Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarverslag en Jaarrekening 2024
Voorwoord Een ‘gemiddeld’ jaar Het jaar 2024 was een, in bestuurlijke termen, vrij ‘gemiddeld’ jaar: halverwege de bestuursperiode, met een gemeenteraad en college beiden goed op stoom en in goede samenwerking. Met een gemeentebestuur dat gericht en gestaag doorwerkt aan de uitvoering van de meerjarenbegroting, gebaseerd op de doelen van het Coalitieprogramma 2022-2026. Ook voor de organisatie een relatief ‘gemiddeld’ jaar: vergunningen werden verleend, paspoorten uitgegeven, subsidies verstrekt, toeslagen uitgekeerd, verkiezingen georganiseerd, facturen betaald, grootboeken bijgehouden, audits uitgevoerd, werkprocessen verbeterd, beleid uitgevoerd en waar nodig geactualiseerd. Bijzondere projecten die we in eerdere jaren hebben gestart, hebben in 2024 een plek gekregen in de reguliere beleids- en bedrijfsprocessen. De Bosrank, onze gemeentelijke opvanglocatie voor Oekraïense ontheemden, is in 2024 niet nieuw meer. We hebben al even kunnen wennen aan het effect dat dit heeft op onze inwoners, onze organisatie en onze financiële administratie en verantwoording. Digitaal werken is steeds normaler. De Digitale Agenda is in de loop van 2024 succesvol en binnen budget afgerond. Door de implementatie van DigiD is een volgende stap in de digitale dienstverlening voor onze inwoners mogelijk geworden.
Het Masterplan Veluwezoom is niet alleen meer een papieren besluit, maar per 1 juli 2024 fysiek zichtbaar in de afsluiting van de Beekhuizenseweg voor gemotoriseerd verkeer. En, tot slot, de samenwerking met de gemeente Rheden beperkt zich sinds 2024 niet meer alleen tot de uitvoering van diverse regelingen in het sociaal domein. Ook qua beleid zijn we nu geharmoniseerd met en volgend op het beleid van de gemeente Rheden. Op nagenoeg alle begrotingsprogramma’s zijn wij in 2024 hoofdzakelijk bezig zijn geweest met de reguliere, noodzakelijke werkzaamheden of onvoorziene incidentele activiteiten. Onvoorzien was bijvoorbeeld de noodzakelijke reparatie aan het wegdek van de Beekhuizenseweg, en het extra werk aan het onderhoud van bomen om de veiligheid voor inwoners te waarborgen. Voor extra structurele investeringen in groen, grijs en stenen is nagenoeg geen ruimte geweest. Toch zijn in 2024 zijn ook enkele nieuwe projecten van start gegaan. Met name het proces op weg naar een nieuwe Omgevingsvisie willen we hierbij benoemen. Belangrijk: want hierin legt de gemeenteraad uiteindelijk vast hoe men kijkt naar ons Rozendaal in 2050. Ook zijn we in 2024 gestart met het onderzoek naar een duurzame invulling van een brengvoorziening van het grof huishoudelijk afval, vanuit het besef dat de brengvoorziening (Milieustraat op de Moestuin) niet toekomstbestendig is.
En zoals ieder jaar deden zich gedurende het jaar onverwachte issues voor. Denk aan het NK Wielrennen in relatie tot het Masterplan Veluwezoom in het voorjaar van 2024 en aan het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie in relatie tot de Terletse Heide/Rozendaalse Veld vanaf het najaar van 2024. Beide vraagstukken vroegen om scherpe positiebepaling en lobby-inzet van raad en college. We trokken hierin op samen met buurgemeenten Rheden en Arnhem. Zoals in voorgaande jaren hebben we ons werk zo veel mogelijk in samenwerking en in samenspraak willen doen met de mensen voor wie wij werken: onze inwoners, instellingen en organisaties. We hebben ook het afgelopen jaar geïnvesteerd in open en goede interactie, onder meer bij het proces rond de Omgevingsvisie, op het thema duurzaamheid en een ‘Buurt aan Tafel’-gesprek voor de bewoners van De Moestuin (e.o.). En we werkten onverminderd samen met bijvoorbeeld de Werkgroep Biodiversiteit in de uitvoering van groen(onderhoud) en breder met de Werkgroep Duurzaamheid in de uitvoering van de werklijnen uit de Meerjarenagenda Duurzaamheid 2023-2025. Dit alles doen we tegen de voortdurende uitdaging van onze beperkte schaal, met bijbehorende capaciteitsuitdagingen in de organisatie door uitstroom en (ziekte)verzuim.
Steeds weer zien we dat we, vanuit betrokkenheid, vakmanschap en loyaliteit er sámen de schouders onder zetten – en dat dat vaak ook tot een resultaat leidt om trots op te zijn. Steeds weer zien we dat dit zich vertaald in onze werving: terwijl we ook dit jaar voor ons doen relatief veel personeelswisselingen hadden, deed de arbeidsmarktkrapte zich bij ons niet voelen.
2
Gematigd positief Met de Jaarstukken 2024 – jaarrekening en jaarverslag gecombineerd – leggen we als college in detail verantwoording af over het jaar 2024. We kijken terug op de realisatie van wat we in de Begroting 2024 beoogden en naar welke andere ontwikkelingen de aandacht van bestuur en organisatie is uitgegaan. Zowel op inhoud als op financiën zijn we als college ‘gematigd positief’. We hebben inhoudelijk gedaan wat nodig is en zijn in staat gebleken om mee te bewegen met nieuwe vraagstukken die op ons afkwamen. Maar op onderdelen hebben we beoogde activiteiten niet uitgevoerd, meestal door capaciteitsgebrek en daarmee samenhangende andere prioriteitsstelling. Voorbeelden hiervan zijn de gewenste kaders/beleid ten aanzien van burgerparticipatie en communicatie en een onderhoudsagenda voor de planmatige vervanging van speeltoestellen. Het financiële resultaat over 2024 is € 349.323 positief. Bij het opstellen van de begroting 2024-2027 gingen we uit van een klein positief resultaat van € 18.482. Na alle begrotingswijzigingen was het begroot resultaat - € 117.533. Het verschil tussen de begrote bedragen en het uiteindelijke resultaat is € 525.0000. Dit is dus bijna zo’n 10 % van onze begroting.
