Bijlage: kaders voor Omgevingsvisie 22 april 2025

Kaders voor de Omgevingsvisie Rozendaal 2050 De start van het proces om te komen tot een Omgevingsvisie is samen met onze inwoners gemaakt tijdens de twee Dagen van Rozendaal. Hieruit zijn drie kernambities naar voren gekomen waar Rozendaal tot 2050 stappen op te zetten heeft.

1. Samenredzaam Rozendaal De samenstelling van onze gemeente verandert. We worden ouder, we blijven langer in ons eigen huis wonen en zoeken naar nieuwe manieren om ons met elkaar te verbinden.

Gemeenschapszin Gemeenschapszin is belangrijk voor onze kleine gemeenschap. Vanuit de gemeente willen we dit ruimhartig stimuleren. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden geopperd tijdens de twee Dagen van Rozendaal waarmee ons proces om te komen tot een Omgevingsvisie gestart zijn. Er is brede steun voor gemeenschapsbinding door bestaande ontmoetingsplekken beter te benutten, zoals de Serre van Rozendaal, en mogelijk meer ontmoetingsruimtes te creëren die ook toegankelijk zijn voor de jeugd. De sociale cohesie kan volgens de inwoners versterkt worden door kleinschalige buurtinitiatieven actief te ondersteunen. Bent u het met ons eens dat we ruimhartig moeten inspelen op buurt- en dorpsinitiatieven? Welke rol ziet u hierin weggelegd voor de gemeente (initiatiefnemer, faciliteren, participeren, sparringpartner etc.) en waar vragen we onze inwoners om bij te dragen?

Wonen Een veranderende samenstelling van onze inwoners leidt ook tot een andere woonbehoefte. Uit het woonbehoefteonderzoek (2024) is gebleken dat er 50 woningen tot 2030 en nog eens 50 woningen tot 2040 nodig zijn. We hebben een wettelijke verplichting op het huisvesten van statushouders en zoeken ruimte voor woningen voor mensen met een zorgbehoefte. Levensloopbestendige woningen voor jonge huishoudens en senioren waarvan een groot deel in het betaalbare segment, zijn strategische keuzes om doorstroming binnen Rozendaal te bevorderen. Stikstof wordt de komende jaren voor Rozendaal een belangrijke puzzel om te leggen. Het besluit van de provincie voor een strook van 500 meter rondom de Veluwe heeft effect op de keuzes die wij met elkaar te maken hebben. De locaties die beschikbaar zijn, zullen niet allemaal in de komende jaren te ontwikkelen zijn, de voorbereidingen kunnen wel starten. Mogelijkheden in de bestaande woningvoorraad willen we ondersteunen. Onder voorwaarden kunnen we splitsing van woningen toestaan, het toevoegen van woonruimte op het erf in de vorm van mantelzorg- of aanleunwoningen voor bijvoorbeeld senioren. In een (verplicht) volkshuisvestingsprogramma worden verschillende locaties voor het toevoegen van woningen onderzocht en verder uitgewerkt. In de Omgevingsvisie geven we globale kansrijke locaties aan.

Hoe kijkt u naar ontwikkelingen voor woningbouw in Rozendaal? Onder welke voorwaarden acht u het beter benutten van de bestaande woningvoorraad mogelijk?

Voorzieningen en toegankelijkheid We koesteren de voorzieningen die Rozendaal heeft met de schaalgrootte van onze gemeente in gedachten. Het hospice, de orthopedische kliniek, het sportpark De Pinkenberg en het openluchttheater zijn belangrijk voor onze inwoners. Onze voorzieningen moeten veilig bereikbaar zijn voor iedereen en breed inzetbaar. Inbedden in de buurt en beschikbaar als plek voor de veranderende gemeenschap. Hierbij willen we thuis de bescherming bieden bij het ouder worden. De openbare ruimte wordt senior- en dementievriendelijk ingericht wanneer dit mogelijk is. De scholen moeten veilig te fiets en te voet bereikbaar zijn. De gebouwen zijn veilig en duurzaam voor de opleiding van onze jonge inwoners en de regio. Ons erfgoed koesteren en versterken we. Ruimte voor verduurzaming en herbestemming of transformatie van panden zoeken we. Hierbij zien wij een rol voor dit vastgoed en het samenredzaam zijn van Rozendaal. Welke voorzieningen in Rozendaal kunnen een rol spelen bij gemeenschapsbinding? Welke van de bestaande voorzieningen zijn onmisbaar? Welke zou u graag nog toegevoegd zien aan Rozendaal?

