Ervaringsverhalen onderwijs.pdf

Ervaringsverhalen van hoogbegaafden over het onderwijs Deze ervaringsverhalen kunnen ook geraadpleegd worden via deze links: Ervaringsverhalen basis- en voortgezet onderwijs Ervaringsverhalen hoger onderwijs In dit document zijn alle door ons ontvangen ervaringsverhalen gebundeld.

1. Tijn, 14 jaar Hallo, Ik ben Tijn, en ik ben 14 jaar. Ik ben uitgevallen op school. De reden daarvoor is dat ik niet goed functioneer in het onderwijs en dat leerkrachten mij niet begrijpen. Dit is omdat ik heel anders denk en functioneer in het onderwijs. Het ging wel een keer redelijk goed met mij op school, dat was toen ik groep 7 en 8 in een jaar mocht doen. Eindelijk werd er een keer geluisterd, en dat werkte wel. En nu ben ik weer terug bij af. En daarbij loopt het mijn hele schoolcarrière al zo. Daar word ik heel moe van en opstandig en boos. Maar ook verdrietig omdat ik nu dus thuis zit. En mijn vrienden moet missen. Ik vind het belachelijk dat ik thuis zit en dat school er echt helemaal niets mee doet. Fuck school. Er worden wel gesprekken gepland die ik dan moet voeren wat in hun voordeel is en

1

waar hun de keuzes al lang van gemaakt hebben. Waardoor er dus weer niet geluisterd of gedaan wordt wat voor mij goed is. DUS Ik ben er nu helemaal klaar mee en heb er weinig behoefte aan om terug te gaan naar school. Omdat het niet verandert. En ze zeggen dat er heel veel gebeurt en dat er veel verandert maar er gebeurt niets. Leerkrachten snappen er niks van en daar ben ik de dupe van. En nu zit ik thuis. En om precies te zijn eigenlijk al veel te lang. Doordat leerkrachten mij niet begrijpen is mijn zelfvertrouwen bijna volledig weg. Ik voel me verveeld, en ik ben boos. Boos omdat er niets geregeld wordt. Ik ga twee keer in de week, omdat ik dat samen met mama geregeld heb, naar een GGZinstelling. Ik zit daar nu omdat ik uitgevallen ben in het schoolse onderwijs. En niet omdat ik gek ben. Want zo voelt het ondertussen wel. En daar baal ik heel erg van want nu voel ik me nog minder begrepen, en ik begin mezelf bijna DOM te noemen. Terwijl ik voor veel mensen op een heel ander niveau denk dan heel veel andere kinderen en zelfs volwassenen, die mij hierin eigenlijk zouden moeten helpen. Wat moet er nu nog gebeuren voordat WIJ gehoord, en vooral gezien gaan worden, dat vraag ik me echt af. Groetjes Tijn Tijn 6 november 2020

2. Dom voelen door een hoge intelligentie Naast hoogbegaafd ben ik autistisch en daardoor werken dingen bij mij op een andere manier. Er was geen maatwerk in het onderwijs. Er was een lijn uitgezet voor de gemiddelde leerling en iedereen moest deze volgen, op welke manier je ook van dit gemiddelde afweek. Dat leerlingen die moeilijker leren dan de gemiddelde leerling wat extra hulp nodig hebben weet men al heel lang, dat is namelijk heel duidelijk. Hier bestaan ook al lange tijd interventies voor. Over leerlingen die op andere manieren afwijken van het gemiddelde is veel minder bekend, laat staan dat hier rekening mee gehouden wordt. Hieronder zal ik een aantal punten uitlichten waar ik persoonlijk tegenaan liep: Ik kon lessen niet volgen. Ik was wel aanwezig, maar het lange verhaal van de docent volgen gecombineerd met de aantekeningen op het bord bekijken en de informatie verwerken was voor mij te veel. Dit heeft meerdere oorzaken: 1. Het waren veel te lange verhalen. Ik wil weten waar het naartoe gaat. Omdat ik concepten snel kan begrijpen ben ik geen ellenlange uitleg nodig en raak ik hierdoor juist afgeleid en de weg kwijt. 2. Ik ben visueel ingesteld. Ik kan perfect uit een boek leren maar niet door een mondelinge uitleg van een docent.

2

3. Door mijn autisme kan ik niet multitasken. Ik kan niet luisteren, op het bord kijken, aantekeningen maken, eventueel in een boek kijken en de informatie verwerken tegelijk. Dit terwijl als ik uit een boek leer ik dit heel snel en goed kan. Door bovenstaand punt had ik tijdens de lessen geen flauw idee waar het over ging. Dit had tot gevolg dat ik me altijd dom voelde. Zelfs al haalde ik goede cijfers door een avond van tevoren zelf thuis te leren. Ik miste dingen. Ik denk altijd veel verder door en als ik iets niet begrijp dan voel ik me dom. Bijvoorbeeld: als je bij scheikunde leert dat als je stofje X en Y bij elkaar gooit en het kleurt groen dan toon je een bepaald iets aan (bij wijze van spreken). Ik denk dan: maar waarom wordt het dan groen? Wie heeft bedacht dat je het daarmee aantoont? Hoe bewijs je dat? Dit versterkte mijn gevoel van dom zijn. De gemiddelde leerling wordt blij van sociale activiteiten en wil de hoeveelheid leerwerk en informatie zoveel mogelijk geminimaliseerd hebben. Voor mij was het echter omgekeerd. Dit zorgde voor een gevoel van raar zijn. Dit is een vrij beknopt overzicht, maar het toont hopelijk enigszins aan waar je tegenaan kan lopen wat veel mensen niet door hebben. Ik heb uiteindelijk universitaire diploma’s gehaald, maar puur op wilskracht.

Qua leervermogen was het ook geen probleem, maar voor niets lessen bijwonen die mij veel energie kosten en dan alles thuis nog moeten doen, plus de enorme onzekerheid omdat ik mezelf zo onderschatte maakte het ontzettend zwaar. Pas enkele jaren na mijn afstuderen kwam ik erachter hoezeer ik van informatie houd, en hoe makkelijk ik informatie opneem, als het maar op mijn eigen manier gaat, en hoe blij ik daarvan word. Liza (pseudoniem) 6 november 2020

3. Het begint al eerder Wanneer je bij je baby al merkt dat er een voorsprong is, dan ben je al op zoek naar ontwikkelingsgelijken. Wanneer je dan bij de peutergroep hoort dat er inderdaad een enorme cognitieve voorsprong is en dat het aan te raden is om eerder te starten, dan leg je die vraag bij de basisschool neer. Dan begint de ongelijkheid al, want een kind wat er met 4 nog niet aan toe is om te starten mag dat uitstellen tot 5 jaar. Met 3 jaar mag je echter nog geen kleuter zijn. Met 3 jaar en 10 maanden mag je officieel maximaal 5 dagen wennen. Dus je begint met de 4e verjaardag. Na veel gedoe uiteindelijk eerder naar groep 3. Dan weer geen aanpassingen, want het kind laat het niet zien. Onderpresteren en ouders serieus nemen blijkt een probleem. Uiteindelijk van school gewisseld, maar nog steeds een hele nare herinnering die af en toe bij kind en mij boven komt. Adelinde 6 november 2020

3

4. Onze tweede zoon We kregen van de peuterspeelzaal waar onze Jefrim kwam zodra hij twee jaar werd (VVE i.v.m. ASS-vader en broer > jonge mantelzorger) op ons hart gedrukt om op te letten op uitdaging ivm met zijn ontwikkelingsvoorsprong. Zij screenden kinderen met een VVE middels een volgsysteem. Hij liep een week voor zijn eerste verjaardag. Voor ons langzaam haha. Zijn broer liep met tien maanden. Hij sprak al woordjes met 8 maanden en twee woordzinnen rond de 12 maanden. Met 18 maanden kon hij zich zo goed uitdrukken dat wij – de ouders – zoiets hadden van: dit zijn gewoon volzinnen. Vanaf drie jaar snapte hij beeldspraak en merkten wij een liefde voor filosofie bij hem. Een denker… gevoelig, out-of-the-box oplossingen bij problemen en een brede algemene ontwikkeling. Ik gaf dit alles aan bij de basisschool (biblebelt; conservatief). De start was meteen “awkward”. Ik heb vanaf groep 1 moeten vechten voor uitdaging voor hem. Sinds groep drie en corona (thuisscholing hier NIET i.v.m. andere manier van leren en hekel aan het saaie didactische) gaan zijn resultaten keihard naar beneden. Plus er is steeds meer strijd in de ochtenden, omdat hij niet meer naar school wil. Eind groep drie werd er gezegd (voor de zoveelste keer!) dat ze in hem niks herkennen van een ontwikkelingsvoorsprong en dat ze zijn IQ getest willen hebben.