Het overgrote deel daarvan wordt veroorzaakt doordat de ontvangen gelden over 2022, 2023 en 2024 vrijvallen van de balans als resultaat van de gemaakte afspraken met Rheden over het Beschermd Wonen. Daarnaast zien we allerhande voor- en nadelen: posten waarbij we incidenteel meer hebben moeten uitgeven dan we vooraf (in de begroting) voorzien hebben. Daar staan (geheel of gedeeltelijk) ook (aanvullende/incidentele) inkomsten tegenover of kunnen we het grotendeels dekken uit de structurele middelen. Opvallend in 2024 zijn bijvoorbeeld: noodreparatie wegdek Beekhuizensweg (niet volledig op te vangen binnen structureel budget wegen/onderhoud); Kosten jeugdzorg (valt elk jaar weer hoger uit, grip is beperkt mogelijk). Tot slot Parallel met het afsluiten van het jaar 2024 werken we onverminderd door aan het uitvoeren van de Begroting 2025 én de kaders op weg naar de volgende meerjarenbegroting 2026-2029. Jaren waarin, net als in de meeste andere gemeenten, we de financiële krapte sterker gaan voelen. Willen we de uitdagingen voor de toekomst het hoofd bieden, dan hebben we elkaar nodig; gemeente en gemeenschap, inwoners en organisatie, gemeenteraad en college van B&W. Om zo vanuit de kracht van klein en de blijvend constructieve samenwerking te blijven werken aan een toekomstbestendig Rozendaal. 10 juni 2025 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, Bas Pelgrum
de burgemeester, Ester Weststeijn
3
Inhoudsopgave VOORWOORD .....................................................................................................................................................1 OPBOUW EN LEESWIJZER VAN DE JAARSTUKKEN 2024 .......................................................................................5 JAARVERSLAG ..............................................................................................................................................................5 JAARREKENING .............................................................................................................................................................6 HET JAARVERSLAG ..............................................................................................................................................7 PROGRAMMAVERANTWOORDING 2024 ...........................................................................................................................7 PROGRAMMA 0: BESTUUR EN ONDERSTEUNING ................................................................................................................8 PROGRAMMA 1: VEILIGHEID ........................................................................................................................................16 PROGRAMMA 2: VERKEER EN VERVOER
..........................................................................................................................20 PROGRAMMA 3: ECONOMIE ........................................................................................................................................24 PROGRAMMA 4: ONDERWIJS .......................................................................................................................................25 PROGRAMMA 5: OPENBAAR GROEN, SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ..................................................................................27 PROGRAMMA 6: SOCIAAL DOMEIN ................................................................................................................................31 PROGRAMMA 7: VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ..............................................................................................................35 PROGRAMMA 8: VOLKSHUISVESTING EN RUIMTELIJKE ORDENING .......................................................................................38 BIJLAGE WETTELIJKE BELEIDSINDICATOREN ......................................................................................................................40 PARAGRAFEN ....................................................................................................................................................44 PARAGRAAF 1 LOKALE HEFFINGEN
.................................................................................................................................44 PARAGRAAF 2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING..........................................................................................46 PARAGRAAF 3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ............................................................................................................57 PARAGRAAF 4 FINANCIERING .......................................................................................................................................59 PARAGRAAF 5 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................................................60 PARAGRAAF 6 VERBONDEN PARTIJEN.............................................................................................................................62 PARAGRAAF 7 GRONDBELEID .......................................................................................................................................67 PARAGRAAF 8 WET OPEN OVERHEID ..............................................................................................................................67 PARAGRAAF 9 INFORMATIEVEILIGHEID EN PRIVACY...........................................................................................................69 DE JAARREKENING
............................................................................................................................................73 BALANS PER 31 DECEMBER 2024 .................................................................................................................................73 HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING 2024 .....................................................................................75 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING PER 31 DECEMBER 2024 ..........................................................77 TOELICHTING OP DE BALANS .........................................................................................................................................80 TOELICHTING OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ..............................................................................................................85 GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM .............................................................................................................................85 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN .....................................................................................................................................85 BEGROTINGSRECHTMATIGHEID .....................................................................................................................................86 NIET UIT DE
BALANS BLIJKENDE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN ............................................................................................87 OVERZICHT (LOPENDE) INVESTERINGEN EN KREDIETEN ......................................................................................................87 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING 2024 ..................................................................................................................88 WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT) .......................................................................................................................90 SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT (SISA) ...................................................................................................................92 OVERZICHT BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD...................................................................................................................96 CONTROLEVERKLARING ACCOUNTANT ............................................................................................................................97
4
Opbouw en leeswijzer van de Jaarstukken 2024
Over het boekjaar 2024 geeft het college voor het eerst een verklaring af over de rechtmatigheid. Een overzicht hiervan is terug te vinden op pagina 8. Een nadere toelichting op dit overzicht is terug te vind in de paragraaf bedrijfsvoering.
Jaarverslag
Het Jaarverslag 2024 bestaat uit twee delen: A. de programmaverantwoording; B. de paragrafen. A. Programmaverantwoording In de programma´s wordt per beleidsonderdeel een uiteenzetting gegeven over het gevoerde beleid en is er daarnaast een analyse op de cijfermatige verschillen opgenomen. De opzet van deze jaarrekening sluit zoveel mogelijk aan op de begroting. In de opzet is aan de hand van de 3 W -vragen de relatie gelegd naar de primitieve begroting (begroting vóór wijzigingen). Wat wilden we bereiken? Bij de eerste W-vraag: ‘wat wilden we bereiken’ is de doelstelling uit de programmabegroting voor 2024 overgenomen. Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan? Bij de beantwoording van deze tweede W-vraag wordt aan de hand van de voornemens uit de begroting ingegaan op de realisatie en gevolgen. Dit is aangevuld met resultaten van projecten en activiteiten die niet waren voorzien, maar wel noodzakelijk werden gevonden. Wat heeft het gekost? De laatste W-vraag ‘wat heeft het gekost?’ wordt toegelicht op de volgende wijze: De gerealiseerde baten en lasten en het saldo (het resultaat) van het programma in vergelijking met de primitieve begroting en de begroting na wijziging. Een toelichting op de cijfermatige afwijkingen tussen de realisatie en de begroting na wijziging. Daarnaast zijn de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves per programma in de financiële tabel opgenomen.
In de financiële tabellen is soms sprake van afrondingsverschillen van € 1 doordat de cijfers achter de komma niet getoond worden. Beleidsindicatoren en verbonden partijen Bij elk programma horen de wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren en een vermelding van de ontwikkelingen van de relevante verbonden partijen over het afgelopen jaar. De beleidsindicatoren worden in een overzichtelijke bijlage per programma beschreven. De ontwikkelingen voor de verbonden partijen worden, eveneens per programma, beschreven in de paragraaf Verbonden Partijen. B. Paragrafen In de paragrafen worden vanuit een dwarsverband op de programma’s diverse onderwerpen, vooral op het vlak van de bedrijfsvoering, behandeld. Er zijn acht voorgeschreven paragrafen waarvan op hoofdlijnen zowel de uitkomsten als de financiële afwijkingen (waar van toepassing) nader worden toegelicht.
5
Jaarrekening
De jaarrekening bevat een balans en een toelichting op deze balans. Verder is er een overzicht opgenomen van de van de baten en lasten. Dit recapitulatieoverzicht bevat de totalen per programma: de werkelijke cijfers van 2023; primitieve begroting van 2024; de begroting na wijziging van 2024; de werkelijke cijfers van 2024; het saldo van 2024. In de jaarrekening vindt u ook de gehanteerde grondslagen, een overzicht van ‘investeringen en kredieten’, een overzicht van de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de rechtmatigheidsverantwoording. Tot slot wordt u in de bijlage geïnformeerd over de Wet Normering Topinkomens en de ‘Single information, Single audit’ (SiSa).
6
Het jaarverslag Programmaverantwoording 2024
7
Programma 0: Bestuur en ondersteuning Inleiding
In het programma Bestuur en ondersteuning geven we vorm en inhoud aan (de ondersteuning van) het gemeentebestuur: de gemeenteraad en het college van B&W. Samen stellen we de kaders voor en geven we uitvoering aan het Coalitieakkoord 2022-2026. Dit programma gaat zowel over de voorwaarden voor het bestuur om zijn wettelijke en autonome taken te kunnen uitvoeren en om de bestuurlijke en politieke ambities te kunnen realiseren, als over onze dienstverlening aan burgers en ondernemers. Allerlei ondersteunende functies in de organisatie en allerlei vormen van samenwerking – met inwoners, in de regio – krijgen in dit begrotingsprogramma een plek. Dit programma is daarmee ook randvoorwaardelijk voor onze beleidsmatige inzet, zoals beschreven in de programma’s 1 tot en met 8. In de (verplichte) Paragraaf Bedrijfsvoering en overige paragrafen zoals Informatieveiligheid en Privacy staan onderdelen van de bedrijfsvoering nader beschreven.