Economie en mobiliteit Rozendaal beweegt zich in een regio die een schaalsprong gaat maken. We kunnen daarin een groene tegenhanger vormen. De regionale binding is belangrijk voor het voortbestaan van de gemeente. We zijn partner in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. De provinciale wegen en buslijn 8 zijn cruciale verbindingen voor Rozendaal. De gemeentelijke wegen willen we zo veilig mogelijk maken. Hoe ziet u de positie van Rozendaal in de regionale economische ontwikkeling: als groene tegenhanger in de snelgroeiende regio, of met een sterke focus op de lokale bedrijvigheid? Welke initiatieven ziet u om het verkeer veiliger te maken in Rozendaal, is bijvoorbeeld het auto-tegast concept een optie?

2. Gezond en klimaatrobuust Rozendaal Ook Rozendaal krijgt te maken met klimaatverandering en de effecten daarvan op de gezonde leefomgeving. We moeten slimme keuzes maken in onze ruimtelijke inrichting.

Gezondheid De luchtkwaliteit staat onder druk in Rozendaal vanwege de nabijheid van de Rijksweg A12. Vanuit onze mogelijkheden om te sturen kijken we waar lokale knoppen zijn om de luchtkwaliteit te verbeteren. Deze liggen bij houtstook en lokale mobiliteit. Ziet u andere mogelijkheden om de gezonde leefomgeving in Rozendaal te verbeteren?

Energie De lokale energietransitie is een kans voor initiatieven van onderop waarvan de opbrengsten ook weer terugvloeien in de gemeenschap. De gemeente maakt zich regionaal sterk voor het verminderen van netcongestie, het verzwaren van het netwerk en lokale opslag van energie zodat de omstandigheden voor een transitie optimaal zijn. Een goede laadinfrastructuur en het delen van mobiliteit horen hierbij. Ziet u meer kansen voor de energietransitie in Rozendaal?

Klimaatadaptatie en het belang van groen Kenmerkend voor Rozendaal is de afwisseling van woonbebouwing en open groene ruimtes vaak omgeven met karakteristieken houtwallen. Bij eventuele toekomstige bouwinitiatieven en de daarbij behorende zoektocht naar geschikte bouwlocatie(s), vormt dit gegeven een belangrijk aspect in de totaalafweging om tot een keuze te komen. Ook Rozendaal past zich aan op de klimaatverandering. Onze sterke groene structuur helpt bij verkoeling op warme dagen, het reguleert ons watersysteem en bevorderd gezondheid en leefbaarheid. Het wordt ook gewaardeerd door de inwoners van Rozendaal. Water en bodem zijn sturend in nieuwe ontwikkelingen. Onze ligging op de Veluwezoom maakt dat bij hevige piekbuien in korte tijd veel water vanaf de heuvels naar beneden komt. We passen onze omgeving hierop aan. Onderschrijft u het belang van klimaatadaptief ontwerpen en onze omgeving aanpassen aan de veranderende omstandigheden? Hoe willen we dat onze Omgevingsvisie bijdraagt aan het beschermen van open groene ruimtes?

Recreatie en beleving van ons waardevolle dorpsgezicht Het verhaal van Rozendaal mag gehoord en gelezen worden. Een aantal mooie monumenten en erfgoederen verdienen het om zichtbaar te zijn waardoor bezoekers Rozendaal kunnen beleven. Ook ons landschap met het beekdal koesteren en beschermen we. Welke plaats kan recreatie en toerisme in Rozendaal krijgen? Wat verdient de spotlights in Rozendaal als groene tegenhanger in de regio?

3. Groene achtertuin van de regio Het buitengebied van Rozendaal is een van de belangrijkste en meest onderscheidende kwaliteiten van Rozendaal. Er komt een nieuwe balans tussen benutten en beschermen van het gebied. Om de groene achtertuin van de regio te kunnen faciliteren zal in het gebied geïnvesteerd moeten worden. De terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de gemeente Rheden doen het directe beheer. Wij dragen bij in partnerschap en door actief in de regio bij te dragen zoals in de Veluwe Aliantie. Hoe kunnen we de balans tussen beschermen en benutten in ons buitengebied ontwikkelen en vastleggen in onze Omgevingsvisie?