Terwijl wij in groep twee een gz-psycholoog hebben ingeschakeld die hem in de praktijk zelf en op school heeft gevolgd met als conclusie: de observaties wijzen erop dat Jefrim andersdenkend is. School echter: wij herkennen dit niet en hij kan niet samenwerken. Jefrim mag niet meer naar de Doordenkers. Hij was hier kapot van. Zo verdrietig allemaal. Gelukkig hadden wij Jacobien Karssenberg van Hoogbegaafd Uitgedaagd achter ons staan. Zij gaf aan dat Jefrim wel degelijk erg intelligent is. Hij was toen vijf jaar. Hij is deze week zeven jaar geworden en hij komt zo graag bij haar, de uitdagingsgroep. Zij ziet hem voor wie hij is. Enfin. Deze week is de IQ test (WISC V) afgekomen. Volgende week horen we de score en wat haar advies is. Psycholoog zei dat ze extra tijd had genomen bij hem, merkte dat hij soms te moeilijk, soms te gemakkelijk denkt… waarna hij strategischer wordt. Hij gaat alle opties langs in zijn hoofd (introvert). Hij werkt zeer nauwkeurig, corrigeert zijn fouten, bladert terug, maar werkt extreem langzaam. Sommige dingen gingen prima. Andere dingen pasten weer prima bij de leeftijd. Voor ons een bevestiging voor de asynchrone ontwikkeling die wij bij hem zien. We zijn zo benieuwd wat eruit komt en of school dit nu eindelijk oppakt. Stel dat zijn totaalscore laag uitpakt door zijn trage werksnelheid.

Wat dan? Waar kan hij dan nog terecht? Nadine van der Hoeven-Mol Diens Dragers 6 november 2020

4

5. Hoogbegaafdheid is talent en geen handicap Onze zoon (nu 9) viel al op bij de peuters. Hij was erg aanhankelijk, gevoelig voor prikkels en continu op zoek naar uitdaging. Bij de kleuters veel conflicten omdat hij zich verveelde. In groep 3 hebben we hem zelf laten testen, daar werd duidelijk dat hij hoogbegaafd is. Zoveel onbegrip, continu hokjesdenken door school, niet willen meedenken of -werken (want daar is geen geld voor). Uiteindelijk zelf hulp gezocht en bij HB-begeleiding terecht gekomen en van school gewisseld. Zoon is stabiel maar er kan zoveel meer, dat zou hem ook gelukkiger maken… Ik werk graag mee aan pilots, onderzoeken, maakt niet uit. Zo lang hij maar gelukkig is/wordt. Mandy 9 november 2020

6. Breedbegaafd ‘Wat is de reden dat je in het toilet zit met de deur op slot?’ vroeg ik aan mijn zoon die zich op school had opgesloten, Ik was gebeld omdat hij er niet meer uit kwam. Mijn zoon vertelde wat hem dwars zat en ik zei dat ik hem beter kon verstaan als hij uit de wc zou komen. Waar de docenten een uur voor nodig hadden lukte mij in 1 minuut. Want ik luister naar mijn kind, ik hanteer een werkwijze wat je zou kunnen betitelen als ‘fluisterkind’ of ‘opvoeden in liefde’. Hij beantwoordde mijn vraag direct, ik wil die stomme nieuwsbegrip niet meer doen. Hij zat in groep 5 en had toevallig niet zo veel zin gehad om zijn Cito goed te maken. Hij vond vooral het leesgedeelte erg overbodig. De citoscore voor begrijpend lezen was te laag en daardoor moest hij extra lessen volgen. In plaats van naar het kind te kijken, werd alleen naar de scores gekeken. Als moeder heb ik gesprekken gehad met de IB-er, de groepsleerkracht en aangegeven dat hij heel goed was in begrijpend lezen omdat hij thuis zo veel las, over het heelal en het oude Egypte, de nieuwste uitvindingen, techniek, muntenboeken; ook was hij Chinees aan het leren. Breedbegaafd vind ik hem omdat hij alles kan wat hij wil. Om de docenten te overtuigen heb ik mijn zoon laten testen op zijn IQ, Uit eigen zak betaald.

Met die scores (137 verbaal) heb ik de docenten kunnen overtuigen dat hij die extra lessen echt niet nodig had maar extra uitdaging op allerlei gebied. Hier was de school niet op toegerust. Je kan er wel extra steun krijgen als je aan de ondergrens uitvalt maar als je aan de bovengrens opvalt… dan is er weinig aanbod (een plusboekje). Zijn vriendje ging naar een particuliere school voor hoogbegaafden, maar mijn zoon kon niet mee want ik had daar geen geld voor. Onderwijs zou voor iedereen moeten zijn, ook voor hoogbegaafden met ouders die een klein budget hebben. Met een laag zelfvertrouwen door dit gedoe (en nog meer) is hij nu gymnasium op een montessorischool aan het doen, met een breed pakket van klassieke talen, filosofie en de bètavakken. Hij is ook nog Japans aan het leren, in zijn vrije tijd. Vorig jaar was hij cum laude overgegaan. Op zijn school wordt echt geluisterd naar het kind, krijgen ze een persoonlijke coach en allerlei extra aanbod waar je van gebruik kan maken of niet. Hij is enorm gegroeid, vooral in zijn zelfvertrouwen! Anne 10 november 2020

5

7. Twee basisscholen en twee middelbare scholen Ik doorliep twee basisscholen en twee middelbare scholen. Ik heb daarbij te vaak moeten ondervinden hoe het is om als hoogbegaafde niet erkend te worden in mijn ontwikkel- en leerbehoeften. Ik heb in groep 5 wel even mogen proeven aan meer autonomie krijgen in het leren en ontwikkelen, maar dat tijdens mijn verdere schooltijd nooit echt kunnen ondervinden. Ik wist dat een goed diploma later wel eens handig kon zijn. Daarom ben ik niet uitgevallen. Ook al voldeed het onderwijs niet aan mijn leerbehoeften en werd ik vooral op mijn eerste middelbare school hevig gepest. Ik gun het alle kinderen dat ze hun schooldiploma op een beter afgestemde, meer plezierige en meer traumasensitieve manier kunnen behalen. Met als belangrijkste doel om daarna te kunnen doen wat hen gelukkig maakt. Ook in het hoger onderwijs ondervond ik vaak een gebrek aan aansluiting bij mijn leer- en ontwikkelbehoeften. Wel vond ik de onderzoeksstages fijner dan het volgen van vakken. Ik heb in 2012, tijdens het laatste jaar van mijn universitaire studies, de basis gelegd voor Stichting Hoogbegaafd! Niet erkend worden is letterlijk alsof je niet kunt bestaan. Maar jouw stukje menselijke diversiteit is er wel degelijk. Hoogbegaafdenonderwijs dat past is daarom noodzakelijk! Helaas is dat nog lang niet altijd en overal de werkelijkheid.

Alice Voorzitter van Stichting Hoogbegaafd! 10 november 2020

6

8. ‘Ongewoon’ Guido’s verhaal werd vrij onverwacht op maandag 9 november in iets andere vorm in De Volkskrant geplaatst, die daarmee het recht van eerste publicatie had. Wij zouden het eigenlijk al eerder op onze website publiceren. Wij hebben toestemming om dit verhaal alsnog te gebruiken. Als jochie van vijf op een doorsneeschool ergens in een doorsneestad schreef ik mijn eerste verhaal. Onderwerp: de schoolreis naar Artis van de dag ervoor. De hele beleving zorgvuldig samengevat op maar liefst een hele bladzijde. Met de hand geschreven. In lettergrootte ‘netvan-kleuter-af’, dat dan wel. Er is een vergeelde kopie van bewaard gebleven, er is bewijs. De juf noemde het ‘ongewoon’ voor een jochie van mijn leeftijd. Ik wist niet eens wat het betekende. Maar het leverde mij wel mijn eerste publicatie op. In de schoolkrant. Ongewoon. Zo voelde ik mij op school. Ik was geen gabber, maar ook geen nerd. Ik zat vooraan in de klas, maar finishte als laatste in de gymzaal. Bij het poten – doen kinderen dat nog? – op het trapveldje werd ik vaak als eerste gekozen. Er was toch een lulhannes op doel nodig, dus dat was dan mijn rol. Elke taal op school leerde ik met twee vingers in mijn neus, maar elke toets onderging ik met angst en beven. Ik viel overal buiten en ik hoorde nergens bij. Ik kon op school nooit vertellen wat ik dacht of voelde. Dus was ik ongewoon.