Beleidsdoel
We willen het gemeentebestuur (raad en college) in staat stellen om op een efficiënte, transparante en democratische wijze besluiten te nemen. Daartoe richten we de organisatie passend en toekomstbestendig in. We willen de gemeenteraad ondersteunen om invulling te kunnen geven aan de kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol.
Wat wilden we bereiken?
We streven zowel in onze organisatie en dienstverlening als in onze samenwerkingsrelaties naar een (meer) optimale balans tussen de kracht en de kwetsbaarheid die inherent is aan onze kleine schaal. Dat doen we op zeven deelgebieden, die we hieronder uitwerken. Bestuur & democratie We zetten ons in voor een krachtig bestuur en goede democratische besluitvorming. We waarborgen dat onze bestuursorganen raad, college van B&W en de burgemeester als zelfstandig bestuursorgaan op efficiënte, transparante en democratische wijze kunnen functioneren. Open bestuursstijl We werken continu aan een open en transparante overheid, die in verbinding staat met inwoners en partners in de regio. We zetten in op (burger)participatie en het benutten van de kracht van onze lokale samenleving. We dragen zorg voor transparante (digitale) ontsluiting van gemeentelijke informatie. Constructieve partner in de regio We werken samen in de regio, omdat we als kleine gemeente als geen ander de meerwaarde ervaren van het bundelen van krachten. Of dit nu gaat om de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMRAN), Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Midden-Gelderland (MGR SDCG), of in de samenwerking met de gemeente Rheden: wij stellen ons op als een soms kritische, maar bovenal constructieve partner.
Dienstverlening en Burgerzaken In aansluiting op de eisen en wensen van onze omgeving (rijksoverheid, maar vooral inwoners en overige klanten) willen we adequate (inclusief digitale) diensten verlenen. Informatievoorziening en digitalisering Wij streven naar een stabiele ICT-omgeving, als noodzakelijke voorwaarde voor de continuïteit van de. Daarbij minimaliseren we via gerichte maatregelen de risico’s rondom de informatieveiligheid en de privacy. Met onze digitale dienstverlening blijven we inspelen op de eisen die onze omgeving aan de gemeente stelt. Zie ook de Paragraaf Informatieveiligheid en Privacy.
8
Toekomstbestendige organisatie We investeren continu in een weerbare en wendbare organisatie, via de volgende sporen: versterken regie: verbeterde strategievorming, contractmanagement en een sterkere verbinding in het netwerk; versterken dienstverlening en communicatie: om het contact en verbinding met de inwoner blijvend te borgen; versterken van de bedrijfsvoering als ruggengraat van de organisatie. Onderhoud gemeentelijk vastgoed/gemeentehuis We zorgen voor een adequate werkomgeving: een gemeentehuis met goede arbeidsomstandigheden, waarin de toegankelijkheid en privacy van bezoekers en de veiligheid van mensen en middelen gewaarborgd is.
Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan?
Bestuur & democratie We hebben ons net als andere jaren ingezet voor goede, navolgbare en transparante besluitvorming in zowel gemeenteraad als college. Daarbij is in 2024 aandacht uitgegaan naar het tijdig publiceren van collegebesluiten (op basis van de Woo-aanpak). In 2024 is een tweede enquête uitgezet over de vergadermodel van de gemeenteraad. De resultaten leverde geen eenduidig beeld op. De raad heeft afgesproken om tot aan de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 geen (verdere) wijzigingen aan te brengen in het vergadermodel. In 2024 vonden Europese verkiezingen plaats. Deze zijn ordentelijk en correct verlopen, met een voor Rozendaal kenmerkende hoge opkomst. In 2024 hebben we de Kinderburgemeester en de Jongerenraad ondersteund. Op 2 juli is, door een selectiecommissie van Rozendaalse jongeren, een nieuwe Kinderburgemeester gekozen voor 2024-2025: Emmy Olsthoorn. Open bestuursstijl We hebben het afgelopen jaar gewerkt aan open en goede interactie tussen inwoners en bestuur. Op diverse thema’s is in verschillende vormen van (burger)participatie geïnvesteerd, zoals de Dag van Rozendaal #1 en #2 om input op te halen voor de Omgevingsvisie, het participatietraject rond de Warmtevisie en de brede bijeenkomst op weg naar een nieuw meerjarenprogramma Duurzaamheid. Daarbij is ook een verbinding gelegd naar jongeren.
Zo heeft de Jongerenraad een stem gekregen in het participatieve rond de Omgevingsvisie. Jongeren en scholieren zijn, in samenwerking met IKC Dorpsschool en Het Rhedens, actief betrokken bij de (4 mei)herdenkingen. We zien een toenemende interesse onder jongeren voor het herdenken van oorlog en conflictsituaties, waar we graag mee aan de slag gaan. In 2024 is specifiek met inwoners van De Moestuin in het kader van Buurt aan Tafel gesproken over de verschillende onderwerpen die bij de inwoners leven. Het meer thematisch ingerichte vervolg op Buurt aan Tafel heeft in 2024 met name een vertaling gekregen in de bijeenkomst Duurzaamheid op 19 september in Het Rhedens. Er is, wegens capaciteitsgebrek en andere prioriteitsstelling, geen uitvoering gegeven aan het voornemen om kaders vast te stellen voor (burger)participatie. Dit onderwerp blijft van belang, omdat we vóór 2027 onze huidige (zeer verouderde) Inspraakverordening verplicht moeten vervangen door een Participatieverordening. Dit nemen we op als activiteit in de Meerjarenbegroting 2026-2029. Capaciteitsgebrek en andere prioriteiten hebben er ook voor gezorgd dat we in 2024 niet het voorgenomen plan van aanpak voor de versterking van de communicatie-/participatiefunctie hebben uitgewerkt. Wel zijn in 2024, ondanks capaciteitsbeperkingen die ook hier knellen, de laatste stappen gezet om de DigiDaansluiting te realiseren.
Daarmee hebben we in 2024 een belangrijke stap gezet in de randvoorwaarde voor een digitaal transparante en toegankelijke overheid.
9
Constructieve partner in de regio We hebben bestuurlijk en langs de lijnen van de raad (o.a. via de zienswijzeprocedures op ontwerpbegrotingen) ons in 2024 net als andere jaren laten zien als kritische en constructieve samenwerkingspartner. De focus op onze inzet is gericht op de voor Rozendaal relevante ontwikkelingen. Dit leidt er o.a. toe dat er in de GMR in toenemende mate aandacht is voor natuurversterking en -behoud, als onderdeel van de Opgave Ontspannen Regio. Concreet leverde de regionale samenwerking in de GMR ook capaciteit op (vanuit de zg. flexpool) in het kader van verkenningen rond ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. In het algemeen constateren we dat de GR-en waarin wij participeren zich in 2024 meedenkend en constructief hebben opgesteld in een – ook voor Rozendaal belangrijke – beweging naar sterker kostenbewustzijn en besparingen. Aangedreven door alle wethouders Financiën uit de deelnemende gemeenten, is in diverse GR-en in het algemeen bestuur het gesprek op gang gekomen over het begrenzen van de omvang van de begroting en de opties om bezuinigingen in kaart te brengen. De komende periode blijven we dit kritisch volgen. De samenwerking met Rheden heeft bijzondere aandacht gevraagd in 2024. Zo is in 2024 gesproken over thema’s waar de samenwerking op versterkt kan worden en over het oplossen van knelpunten in de lopende samenwerkingen.
