oost-Nederland. Deze afspraken zijn vastgelegd in het ‘Versterkingsprogramma

Oost-Nederland,

Regionale

aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit’. De aanvraag is in december 2022 gehonoreerd door JenV.

Professionalisering RIEC-bureau

Als gevolg van de meerjarenstrategie en het Versterkings-

delen is bedoeld om de aanpak in de regio, via de RIEC-

programma bevindt het RIEC-bureau zich in een transitie-

samenwerkingsverbanden, te versterken. Het jaar 2022 is

fase die in 2022 is ingezet, nadat de meerjarenstrategie

dan ook benut om gedegen plannen voor een meerjarige

is vastgesteld. Met behulp van een extern adviesbureau

aanpak in onze regio op te stellen, zodat deze middelen

is onderzocht welke ontwikkeling het RIEC-bureau moet

zo effectief en efficiënt mogelijk ingezet worden.

inzetten om de komende jaren het samenwerkingsver-

Meerjarenstrategie 2022-2025

Concreet is het document ‘Samen ondermijning de baas, Meerjarenstrategie aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit 2022-2025 van het RIECsamenwerkingsverband in Oost-Nederland’ (hierna:

band optimaal te kunnen faciliteren. In 2022 zijn met alle samenwerkingspartners gesprekken gevoerd over deze gewenste ontwikkeling.

Van strategie en beleid naar praktijk

Bovenstaande ontwikkelingen tonen aan dat het RIEC

meerjarenstrategie) door alle partners in Oost-Nederland

Oost-Nederland volop in beweging is. Dit heeft in-

onderschreven en in maart 2022 vastgesteld. Dit docu-

vloed gehad op de activiteiten die in 2022 in het district

ment dient als leidraad voor de samenwerking de ko-

Gelderland-Midden zijn ondernomen. Naast de regulie-

mende jaren, en was (naast de districtelijke programma’s)

re, al lopende werkzaamheden en projecten, is veel tijd

richtinggevend in de activiteiten die in 2022 in het dis-

besteed aan het afstemmen en vormgeven van de geza-

trict Gelderland-Midden zijn ondernomen.

menlijke aanpak van ondermijning in de komende jaren

Versterkingsprogramma

in Oost-Nederland en in het district Gelderland-Midden. De uitwerking in de praktijk van deze plannen zal voor-

Om aanspraak te kunnen maken op de financiële midde-

namelijk vanaf 2023 zijn beslag krijgen. Waar mogelijk

len vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) is

zijn de eerste stappen die in 2022 zijn gezet in het district

in september 2022 een aanvraag ingediend waarin uiteen

Gelderland-Midden al opgenomen in dit jaarverslag.

3

1.2 Ontwikkelingen in het district

In 2022 hebben we de samenwerking in het district ver-

1.3 Structuur en partners

sterkt. Zo is het wekelijkse overleg van het actiecentrum (onderdeel van het Informatieplein) voortgezet. Tijdens dit actiecentrum worden signalen en casussen bespro-

In Gelderland-Midden werken we in het Informatieplein

ken met de politie (DRIO), Belastingdienst en het RIEC als

samen met de volgende partners: RIEC, Politie (Basisteam,

vaste partners.

Bestuurskundige, DRIO en recherche), Belastingdienst, FIOD, gemeenten (casus afhankelijk), Openbaar Ministerie,

elke maand

UWV en NLA. Het Informatieplein vindt eens in de vier werken plaats. Tijdens het Informatieplein worden ingediende signalen, casuïstiek en interventieadviezen bespro-

Daarnaast is maandelijks overleg met alle partners tij-

ken.

dens het Informatieplein. Door deze wisselwerking wordt de informatiepositie sneller opgebouwd en is slagvaardigheid vergroot als het gaat om acties en interventies.

elke week

Daarnaast hebben we wekelijks het Actiecentrum. Hierbij Verder is de samenwerking met landelijke partners UWV

sluiten het RIEC, politie (DRIO, BT), Belastingdienst en ge-

en NLA geïntensiveerd en sluiten ze structureel aan bij

meenten (casus afhankelijk) aan. Tijdens deze overleggen

het informatieplein Gelderland-Midden. Tevens is in 2022

wordt casuïstiek geanalyseerd en op basis van deze analy-

het Districtelijk Ondermijningsteam Gelderland-Midden

se informatierapporten en interventieadviezen opgesteld.

opgericht.

In Gelderland-Midden heeft bijna iedere gemeente een lokaal ondermijningsoverleg waarbij interne collega’s van gemeenten, politie (BT) en het RIEC aansluiten. Hier worden signalen, casussen en projecten besproken. In Gelderland-Midden is daarnaast ook een apart overleg voor mensenhandel casuïstiek. Bij dit overleg sluiten het RIEC, gemeenten, PCT, AVIM, NLA en Belastingdienst aan.