Zo ging mijn schooltijd voorbij. De honger om te leren, om de wereld te ontdekken, hij moest het vaak afleggen tegen depressies en radeloosheid. Ik wilde niet ongewoon zijn. Maar hoe word je gewoon? En toen, midden dertig, ontdekte ik dat ik hoogbegaafd en hoogsensitief ben. Bam! Een ander label op mijn voorhoofd. Ongewoon werd ineens gewoon. Een wereld ging open. Plots leerde ik mijzelf te begrijpen. Er kwam een verklaring voor waarom ik mijn gevoel of gedachten niet kon uitleggen. Voor de overprikkeling. En voor het onderpresteren. Gewoon omdat er een wervelwind aan hersenspinsels, ideeën en emoties door mijn hoofd raast. En de steeds veranderende windrichting maakt hem ongrijpbaar. Het brein is een kunststukje van Moeder Natuur. Een meesterwerk van cellen die onnavolgbaar met elkaar zijn verbonden. En bij een hoogbegaafd en hoogsensitief persoon is de bedrading in de bovenkamer nog ingewikkelder. Als een soort spaghettiravage, maar dan wel zonder de bolognesesaus. Het was fijn geweest als dit gerecht op de menukaart op school had gestaan. Want daar zit de sleutel. Het onderwijs is geënt op de massa. Op de vijfennegentig procent van de samenleving. Voor de kinderen die niet kunnen meekomen, is er speciaal onderwijs. Maar voor het handjevol hoogbegaafden en hoogsensitieven is er nagenoeg niets. Dus zijn die kinderen ‘ongewoon’. Zij horen er niet bij.

Onbegrepen door de wereld. Althans, zo voelen zij dat. Want zij kunnen het toch wel. En daar gaat het zelfbeeld. De schoolprestaties. De sociale contacten. Meer dan doelverdediger op het schoolplein blijft er niet over. Zonde van al dat talent. Erkenning. Daar begint het mee. Erkenning dat er een groep kinderen is die elke dag een strijd levert tegen zichzelf. Die het verdient om aandacht en begeleiding te krijgen. Die gezien mag worden. Die het eigen talent weet te benutten. En bovenal, die wordt begrepen. En die 7

erkenning is al veel beter dan vroeger. Er zijn hier en daar al speciale scholen en nieuwe onderwijsmethoden. En er is meer kennis bij leerkrachten en ouders. Maar we zijn er nog niet. We moeten blijven investeren in deze groep. Waarom dit belangrijk is? Mijn zoon is vier jaar oud en hij lijkt op mij. Ik houd mijn hart vast als ook hij hoogbegaafd en hoogsensitief blijkt te zijn. Gelukkig vindt hij spaghetti zonder saus lekker. Nu nog wel. Guido Febus 11 november 2020

9. Help! Lieke (10) worstelt al sinds de kleuterklas met haar hoogbegaafdheid. Op sociaal vlak geen aansluiting en gefrustreerd. Jarenlang met de school in gesprek maar geen extra hulp. Na een woedeaanval waarbij ze haar oma vreselijk heeft geschopt na school, een IQ-test gedaan en naar een psycholoog. Klas overgeslagen, leerachterstand opgelopen. Boos, geen peers. Doodongelukkig. School hield haar aan boord, maar er was geen tijd, en aandacht, geen plusklas. In groep 7 ging het niet meer en overgestapt naar voltijds HB-onderwijs. Wat een verademing! Ze wordt begrepen, heeft vriendinnen en heeft weer zin om te leren. Jammer dat school niet eerder doorverwijst maar een uitstromende vwo-leerling liever “binnen houdt” vanwege de scores. De budgetten worden nu niet eerlijk gebruikt. Onze grootste zorg nu; En wat als ze straks naar het voortgezet onderwijs gaat als 11-jarige? Er zijn weinig VO-scholen met HB-expertise. Halen en brengen? Vriendinnen ver weg? En nog meer extra kosten?? Help… Mirjam 12 november 2020

8

10. Het was dus niet een kwestie van niet willen, het was een kwestie van niet kúnnen Mees (9) Mees was een rustige, vrolijke, gevoelige jongen die prima kon aangeven wat hij nodig had. Graag drie dagen per week naar de kleuterklas en een rekenboek of potje schaak. School kon hier niet in meegaan. Mees raakte compleet overprikkeld en weigerde nog te gaan. Gewoon even flink doorzetten volgens school en hulpverlening. Een vreselijke periode met dwingen naar school te gaan volgde. Leerplicht greep in. Hij mocht thuisblijven. Mees was inmiddels tot de grond toe afgebroken. Hij wilde alleen nog maar dood. Uit onderzoek bleek later dat Mees uitzonderlijk begaafd is (IQ > 145) en de daarbij vaak voorkomende (prikkel)gevoeligheden en angsten heeft. Het was dus niet een kwestie van niet willen, het was een kwestie van niet kúnnen. Niet passen in het onderwijssysteem. Hij is zwaar beschadigd geraakt en is daar niet meer van hersteld. Hij zit nu 2,5 jaar thuis. Hij heeft recht op passend onderwijs. Op perspectief. En laat Mees alsjeblieft het laatste kind zijn dat zo beschadigd raakt. Ouders van Mees 12 november 2020

9

11. Stein is nu deeltijd-thuiszitter Stein (jongen, 9) is een lieve, behulpzaam, een tikje serieus voor zijn leeftijd. Sinds de start van de basisschool ontwikkelt hij tics. Stein wil niet naar school en moet onder dwang naar binnen. Thuis is hij steeds vaker boos, opstandig, extreem druk, vraagt hij zich af of hij beter niet had kunnen bestaan en is niet meer bereikbaar. Op school kruipt hij onder zijn tafel of sluit zich op in een kast. Na onderzoek van school wordt er besloten dat hij autistisch zal zijn, daar zet school hulp op in, zijn gedrag wordt hierdoor erger. Als ouders herkennen we Stein niet in autisme, in vakanties neemt het gedrag af. Na onderzoek blijkt hij een IQ boven 145 te hebben. School is handelingsverlegen en Stein komt met 7 jaar getraumatiseerd thuis te zitten. Inmiddels is een school gevonden om hem onder begeleiding weer in het onderwijs te late reintegreren. In een groep gelijkgestemde kinderen komt hij langzaamaan weer tot zichzelf en zelfs tot leren. Stein is nu nog deeltijd-thuiszitter. Ouders van Stein 12 november 2020

12. De nieuwe school is 33 km van onze woonplaats Bas (jongen, 7) is lief, vrolijk, spontaan, een tikje baldadig. Hij kwam met 5 jaar getraumatiseerd thuis te zitten. Na twee weken school veranderde hij van vrolijk en spontaan in boos en neerslachtig, hij vroeg zich als vierjarige af wat beter was, dood of weer een dag naar school. Hij vertoonde op school vluchtgedrag en is meerdere malen vermist geweest. Hij is doorgetoetst en bleek halverwege groep 1 het niveau van groep 3 te hebben. School was door zijn gedrag handelingsverlegen en wilde hem naar speciaal onderwijs doorsturen. Na onderzoek bleek hij een IQ boven 145 te hebben en dus niet in speciaal onderwijs te horen. Voor Bas is een school gevonden om hem onder begeleiding weer in het onderwijs te late reintegreren, deze school is 33 km van onze woonplaats. Helaas valt deze groep niet onder speciaal onderwijs en zijn er eigenlijk ook geen extra voorzieningen om kinderen met een schooltrauma te begeleiden. Bas is nu nog deeltijd-thuiszitter. Ouders van Bas 12 november 2020

10

13. Wij geloven in jou! Diaz (9) was 4 jaar en stond in de regen aan de hand van juf, die haar moeder was verloren. Je vroeg aan juf: “Denk je dat mensen in de hemel kunnen huilen?” Juf vroeg aan jou wat jij dacht. Je keek juf aan en zei “ja juf, ik denk dat jouw mama je mist.” Al die levensvragen houden jou altijd bezig. In groep 3 kregen wij te horen dat je niet kon lezen. Terwijl je thuis alles las. Zelfs na een hoge citoscore geloofde school niet in jou en wilde geen verrijking aanbieden. Helaas liet jij moeilijk zien wat je kunt, zelfs tijdens de eerste IQ-test. In groep 4 knapt er iets bij je. Een vreselijk onveilig jaar met veel invallers. Je wilde niet meer, zei tijdens het eten dat je dood wilde en je maakte op school de vreselijkste tekeningen. Na onderzoek werden AD(H)D en een stemmingsstoornis vastgesteld. Na een tweede IQ-test blijk je wel hoogbegaafd te zijn en nu in groep 6 word je eindelijk gezien en mag je eindelijk passend werk doen! Wel met een hoop hiaten, weinig zelfvertrouwen en een trauma in je rugzak! Wij geloven in jou! Amber 12 november 2020