Een mijlpaal in 2024 is het in februari genomen besluit om de beleidstaken in het sociaal domein van Rozendaal te laten uitvoeren door de gemeente Rheden. Deze transitie heeft in 2024 veel bestuurlijke en ambtelijk inzet gevraagd en zal ook de komende periode nog nadere uitvoeringsafspraken tot gevolg hebben. Wel zagen we al in 2024 de vruchten van deze transitie ontstaan, doordat er op meer beleidsthema’s betere ambtelijke ondersteuning en advisering tot stand komt. Ook in de collegiale samenwerking tussen verantwoordelijk portefeuillehouders is de onderlinge samenwerking in dit nieuwe licht versterkt opgepakt. Mede daardoor is het bestuurlijk gewenste gesprek over de ambities die de beide gemeenten hebben in de samenwerking en voor de waarden die we delen bij de samenwerking (‘stip op de horizon’) onvoldoende tot uitvoering gebracht. De middelen die hiervoor begroot waren (€ 20.000) zijn zodoende onbesteed gebleven. Dienstverlening en Burgerzaken In 2024 hadden we te maken met voortdurende capaciteitsuitdagingen door uitstroom en verzuim (ziekte). De focus lag dus op het continueren van de reguliere taken bij met name Burgerzaken. Daardoor is het voornemen om ambulante dienstverlening te organiseren niet opgepakt. Daarnaast is gewerkt aan noodzakelijke (IT-)randvoorwaarden voor de digitale dienstverlening.
Informatievoorziening en digitalisering In 2024 hebben we de Digitale Agenda 2022-2023 kunnen afronden (zie de raadsinformatiebrief van 18 maart 2025). We zijn daarmee nu in staat om meer risico gericht de informatievoorziening en het informatiebeleid verder te optimaliseren. Het grootste project in de Digitale Agenda in 2024 was ‘van papier af’. Alle papieren dossiers staan klaar voor de feitelijke overbrenging naar het Gelders Archief. Met deze actie sluiten wij het ‘papierentijdperk’ af. Rond informatieveiligheid en privacy zijn jaarplannen uitgewerkt en uitgevoerd. Zie daarvoor de Paragraaf Informatieveiligheid en Privacy. De eerste tranche in het landelijke Woo-traject hebben wij binnen de deadline en op juiste wijze voltooid. Toekomstbestendige organisatie We hebben het afgelopen jaar wederom een aantal flinke stappen gezet in het versterken van de organisatie, om deze meer toekomstbestendig, wendbaar en weerbaar te maken. Op verschillende momenten is de raad hierover mondeling en schriftelijk geïnformeerd. Ook in 2024 hebben we stapsgewijs gewerkt aan het versterken van regie; interne dienstverlening en communicatie en bedrijfsvoering. We hebben in 2024 de HR-functie ingericht en ingevuld.
Van daaruit hebben we, op basis van een HRwerkagenda, op diverse thema’s, zoals vervroegde uitdiensttreding van personeel (RVU), verzuimaanpak, personeelsdossiers op orde en het Functiehuis in 2024 veel stappen kunnen zetten en achterstallig werk ingehaald. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van de RI&E en het traject inrichting Functiehuis (HR21). Niet uitgevoerd in 2024 is de voorbereiding van de in te richten communicatie/participatie-taken. 10
De laatste jaren zien we in toenemende mate in- en uitstroom van personeel. De personeelswisselingen worden zo veel mogelijk opgepakt vanuit het perspectief van een meer wendbare en weerbare organisatie. In 2024 is ook vorm en inhoud gegeven aan een nieuwe organisatie-inrichting op basis van drie organisatieeenheden: Ruimte en Samenleving (R&S), Dienstverlening (DV) en Bedrijfsvoering (BV). Daarmee zijn ook belangrijke voorwaarden ingelost voor de gemeentesecretaris/algemeen directeur om meer planmatig en waar nodig strategisch te sturen op voortgang en bijvoorbeeld het personeelsvraagstuk. We hebben in 2024 de volgende stappen gezet in de ontwikkeling van de administratieve organisatie en de interne controle (AO/IC), onder meer door de functie van de IC-er in te richten; contractbeheer vorm te geven en Inkoopbeleid te ontwikkelen De ontwikkeling in de samenwerking met Rheden heeft in 2024 veel aandacht gevraagd. Daarbij zien we met name de transitie naar beleidsuitvoering door Rheden als een mijlpaal en hebben we de interne inrichting van een coördinerende (regie)-functie tot uitvoering is gebracht. Binnen Burgerzaken (als onderdeel van organisatie-eenheid Dienstverlening) is hard gewerkt aan het stroomlijnen en verbeteren van werkprocessen.
Er zijn (betere) continuïteitsafspraken gemaakt om de kwetsbaarheid die door het grote verloop in 2024 aan het licht kwam beter het hoofd te bieden. We werken nu met beter geïdentificeerde processen en heldere afspraken over eigenaarschap. Ook hebben we een flinke stap gezet naar verbeterde samenwerking en onderlinge vervangbaarheid en is de dagelijkse aansturing verscherpt neergezet. Daardoor hoeft bijvoorbeeld minder – dan op momenten in 2024 het geval was – bij ziekte of afwezigheid, direct de zeer onwenselijke stap gezet te worden om de Burgerzakenbalie te sluiten. Onderhoud gemeentelijk vastgoed Om te zorgen voor een goed onderhouden gemeentehuis diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. De airco in de serverruimte was aan vervanging toe, deze airco zorgt ervoor dat de ruimte niet te warm wordt door al aanwezige apparatuur. De vervanging van het dak is met een jaar uitgesteld. In 2024 zijn de verschillende werkplekken bezocht in de voorbereiding van de Risico inventarisatie en evaluatie (RI&E). De RI&E rapportage hiervan is in 2025 ontvangen. De acties die hieruit volgen worden vanaf 2025 opgepakt. De inventarisatie functies en wensen dat moet leiden tot een functioneel plan is mede door uitblijven de RI&E onvoldoende volledig uitgevoerd en wordt vanaf 2025 verder opgepakt.
Algemene dekkingsmiddelen Begroting Begroting voor wijziging na wijziging Baten 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig
Werkelijk
207.000 440.017 71.157 0
259.000 464.017 71.157 0
260.700 474.953 63.699 0
3.810.151 4.528.325
3.986.151 4.780.325
4.207.163 5.006.515
Lasten 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig
0 35.400 0 0
0 35.400 0 0
0 44.170 0 0
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Totale lasten
0 35.400
0 35.400
0 44.170
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds Totale baten
11
Overzicht overhead We zien voor wat betreft de totale overhead een stijging ten opzichte van 2023. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn de verantwoording van kosten voor de digitale agenda van € 74.000 (die elders uit het beschikbaar gestelde krediet worden onttrokken). Daarnaast zijn de hogere accountantskosten van invloed. Deze kostenstijging wordt voornamelijk veroorzaakt door de toename van het aantal SiSa regelingen. Onderdeel Personeelslasten Overige personeelslasten ICT Huisvesting (inclusief baten) Overige organisatiekosten Tractie Totaal
Budget 2024 1.440.923 49.325 261.097 31.508 266.091 52.761 2.101.705
Werkelijk 2024 1.414.621 13.293 303.832 39.532 333.992 51.830 2.157.099
Saldo 2024 26.302 36.032 -42.735 -8.024 -67.901 931 -55.394
Personeelslasten Besteding budgetten eigen personeel en inhuur derden voor normale bedrijfsvoering Onderdeel
Budget 2024
Werkelijk 2024
Saldo 2024
Reguliere organisatie Inhuurbudget
1.224.493 216.430
1.203.842 210.779
20.651 5.651
Totaal
1.440.923
1.414.621
26.302
Overige personeelslasten Onderdeel Overige personeelslasten (reis- en verblijfkosten, opleidingskosten, etc.)