4

2. Terugblik jaarplan 2022 Voor 2022 stond de doorontwikkeling van de aanpak van

Het overgrote deel van de casuïstiek in Gelderland-

casuïstiek en het actiecentrum, verbetering slagkracht op

Midden ziet op deze thema’s. Daarnaast is vanuit Samen

lokaal niveau en het intensiveren van de samenwerking

Weerbaar hier ook aandacht aan besteed door project-

binnen het district op het gebied van ondermijning cen-

groepen en ondersteuning in de aanpak van thema’s.

traal. In het district Gelderland-Midden zijn voor 2022 de

De resultaten worden weergegeven in het volgende

volgende vier thema’s geprioriteerd:

hoofdstuk. Naast de focus op deze thema’s is de bestuurlijke slagkracht vergroot door het oprichten van

Witwassen

het Districtelijk Ondermijningsteam Gelderland-Midden.

Mensenhandel Zorgcriminaliteit (Hard)Drugs

5

3. Cijfers district Gelderland-Midden Signalen & Casussen in 2022

Totaal aantal ingediende signalen per partner Partner

Aantal

Politie

9

Gemeente

20

Belastingdienst

0

OM

0

NLA

1

KMar

1

Totaal

31

22

signalen omgezet naar een casus

31

80

lopende casussen

45

hennepberichten gedeeld

39

waarvan casussen hennepberichten

afgeronde casussen waaronder Project Stuwdam; (gestart in 2021)

Aantal casussen per thema in 2022 Thema

Aantal

Hennep

3

Harddrugs

5*

Zorgcriminaliteit

11

Witwassen

25

OMG

1

Misbruik vastgoed

1

Mensenhandel

8

Milieu

3*

Vrijplaatsen

4

Hennepberichten

45

Totaal

104

* Waarvan 2 op Eenheid Informatieplein

6

4. Resultaten Analyses

 17 Netwerkanalyses  21 Interventieadviezen  In alle casuïstiek is een fiscale analyse gedaan

Bestuurlijke boetes

 9 controles door de Nederlandse Arbeidsinspectie waarbij 7x overtredingen zijn geconstateerd  Minimaal 30.000 euro aan boetes opgelegd door de Nederlandse Arbeidsinspectie

Onderzoeken

 Voor 50.000 euro aan boetes opgelegd door de Belastingdienst

 14 fiscale onderzoek (waarvan 5 afgerond)  5 strafrechtelijke onderzoeken (waarvan 2 afgerond)  4 onderzoeken naar uitkeringen

Bestuurlijke interventies Fiscale interventies

 25 integrale controles waarvan 11x met ondersteuning van het DOT

 In 8 casussen is beslag gelegd door de Belastingdienst

 11 adrescontroles

 De belastingdienst heeft 900.000 euro geïnd en

 1 pand gesloten

daarnaast is nog voor 400.000 euro aan aanslagen

 3x last onder dwangsom

opgelegd

 2 vergunningen ingetrokken

Uitkeringen

 4 onderzoeken  Meer dan 500.000 euro teruggevorderd

Zorgcriminaliteit

 4 onderzoeken naar zorgbureaus  1 contract ontbonden en terugvordering van zorggelden  1 melding bij IKZ

7

Projecten en ontwikkelingen

en beschikbaar gesteld aan de vijftien gemeenten in

Basis Intelligence Oriëntatie Cursus

Aanpak zorgcriminaliteit

verband deelgenomen aan de 3-daagse Basis Intelligence

orde ten aanzien van het thema zorgcriminaliteit. In het

Oriëntatie Cursus (BIOC). Deze cursus heeft bijgedragen

verleden is het Handboek Zorgfraude vanuit de Samen

aan het versterken van het proces om intelligence ge-

Weerbaar aangeboden aan gemeenten om deze basis op

stuurd te werken en te denken binnen het proces ‘van

orde te krijgen op het vlak van preventie, controle en re-

signaal tot interventie’. Deze kennis hebben wij meege-

pressie. Sinds 2022 hebben gemeenten de mogelijkheid

nomen in de aanpak van casuïstiek.

gekregen om ondersteund te worden door een ervaren

In 2022 hebben partners binnen het RIEC-samenwerkings-

Gelderland-Midden.

In 2022 is er blijvend aandacht gevraagd voor de basis op

toezichthouder Wmo en Jeugdwet, onder andere via een training on the job. Deze toezichthouder is onderdeel van het DOT GM.