11

14. Leerkrachten komen handen, materiaal en expertise tekort Zoë (9) wordt in groep 7 letterlijk ziek van naar school gaan. Buikpijn, hoofdpijn, misselijkheid en zelfs koorts. Gezien haar medische voorgeschiedenis zijn deze oorzaken eerst uitgesloten. De klachten verdwijnen wanneer ze uitgedaagd wordt. Zelfs na versnelling blijkt dit lastig. Leerkrachten komen handen, materiaal en expertise tekort. Het standaard verrijkingsmateriaal is niet passend en voldoende. Zoë wil door, ze wil leren, maar: “Mam, alles wat we op school leren weet ik al, waarom moet ik erheen?” Ieder kind wil leren, maar Zoë rijdt in de eerste versnelling over de snelweg van hier naar Amsterdam. We weten wat dat met een motor doet. Rosalie 12 november 2020

12

15. Maar passend onderwijs is verplicht! M is 8 jaar en zat de 1e 4 groepen op regulier onderwijs. Hier deden ze niets, niet onderkende HB. Vanaf groep 1 al aangegeven dat het met M anders moest. Nadat ik zelf M had laten testen, heb ik gezocht naar ander onderwijs. Bij eindgesprek heeft school letterlijk gezegd, maar wij hadden M niet verder geholpen. Maar passend onderwijs is verplicht! Nee zeiden ze wij hadden niets anders gedaan met M. Zo blij dat M nu op voltijds HB-onderwijs zit. Heb een heeeeeeeel ander kind!! Zo belangrijk is het dus. Margriet 12 november 2020

16. Binnen 6 weken was school ineens handelingsverlegen! Mijn zoon was 9 jaar tijdens uitval op school. Met 7 jaar diagnose ASS en angst. Reguliere school. Wilde niet opvallen. Volgens school alles goed. Heel slim, maar geen uitdaging, was niet zelfstandig genoeg volgens school. Groep 6: binnen 6 weken was school ineens handelingsverlegen. Zoon had externaliserend gedrag. Tik van medewerker school. Schooltrauma. Geen OPP, geen plan, niets. Moest weg. Naar SO. Binnen een week weer gefixeerd. Groter schooltrauma. Thuiszitter. Ellenlange weg op zoek naar hulp. Veel obstakels. Doorzetten. Nu bij ConnEQt en het lijkt beter te gaan. Teleurgesteld in samenwerkingsverband en de scholen. Leken niets te willen. Nu positief verder. Anoniem 12 november 2020

13

17. Hij werd op zijn 4e al een thuiszitter Omar is 5 jaar. Rond zijn 3e merkten we een voorsprong. PSZ deed hier niets mee. Toen hij op z’n 4e naar de basisschool kon leken ze hem te zien, hij mocht i.v.m. zijn niveau direct door naar groep 2. Helaas bleef het daarbij. Hij ging onderpresteren en kwam emotioneel thuis. School wilde geen IQ-test doen, dus regelden we dit zelf. Uitslag IQ 145. School gaf toen aan handelingsverlegen te zijn. Dus werd hij op z’n 4e al een thuiszitter. Nog te jong voor de HB-klassen en elders afgewezen i.v.m. te hoog IQ. Na 8 maanden thuisgezeten te hebben zonder enige vorm van begeleiding, en het gevoel van afwijzing op afwijzing, kreeg hij moeite met zijn emotie-regulatie. Toen kon hij helemaal niet meer op een school geplaatst worden. Terwijl dit bij uitval totaal geen issue was. Toen speelde enkel cognitieve onderprikkeling. Momenteel zit hij op dagbehandeling om weer het vertrouwen op te bouwen in zichzelf en anderen. Zodat hij t.z.t. weer naar een geschikte school kan. Nog geen idee welke school. Lorina 12 november 2020

18. Ze neemt een tussenjaar om tot zichzelf te komen en te ontdekken wat ze wil Dochter S (16, IQ145++) is vastgelopen in regulier onderwijs. Vanaf 6 jaar bezig met voorkomen dat ze onderpresteert en veel contact met school en zelf inmiddels deskundig. Harmonieus profiel en zeer creatief. Al een jaar of 5 depressief en veel hulpverleners verder. S was een vrolijk, leergierig, sociaal wat kat-uit-de-boom-kijkend meisje. Met 6 jaar al getest, dus school wist van capaciteiten, 3 jaar Leonardo onderwijs, positief. Aanpassen. Cito 545. In 1 gym ging het mis; stress, faalangst, perfectionisme. Geen extra aanbod school, want cijfers waren niet hoog genoeg. In de 4e uitgevallen met angst en stress en burn-outklachten. Freezestand. School reageerde vol onbegrip. Schooltrauma. Therapie. S Raakt snel overprikkeld. Na 2 maanden uitval op gym gestart met HB-profiel, gaan uit van haar behoeften, voelt zich gezien. Inmiddels in 6 gym, gaat redelijk, wel erg vermoeiend en stressvol dus ze neemt een tussenjaar om tot zichzelf te komen en te ontdekken wat ze wil. Miriam 12 november 2020

14

19. En dan… zit je zoon thuis Dec. 2017: “Mama, ik trek nog liever aan het stuur van de auto en maak een ongeluk, dan dat ik nog 1 dag naar school moet!” (mijn zoon, toen 7 jaar). En dan… zit je zoon thuis. Nu, na bijna 3 jaar lang worstelen, zit hij in groep 7 van zijn 3e school en volgt sinds kort flexonderwijs. Dat betekent 3 dagen school, 2 dagen thuis. Het was in groep 1 duidelijk dat hij UHB was, een creatieve denker. Ik zie hem worstelen met zichzelf, het systeem. Een van nature leergierige en nieuwsgierige jongen. Mijn dochter (groep 5) is meegegaan naar de huidige school. Toch past zij zich helaas geheel aan op school, een onderpresteerder. Zelf ben ik gestopt in het onderwijs en mijn praktijk voor hoogbegaafden. Ik volg mijn passie muziek nu. Ik kan er zo voor mijn kinderen zijn, door uit het web te blijven van onbegrip, gebrek aan kennis en ervaring. Ik gun deze kinderen een plek waar ze hun talenten en kwaliteiten kunnen uiten om zo van betekenis te zijn voor zichzelf en de ander. Marion 12 november 2020

20. We zien hem groeien! Koen, 10, is een creatieve denker, maakt de mooiste creaties van Lego, LacQ en dozen. Roept al vanaf de kleuterklas dat school saai is. Zijn juffen zeggen er zit meer in dan eruit komt. Hij is een rebel, we hebben veel strijd met hem gevoerd om hem op school te krijgen. Er zijn jaren geweest dat dit echt een drama was. Thuis maakt hij de meest creatieve dingen, op school komt hij niet tot zijn verplichte werk. Presteert hij op de onderste lijn van CITO. Mag hij niet naar de webklas. En is het al een aantal jaren de vraag of hij wel over gaat. De test, n.a.v. UHB-zusje, op dyslexie en gedrag werd een drama, de tester legde de focus op frustratie en gedrag. Kwam uit op een IQ van 90-100 en in het autistisch spectrum. Hij is opnieuw getest en blijkt hij een IQ van 141 te hebben, extreem snel te denken waardoor hij chaotisch wordt. Kortom we hebben een nieuwe uitdaging…. Na de vakantie is Koen gestart op een school met gepersonaliseerd onderwijs. We zien hem groeien! Ouders van Koen 12 november 2020

15

21. Op school is niemand die hetzelfde denkt als ik! Eva is 2,5 wanneer ik denk: “Help, mijn kind is hoogbegaafd.” Ze kruipt op schoot met Afke’s tiental. Ik merk dat ze niet luistert en vraag: “Wat ben je aan het doen?” “Ik lees de woorden die ik ken!” Eva is inmiddels 8 en zit in groep 6. Veel frustraties rijker. Groep 5 had beter moeten gaan: plusboek taal, rekenen en de webklas zouden toch genoeg moeten zijn? Nee is het antwoord. Eva is boos en chagrijnig. Een voltijds HBschool wijst haar af in een mail van drie regels terwijl er een advies ligt: IQ 145+, voltijds HB-onderwijs, compacten, verbreden en hopen dat dit genoeg is. Eva vindt het niet meer leuk: “Op school is niemand die hetzelfde denkt als ik!” en “Jullie hebben allemaal leuke ideeën, wanneer gaat er iets veranderen?”, zijn haar woorden. Na de zomer is Eva gestart op een school met gepersonaliseerd onderwijs. Dit werkt goed, ze krijgt elk vak op haar eigen niveau aangeboden. Eva is een prachtig kind, puur, muzikaal en enthousiast. Ze straalt weer! Ouders van Eva 12 november 2020