Budget 2024 49.325
Werkelijk 2024 13.293
Saldo 2024 36.032
Het voordeel op dit budget wordt voornamelijk veroorzaakt doordat wij interne uren (€ 35.800) die we maken t.b.v. de opvang van ontheemden uit Oekraïne kunnen toerekenen aan het project Opvang Oekraïners. Huisvestingslasten Onderdeel Huisvesting (energie, water, aankoop niet duurzame goederen en diensten, specifieke verbruiksgoederen, huren, verzekeringen, afschrijving), per saldo
Budget 2024
31.508
Werkelijk 2024
39.532
Saldo 2024
-8.024
Het nadeel wordt veroorzaakt door vele kleine afwijkingen. De voornaamste zijn lagere huuropbrengst Kerklaan 3, wegvallen subsidie ten behoeve van onderhoud gemeentehuis en hogere verzekeringspremies.
12
Overige kosten organisatie (o.a. facilitaire zaken) Onderdeel Overige organisatiekosten (repro, huishoudelijke zaken, postverzorging, inventaris, tijdschriften en abonnementen, algemene benodigdheden, contributies, verzekeringen etc.), per saldo
Budget 2024
266.091
Werkelijk 2024
333.992
Saldo 2024
-67.901
De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door kosten uit de Digitale Agenda die conform het raadsbesluit worden onttrokken uit de reserve. Tractie Onderdeel
Budget 2024
Brandstof, onderhoud, belastingen, verzekeringen, etc. per saldo
52.761
Werkelijk 2024 51.830
Saldo 2024 931
Bedrag heffing vennootschapsbelasting Lasten Vennootschapsbelasting
Begroting Begroting Werkelijk voor wijziging na wijziging 0 0 -13.314
In 2024 is een voorschot van € 16.617 betaald. Tevens zijn de voorschotten 2022 en 2023 terugbetaald. Onvoorzien
13
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2024 Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) totaal baten Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) totaal lasten Saldo van baten en lasten 0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat
Begroting na wijziging 2024
Werkelijk
Saldo
2024
2024
0 65.570 13.400 33.352 207.000 440.017 71.157 0
0 65.570 13.400 33.352 259.000 464.017 71.157 0
0 60.175 12.463 62.719 260.700 474.953 63.699 0
0 -5.395 -937 29.367 1.700 10.936 -7.458 0 0 221.012 0 0 249.226
3.810.151 0 0 4.640.647
3.986.151 0 0 4.892.647
4.207.163 0 0 5.141.873
511.805 83.901 0 2.054.657 0 35.400 0 0
501.805 83.901 0 2.135.057 0 35.400 0 0
542.907 81.262 0 2.223.542 0 44.170 0 0
0 10.000 0 2.695.763
0 10.000 0 2.766.163
0 0 -13.314 2.878.566
-41.102 2.639 0 -88.485 0 -8.770 0 0 0 0 10.000 13.314 -112.403
1.944.884
2.126.484
2.263.307
136.823
4.494 6.686 -2.192
4.494 6.686 -2.192
112.946 6.686 106.260
108.452 0 108.452
1.942.692
2.124.292
2.369.567
245.275
Toelichting De overschrijding bij bestuur wordt veroorzaakt door hogere kosten van het camerasysteem in de raadzaal (meer uit te zenden bijeenkomsten en externe ondersteuning), een hogere storting in de voorziening voor pensioenen door veranderende rekenrente, een nabetaling van onkosten aan een bestuurder en een hogere heffing werkkostenregeling. De hogere overheadkosten worden veroorzaakt door hogere incidentele investeringen op het vlak van ICT, hogere accountantskosten (voornamelijk door SiSa) en hogere kosten voor de pensioenberekeningen. De hogere kosten bij OZB worden veroorzaakt doordat de meerkosten voor beroepszaken in rekening zijn gebracht. Dit is voorgaande jaren (abusievelijk) niet gebeurd. De hogere baten bij overhead worden veroorzaakt doordat wij interne uren aan het project Opvang Oekraïners toe kunnen rekenen.
14
De hogere baten bij de algemene uitkering worden verklaard door een toevoeging van € 90.000 voor brandputten in het buitengebied. Deze wordt doorbetaald aan de VGGM en beïnvloeden dus het resultaat niet. Daarnaast is er een veelvoud aan aanpassingen (vermeld in de Decembercirculaire van het gemeentefonds) waarvan wij hier de grootste noemen: o Meerkosten zorg opvang Oekraïners € 17.214; o Uitvoeringskosten omgevingswet € 50.447; o Spreidingswet € 21.234; o Register extern veiligheidsrisico € 10.000; o Problematiek alleenverdieners € 9.280; o Veiliger wonen € 7.062. De onttrekking uit de reserve bestaat uit voor afschrijvingen en de Digitale Agenda. De toevoeging in de reserve heeft te maken met de reservering voor het onderhoud aan het gemeentehuis.
Beleidsindicatoren Zie hiervoor de bijlage.
Verbonden Partijen
Bij dit programma horen de volgende Verbonden Partijen: Gelders Archief; Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen; Vereniging Nederlandse Gemeenten; K80 (netwerk kleine gemeenten); Stichting Economic Board regio Arnhem Nijmegen. Voor een nadere toelichting op deze Verbonden Partijen verwijzen wij naar de Paragraaf Verbonden Partijen.
15
Programma 1: Veiligheid Inleiding
Uitgedrukt in cijfers en afgezet tegen landelijke trends of buurgemeenten, is Rozendaal een veilige gemeente. Toch kan een enkel incident, of de inrichting en sfeer in een straat of buurt ervoor zorgen dat iemand zich onveilig voelt. We zetten in op het behoud van de objectieve en subjectieve veiligheid, omdat voor inwoners niet alleen de feitelijke veiligheid, maar ook de beleving daarvan bijdraagt aan het prettig wonen en leven in ons dorp. Binnen dit programma werken we aan de randvoorwaarden om veilig te kunnen wonen, werken en recreëren.
Beleidsdoel
Onze inzet, en die van onze partners in het veiligheidsdomein, is gericht op de volgende strategische doelstelling: in Rozendaal zijn en voelen inwoners zich veilig. Deze doelstelling heeft een objectieve component: ‘veilig zijn’ en een subjectieve component: ‘veilig voelen’. Deze twee gaan vaak, maar niet altijd samen.
Wat wilden we bereiken
Wij willen onze inspanningen in 2024 en verder richten op drie effecten: sociale veiligheid: ondersteunen van veilig samenleven; fysieke veiligheid: voorkomen van schade door ongevallen en branden; digitale veiligheid: voorkomen van schade door verstoring, uitval of misbruik van digitale diensten. Het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2023-2026 vormt de basis voor de activiteiten de komende jaren. We zetten in op preventie, bewustzijn, weerbaarheid, samen- en zelfredzaamheid. Bestuurlijk is de burgemeester verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Veiligheid heeft echter vanuit een brede bril ook betrekking op de fysieke en sociale omgeving. Daarmee is uiteindelijk het gehele college aan zet om de doelen en uitgangspunten uit het IVB te verwezenlijken. Sociale veiligheid Samenwerking in een sluitende keten We werken samen met partners in de keten, waaronder de Veiligheidsregio, het Districtelijk Veiligheidsoverleg (DVO), het basisteam politie, de gezagsdriehoek en bilateraal met de gemeente Rheden (o.a. inzet BOA’s). Om tot een sluitende keten te komen (van preventie tot repressie en vervolging) en om de koppeling tussen met name de domeinen veiligheid en zorg handen en voeten te geven participeren we in diverse lokale en regionale gremia zoals het Veiligheidshuis, het RIEC, regionaal (bestuurlijk) overleg zorg & veiligheid en Buurtbemiddeling.