Districtelijk ondermijningsteam Gelderland-Midden

Vanuit Samen Weerbaar is, in samenwerking met de pro-

Daarnaast zijn we vanuit het RIEC gestart met een fenoneemanalyse naar ‘zzp’ers in de zorg’. Wij zijn nog volop bezig met deze analyse en de resultaten daarvan zullen in 2023 gedeeld worden.

vincie, het Districtelijk ondermijningsteam GelderlandMidden (DOT GM) opgericht per 1 april 2022. Gemeenten worden via het DOT GM ondersteund in de lokale aanpak van ondermijning. Het team bestaat uit een zeer ervaren toezichthouders en juristen. Zij kunnen gemeenten ondersteunen met hun kennis en expertise. Daarmee kunnen zij ook toezichthouders van de gemeente trainen via training

Bestuurlijke weerbaarheid

Het RIEC Oost-Nederland heeft Gelderland-Midden on-

on the job in de aanpak van ondermijning. Het DOT GM is in

derzocht hoe weerbaar gemeenten zijn tegen ondermij-

2022 diverse keren ingezet door gemeenten in Gelderland-

nende criminaliteit. In 2022 zijn de weerbaarheidsscans

Midden. Het DOT GM wordt in 2023 voortgezet.

gemaakt voor vijf gemeenten in Gelderland-Midden. Hieruit zijn aanbevelingen naar voren gekomen die de gemeenten kunnen helpen met hun weerbaarheid. In totaal hebben tien gemeenten in Gelderland-Midden

Integrale controles

een scan uitgevoerd. In 2023 worden nog enkele scans uitgevoerd bij gemeenten in Gelderland-Midden.

Ter ondersteuning van gemeenten in integrale controles is, in samenwerking met partners, een werkproces en draaiboek opgesteld voor het uitvoeren van controles. Ook zijn er formats voor rapportages, bestuursrechtelijke maatregelen een voorbeeldpersberichten ontwikkeld

8

Aanpak mensenhandel

In het district Gelderland-Midden vindt om de maand een mensenhandeloverleg plaats. Net als het reguliere informatieplein worden binnen dit overleg signalen en casussen besproken en verrijkt met informatie ten behoeve van een mogelijke interventie. Tijdens dit overleg wordt met alle partners ook gespard over de aanpak van mensenhandel. Vanuit Samen Weerbaar is daarnaast ook een werkgroep die gemeenten ondersteunt bij het opstellen van beleid rondom de aanpak van mensenhandel.

Aanpak (hard)drugs

Vanuit Samen Weerbaar heeft er in 2022 een themabijeenkomst hennep plaatsgevonden. Hierbij stonden het voorkomen en aanpakken van hennepkwekerijen in huurwoningen centraal. Daarnaast werken de verschillende partners met elkaar samen in de werkgroep hennep. Door gebruik te maken van lokale ervaringen ontstaat er ook meer inzicht in de illegale en legale (faciliterende) structuren achter de hennepteelt in het district Gelderland-Midden. Daarnaast zijn in 2022 de eerste stappen gezet om Project Stuwdam om te zetten naar een bredere aanpak die zich richt op verschillende verschijningsvormen van drugs.

9

5. Storytelling Gokwinsten en onbekend vermogen

Zorgbedrijf met hoge winsten

Uit een melding van FIU blijkt dat een man veel contant

naar een zorgbedrijf. Daaruit kwam naar voren dat het

geld stort op zijn bankrekening. Deze stortingen zijn

bedrijf zeer hoge winsten had en lage loonkosten. De

veel hoger dan het inkomen dat van hem bekend is bij

zorggelden die binnenkwamen, werden vooral uitbe-

de Belastingdienst. Er zijn ook geen alternatieve verkla-

taald aan de eigenaar en luxe goederen. Bovendien wa-

ringen voor het voorhanden hebben van grote hoeveel-

ren er signalen dat cliënten niet de zorg kregen waar zij

heden contant geld. Uit nader onderzoek ontstond het

recht op hadden. Daar kwam bij dat het bedrijf flinke

vermoeden dat geld mogelijk werd witgewassen onder

schulden had bij de Belastingdienst. Al deze bevindingen

het mom van ‘gokwinsten’. De man behaalde structureel

hebben er toe geleid dat de gemeenten het contract heb-

nettowinsten. Het is uitzonderlijk dat iemand met gok-

ben stopgezet en de ten onrechte gekregen zorggelden

ken structureel winsten behaalt. Bovendien wordt ge-

worden teruggevorderd. De Belastingdienst heeft tevens

bruik gemaakt van een online betaalplatform. Hiermee

flinke aanslagen opgelegd aan het bedrijf. Het zorgbe-

kunnen anoniem betalingen worden verricht. De partner

drijf is door dit onderzoek niet meer actief in de regio.

Naar aanleiding van een melding is onderzoek gedaan

van deze persoon heeft tevens een criminele achtergrond volgens informatie van de politie. Er is een strafrechtelijk witwasonderzoek gestart naar de man op basis van deze verdachte transactie en onverklaarbare geldstromen.

10

6. Mediaberichten nd in Velp Bedrijfspa anden zit drie ma ugsvondst, dicht na dr r (29) Arnhemme opgepakt



op bedrijfsterrein in

Westervoort

Woning in Weste rvoort drie maanden op slot vanwege illegale prostitu tie

Gemeenten in Beeld - Vlog #36 Gelderland-Midden (Samen Weerbaar)

Integrale controles





Integrale controles op bedrijventerreinen



in Duiven



- Vlog #39 ld e e B in n Gemeente Midden Gelderland ) baar, Deel 2 r e e W n e m (Sa

ontrole Integrale c d gemeente ie b e g n e it bu d Lingewaar





11