16

22. Als de rest mocht spelen of kleuren, moest hij in zijn eentje uit een moeilijker boekje sommen maken Abel & Diede, 10 en 7 jaar. Twee slimme baasjes, zaten op een van de grootste basisscholen van het land, al in de kleuterklas werd duidelijk dat ze konden lezen en behoefte hadden aan prikkels die aansloten bij hun interesses. De werkjes die ze kregen waren te makkelijk. Eenmaal in groep 3, al vloeiend lezend, moesten ze weer beginnen met het woordje ik en vis. Abel werd doodongelukkig en legde zijn hoofd letterlijk op tafel. Hij deed niet meer mee. De juf zag alleen dat en wilde hem daarom geen moeilijkere boekjes geven en al helemaal niet een ‘zonnetje’ laten zijn = hoogste leesniveau. Rond de kerst las hij thuis Harry Potter, hij was bijna 7 jaar. Op school was een algemene test hoe ze erbij stonden en toen bleek hij ruim een schooljaar voor te lopen op de rest. Eindelijk kreeg hij wat extra werk, maar… dat moest hij doen NA zij gewone werk. Als de rest mocht spelen of kleuren moest hij in zijn eentje uit een moeilijker boekje sommen maken. Karin 12 november 2020

17

23. J. ging als vrolijke sociale kleuter verwachtingsvol naar school J. ging als vrolijke sociale kleuter verwachtingsvol naar school maar liep in groep 3 compleet vast. Er werd gedacht aan hoogbegaafdheid, met lesstof liep hij twee jaar vooruit, maar vanwege hoge stress en onderpresteren kwam dat er helaas niet uit tijdens de IQ-test, dus konden we nergens terecht. In plaats daarvan kreeg hij van een onervaren ggz-psycholoog na een halfuurtje onderzoek het labeltje ASS opgeplakt. School schoof daarna alle problemen naar J. zelf. Zes jaar en drie scholen later kwam J. als een compleet wrak thuis te zitten, mét (pas na verzoek van ouders doorgetoetst) Cito 8 op A+. Maar door hardnekkige ontkenning van hoogbegaafdheid door zijn leerkracht werd versnelde overstap vanuit groep 7 naar VO van alle kanten doelbewust geblokkeerd, waardoor we genoodzaakt waren naar een andere stad te verhuizen. Hier ‘mag’ hij op een VO-school meedoen met de reguliere lessen Atheneum-1, maar wordt voor hem nog steeds geen extra begeleiding en uitdaging voor hoogbegaafdheid ingezet, waardoor J. alsnog dreigt af te zakken naar thuiszitten. Anoniem 12 november 2020

18

24. Tja, wat kun je van een school vragen hè, én hoogsensitief, én hoogbegaafd? Tibbe (9) was 2,5 toen het niet meer ging op de crèche. Hij werd vastgezet in een stoel als hij niet meedeed met knutselen maar in plaats daarvan buiten wilde ontdekken hoe de wereld in elkaar zat. Hij lag liever onder de trampoline om te ontdekken hoe dat ding werkte dan dat hij erop ging springen. In de kleuterklas ging het binnen 6 weken mis. Of we op gesprek wilden komen. “Hij komt niet mee”, was de mededeling van de juf. Juf stond open voor hulp maar dat was vooral gericht op zijn sensitiviteit. Met hangen en wurgen heeft hij het jaar rond gemaakt. Zes weken voor de zomervakantie gingen we op reis, een sabbatical van bijna drie maanden. Heerlijk. School had beterschap beloofd en juf ging aan de bak. Na de zomervakantie, inmiddels groep 2, zaten we weer binnen 6 weken bij de juf. De boodschap werd herhaald: “hij komt niet mee, we denken dat hij het niveau niet aankan!” Ik begon te huilen. De juf sprak troostende woorden dat ze begreep dat het heel moeilijk is om te accepteren als je kind het niet redt op een reguliere school. “Ik huil niet omdat hij het niet redt, ik huil omdat wij zo’n ander kind zien en dat we niet begrijpen dat jullie zo’n andere taal spreken dan wij. Dat jullie hem zo anders inschatten dan wij. Wij denken dat hij uitdaging nodig heeft!”, was mijn antwoord.

We hebben hem meteen laten testen. 145+. “Tja, wat kun je van een school vragen hè, én hoogsensitief, én hoogbegaafd?” zei de directeur van de school. We zijn op zoek gegaan naar een andere school en dachten deze gevonden te hebben. We zijn verhuisd. Laatste stukje groep 2 en toen groep 3. Meermaals aangegeven dat hij graag wilde versnellen met lezen, maar dat mocht niet. Binnen 6 weken was hij zo in de war dat het niet meer ging. Half thuis, half naar school. Of mama even leesondersteuning thuis kon geven. Gesprekken, gesprekken, gesprekken. Onderzoek hier, onderzoek daar. Maar wat we ook deden, school kwam niet met aanpassingen, las de rapporten niet en bleef zichzelf handelingsverlegen noemen. Na de zomer eindelijk naar voltijds HB op diezelfde school. Zonder welke aanpassing dan ook is ons mannetje in het diepe gegooid. En toen ging het pas echt mis. Nadat we hem helemaal overstuur naar school hadden gebracht, zeiden mijn man en ik tegen elkaar: “dat doen we nooit meer! Vanaf morgen blijft hij thuis.” En zo geschiedde. Hij zat thuis. Maar nu fulltime. PTSS werd vastgesteld door al het trauma wat hij op school heeft meegemaakt. PTSS!!!! 19

En nu, na een jaar thuiszitten, therapie en heel veel liefde, heeft hij een fijn plekje gevonden. En door alles wat hij heeft moeten meemaken, blijft het passen en meten. Maar school past en meet met ons mee. Dankbaar. Tibbe maakt deel uit van deze familievideo over hoogbegaafdheid. Marije 12 november 2020

25. Het past niet…. Dochter (13) en zoon (11) passen niet in de onderwijssystemen zoals deze er nu zijn. Oudste heeft 3 basisscholen doorlopen en jongste is net op de 4e gestart in groep 8. Het niet gezien worden, gehoord worden, alleen maar moeten, geen aansluiting vinden heeft al tot meerdere depressieve periodes geleid bij dochter. Nu op VO lukt het niet om goede cijfers te halen, faalangst nekt haar bij toetsen en zien weer demotivatie, apathisch gedrag ontstaan. Zoon in groep 8 wordt voor het eerst gezien, dat is zelfs op voltijd HB (SBO) niet gebeurd!! Als ouder sta je met je rug tegen de muur. Je MOET je kinderen in systemen persen die voor hen gewoon schade opleveren! Vergrootglas ligt op je, want veilig thuis ligt op de loer. Als we ons kind thuishouden dreigt boete van leerplicht. Terwijl wij als ouders enkel het beste voor onze kinderen willen, mogen we ze niet weghouden van systemen die hen emotionele, cognitieve schade, trauma’s toebrengen! Anita 12 november 2020

20

26. Ik had een goed stel hersens… … dat zei mijn oma altijd, hoewel ik niet altijd even goed begreep wat ze precies bedoelde. De herkenning kwam pas 30 jaar later, toen ik een HB-coach leerde kennen. Op school deed ik altijd waar ik zin in had. Vooral puzzelen vond ik erg leuk, en daar heb ik veel van mijn tijd aan besteed. In de zesde klas (groep 8) las ik boeken over atomen en sterren, gewoon omdat ik dat leuk vond, en ik had geen flauw benul van mijn HBzijn. En toen ik in 3 havo alweer een 10 kreeg voor een scheikunde proefwerk begreep ik al helemaal niet waar mijn medeleerlingen zo’n moeite mee hadden. Dat was toch simpel? Het periodiek systeem kon je toch dromen? Na diverse omzwervingen belandde ik op hbo-informatica. Dit was een vierjarige opleiding waar ik gelukkig, door het kwartaal-systeem, vooruit kon werken. Ik was dan ook in drie jaar klaar, en nog zag ik het niet. Ik was volgens mijn vrouw wel bijzonder, maar vaak werd naar mij verwezen als het zwarte schaap. Sinds die HB-coach in 2005 (ja, ik ben 54) veranderde mijn leven compleet. Het had even tijd nodig, maar ik ben tegenwoordig het witte schaap. De rest is zwart! Camiel Wijffels camielwijffels.nl 12 november 2020