Inzet tegengaan ondermijning Om als volwaardige partner mee te doen in de integrale aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit moe’;/ten wij weerbaar zijn tegen negatieve invloeden van buitenaf. Onze gemeente is aangesloten op het project ‘Samen Weerbaar’ van het Veiligheidsnetwerk Oost-Nederland. De inzet is gericht op de aanpak van drugscriminaliteit, witwassen, zorgfraude en mensenhandel. Daarbij is het ook van belang dat wij de interne organisatie op orde hebben. Om inzicht te krijgen in onze weerbaarheid hebben wij in 2023 een weerbaarheidsscan uit laten voeren door het Regionaal informatie en expertisecentrum ter bestrijding van ondermijnende criminaliteit (RIEC), waarin aanbevelingen worden gegeven om onze weerbaarheid te vergroten. Lokale communicatie en samenwerking met inwoners De inzet van inwoners zélf is immers onmisbaar voor een veilige samenleving. We stimuleren en ondersteunen daarom de lokale WhatsApp-veiligheidsgroepen en zetten in op communicatie als belangrijk preventief instrument. Fysieke veiligheid Brandweer (Veiligheidsregio Gelderland-Midden) We willen de uitvoering van de wettelijke taken brandweerzorg door VGGM voor de toekomst kwalitatief en efficiënt blijven borgen. We willen daarbij blijvend kritisch zijn op (verdere) kostenstijgingen die neerslaan bij de individuele gemeenten. Zie verder onder ‘wat mag het kosten’.
16
Natuurbrandbeheersing In samenwerking met de brandweer en andere partners willen we omstandigheden creëren waarin de kans op natuurbrand zo klein mogelijk wordt en de mogelijkheden tot een effectieve natuurbrandbestrijding worden geoptimaliseerd. Omdat Rozendaal aan de rand van een bosrijke omgeving ligt, hebben we natuurbrandbestrijding ook opgenomen als een van de prioriteiten in het IVB 2023-2026. Opvang zwerfdieren We willen blijvend invulling geven aan onze wettelijke verplichting voor de opvang van zwerfdieren. We zijn in overleg met de gemeenten in onze omgeving, negen in totaal, om de afspraken over de uitvoering van die wettelijke taak ook voor de toekomst te borgen. Digitale veiligheid Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime is het tweede speerpunten in ons IVB 2023-2026. Cybercrime – in de vorm van het platleggen van een netwerk – kan niet alleen anderen, maar ook onze eigen organisatie treffen. In samenwerking met onze IT-leveranciers zorgen wij ervoor dat de kennis van onze medewerkers up to date is, dat zij op de hoogte zijn van de meest recente dreigingen en dat wij aan de nieuwste normen voldoen. Ten aanzien van gedigitaliseerde criminaliteit zetten we vooral in op communicatie en voorlichting. Daarnaast willen wij specifieke voorlichting verzorgen voor kwetsbare doelgroepen als ouderen en jongeren.
Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan?
Algemeen Uitgedrukt in feiten en cijfers was Rozendaal ook in 2024 nog steeds een veilige gemeente (zie de raadsinformatiebrief uit januari 2025). Wel verandert wereld om ons heen. Er is landelijk en regionaal een verschuiving te zien van de ouderwetste high impactcrimes als woninginbraak en autocriminaliteit naar digitale criminaliteit. Er wordt daarbij in toenemende mate meer van gemeenten verwacht. Ook de politie kijkt, mede vanwege capaciteitsgebrek, steeds meer naar wat gemeenten kunnen doen, in de preventieve sfeer maar ook in de repressieve sfeer: controles, boetes en bestuursdwang, waaronder het opleggen van dwangsommen en het sluiten van inrichtingen of woningen van waaruit drugs verhandeld worden. De meeste gemeenten hebben hun middelen daar op aangepast. In februari 2025 zijn daarom voor Rozendaal actuele beleidsregels vastgesteld. Het is niet uitgesloten dat in de toekomst meer middelen nodig zullen zijn om aan de wettelijke vereisten enerzijds en de voorwaarden van regionale en lokale samenwerking anderzijds te kunnen blijven voldoen.
Onze inzet was in 2024 net als anders gericht op het uitvoering geven aan wettelijk verplichte taken op Openbare orde (vergunningverlening, toezicht en handhaving op basis van de APV); drank & horeca (vergunningverlening, toezicht en handhaving op basis van de Alcoholwet); evenementen (vergunningverlening, toezicht en handhaving op basis van de APV); brandpreventie en -bestrijding (door de VGGM); rampenbestrijding en crisisbeheersing: In samenwerking met de gemeente Rheden en de VGGM. Voor wat betreft toezicht en handhaving ten aanzien van inrichtingen als bedoeld in de Alcoholwet is uitbesteed aan buurgemeente Rheden. Door diverse oorzaken is het daar in 2024 niet of nauwelijks van gekomen Inmiddels heeft een professionaliseringsslag in toezicht en handhaving plaatsgevonden waar ook wij in 2025 ons voordeel mee kunnen doen. Sociale veiligheid We namen net als andere jaren ambtelijk en bestuurlijk deel aan diverse regionale samenwerkingsvormen en al dan niet verplichte regionale verbanden op het gebied van veiligheid. Ten aanzien van de uitvoering van de uitvoering van taken op grond van de Wet Verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) hebben we besloten de samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland Midden voort te zetten.
Met de andere gemeenten in de veiligheidsregio hebben we in 2024 het proces, om te komen tot een tijdelijk huisverbod bij huiselijk geweld (Wet tijdelijk huisverbod), geprofessionaliseerd en zijn we op een voor de regio uniform werkproces aangesloten. Hiermee is de kans op procedurele fouten beperkt en hebben onze partners Veilig Thuis en de politie niet langer te maken met allerlei verschillende werkwijzen per gemeente. Het project Buurtbemiddeling is voorgezet in samenwerking met Stichting Rijnstad.
17
De implementatie van de aanbevelingen van de in 2023 gehouden weerbaarheidsscan voor de eigen organisatie vanuit Samen Weerbaar, is in 2024 vanwege capaciteitsgebrek niet doorgevoerd. We hebben de ondersteuning van de WhatsApp veiligheidsgroepen in 2024 gecontinueerd. We hebben gedurende 2024 via het gemeenteblad en de website informatie en tips gegeven op diverse veel voorkomende vormen van criminaliteit. Rozendaal heeft zich in 2024 aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. Fysieke veiligheid Brandweer en crisisbeheersing Het afgelopen jaar heeft de VGGM enerzijds tijd en moeite gestoken in het versterken van de bedrijfsvoering en anderzijds in een zorgvuldig traject met betrekking tot besparingsopties. In zowel bestuurlijke als ambtelijke bijeenkomsten is onderzocht waar de behoeften bij gemeenten liggen. Korte conclusie daaruit is dat besparingen, zeker op thema’s waar de VGGM zich mee bezighoudt, altijd impact en risico’s met zich mee brengen en de dienstverlening aan diverse doelgroepen direct raken. Daarom is uitgesproken om in eerste instantie in 2025 en 2026 2% te besparen door middel van ‘administratief-budgettaire wijzigingen’ en het jaar 2025 te gebruiken om de mogelijkheden tot structurele besparingen te bezien.