21

27. De deur dichthouden is makkelijker dan telkens onbegrip voelen Onze kinderen liepen allebei al jong vast op school. De frustraties kwamen er thuis uit met een heftigheid die zwaar was voor ons allemaal. We zochten hulp maar het enige probleem wat ze konden vaststellen was dat ze allebei hoogbegaafd waren. Uiteindelijk hebben ze vier jaar in een klas gezeten voor hoogbegaafde kinderen. Dat was een verademing, maar sommige kinderen waren zo beschadigd dat ze veel probleemgedrag lieten zien in de klas. En ondanks dat onze kinderen het zo naar hun zin hadden vonden wij het na een tijd niet meer gezond dat ze iedere dag in een onveilige situatie zaten. Nu zitten onze kinderen weer in regulier onderwijs en nee het gaat niet echt goed. Maar het is tenminste wel veilig. Als gezin hebben we ons over de jaren heen meer teruggetrokken. Door vooroordelen of onbegrip voelden we ons niet gesteund. “Ze moesten eens weten” hebben we vaak gedacht en dan is het makkelijker om maar gewoon de deur dicht te houden. Hoogbegaafde kinderen hebben een grotere kans om psychische problemen te ontwikkelen. Onderwijs op maat is duur maar op termijn zal het ook zorgkosten besparen. Anoniem 13 november 2020

28. Hoogbegaafd en autistisch tussen wal en schip Onze zoon is hoogbegaafd en heeft autisme. Hij is 10 jaar als hij eind van dit schooljaar alle leerstof van de basisschool zal beheersen. Tot nu toe heeft de reguliere basisschool in de wijk gewerkt. Alle lof voor het maatwerk. Maar daarna? Wij vinden hem sociaal emotioneel nog te jong voor de middelbare school. Alle professionals om hem heen adviseren een tussenjaar in hoogbegaafdenonderwijs. Hij is echter op twee scholen geweigerd omdat ze geen begeleiding kunnen bieden op zijn autisme. Speciaal autisme onderwijs dan? De professionals om hem heen zijn bang dat hij daar niet past vanwege zijn hoogbegaafdheid. Particuliere scholen bieden wel een maatwerk tussenjaar. Wij hebben echter geen 30.000 euro om die te bekostigen. En nu? We zijn nog volop in actie op zoek naar een passende plek. Maar we bereiden ons er ook op voor dat onze zoon een jaar thuis komt te zitten. Marieke 13 november 2020

22

29. Uitdaging in het hoger onderwijs Beste allemaal, Op de basisschool was ik traag met mijn rekenwerk. De leerkracht gaf mij minder werk en wist niet dat ik de sommen drie keer opnieuw uitrekende, ik wilde absoluut geen fouten maken. Op de middelbare school werkte dit perfectionisme door tot faalangst met heftige uitbarstingen in de thuissituatie. Ik wilde de stof in één keer begrijpen, vooral met wiskunde. Wanneer mijn vader mij hielp, wilde ik eigenlijk tijdens zijn uitleg of zelfs voorafgaand aan zijn uitleg de boel al snappen. Na het VWO ben ik naar de pabo gegaan. “Je vergooit je vwo,” was een uitspraak die sommige mensen deden met eventuele afkeurende blik. De universitaire pabo was een optie, daar heb ik ook naar gekeken. Maar toen ik bij de open dag hoorde dat bijna de helft van de studenten afviel in het eerste jaar, dacht ik “Dan maar gewoon pabo.” De opmerkingen van mensen die er negatief naar keken, liet ik van mij afglijden. “Ik weet dat ik de pabo wil doen, dus dan ga ik ervoor. Hoe kan je iets vergooien, als je doet wat je het liefste wil doen?” Dat was mijn motto en tegelijkertijd mijn blinde vlek. Door die blinde vlek zag ik niet dat ik mij in het eerste jaar van de pabo compleet aanpaste. Eerst stelde ik nog gretig vragen: “Waar is dat actief leren van Kaleidoscoop op gebaseerd?” Ja, voor dat soort vragen moest ik naar de universiteit.

Maar dat wilde ik niet (of kon ik niet, dacht ik), ik wilde de pabo doen. In mijn eerste jaar ben ik nog naar het decanaat gegaan. Ik wilde meer uitdaging en keuzevrijheid en vooral niet naar de universiteit. In m’n derde jaar van de pabo kregen we 3EC om zelf in te vullen, om te werken aan een zelfgekozen doel, zolang we het maar konden verantwoorden. Wauw, wat ben ik in die 84 uur gegroeid in zelfkennis! Ik hervond m’n motivatie, ontdekte nieuwe dingen over mezelf (hooggevoeligheid) en zocht naar uitdagingen. Ik vertrok voor een half jaar naar Breda voor een externe minor hoogbegaafdheid en heb ontzettend veel geleerd, ik mocht namelijk onderzoek doen! Het vierde jaar van de pabo leek op m’n laatste half jaar in Breda. Even de tanden op elkaar en afmaken die opleiding. Inmiddels zit ik in een premaster. Ik begon zeer gemotiveerd. De motivatie is er nog zeker, alleen wel wat gedaald, doordat ik inzag hoe sterk er getoetst wordt op feitenkennis. Ik mis de interactie van het HBO, in de colleges lijkt soms een taboe te hangen op vragen stellen. Ik daag inmiddels mezelf uit in m’n werk als leerkracht naast de premaster. Ook lees ik veel. Maar soms voelt het wel alleen. Kortom: zorg voor ruimte, ga in gesprek en differentieer ook in het vervolgonderwijs! "Maaike" 13 november 2020

23

30. Heidi gaat niet meer naar school, al 2 jaar niet meer… Heidi (meisje, 7 jaar) was pas 5 jaar oud toen ze volledig thuis kwam te zitten met een burnout en depressiviteitsklachten. Ze had iedere nacht nachtmerries, had opeens zindelijkheidsproblemen en sliep per nacht nog maar tussen de 6 en 7 uur. In de periode die volgde was “school” een verboden uit te spreken woord geworden, waarbij vragen van onbekenden over school voor dagen- tot wekenlange psychische en fysieke klachten leidden. Heidi was al vanaf het begin van de basisschool meerdere keren voor langere periodes (van een week tot 2,5 maand) thuisgebleven omdat “het niet ging”. Ze was nog net 4 jaar toen ze een klas oversloeg om hopelijk meer aan haar leerbehoeftes te voldoen en toen ze met 5 jaar met kerst uitviel in groep 3, was ze didactisch alweer klaar met dat schooljaar. School sprak al over mogelijk nog een klas overslaan om haar een beetje te kunnen blijven uitdagen. Na een persoonlijkheidsonderzoek na inmiddels al 8 maanden thuiszitten en de inzet van de Onderwijsconsulent kwam het hoge woord eruit. Voor onze dochter is er in de gehele provincie Limburg geen PO-school te vinden die voor haar zal passen of passend te maken is! En ook daarbuiten zal het lastig blijven.

Voor nu gaat ze naar een zorgplek voor hoogbegaafden om haar weer te helpen zichzelf terug te vinden, maar didactisch is er nog een moeilijke weg te gaan. Franka Peulen 14 november 2020

24

31. Ideale leerling met bore-out Op de peuterspeelzaal scoorde mijn zoon met 3 jaar op ontwikkelschaaltjes bij 4,5 jaar, verder gingen ze niet. “Daar hoeven we het niet over te hebben”, zei de peuterspeelzaal. In groep 1 had hij alleen groep 2-vriendjes en maakte hij met hen de rekentoets voor eind groep 2: A score; hoger dan het gemiddelde groep 2-kind. Maar hij mocht niet naar groep 3 van school. In groep 2 ontstond er frustratie met de kinderen, de werkjes, de leerkrachten, alles, maar school signaleerde niks. Eind groep 2 kon hij lezen en rekenen en schrijven op eind groep 3-niveau, zonder specifiek schoolaanbod daarop. Na vijf weken in groep 3 zat hij uitgeblust thuis. Na veel gedoe heeft hij een jaar overgeslagen. Het ging veel beter, maar na een jaar stagneerde hij. Versnellen, aanpassen en onderpresteren, dus aanbevelingen over compacten en verrijken uit een IQ-test werden door school genegeerd. Hij was een gezond kind zonder labels. Begin groep 7 dezelfde situatie als begin groep 3, maar nu had hij zelfs schooltrauma volgens moeder. Hij heeft een half jaar ziek-van-school thuisgezeten. Hij was de ideale (boven)gemiddelde leerling volgens school. Nergens is kennis: scholen, samenwerkingsverband, GGD, gemeente, psycholoog. Talent wordt verpest! Karin 14 november 2020

32. Een cursus is niet genoeg… Quinn (10 jaar) zit thuis vanaf 8 jaar. Quinn is begonnen op onze dorpsschool. Daar hadden ze weinig tot geen kennis van UHB. Alleen dachten de leerkrachten doordat ze een cursus hadden gedaan dat ze het wel konden. Quinn is door ons geadopteerd uit China. De pedagoog die op dat moment ook bij de vergadering zat, zei: “Het is waarschijnlijk hechtingsgedrag.” Toen we aankwamen met een uitslag van 145+, was iedereen zeer verbaasd op school.

25

Hij is naar een HB-school gegaan. Helaas, na 5 weken zat hij thuis. Hij plaste weer in bed, hij gilde, sloeg, kon niet meer spelen, spuugde alles uit. Zo erg dat we onder begeleiding kwamen van een specialist. Nu na 2 jaar thuiszitten komt hij weer moeizaam tot leren. Quinn is zeer ernstig beschadigd door scholen. Ik zeg altijd… een IQ rond de 100 is normaal. Haal er eens 60 vanaf. Waar zit je dan? Juist, met een IQ van 40 kom je niet op een school. Dan ga je naar een dagverblijf. Onze kinderen moeten met een IQ-verschil van 60 gewoon naar de scholen zonder specialisten. Als ouders ga je eraan kapot. Geschreven door M. Abma Giessenburg, Zuid-Holland. M. 14 november 2020

33. Ik raakte mezelf volledig kwijt door het onderwijssysteem Op de peuterspeelzaal viel het mijn moeder al op: Ik wilde niet meedoen met de andere kinderen. Ik wilde mezelf ontdekken en mijn creativiteit uiten. En dat ik anders was, dat merkte ik zelf ook al heel snel op. Op de basisschool zat ik altijd boordevol vragen, maar deze durfde ik niet te stellen uit angst voor afwijzing van de klas en de leraren. Ik mocht deelnemen aan de plusklas, maar ook hier was de uitdaging ver te zoeken. En zo raakte ik mezelf steeds verder kwijt. Want te weinig uitdaging en te veel onbeantwoorde vragen, begon ik steeds meer aan mezelf te twijfelen. Hoe kwam het toch dat ik zo weinig aansluiting vond? Afgelopen jaar ben ik er, na depressies, PTSS en persoonlijkheidsproblematiek, achter gekomen dat ik hoogbegaafd ben. En dat het volgens mijn psycholoog ook heel logisch is dat er problemen zijn ontstaan tijdens het ontwikkelen van mijn persoonlijkheid. Als hoogbegaafdheid gemist wordt en het kind niet de juiste begeleiding krijgt, kan het kind zichzelf helemaal kwijtraken. En dat gebeurde bij mij ook, omdat ik wel door had dat ik mezelf anders ontwikkelde, maar hier totaal geen begeleiding in kreeg. Nee, ik moest me vooral lekker aanpassen en niet te veel aandacht vragen. De cijfers waren goed, dus niks aan de hand.

Nu ik een universitaire studie volg en me eindelijk bewust ben van mijn hoogbegaafdheid, valt me pas op hoeveel worstelingen hoogbegaafdheid met zich meebrengt. Omdat mijn manier van verwerking niet aansluit bij de volgorde van de aangeboden literatuur, levert dat me aan het begin van het blok standaard veel frustratie op. Daarnaast merk ik constant dat de 26

literatuur voor mij niet diep genoeg op de stof in gaat, maar tijd om er wel voldoening uit te halen is er niet. Die tijd stoppen we in het schrijven van verslagen waarin onze eigen gedachten eigenlijk niet genoemd mogen worden, want dat is niet wetenschappelijk. En zo kan ik nog veel meer punten op kunnen noemen waar ik tegenaan loop. Het vervelendste vind ik nog dat hoogbegaafdheid niet als ‘handicap’ gezien wordt. Want ondanks dat mijn IQ heus weleens goed van pas komt, ben ik van mening dat het ook heel belangrijk is om hoogbegaafde leerlingen goed te begeleiden. Zeker omdat ik me nu een beetje verloren voel in een wereld waarin helemaal niks is afgestemd op mijn intense belevingswereld (zowel qua cognitie en gevoel als qua rechtvaardigheid en bewustzijn). Daphne 15 november 2020

34. Genieën, dat waren jongens zoals Einstein Na ruim tien jaar ben ik uit de wetenschap gestapt. Een passie is niet meer. Kapotgegaan aan overmatige conditionering. Ik ben eruit gestapt, of beter, gegooid, of gevallen. Ik waag me er niet meer. Eens was onderzoek doen een passie, maar ik zal niet meer terugkeren naar hetzelfde vakgebied. Mijn officiële toegang tot wetenschappelijke artikelen is afgesloten. Ik besta niet meer. Als je een (potentieel) IQ hebt van 130 tot 140 en je hebt het geluk hoogopgeleid te zijn, is het nog enigszins mogelijk om een werkomgeving te vinden waar zich nog enkele individuen bevinden met wie je je kunt onderhouden op een vergelijkbaar niveau, al is dat lang niet altijd makkelijk. Als je extreem hoogbegaafd bent val je vrijwel overal buiten. Je hoeft haast niet te hopen dat je voldoende wordt uitgedaagd in een bestaande organisatie of dat je in de bedrijfscultuur past. Je bent zo zeldzaam dat het grootste deel van wat je beweegt buiten het waarnemingsveld valt van recruiters, hiring managers en collega’s, mocht je het geluk hebben om überhaupt aan een baan te komen en niet als te intimiderend gezien worden. Een eigen traject met ruimte voor verschillende manieren van leren en ontwikkelen is dan noodzakelijk. En dat in een onderling respectvolle omgeving. Ik ben mijn hele leven onder de radar gebleven.

Mijn begaafdheid wordt namelijk heel makkelijk weggezet als arrogantie. Misschien stond ik voor sommigen zo dichtbij dat het te onwaarschijnlijk was om iemand als ik tegen te komen, met stelselmatige onderschatting tot gevolg. Ik ben daarbij niet op cruciale momenten de juiste mensen tegengekomen. Ik had geen ouders die vochten voor het beter vervullen van mijn uitzonderlijke leerbehoeften. En genieën, dat waren jongens zoals Einstein. Deze maatschappij doet van alles voor mensen die niet mee kunnen komen omdat het tempo te hoog ligt. Hun “handicap” kan door vrijwel alle andere mensen worden waargenomen. Aan de andere kant kan je zo uitzonderlijk begaafd zijn dat je de keuze hebt om je aan te passen onder druk van het poldermodel, buigend voor de in welke omgeving dan ook geldende 27

meerderheid, of om ten onrechte te worden buitengesloten. Je redt jezelf immers wel altijd in je eentje, voor jou hoeft niks gedaan te worden, zo is vaak de gedachte. Dat isoleert en maakt eenzaam. In sommige gevallen kan een vlucht naar internationale organisaties nog enig soelaas bieden. Voor de rest ben je op jezelf aangewezen, al dan niet als ondernemer. Ik heb veel onderzoek verricht. Voor wie legde ik die gouden eieren eigenlijk? Ook nu nog bestaat de veronderstelling dat ik gratis en voor niets nog een tijd kom doorwerken alsof er niets veranderd is. Brood op de plank is niet voor de slimste mensen weggelegd, want wie zo diep voor wat ooit een passie was wist te gaan, moet daar wel heel wat anders voor over hebben dan geld. Er is niet eens een exitgesprek geweest. Geen gebak, geen afscheidsborrel, geen koffie, alleen de kale, geautomatiseerde brief enkele weken geleden die mijn einde aankondigde, en nu wederom geautomatiseerd het eindigen van mijn online toegang tot wetenschappelijke kennis direct van de bron. Even borrelt frustratie in me op. Maar daarmee verander ik geen systemen en verbeter ik mijn leven niet. Ik ben niet voortijdig uitgevallen en alsnog val ik erbuiten. Laatst vond iemand dat ik erg veel kennis heb opgedaan. Daar had ik lang niet bij stilgestaan. De academische wereld ligt in elk geval achter me: ik zal me er niet weer vertonen.