Met de veiligheidsregio en gemeenten is periodiek overleg gevoerd over de beheersing van natuurbranden, waarbij de focus voornamelijk gericht was op risicovolle locaties: recreatie, zorg, wonen & werken in het natuurgebied en vitale objecten. Mede omdat de aanwezigheid van risicovolle objecten in Rozendaal beperkt is, was onze focus in 2024 met name gericht op communicatie en informatie. Ten behoeve van het vervolg van het project is ons door de regio een vaste adviseur namens VGGM toegewezen. Opvang zwerfdieren Begin 2024 hebben wij, met acht andere gemeenten in de regio, een nieuwe overeenkomst met de Stichting Dierentehuis Arnhem e.o. ondertekend om invulling te geven aan onze wettelijke verplichting voor de opvang van zwerfdieren. De tijdelijke nieuwbouw in Arnhem is feestelijk geopend in 2024. De nieuwbouw voor de stichting is inmiddels in volle gang. Digitale veiligheid De inzet op het gebied van cybercrime en digitale criminaliteit in 2024 is vanwege capaciteitsgebrek beperkt gebleven tot incidentele communicatie via het gemeenteblad en periodiek regionaal overleg.
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2024
Begroting na wijziging 2024
Werkelijk
Saldo
2024
2024
Baten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal baten
0 500 500
0 500 500
0 798 798
0 298 298
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid totaal lasten
155.017 62.885 217.902
155.017 11.285 166.302
241.561 12.604 254.165
-86.544 -1.319 -87.863
Saldo van baten en lasten
-217.402
-165.802
-253.367
-87.565
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
-217.402
-165.802
-253.367
-87.565
0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat
18
Toelichting De hogere kosten bij crisisbeheersing en brandweer worden veroorzaakt door een betaling van € 90.000 aan VGGM voor waterputten in het buitengebied. Deze zijn middelen zijn eerder al aan het gemeentefonds toegevoegd (zie programma nul) voor dit doel.
Beleidsindicatoren Zie hiervoor de bijlage.
Verbonden Partijen
Bij dit programma hoort de volgende Verbonden Partij: Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Voor een nadere toelichting op deze Verbonden Partij verwijzen wij naar de Paragraaf Verbonden Partijen.
19
Programma 2: Verkeer en vervoer Inleiding
We werken aan verkeers- en vervoerbeleid gericht op veilig gebruik van de wegen, fiets- en wandelpaden. We zetten in op een goede verkeerscirculatie voor alle weggebruikers van onze wegen, maar ook die van de provincie. Een goed openbaar vervoersnet vinden wij essentieel voor Rozendaal. De gemeente heeft een zorgplicht om de kwaliteit en functionaliteit van de openbare ruimte in stand te houden. Daarnaast wordt samengewerkt met ketenpartners aan het verbeteren van de bestaande infrastructuur.
Beleidsdoel
Het leveren van een kwalitatieve bijdrage aan de aanleg, de verbetering en de instandhouding van de infrastructuur en de leefbaarheid.
Wat wilden we bereiken?
Verkeersveiligheid Wij beogen een zo’n optimaal mogelijke leefbaarheid en verkeersveiligheid zonder dat dit afbreuk doet aan de bereikbaarheid, deels door het verminderen en vervangen van verouderde verkeersborden. Daarnaast investeren we door adequaat beheer in veilige en duurzame wegen en fietspaden. Wandelpaden Met de aanleg van het wandelknooppunt willen wij de Veluwezoom voor wandelaars aantrekkelijker maken en houden. De in onze gemeente aanwezige wandelpaden zijn in beheer bij het Routebureau. Openbaar vervoer We willen onze dorpskern goed bereikbaar hebben en houden. Het openbaar vervoer voor Rozendaal loopt dwars door onze dorpskern over de Provincialeweg de N785. De buslijn moet een goede verbinding vormen tussen de belangrijkste punten in onze regio. Openbare verlichting We willen goede openbare verlichting omwille van de algemene veiligheid. Openbare ruimte Voor het beheersen van onkruid op verharding gebruiken we chemische bestrijdingsmiddelen. In combinatie met verouderde bestrating en het voor onkruid groeizaam weer maakt de beheersing lastig. Toch vinden we dat dit nog wat beter kan. De inrichting van de openbare ruimte willen wij beter laten passen in het huidige straatbeeld. Om dit te bereiken moet het verouderde meubilair vervangen en gemoderniseerd worden.
Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan?
Verkeersveiligheid Onderhoud wegen We constateerde dat het asfalt op de Beekhuizenseweg, met name vanaf het wildrooster tot aan de kruising Beekhuizenseweg/Rosendael (toegang kasteel) veel gaten vertoonde. Deze waren vooral voor fietsers zeer gevaarlijk. Er zijn in eerste instantie waarschuwingsborden op dit weggedeelte geplaatst. Steentjes zijn herhaaldelijk machinaal opgeveegd. Dit bleek onvoldoende, waarna met spoed groot onderhoud is uitgevoerd. Volgens de nog geldende planning voor het groot onderhoud wegen zou de straat Steenhoek in 2024 worden gerenoveerd (van asfalt naar klinkers). De aanbesteding wees uit dat de laagste aanbieding het beschikbare krediet ging overschrijden. Besloten is om de aanbesteding renovatie Steenhoek in te trekken. Voor het terugdringen van de verouderde verkeersborden heeft een verkeersdeskundig bureau een inventarisatie uitgevoerd om beeld te krijgen welke borden vervangen moeten worden of overbodig zijn. MJOP- wegen: de gemeente Rozendaal is toe aan een geactualiseerd meerjarig onderhoudsplan (MJOP) voor de verhardingen binnen de gemeente Rozendaal. Een extern bureau heeft in 2024 de opdracht gekregen om 20
een geactualiseerd MJOP voor ons op te stellen. Uit het MJOP willen wij kunnen herleiden wat de kwaliteit is van de huidige wegdekken; welk onderhoud er voor welke weg plaats moet vinden; op welk moment het onderhoud moet plaats vinden en welke kosten er bij het onderhoud komen kijken (prijspeil 2024). De uitkomsten hiervan verwachten wij begin 2025 te ontvangen. De provincie heeft in 2024 samen met de gemeenten Rozendaal en Rheden, de fietsersbond en de Belangengroep N785 Veilig en Leefbaar overeenstemming bereikt over aanpassingen van een deel van de N785 op het gebied van de verkeersveiligheid tijdens het groot onderhoud van deze Provincialeweg in 2026 of 2027. In 2024 is een extra bedrag ad. € 5.000 ingezet om de asfalt fietspaden in het buitengebied beter te onderhouden. Kerklaan-Beekhuizenseweg Vanaf half december 2023 tot begin mei 2024 hebben wij getest met tijdelijke maatregelen om de verkeersveiligheid op de Kerklaan te vergroten en de snelheid van gemotoriseerd verkeer te verlagen. Het doel was om ervaring op te doen voordat er definitieve maatregelen worden aangebracht. Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van de tijdelijk maatregelen hebben wij een bewonersraadpleging gehouden (enquête). Hieruit zijn geen eenduidige conclusies gekomen. De snelheid is in de beleving niet significant afgenomen en met name de sportieve fietsers rijden nog steeds veel te hard.