Mijn onderzoeksmaterieel heb ik opgeborgen. Ik zal mijn zinnen op andere passies zetten, want die heb ik gelukkig. Als het lukt, want zekerheid bestaat niet. Ik ben extreem hoogbegaafd en onzichtbaar. (Geschreven in 2018) Anoniem 15 november 2020

35. Een afgiftepunt voor mijn anders zijn? Laatst vroeg iemand mij waar ze haar hoogbegaafdheid kon inleveren. Ik zei haar dat ze dat niet bij mij kon doen, niet hóefde te doen, maar waar wel kon ik haar niet vertellen. Lang geleden is de gedachte aan het inleveren van mijn hoogbegaafdheid ook bij mij de revue gepasseerd. Dat duurde niet lang en het antwoord op wat dan een geschikt afgiftepunt is ben ik mezelf bewust schuldig gebleven. Aan het begin van mijn studententijd verbond ik me met de studievereniging en daar leek ik helemaal niets van de rituelen te begrijpen. De leden waren vooral met heel andere dingen bezig. Niet eenzijdig goed of fout, ongetwijfeld voor veel mensen hartstikke goed, gezellig en leuk zelfs, maar niet voor mij. Ook op het reisje met de internationale studievereniging trof ik een soort groot zuipfestijn aan, maar nu zijn deze mensen vaak wel elkaars collega’s in mijn toenmalige sector.

28

Ik keek om me heen en zag dat er meer mensen waren die toch een andere dynamiek kenden en het ritme dat in onze aard verankerd lag stuurde ons anders aan. Het was alsof er een daglengteverschil bestond. Ik heb toch mijn weg gevonden door om te gaan met elkaar wederzijds beter aanvoelende mensen. Ook al zaten we samen in een voor ons niet zo passende omgeving, bood het ons voor de duur van onze studies toch een onderlinge uitlaatklep en een plek voor relativering en afwijkende humor. Je kunt in je schulp kruipen als je anders bent, ogenschijnlijk normaal, en toch verandert dat niets aan de andere spelregels in jouw leven. Het is handig om binnen de omgevingen waar jij je begeeft besef te hebben van de heersende opvattingen, maar dat hoeft niet te betekenen dat dit het dan maar voor je is. Je doet jezelf dan tekort. De meerderheidsspelregels leren begrijpen is een extra stap omdat je die van nature niet of minder zelf doorleeft. Allerlei op tradities en rituelen gebaseerde gedragingen, uitzonderingen, paradigma’s, procedures en processen zijn voor jou niet logisch. Zoek dan alsnog naar raakvlakken. Als die er niet zijn, zoek dan naar nieuwe omgevingen, omdat je anders na verloop van tijd stikt. Zeker als institutionele verandering naar meer inclusie niet gerealiseerd kan worden. Zorg dat je altijd iets hebt om je op te verheugen. Leer nieuwe mensen kennen.

Omgevingen en mensen waar jij meer authentiek kunt zijn bestaan. Soms moet je wat langer zoeken om ze te ontrafelen, maar je kunt ze ook zomaar tegenkomen. Leer vooral om jezelf te zien in eigenheid, zodat je weet waar je op moet letten. Dit is een verscherping van het waarnemingsvermogen dat je altijd al in je had. Ik hoop van harte dat het hoger onderwijs inclusiever wordt voor hoogbegaafden en iedereen met een goed stel hersens die anders leert. Zodat een afgiftepunt voor anders zijn niet nodig is. Anoniem 15 november 2020

29

36. Onbewust onbekwaam Al jong zagen we dat de ontwikkeling van onze zoon anders verliep dan die van zijn leeftijdgenootjes. Sneller en diepgaander vooral. We kozen, zonder het uit te spreken buitenshuis, bewust voor een school met 0,7 fte Hoogbegaafdheidsspecialist in huis, althans dat is wat er op de website stond. Helaas bleek later dat dit ging om iemand die twee dagdelen een training had gevolgd, verre van een specialist dus. In groep 1 zagen we de teleurstelling dat er niets geleerd werd. De verveling sloeg toe en de eerste tekenen van negatief gedrag kwamen naar voren. We kregen het, bij een super welwillende juf, voor elkaar dat hij onofficieel mee mocht draaien in groep 2 (want op papier bleef hij een groep 1leerling op basis van zijn leeftijd). Dit hielp iets. Een versnelling van groep 1 naar groep 3 was het resultaat. Wat waren we blij. Toen we in groep 3 zagen dat vloeiend lezen terugging naar hakken en plakken, hebben we er alles aan gedaan om dit op school onder de aandacht te brengen. Helaas vonden we geen luisterend oor. Wat begon als “hij moet gewoon mee met de groep”, werd “hij laat het op school niet zien” en ging over in “we weten niet wat we met zijn grensoverschrijdende gedrag moeten”. Aan het einde van groep 3 zat er een 6-jarige jongen op de bank die alleen nog maar dood wilde. Alles beter dan naar school.

Hij vertelde ons in detail hoe zijn uitvaart eruit moest zien, welke grafsteen hij graag wilde en dat hij graag gecremeerd wilde worden, zodat een stukje

30

van hem mee kon naar huis. Want hij wilde wel graag nog bij ons blijven. Dit zou geen kind en geen ouder mee moeten maken. Na een aantal weken “ziek” thuis was het zomervakantie. In groep 4 zouden we het nog een keer proberen. Om de dag hadden we een gesprek op school. Want de problemen stapelden zich op en aan leren kwam ons kind niet meer toe. In september begon groep 4 en de eerste week november kregen we te horen dat school handelingsverlegen was. Een week later moest hij vertrekken. Hij was 6 jaar en werd van school gestuurd. Want hoe hard je ook op ze inpraat, deze kinderen zijn heel goed in het horen wat niet gezegd wordt en het doorzien van situaties. “Mama, ze willen me niet meer op die school, want ze vinden me niet leuk genoeg. En dat snap ik wel, want ik ben ook een waardeloos kind”. Een tijdelijke plaatsing op het SBO volgde, want thuislaten was voor ons als ouders geen optie. Ondanks alle problemen was het een heel sociaal kind, dat elke middag met zijn vriendjes speelde. Vanwege het sociale aspect wilden we hem graag in een schoolse omgeving houden. De plaatsing zou voor 6 tot 8 weken zijn en in de tussentijd zou het SWV een goede school vinden, waar hij permanent zou kunnen blijven. Helaas was er na 8 weken nog geen school gevonden die hem wilde hebben. Gelukkig hebben we dit weg kunnen houden bij onze zoon, maar wat doet het als ouders pijn.

Je ziet dat je kind op het SBO niet past, maar niemand wil hem hebben. We hebben toen het heft in eigen handen genomen en zijn op alle scholen die we konden bedenken zelf op bezoek gegaan. Op de 9e school was er voor het eerst iemand die met ons in gesprek wilde. Inmiddels zit hij nu ruim 2 jaar op die school. Vanaf dag 1 was het grensoverschrijdend gedrag verdwenen en nu het trauma een beetje naar de achtergrond verdwijnt, zien we ons vrolijke, leergierige mannetje weer terug en groeit hij weer. Deze ervaring heeft hem en ons getekend voor het leven. Passend onderwijs is niet passend. Deels komt dat doordat hoogbegaafdheid nog steeds wordt gezien als luxeprobleem. Daarnaast speelt het een grote rol dat veel scholen onbewust onbekwaam zijn, want ze denken dat ze specialist zijn, terwijl ze in werkelijkheid geen idee hebben. Ook zit er heel veel geld op de verkeerde plaats. Wij hebben ons als ouders scheel betaald aan specialisten (die er gewoon zijn), maar waar de school niet mee samen wilde werken. Hier moet ingegrepen worden en dat begint bij echt inzicht bij de politiek. Want helaas heb ik de indruk dat ook zij nog steeds onbewust onbekwaam zijn. Anoniem 16 november 2020

31

37. ‘Ik voelde me raar mama, slecht raar’ ‘Eerst moet zijn gedrag veranderen, dan pas kunnen we kijken naar passend onderwijs.’ Vier jaar lang hebben wij gevochten voor passend onderwijs voor onze oudste zoon (8). Door verveling en zich niet begrepen voelen, ging hij clownesk gedrag vertonen en stoorde hij andere kinderen in de klas. Als wij op school vertelden dat wij ons zorgen maakten, zei de juf: ‘Hij is een slimme jongen hoor; die komt er wel’. Tijdens het thuisonderwijs dit voorjaar hebben we het schoolwerk aan de kant gelegd. Een boekverslag in het Engels heeft hij gemaakt en een grappig stripverhaal over sterrenkundige Eise Eisinga die dominee Alta op zijn nummer zet. Hij kreeg weer een klein beetje plezier in iets leren. Na de lockdown, toen het leven voor veel mensen weer wat kleur kreeg, werd de wereld voor onze zoon weer somber en grijs. Na de zomervakantie is hij begonnen op een speciale HB-school. Elke dag moeten we twee uur rijden (op eigen kosten), maar het is het waard. Eens per week ziet hij een orthopedagoog om zijn schooltrauma te verwerken. Laatst vertelde hij me hoe hij zich had gevoeld op zijn oude school: ‘Raar mama, slecht raar’. Eveline 16 november 2020