Ook zijn er geen voorkeuren uitgesproken als het gaat om de toepassing van de ‘tijdelijke’ verkeersmaatregelen, noch zijn er eenduidige aanvullende maatregelen naar voren gekomen. In de aanbevelingen stonden wat ons betreft wel enkele interessante te nemen maatregelen die gezien de kosten te overzien waren, te weten het aanbrengen van zigzag strepen voor de attentie, het frequenter ophangen van het matrixbord dat mensen alert maakt op hun snelheid, het aanbrengen van een verkeersspiegel tegenover De Genestetlaan en het instellen van een parkeerverbod aan het einde van De Genestetlaan (zijde Kerklaan). Deze maatregelen zijn niet in 2024 uitgevoerd omdat hier geen ruimte voor was binnen de reguliere begroting wegen 2024. Deze worden in 2025 uitgevoerd. Er zijn in 2024 geen additionele blijvende maatregelen genomen. Ook was de verwachting dat het afsluiten van de Posbank invloed zou hebben op het aantal gemotoriseerde verkeersbewegingen op de Beekhuizenseweg en Kerklaan. Mede hierdoor waren wij in 2024 van mening dat er geen overhaaste en dure verkeersmaatregelen moeten worden aangebracht op de Kerklaan. Masterplan Veluwezoom Het Masterplan Veluwezoom is in uitvoering. Er is begonnen met het tijdelijk afsluiten voor gemotoriseerd verkeer van de Posbank.
De afsluitingen golden in de weekenden, alle dagen tijdens de zomerperiode juli en augustus en op Nationale feestdagen die buiten de weekenden vallen. We hebben de raad in 2024 twee maal een update gegeven van de voortgang via raadsinformatiebrieven. Wandelpaden Het Routebureau heeft in 2024 het wandelknoppuntennetwerk in de regio en voor de gehele Veluwe voltooid. Openbaar vervoer De route van buslijn 8 hebben we voor de Rozendalers weten te behouden. Door de sluiting van ziekenhuis Velp zal het eindpunt van lijn 8 worden verplaatst naar het einde van de Beekhuizenseweg in Velp. Openbare verlichting Door de hoge kosten van vroegtijdige vervanging is er besloten om de traditionele armaturen aan de Rosendaalselaan/Beekhuizenseweg te vervangen door LED-armaturen als deze versleten zijn en dus aan vervanging toe zijn. Dit is besloten tijdens de behandeling van de Kadernota 2023. Een verdere invulling van deze doelstelling is daarmee niet nodig gebleken. We constateren dat de energiekosten zijn overschreden. Deze zijn overschreden omdat wij de afrekening van de energiekosten over meerdere jaren hebben ontvangen in 2024.Deze achterstand is ontstaan bij de afhandeling van het faillissement van onze oude energieleverancier.
21
Openbare ruimte Straatmeubilair: op een aantal locaties zijn de oude banken en prullenbakken in de openbare ruimte vervangen.
Wat heeft het gekost?
Primitieve begroting 2024
Begroting na wijziging 2024
Werkelijk
Saldo
2024
2024
Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer totaal baten
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer totaal lasten
208.774 0 208.774
227.174 0 227.174
253.665 0 253.665
-26.491 0 -26.491
Saldo van baten en lasten
-208.774
-227.174
-253.665
-26.491
9.112 9.203 -91
9.112 9.203 -91
30.062 9.203 20.859
20.950 0 20.950
-208.865
-227.265
-232.806
-5.541
0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat
Toelichting De hogere kosten bij wegen worden mede veroorzaakt door de acute opknap van de Beekhuizenseweg.
Beleidsindicatoren
Er zijn geen voorgeschreven beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit programma.
Verbonden Partijen
Bij dit programma horen geen Verbonden Partijen.
22
23
Programma 3: Economie Inleiding
Binnen dit programma werken we aan behoud en ontwikkeling van goede randvoorwaarden op het gebied van economie, toerisme en recreatie.
Beleidsdoel
We dragen waar noodzakelijk bij aan een gezonde en duurzame lokale en regionale economische ontwikkeling.
Wat wilden we bereiken?
Recreatie en toerisme Op het vlak van recreatie en toerisme heeft Rozendaal een regionale functie vanwege het aantrekkelijke buitengebied met veel natuur. Voor Rozendalers en niet-Rozendalers is het van belang dat dit gebied toegankelijk is. Maar ook dat daarbij een optimale balans wordt bewaard tussen exploitatie en natuurontwikkeling. Voor met name de horeca blijft promotie en ontsluiting van belang. Lokale economie: ZZP-ers Het belang voor de lokale economie in Rozendaal is voor het overige beperkt: in ons dorp zijn weinig bedrijven gevestigd en staat de woonfunctie centraal. Rozendaal heeft een relatief groot aantal ZZP-ers met specifieke woon- en werkwensen. We proberen die waar mogelijk te faciliteren. Daarbij denken we vooral aan ontsluiting van informatie over subsidieregelingen.
Wat hebben we bereikt en daarvoor gedaan?
Binnen het Masterplan Veluwezoom zijn we druk bezig geweest met de voorbereiding voor de uitvoering in de komende jaren van de uitvoeringsagenda. Ook hebben we in 2024 een eenmalige subsidie van €10.000 verstrekt voor het groot onderhoud aan de Brandtoren in het Rozendaalse Veld. Dit is gebeurd nadat deze eind 2023 tot nieuw gemeentelijk monument was aangewezen. De Brandtoren is bij uitstek een monument met een regionale functie.
24
Wat heeft het gekost? Primitieve begroting 2024
Begroting na wijziging 2024
Werkelijk
Saldo
2024
2024
Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie totaal baten
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.4 Economische promotie totaal lasten
0 2.500 2.500
0 2.500 2.500
0 2.721 2.721
0 -221 -221
Saldo van baten en lasten
-2.500
-2.500
-2.721
221
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
-2.500
-2.500
-2.721
221
0.10 Mutaties reserves (onttrekking) 0.10 Mutaties reserves (toevoeging) Saldo onttrekkingen en toevoegingen Geraamd resultaat
Beleidsindicatoren Zie hiervoor de bijlage.
Verbonden Partijen
Bij dit programma horen de Verbonden Partijen: Stichting Economic Board regio Arnhem Nijmegen; Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen; Veluwe Alliantie. Voor een nadere toelichting op deze Verbonden Partijen verwijzen wij naar de Paragraaf Verbonden Partijen.
Programma 4: Onderwijs Inleiding
Het programma Onderwijs gaat over de uitvoering van resultaatgericht en integraal onderwijsbeleid. Hierbij denken we aan onderwijshuisvesting, passend onderwijs, volwasseneneducatie en leerplicht.
Beleidsdoel
We willen passende onderwijs- en opvangvoorzieningen faciliteren waar kinderen, jongeren en volwassenen zich kunnen ontwikkelen. Onderwijshuisvesting is daar een randvoorwaarde voor.
Wat wilden we bereiken?
We richten ons op de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van o.a. huisvesting en leerplicht. Wij zetten ons in voor een zorgeloze ontwikkeling van schoolgaanden. Daarnaast blijft ook het volwassenenonderwijs en de bestrijding van laaggeletterdheid (NT1 en NT2) van belang, als tweede kans, inburgering of als onderdeel van het levenslang leren of een nieuwe start voor anderstaligen. Op het terrein van laaggeletterdheid en volwasseneneducatie werken we samen met de gemeente Rheden en onze onderwijs-, welzijnspartners in de regio. Het vervoer van leerlingen die gebruik maken van de regeling voor het leerlingenvervoer, verzorgt de BVO DRAN.